장음표시 사용
331쪽
intellectumei,su homo erbum Dei amplectitur, non ratione bu mana intelligit Putprox epracedem versus osten is, cim inquit: INTELLIGER Efaciam teis docebo te, Ῥiam perqMam gradieru, consolam tibi oculo meo. quomodo autemserit nos intelligere Addit,docebo te iam Verbo inquarn docet nos iu-telligere. Verbum autem non nispers intelligitur, cui ratio semper reclamat.
stusd maxime tu rus seri Euebarisiae manifestum eC
ubi ratio humana ,siue regeneratast,sue non renata, indoeflculo nunquam intelligit, quomodo 'an is corpui risi, vinum Eucharistias angulis Gryli Fides autem, nationem captiuam
gnus ait: redamuT UBIQUE DEO, nec repugnemita ea, eti- Coena Dominiam sENs VIM RATION nostrae Uurdum esse videatur, ' My ς tu, quod
quo iacitum, Juperet, SENSUM, RATIONEM NO M idtes igitur.
s TR AN, se V ortassis , iudicio Hypocritae nostri, etiam ob fisomo opti fulset, ut melius uastudia Basileain Schoia Gonaeiana confirmasset, qui de christianuis ipsorum nutione.
loquitur, tanquam non regenerati essent ideos, iudicio Gonai, caingrati Deo,qui tam eximium Dei donum ilipendit, senugite qexagitat. Nam de non regeneratos quidem erum esse, quodillorum rationem speret Mustirium Eucharisiae, nequaquam vero de ratione regenerata idem asserendum nes eius iudicium contemnendum esse, ne Deopro nudi vasapientia in rati reperiamur. Idem reliquis quos accidet orthodoxiis ::tiquitati s Dom-riιM, qtlas in Scholamfluam reuocabit deformatorii Eccli rum scholarum, id nant rationem hxman contemnere, est Dei donum tam ilipendere, intragice exagitare. Nos ero cum Paules solo, chrys oma, Lutbero e Ratio humana etis omnibMHncersus Orthodoxiis scriptorib Eccsesiastick ter g 'e -xis
es rus seri, regni Dei, etia in regeneratis,nomimodo contemnere,
332쪽
sicas confidem iones corporta bumani,perpetuὀ reuocet , tur My- serium evacuet quodnutio humana, flue regenerata, iue nona a Cora, generata, NUN SAM INTELLIGIT, quam luperfiam incedimuε,s a Dominoperegrinamur. 1i. Si ideamus Possecundumprineseum , quodinter nostra Secundum princi confutantiaprincipia numerat 'pocritae idiacet, irrisonem Pyμ . erambi opbi : ex suo iterum pia lector facile intelliit.
sophiae. ruris quo cut Satan s qui in Quinguant meaitetur. D. Paulus diligenter monet,Ῥt nobiis caueam in qu 1 nos colos , decipiat PER INANEM PHILOSOPHIAM. inator au- Admonitio Pauli tem noste os reprehen is, quod Pbilosophiam contemnamus.
Ast.i bἱepraeleat 'poerita, s Philo ubi non ignotifuerunt, eum quib- Athenas contulit, eἰm ex Mia Epicureorum s Stoicorum, cum illo conflictatisi ni. Paulu, cum phia des enim D. Paulin cum illis, nes illi cum Pauli didilosophia disputa litigabant,quo nomine Phil ubipotissimum appellabantur ,sted μ' quod Philo ubita ιa dogmata,doctrinae de tars opponebant. Si nos auos Philophiam, seius udia de rerum Platura, sinoribuε,nequaquam irridemus intra efflso con flant. Verum non falsis eGnes ab omni errori, at sPbilosophia
eo nonprobare, qu)dis aternitate mundi, de viribus humani de particulari prouidentia inalsὸ saluerit , a ero aberrauerit.
