Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

발행: 1752년

분량: 778페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

magis habent substantiam, earumque superficies rotundis tecta est tuberculis, quae cellulas subiectas tegunt. In hisce cellulis fit fructificatio, duplicis namque generis flores, et seiuncti quidem in cellulis haerent. Ea etiam causa est , quae nostrum impulerit, quare illas sub Aecidii nomine proposuerit, p. .

desumta denominatione a graeco Vocabulo ο διον, quod cellulam indicat. Singularis structurae est Cerat permum, a M I C H L L , O iam i ita appellatum, p. 6s'. tenacis scilicet est materies, figurae non constantis, corpuscula vero tenera, lunatae formae producit,

quibus fructificatio inest, flores, sexu distincti, sed

inter se mixti sunt. Corpuscula illa a MICAELIO semina dicuntur. Isaria, a MICHELIO Pucciuiar no- p . 66. mine tradita, pediculis oritur vel simplicibus vel ramosis, ex fibris qui conformantur circularibus, cauernosae axi adhaerentibuS, quarum unaquaque in capsulam desinit, quae fructi ficationem intus habet, distinctos nimirum flores, sed inter se commixtos. Isariae nomen ab fibra desumtum est. Ex meris conflatur vesiculis P sarum, quae Vero vel sesiiles p. 68. sunt vel pediculo sustinentur, intus distincti flores iis adhaerent, gelatinosaque materies. A pediculi praesentia vel desectu reperendum est, quod MICHELI v S in Mutarem, cogatum ex Muci iginem distinxerit , quae tria igitur genera micheliana unico hoc comprehensa sistit HILLI v S. Tandem ad hunc ordinem pertinet Mouesia, quae pediculo instruitur, cuius summitati vero nuda adiunguntur semina, in sexies quasdam distributa. Botryrum autem et Asper. git um Michelii huc relatum deprehendimus. luartus tantem ordo fungum sistit, qui sub terra nascitur et quem plerique auctores tuberis Domine p. 7 .

cognitum habent. Rotundum eius corpus irregulare et tuberosum, succulentum et spongiosum, cellulosumque, intus capsulas continet membranaceaS,

masculinis femininisque floribus refertaS. Tom. II. Pari I. 1 Ad

132쪽

Ad tertiam porro, ut datam expleamus fidem, deuenimuS classem, muscos exponentem. In his quoque vegetabilibus Cl. I IN NAEVS, pro ratione methodi sidae sexu alis, fruitificationis rationem habendam esse credidit, ast ipse facile obseruauit, incerta et minuS adhuc ac in fungis clara esse, quae de illa possint proferri. Quod cum nostro Auctori, muscos

descripturo, ante oculum versaretur, iri tam numero sis eorum gente ex substantia et habitu plantae distingui eas satis feliciter posse credidit, septemque

eorum ordines constituit: PVimus ergo eos exponit muscos, qui tenera habent et flexilia flamenta. Inter hos eminet et pri- p. 7 . mum describitur BAssur, qui simplices, capillares, uniformes tamen fibras offendit. Reiecit Auctor VariaS, a D ILLE NIo huc relatas, species. Distingui-Ρ- 76. tur autem a Conferus, quae oblonga et capillaria quidem obtinuit filamenta, sed non uniformia, diuisa potius in cylindricos vel globosos nodos. Qua quidem definitione cum DIL LENI o sere conspirat, nisi quod ad veram conseruam nodosa semper requirat filamenta, reliquas eiusdem species ad alia amandans

genera.

inter ordo foliaceae aut gelatinosae materiae muscos si s fens, tria sub se habet genera. Nouum est P, 79. Phlysioua quod ex tenera imaterie , folio simili, componitur, pellucidum vero est, et paululum firmum. Tr mellar D I L L E N I'I species, his dictis notis instructas, comprehendit. D ILLE NIVS enim tremellas vel foliaceas vel tubulosas vel gelatinosas esse dixerat, hine foliaceae species huc reducuntur, p. 8O. tubuissae post modum Vluae nomine describuntur, tubuli vero illi plerumque planiores. aliquando rugosi deprehenduntur. Huc etiam pertinent omneS con- p. 8a. seruae glabrae. Gelatinosae tandem species Collem genus constituunt. Gelati na autem haec vel filamenta , vel membranas, vel indigestam sistit massam. Fir-

