장음표시 사용
521쪽
d Sacerdote sumatur . Contendunt multi Viri eruditi post doctissimum P. Ioannem Morinum , Congregationis Oratorii Presbyterum , in libro de
Poenitentia, formam absolutionis , quam Sacerdotes in tribunali Poenitentiae adhibebant, fuisse in Ecclesia Latina ad duodecimum usque Aculum dumtaxat deprecativam, quali etiamnum Graeci utuntur in Sacramento Poenitentiar, sed non fuisse indicativam , seu his verbis conceptam et Ego absolvo te d peccatis tuis . At, ut ut sit de hac Patris Morini, & aliorum Theologorum sententia , quam hic discutere animus non est, certum est, Saeculo XIII. formam Sacramentalis Absolutionis in Ecclesia Latina non fuisse deprecativam, qualis est apud Graecos, sed indicativam, sicut nunc usurpatur in Ecclesia Latina . Hujus rei testem omni exceptione majorem proferam S. Thomam, qui in opusculo xx I I. cap. II. impugnans aliquem Scriptorem , qui Saeculo XIII. multa antiquorum Authorum laudabat testimonia pro sola deprecativa absolutionis forma in Sacramento Poenitentiae adhibenda, sic respondet Doctor ille Angelicus; N-- quid etiam si nune viverent idest illi Authores citati ab illo Scriptore, quem refellit praejudicare
possent communi sententia Magistrorum Parisiis regentium, qui contrarium sentiunt, decernentes absque his verbis r Ego te absiso, absolutionem non esse per
solam deprecativam orationem . Praetermittere hic
non possum Observationem, quam mihi suppeditat idem S. Thomas circa Jejunium Quadragesimaleo , quod ad duodecimum usque saeculum in Ecclesia Latina vespere tantum solvebatur, sed ineunte Set
culo XIII. mox ille antiquus mutatus est, & hora
522쪽
nona solvi coeptum etiam in Quadragesima jejunium, sicut tellatur Doctor Angelicus Secunda Secunda: Quaestione xLvII. Art. v II. in quo inquirit,uιrum hora nona convenienter taxetur ad c meden
dum bis , qui jejunant ἰ At jejunium etiam tempore Quadragesimae, quod, teste S. Thoma, Saeculo XIII. solvi dumtaxat poterat hora nona, tandem caden te Saeculo XIV. hominibus maiorem ad relaxationem pronis , ad meridiem solvi coepit, & ad jejunium quadragesimale satis superque sussicere uisum est, si ossicio vespertino circa meridiem persoluto pranderetur, Ecclesia infirmitati hominum indulgente , ut caenae mutarentur in prandia meridiana , modo, quae jejunio estentialis est, refectio nis unitas servaretur, nec meridie pransi vespere coenarent. Hinc merito inseras Coenulam serotinam , quae Collatio vulgo vocari solet, fitque nunc tempore Quadragesimalis Jejunii, ex hominum relaxatione Ortum habuisse , eique nec Sanctos Patres , nec Conciliorum Canones su ffragari, nec Ecclesiam lata lege consensisse unquam, quamvis eam
D. Placent mihi admodum generales istae . quas hactenus in Disciplinam Ecclesiasticam Setculorum XIII.& XIV.praemisisti Observationes. Nunc particulatim percensere debes praecipua Disciplinae Ecclesiasticae capita , quae spectant Jura & Us cia Metropolitanorum , Electiones, & jurisdictionem Episcoporum , Ordinationes Clericorum, eo rumque ad Ecclesiastica Beneficia promotione S. Haec erant Saeculis XIII.& XIV. Jura & Ossicia Metropolitanorum. Primci , absolvere poteranceos, qui excolnmunicati fuerant a suis Susisaganeia,
523쪽
vel eorum officialibus , si a sententia lata ad eorum tribunal appellatum edet, illos tamen ab I vere non poterant, qui ab Archidiaconis, aut aliis Subditis Suffraganeorum suorum erant excommunicati, quia horum Judices non censebantur , sed Episcopi, seu Metropolitanorum Suffraganei, ut constat ex capite Venerabilibus t in Sexto ς Titulo De Sententia Excommunicationis . Secundo, Metr politani supplere poterant Suffraganeorum Episcoporum defectum ac negligentiam in Collationibus, Institutionibus , Electionibus , & Confirmationi-hus Beneficiorum Ecclesiasticorum , ut habetur in Capite Licet, lib. I. Decretalium , tit. Io. De supplenda negligentia Praelatorum , quod est Innocen- iii III. Poterant etiam Metropolitani, si vacante aliquo Episcopatu , Capitulum administrationem spiritualem aut temporalem Dioecestos negligeret, instituere, & delegare ad illam Cathedralem Ecclesiam vacantem aliquem Visitatorem aut Administratorem, sicut decrevit Bonifacius VIII. Pontifex Maximus, in Sexto, cap. Ecclesia, tit. De supplenda negligentia Praelatorum . Tertio, Metropolitani Provincias suas visitare tenebantur, quae cor rectione indigebant , pastorali sollicitudine emendare , & Synodos Provinciales convocare , ut ad huc vigentia sedulo tenerentur ., retinerentur collRAEhentia , prorsus collapsa renovarentur, & sacri ad instaurandam Ecclesiae Disciplinam sanciti Canone S, quos Summus Pontifex S. Leo Magnus Epistola 8 . ait, Spiritu Dei conditos, ac totius Orbis reverentia esse consecratos, executioni mandarentur, sicque radicitus evellarentur pravae quaedam inolitae consuetudines ac corruptelae, quas Episcopi di-