333쪽
Heidelberg anno c. 84 propositae. 323 me eonsiundam esse. Si enim ibit phicas suas imaginationes, in doctrina de caena Domini abiiserent,faciliis expedita ad concordiam via esset, culpavLpδη Vim einus Myiserte di. cat Gonaus: Eucharistiam non inter e quodeisumpropria, numerandam esse. uod eluidem sentire videtur, cam frserium omne,per titonγmiam explice ad quam illisis De
logica non opus eQ. Verum controuersia non BC de ilia rel- , de quibu/iumilosophia extant en testimonia,sed certamen effri 1s, qua Gilosophia plane ignotasunt dic non controuertitur inter nos, an tarsus habuerit erum s naturale corpus, nsrκ corporibus, exceptopeccato, nationesῖbsanis cresscntiaesium, per omniasimile,seda, ut sparte consensus es aduersu. 1artiensmoe omnes bareticos, qui Teritaιem natura humana in Gri
uaestis autem cae eos eorrore risi, cum diuina na Quaestio de cereaturae personaliter nitum e pιοdnulli creaturae accidis, ct iis PQ n ' ,'QΠςst Deum assumptum, sadcepitudinem Deilropriam exaltatum Thebibe Ρ' an Dotu modum aliquem nouerit, quo, ad Ῥerificania verba Testamenti Christi, vere s realiter adsit, bicling, coena Domini, iuxta ipsius mandatum celebratur,quia dixit:HOC Es Com
V vero 'pocrisas ne ad rem restondere cogeretur 2 diceret verbari menti Christi non esse articulums dei, resbonderemus: Omne verbum Iristi, quo nobis ab 'idpromittit, esse omne verbum fisi articulum,s qui serisum in eo mendacis arguat, eumntilia tu, 'μης articulum ei recte credere:inprimu ero de iis fetu . Visi ho '' ἷs, eris Sacramentorumpollicitus es. Sic in Bapti hratio sensis nonpercipiunt, quomodo Baptisimiust lauacrum regeneration 1 s renouation 1 inlliritu:sed desboc Eipit, tu ιrbo arisi die incana Domini: quomodopcnissi corpus cena Dominiea. Ss Damini,
334쪽
314 Consulatio Disput Ioan Iacob. Grynaei Domini, natio, fensus non percipium , sed ides in erba flamenti res iciens, hoc capit, intelligit in verbo , quod Grisus locutωe Q. Sin ero dicat aduersariusno erret eum multa facerepsje, quae tamen nonfaciat sculposetplures mundos creare, quos tamen non creat. Elon eo, erum esse, quia nusquam e dat Dei verbum, quo plures mundos creare elit Ide etiamfdes a nobi non requiritur, ut credamus sedis is ius corpore,eiM praestentia,extat erbum Christi, o quidem verbum Testamenti
sus ijsdem tuerisseri erunt: in quibiisse tuo natio hoc numdsiderant, quod compreheηdere non postat, quomodo erκm compω esse spermanere, o simul acsemel in pluribi locis adesse possit, ubi caena Domini celebratur. Si enim eadem humanitaturatio esset, quae e et diuinitatis fortassis crederet sed quia
CORPU CHRISTI manet creatura, id fieri posse, vel De omnipotentia dubitat, elprorsu mgat. Hic ad omnipotentiam Dei recum
genue&eategorii, nsfris culter extorquetur: cum Ueant, scium erroras, Pseces espondςnx. trum Mart rem, turpiter impegisse, qui seri r nulla mi diuina seripsse, ut corpua simulissemel in duobus aut pluribus locis sit quibus verbu, cum aperte Omnipotentiam Dei negauerit, quod male in auribuspiorumsonare videbant, Ῥtsuos auditores in errore retineant, , ad hane quaesionem categorice non restondent,sedlergiuersantur quam diu possunt, ne omnipotentiam Dei negare videantur,quodiamenociunt. Si enim credorent, Deum hopes cerepose, quid quaesio obstaret, quo minus esLam verbis Tesamenti simplicissimu rederent frita ait rHOC EST CORPU MEUM. Nam sporreesse, scΗRIs TVs dicit, bo esse uum corpus suae impietas essee
contradicere fauia ero non credunt, Deum boum starepose, id
335쪽
Heidelberg anno &c. 8 . propositae. 323 ideo in verbis Tesamenti C in I s a Metonymiam fingunt,
qua nomen Iro nomineponitur, ut panis CORPUS CHRIsTI
quidem appelletur, ednepιefit,neque es epsit. Haec, sicilicet, e praeclara illa Philo, olbia, cur innos contemptoreόis irriseresese se,dicit 'pocrita. Dein eboeario um crassum, in Theologo intolinubi M. leuet, quodscribit omnem eritatem in Logica .Pίψiciis V salis veritaser Ethicis, a Deopatefactam, ideo magnifaciendum esse. Quod 'eto ς' η ' nos nomodo negamin ed tanquam Nium solastbemum dam patefacta.