133쪽

Firmiores et rigidos fere caules natura illis concessit muscis, quos tertio in ordine dispositos deprehendimus. V pura componitur ex flamentis densis p. 8s. quodam modo, quorum superficiei fructificationianalogum quid adiungitur, sub scutellorum et orbuculorum forma. Tres nouas nondum descriptas species huic se addidisse generi gloriatur Cl. HIL'LIvs. Firma et sexilis illa substantia, aliquando in ramos distribuitur, fuci instar, eius modi ratione comparatos muscOS, qu0S Vulgo Licheuoides, et Licheu in genere L IN NAEVS nominat, Pla sima voca, p. 88. re libuit nostro Auctori. Huius generis est pulmonaria ossicinarum. In foliacea vero eorum expansione, et quidem in eius marginibus vel superficiebus rotunda nascuntur corpuscula, quae ad fructificationem necessarias partes sine dubio fouent. Ramosa etiam aliorum muscorum est conformatio; quod si cauliculi subrotundam habeant figuram, Cts-p. 9I. doniae nomen dant, quae et ramosa et non ramosa deprehenditur, aliquando etiam fruticem imitatur. Coralloides vocavit D ILLE NIus et vulgo sic dictus muscus corallinus etiam locum hic inuenit. Oxi- p. 94 dii forma propria esst; cauum scilicet repraesentat calicem , quo ad capiendos utimur potus, inferior tamen caulis ratione suae longitudinis saepe disserepat. Apud LINΝAEvM Lichenis pyxidati nomine

extat.

Siccam et crustaceam, nee non gelatinosam qui habent substantiam musci, a prioribus cum differant, ad qκartum a Cl. A uctore ordinem ablegati fuerunt. Non nisi unum huc usque huius ordinis innotuit genus, Iliaco dium scilicet, quod ex friabili p. 96. Vel gelatinosa componitur massa, quae in crustas planiores, aliquando scabras et granulatas, aliquando ad marginem sol iaceas fere, formatur. Fruilificatio brattearum sub forma superficiei plantae et qui-I a dem

134쪽

dem centro praecipue adhaeret. Ad Lichenes pariter a LINNAEO fuit relatum.

In his cum fructificationis partes paulum ob scuriores sint, nonnulli crediderunt, se euidentius eas reperisse in illis, qui capitulis instruuntur, muscis recenset itaque quintus ordo muscos, quorum capsu-P- 99 lae operculo teguntur. Ex hi S Bryum, caulem pro ducit solio sum, vel collella circa radiculam foliola, pediculus inde exiens in summitate operculo seu calyptra tegitur, conica, tenerum continente pollinem seu farinam. Pediculi autem hi, vel ex centro foliorum radicalium originem sui nunt, vel ex suprema plantae parte, vel ex ramis; aliquando inferius

ad basin peculiari particularique inuolucro destituti,

tumidi fiant, quam tamen notam D ILLE NIVS, eum

cuius definitione haec nostri Auctoris fere conspirat, pro constanti habet. Taxat praeter ea LINNA EVM, quod ex eapsularum forma, quam csindrucam assumit, species voluerit disponere, cum earum forma ad modum variet. In ipsis autem hisce capsulis vera plantae semina contineri, farinam aUtem ex antheris, quae pyramidalibus adhaerescunt corpusculis, ex summis capsulis, sub calyptra enatis, prouenire autumat. Ex largo hoc genere pauciores

recenset species Cl. Auctor. Subsequuntur post modum Pol trichum, Sphagnum, mirem, Fontinalis, Hypnum, de quibus generibus eam nihil adducimus ob rationem, quod definitiones dillenianae sint, et ex copiosis, quas ille recenset, speciebus pauciores

tantum destinatae et descriptae, additis tamen, ut de omnibus huc usque recensitis consueuit, iis, in quibus in Anglia inueniuntur, locis. Sine pediculis et calyptra capsulas producunt alii musci, quos in sexto ordiur collocatos esse repe-P m rimus. I copodium, cuius capsulae bi ualues sutar, a P λιλ- Trigemio, quod Lycopoides voca Uerat Cl. DILLE-

Nivs, in eo differt, quod duplicis generis capsulas, alias

135쪽

alias pulverulentas, alias seminibus et quidem tribus refertas, producat, unde nomen derivatur. Sclagop. II . ei nomine es descriptione tota dilleniana est. μι - p. II6.cocca autem Selaginoidem D ILLE NII exprimit, Prout opera, eadem est planta ac Porri et D ILLE NII, quia foraminibus, seu poris , post matura excussa semina, in capsulis conspicuis, illi hoc dederat nomen. Euidens tandem, magi S certe ac in praecedentubus, est fructificatio in septimi ordinis vegetabilibus,

in quo nobis musci occurrunt , ex foliis simili mare-rie compositi, cum manifestis pediculis, frustificationis partes sustinentibus. De his aureia, praeter generum huc relatorum definitiones et noua, quae condidit Auctor noster, nomina, quaedam adducere

animus non est, cum ita fere omnia eum MICHELIO conueniant atque D ILLE NIO, ut videantur Cl. Auctori pro norma inseruisse , secundum quam suas adornaret descriptiones. Marchsutiam enim, Hrpa- p. III

ad Lichenem refert, in tria denuo distinguit genera, ita tamen, ut retento priori nomine hepaticam nunc Conicephalam, et lunulariam, graeca significatione, P. UR. Seleniam appellet. Iuugermannia. a MICHELIO sta p. I 2 O. bilita, a nostro HILLIo assumta, mi cuidem et Li-cbruastrum D ILLE NII simul complectitur. Reliqua tandem genera Anthoceros, Liccis et Targionia, qua SD ILLE NIVS licheni iunxit, nee non Sphac carpos, ut iam diximus, penes MICHELIVM videri postulat. De generibus huc usque retulimus; postulari a nobis posset, ut de speciebus etiam quaedam adducamuS, metuendum autem simul est, ne forte taediosa nostra euadat oratio, cum specierum sine accuratiori

descriptione distinctio intelligi non possit, obserua-mUS tamen Auictorem, cum plantarum historiam scribere voluerit uniuersalem , qua sola duc hi possint alii bolanicem addiscere, species tantum pauciores descripsisse, reliquas vero nec disquisiuisse, nee con- , 3 uenien-

136쪽

uenientibus distinguendi notis nominibusque fuisse usum. Exempli loco bryum sit, quod genus a DIO LENIO aeque ae FIALLERo adeo studiose disquisitum est, ut plurimae species distinctis suis characteribus fuerint insignitae, nihilo tamen secius , noster HILLIVS, descriptis quatuor speciebus tandem duodecim adhuc addit, inter quas et est Bryum viride, aggregatum Alpinum. Num hoc solo ex nomine quis

illam a reliquis susticienter distinguere positi speciebus, ab aliis diiudicandum erit. Quicquid autem de

tribus hisce classibus notauimus, primam totiuS Operis constituit partem, ita quidem, ut liber primus submarinas plantas, alter fungos, tertiUS Vero muscos contineat. Altera deinde parS ex mente LIN-NAEI ita constructa est, ut eius plerumque definitiones, tum generum, tum specierum retineat, quam ob rationem, eius cum methodus satis lain sit omnibus , qui veram plantarum indagationem amant, cognitus, otium nobis fit, ut pluribus adducendis momentis supersedeamUS.

XXVIII.