Nam quod ad Logicam attinet, habet illa quidemsuas regulas veritatu ,sedde hs rebi duntaxat, quae rationi humanae jubiectae μιnt. Hi si autem regulis 1Isteria Sacramentorum subhcere, quanta impietas essis quod hoc loco impudenterfacit 'pocris , ubi simul et inscitiam , s impietatem prodit, eῖm ait Irascuntur quidam principio , quod aluit om rene corpω esse loco, tempore circumscriptum, sibiloubi . . eum essι, ne ei locum in schola Geologica concedendum ..elamitant ecNam princeps Philosophorum Arisoteles aperte consis Extra mundatri
336쪽
326 Consulatio Disput Ioan Iacob. Grynaei Ex quo manifestum estoboc principium, non modo in Geologia locum habere non poste 3uando de eorpore Chris distula, tur, retiam in Philose biosne refrictione nonsit erum, ni
intelligatur de corpore NATURALI , quaten- naturale,
cui locu tempus accidunt quapropter prodesset 'pocritam in bilosophia quoque MELIUS SUA STUDIA prim CONFIRMAssE, quam de ijs reb- ex Igica spbfica ἀistereret, quas non intelligit, neque quam recte due dicit.
Non mini rudis in Ethicae praeceptuis principi' esse eos icitur, pueritasmpliciter approbat, quasi eadem de his iuscruditer quopήe doceamur. Ac videtur inpocrita noser, non longe a Iuliani Imperator; religione abesse , qui Salomoni Phoeγlidem opponem, istulauit, mhiis maiorem alientiam tradi tu illius scriptis, quavi in Ethnicorum scriptis reperiatur. Jquod ego restondens, nihil dico de perfectione aut imperfossione Ethicorum doctrina, sed untaxat e viritu principijs: cum Ethica praestis Theologica de moribus, quoadprincilia, diametro intersiepugnem .pilhelpiumΑAsto Et im Aristoteses, inulti habitum crebra actionibus
telieum de iustis a. acquiri dicit , ex quo deinceps actiones proueniant,ut quiis,noustio ,hv movi iusti, sertia, agat, sed etiam iuste, fortitir sipienter, prudenter, temperanter agat. Icte altius astendit Aristot les; quamui. enim in decim Ethicorum testatur, natura in seripturae sacrae genia requiri, sin Heroibus aliquid diuini esse: tamen O sentenxi deς uno sentem virtutis , re actionum vitiosarum ignorauit. Scriptura sacra autem docet, per Baptimum homines μgenerari s renouari, Spiritu sancto riuari s deinceps ab eodem agi, ad omnes lias es iustis, bonestas anctas, actio-
ω impelli, cui ni seli, priseipiadae omnia ad cribit. Hie
337쪽
Heidelbergae Anno c. 8 . Propositae. 327 Hiciet habit infusens, ex quo on1nes ilia acticnestromanant. Ex hocprincipis 1 Doctorei, bona vena,c leognata, tanquam fonte promanare docem: t illud Psalmi canere queamus: Pgon nobsi non nobis,sed tuo nomini dagloriam. stuapropter Lutherus in tractatu de scademiarum re Ethia doctrinam formatione vere sir fit Ethicam doctrinam Aristoteus, cum Aristotelis, cu do id ina gratia, ex diametropugnare stuοι merum C, V I. I. hi, principum, su sinem 1lectes . Nam quod ad fnem arti ie.