LAURENTII HEIS TERI Programma, quoad ectiones tuas hybernas philiatros inuitat at

que simul iniquum Lipsiensium iudicium de

n a suarum institutionum chirurgicarum editione latina amstelodamen si in commentariis suis nouis de rebus in scientia naturali et medicina gestis relatum retundit atque ener

Commentarios nostros, hactenus editOS, multorum, eorum potissimum, quor im iudicium pro norma habemuS, applausum expert0S fuisse laetamur, et inde ad inchoandum secundum volumen, non sine volupta'

137쪽

te, nos accinximUS. Nouam illi praefationem adiice re eo minus necessarium esse duximus, cum Dihil in instituti nostri ratione, in principio voluminis primi iam declarata, mutandum letioribusque nostris signis canadium haberemus. Censorem equidem nacti sumUS CL vo GELI v M', qui tamen, operis sui praeconem agens, eXempla veluti nobis proponere et leuissimos, certe vix euitandos, nec animaduersione dignos alias, errores graui senilique oratione nobis eXposuit. Admirati sumus summam, quam in se positam habes, confidentiam, ex qua laborem, a nobis coniunc sis viri

bus sulceptum, et satis dissicilem deprehensum, solum

se tam feliciter perficere gloriatur; penes alios iudicium sit, de susceptorum laborum praestantia; noS Uni cum fantum illud monemus, neglectis rivulis, ex soni bus haurienda esse, quae ad historiam literariam medicinae recentioris illustrandam pertinent, argumenta. Partium deinde studio ductos a vero nos aberrare, dia rium gallicum ', nullo tamen exemplo adducto, eo quidem tempore monuit, quo prima tantum parS commmentariorum impressa suerat, sed a nemine postea huius erroris accusati nec rei facti sumus. Dictas vero

leuidenses nec confirmatas criminationes prorsus sorteiaeglexissemus, nisi programma, quod nunc indicamus, nostram omnino attentionem mereretur, et de illis breuiter insimul dicendi oec sonem nobis submini strasse: Editionis nimirum secundae latin'e an stelo'

da mensis institutionum chirurgicarum Is . AEIS TERI in nostris commentariis ' mentionem secimus, quae quidem, ut ex prima editione iam satis cogi utae, resecensionem nostram non exigebniat, eum ab anno demum quinquagesimo huius seculi nostras librorum,

138쪽

qui noui sunt, enumerationes inciperemUS, ideoque eorum tantum causa, qui priorem editionem iam possident, alteram hanc nouam non ita adauctam esse indicauimus, ut prior inde editio minus utilis falsa suerit. Aegrius hoc iudicium tulit Vir Illustris, et amplo se

mone aerique stilo, errori S , calumniae etiam nOS eon uincere tentauit. Et hanc quoque absque ratione nobis adspersam iniquitatis maculam non curassemuS,

nisi suspicaremur, sore non nulloS, qui, cum senem venerabilem, et ob chirurgica sua scripta inter germanos clarum Virum irritaverimuS, noS aliorum meritis quidquam detrahere velle credant. Aequi certe bonique iudices et laudatas et commendata S a nobi Sisisse statim infelligent institutiones chirurgicas heisterianas, dum eos, qui priorem latinam illarum editionem possident, eam pro minus completo et imperfecto opere habere et hinc sorte negligere non debere, m0nuimus. Qui igitur priorem editionem commendamus et de institutionibus is iis, quod cognitae iam sint, vel esse debeant, omnibus in uniuersum artis tibronibus, certi confidimus atque Urgemus; in noua praeter ea hac editione varias accessiones deprehendi ipsi indicamus , non minuS etiam noUam laudamUS.

Sed non satis eandem laudasse dicimur, cum huic edibrioni prae altera pretium singulare non sta fuerimus; qΠaestio vero non est, num liber emendus sit, sed an noua haec editio illis, qui priorem possidens, summe

necessaria inueniatur. Institutiones chirurgicas, et hei sterianas quoque in omnium medicinae practicorum manibus esse debere cognoscimUS atque monemus, sed quot sunt medici, artem Musarem faciente&, qui eam librorum copiam comparare sibi postulat, ut omnes editiones librorum, utilium aliaS, 'illorum tamen pretium sex et plures thaleros superat, coemere absque detrimento queant Z et his praecipue in prae' satione prioris voluminis nostros commentarios dic, uimus, qui a permultis etiam eorum, ut nobiS notum