net, non minus, quam circa Frincha, errauit Aristoteles, qui docuit: per habitum, crebris actionibu aeq'situm s actiones ex hoc habitu prouenientes, homines Deogratos, s tandem aditilum, tanquamsiummum bonum,peruenturos esse contra, Spri-rus sinctus inscrtis literuricet, quὸ perfidem in ristum, ad Deum, tanquam ad ῆmmum bonum,perueniamus squod cum sis coniunctast baritas, a Deo per Spiritum Finctum infusa, cuius fructiu es opus eQ, quam nullis acti bis acquirimus, ex qua omnium irtutum opera fluant.
nongentilium, edoristianorum liberi commendati 2nt, diligenter in bο elaborent, ut diosam iuuentutem erudiant, quanta disterentiast inter Ethicam, prae in erbo Dei, insicriptos Prophetarum, 'solorum, in Proviridis Eccles e Salomonis, Θ nucisse,s alis sacru libriis traditur, quaesturamaprac Ita de moribus continent, s principi s fine ab ut dissorunt, sua ab Arisole, malijs Philis,las traduntur. Ea nisi Abalternata Principise Theologicis θμα Ψηοta Aheipi, Aristo. 6sotelisuerunt)ponantur, pie in Schola bristiana iaceri non telica quomodo
postquam in Baptisino Spiritusancto regeneratisnt, tpropter sanguinem risti, pro ipserumpeccatis effusem,propitiam Deum babeant, es eiusdemgratia donati, exsis*iuam silerentur, dira crebris
338쪽
1, Consulatio Disput. Ioan Iacob. Grynaet
erebrί actionibus habitum illum subinde magis metuque com firmari. uapropter cum quaerit, quid de Doctrinae Eth cesprinci- φθι spraeceptisset 'quae N esse Deum s qualis usit, e quales
nos esse velit, edocent num illa quos iuuentuti INGENI os mirridendapropinabunt' 'oondeo, nisi religionem Grisiana eius principia abnegare, s in Ethnicisimum con errere velimus, corrigenda esse dicimus: Cum nulla irtus, nullum opus, bonum s Deogratumst, quodnon ex is Q, s Spiritu sanctos per nos, sin nobis o natur, quod principium omnes Pbilosi bi ignorarunt, qui non ad idem cori ii conuersisunt. Sed mirum non es, quod tantopere rationem humanam commendet 'pocrita,nesiste a Quin- Ilio Patriarchase dissentiat, qui 2 Iumam Pompilium, Arist, dem, scilis Ethnicos, cum Arabam, Isaac, tr Iacob in regno Dei cossicat.
s condos hostium loco, in haereticoru numero habere, ingenue faremur, quamlusu principijs in sent, s actiones virtutii rissianarum,non ex Spiritu jancto, sed bonu operibus acquistit scomparat babitu rosciseciprofitebuntur. Haec enim Philo borum doctrina de moribus, Gristianorum doctrina e diametro opponitur, σία διοι πα p ab ea distere. ebifiles,m p . od Ῥero addit opinator noster Ethicen Atere,esse Deum, doctrina Ethices , quasi ossit, s quatis nos esse elit, quia per naturae lumen, id ζ'..ά ζ' i' 'l' ' quod de Deo cognscitotes,profiteatur Philosophia, eo manife-sante, id i Pauli tesimonio, Id i probat 'stondeo Gentes se lumenatura tanta cognitionem Dei habuisse, ut sint inexcusebiles,videlicet Edria Deum, speccatis in i, quae conrnari mnaturae perpetrata sunt,quod tibi non isseri, alteri nefeceris. Gentile, omnes Sed mutetiam illudeiusdem Paul addendum erat, sub rL
339쪽
nebrae. Nam cognitio Dei, Qv ALIs I DE vsis quomodo Ephes a. s. ergagenus humanum assectu sit no exscriptis gentilium, aut lumine naturae discitur, sed IN OLO ERE DE docetur. si proptersecundulumen naturae de Deo cogitantes, non appro Deus lumine nasynquami Deo,si Aubinde metu magus ab eo recedisu, 'φ'-gRQ Τρhabitat enim lucem inace gam, quem nemo idit Ῥnquam, nec nouit, nisi Filius, s cui Filim ut reuelare se etiam quales nos esse debeamus, lex natura quidem aliquidinfecimda tabula monstrat, ed in eadem etiam tabula,quodma imum e et, idere non potuit cui postolus loquitur: concupiscentiam non nouissem Rom. .
nisi lex diceret: NON CONCUPISCES.
Desinat ergo inpocrita noster, in explicatione M seriο-rum regni Dri, Philosophiam Iraedicare, aut sudiosae iuuenturigantopere commendare, quoniam inimica es Deo, quae captiua ducenda es in obsequium Christi,ssuli cienda tisi,quamdiu in hoe seculo luimiu qua ' Isteria regni Dei non illustrat,sted obstu-nut:non iuuat, edimpedit: cum qua fidei si admortem perpetua lugna est. Non. n.solida Philo Vbia est alta, quam verbum Dei. Humana autem Philosophia, es mutiti, manca,imperfecta, quae in rebus huius fictili fluum locum babet, si in diuinis suae ιιω,ad regnum Grisipertinentibus, geaeet. 'des pios iuuenes moueat Platonas dictum, certissimum argumentum inficitiae ese, si quώ ab eruditissimis virisse alienum esse dicat Longe enim aliter Spiritus sanctis in Propheta loquitur: Ad legem inquius adte1limonium: quod i non dixe Esa. .rint iuxta Ῥerba hae,non erit iis lux matutina, non inqtsit, ad
F bilosophia,tanquam radiu sapientia diuinae,sed ad verbu Dei. stuo vero institia propterea damnabimur,qu)din ' γ ἡ 'l' ό ό.serib regni Dei ab eruditu biloseph s dissentiamum, socios Dei. habemu Maiam. Paulum, quorum bis ait: Non misit mori. Corcbrytus, ut balligarem,sed, Euangeligarem Non tamen
340쪽
33 Consulatio Disput. Ioan Iacob. Grynaei ει σο*ιε λογου, boea et, cum dicendi peritia, Nin I, A N IAE REDDATVReram Gristi Namsirmo ille de cruce, ijs Fidem quisereunt, ultitiaeet nobMautem, qui struamur ostentia Esa. 33 Dei est: Scriptum e Cenim Abolebo sapientiamsi entum, erintelligentiam intelligentium tollam medio mi sepientiae
2 ι-sipientiam Mundi buiuia Nampostquam IN DEI A
sAPIENTIAM, placuit Deo perfluit radicationemseruare Matth. ιν credentes. Idem Christus quos confirmat, eum inquit: Oημteor tibi Pater, Domine caeli, terra, quod hae abconderis
SAPIENTIBUS, ET INTRI LIGENTI Bus, meareu lauerisINFANTIBUS.
Glorietur ergo Opinator noster is fetetate Aasimorumer INGENI Os O Ru HOMINum, qui Mysteria regni Dei, ratione humana regeneratast INTELLIGERE prae Aeant nos una eum Grim in 'soli eius libenter patiemur, nos intersultors infantes numerari, ne diuinae sapientiae, sinfinitae eitu potentia modum aluere, emab eius smplici verbo, Iropter iudicium rationis, Fbil obia humana solidiorvi lius grauissimae,scilicet, recedere Ῥideamur. Contra abusum Interim auditores no ros diligenter monemus, obia nu- Philosophi pi ii ouis humana conitationibus, s eruditiβ, illu hominibiu, qui hu contrasCRIPTUM UERBORVM Testamenti Christi indulgent, tanquam ab ipsissimo Diabolo caueant, aes lirist de verbis brisi inhaereant, neque ab ilia, eorum simplici aeliterat usu, ne ad pilum, abducitatiantur. Opinator autem noler, doctissimorum virorumscietate gaudeat, donec experi tur, quodpauli antem D. Paulo siseia Propheta recti