139쪽

est, leguntur; in horum quoque gratiam breuiter de

noua hac institutionum chirurgicarum editione diximus, In bibliopolam s0rte iniurii visi aliquos ipsi

emtores subduximus, his vero controuersii S nos non immiscemus. Quid enim ad nos omnesque medicos

pertinet, quod editio institutionum chirurgicarumhei sterianarum veneta pretium editionis anas eloda mensis prioris adeo imminuerit, ut bibliopola batauus eam post ea viliori pretio vendere , et nollam eamque adauctam editionem ab Auctore es lagitare coallus fuerit Z Dies diem omnino docet, et quis est, qui suis scriptis noua non addere possit, si, ut Ill. HEIS TE Rus, in excolendis studiis et eu0luendis auctorum recentiorum scriptis versatur; nee opus sinisset dotatas, p. zO. simorum collegarum testimonium, in rei confirmationem signarum, asserre, cum satis iam nobis persUasum habeamus, Cl. Auc forem ex noUi S auctor Imscriptis multa adhue ad alteram hanc editionem franS- ferre et tertiam nobis eamque a hic am, si opus est,

exhibere posse illarum editionem. Illud certe, quod noua quaedam huic editioni accesserint, a nobis non negatum, indicatum potius suit, num vero post noxiam hanc editionem prior prorsus vilescat et minus utilis sit, ita, ut qui libro hoc uti volunt, pretio inmsigni et multis molesto eandem iterum comparare sibi

debeant, ex rationibus, paulo ante adduc fi S, a nobi Sconstituendum erat. Cl. Auctor vero, quo bibli 0po' p. IO. lae suisfacias et imminens ipsi damnum mertas, DO uas illas additiones in hoc suo progi ammate enumerat. Prima earum ad lithotomiam cum paruo UPRV m p. 6. pertinet, quae non tamen noua, sed ex ipsa eius di sertatione '' depromta momenta contineti noURep. 8.porro calculum secandi methodi vovis KRTI et L EC A T in scriptis permultis recentiorum iam propositaei s fuerunt,

140쪽

p. 0. suerunt; artis denique obstetriciae aptum in ea compendium tironibus se exhibui te asserit. Haec vero omnia nulli negauimus, ad lithotomiam potius et a tem obstetriciam in primis spectantes accessiones inliac noua editione reperiri. ipsi et sideliter quidem in- p. IO. dicauimus. Ad bibliothecam chirurgicam st. Auctoris

et Usque augmenta ex eo n0S non respeXisse notamus,

quod ea in titulo iam iam, numerati S etiam plagulis, a nobis indicata, ad chirurgiae traffationem pressius non fuci ii neque omnis auitorum chirurgicoriam cognitio ex unica collectione peti, scriptoreS. taladem, qui accesserunt, ex fine nobis praefixo et supra iam indicato, commemorari omnes a nobi S non potuerint. Dum ad reliqua, quae traduntur, huius editioniS augmenta accedimus, primo lo eo occurrit obseruatio de Vulnere arteriae erili alis periculosiissimo, ab Auc fore sanato, quam tamen in peculiari dissertatione ' ipse iam proposuerat. Quodsi censoris, nobis nolentibus etiam, ab Ill. ARISTERO tributum, ossicium explendi nobis animus fuisset, eadem hic l0ci repetere p0 tuissemus , quae medici quidam ex lipsiensibus Ill. Aiam ctoei , paul0 post editam illam dissertationem Lipsiam salutanti, opposuerunt, falsi nimirum quidquam inesse huic obseruationi, nec vulnera arteriae adeo insignis consolidari posse, cum nullum adhuc notiam sit a uxilium, quod fungum , necessario oriundum, p. I . coerceat. Aliae itidem, quae circa Vulnera commemorantur , accessiones ex variis Auctoris disse; trioni P. IS bus petitae sunt. Peculiarem illam brachium ampum tandi methodum, e tu illustrarum, eo duce filias eius, cuius Pr ematura fata et nos dolemus, iam olim descripse:

' De arteriae cruralis vulnere periculosissimo feliciter eurato. Heimstadii, i74I. q. Q fig. den. De ossium vulneribus rite curandiS. I7ψῖ. 4to. De vulneribus machinarum ignius inarum XJ q. q. senuum structura et morbis. IZ q. q. c. fig.

SEARCH

MENU NAVIGATION