524쪽
vina ad regendam Ecclesiain auctoritate praediti, di in quorum firmitate unum est collabentis Ecclesiasticae Disciplinae praesidium, tolerare sine piaculo non possunt, sed invalescentibus abusibus vehe-hementius reluctari, & ad Disciplinam Ecclesiasticam instaurandam diligenti cura, studio & contentione incumbere debent, quantum tamen patitur Christiana prudentia , quae interdum nonnullas labes , majoris mali vitandi causa , nonnunquam tolerari praecipit. Denique , Metropolitanis Ius alterium erat confirmandi Electiones Episcoporum, non seCus ac Metropolitanorum electiones confirmandi jus ad Romanum Pontificem spectabat. Episcopi ab Ecclesiarum vacantium Capitulis Saeculis XIII. & XIV. eligebantur , nec in eas electiones sese Principes Laici ingerere poterant, aut si in his suam aliquando interponerent authoritatem, tunc hujusmodi Electiones nullη ac irritae censeri debebant, sicut statutum est in Concilio Generali Lateranensi IV. Canone xxv. his verbis: Si quis electioni de se faetie persecularis potestatis abusum consentire praesumpserit contra Canonicam libertatem ; σ electionis commodo careat, O' ineligibilis fiat, nec absque di ensatione possit ad aliquam eligidignitatem . Qui vero electionem hujusmodi, qua in ipso jure irritam censemus , praesiumpsierint celebrare , ab ossiciis oe Beneficiis penitus per triennium suspen dantur , eligendi tunc potestate privati. Hanc sacra rum Electionum libertatem b. Ludovicus,Galliarum Rex , Pragmatica Sanctione, quam promulgavicznn. MCCLLUD I. alle ruit his verbis, quae habentur
Articulo secundo: Ecclesia Calbedrales, inquit, e
525쪽
alia 'gni nostri, liberas electiones, coe earum essectum integralitὸr habeant. Et Art. q. Item promotiones, eollationes, provisiones σ dispositiones Praelaturarum, dignitatum, O aliorum quorumcumque bene
siclorum , O Uiciorum Ecclesiasticorum igni nostri,
secundum dispositionem , ordinationem O determinationem juris communis , Sacrorum Conciliorum Eccle-M Dei, atque Insitutorum Sanctorum antiquorum Patrum, fieri volumus oe ordinamus. Hujus Pragmaticae Sanctionis a S. Ludovico Galliarum Reg editae si pleniorem notitiam habere desideres, leges s Francisci Pinssonii, Biturici, Parisiensis Advocati , eruditam lucubrationem, qua illam historica Praefatione, & luculento Commentario illustravit. Translationes Episcoporum , solius Sedis Apostolicae auctoritate,& Ob Ecclesiae commodum Saeculis XIII. & XIV. fieri poterant, ut docet Innocentius III. Cap. Cum ex illo: De Translatione EpiF-copi. At avaritiam levitatemque Sacerdotum, qui prava cupiditate ex alia in aliam volebant transilire Ecclesiam,gravissimis Decretis coercuit Ecclesia , quia naturali lege prohibitum est, ut docet S. Thomas Quodlibet O 9. art. Is . ne quis in ministerio capessendo aliud quam Ecclesiae utilitatem ει Christi gloriam intueatur et Non sua quάrentes s
sed quae Iesu Christi, inquit Apostolus, qua voci omnem omnino a Sacri Ministerii suscipiendi proposito terreni commodi consectationem removet.
Quod si Ecclesiae munera privatae utilitatis gratia suscipere non liceat, nihilo magis licitum censeri debet propter aliquod commodum jam suscepta
non instabili modo , sed sordido ac servili animo dimittere, & ad alia transvolare, quia pinguiora
526쪽
sunt. Episcoporurn celliones sine causis Canonicis , & citra Romani Pontificis authoritate in Sariaculis XII l. & XlV. fieri non poterant. Sex autem caulas cedendi Episcopatu Innocentius III. Pontifex M axiuius recenset Cap. Nise : De renuntiatioue, cuinius haec sunt verba Intueri te volumus. , quod hae sunt illa , per quae cedendi visicopus licentiam potes postulare: conscientia criminis, debilitas corporis, de
fectus scientiae , malitia plebis , grave scandalum , irregularitasque per sima , sed in his omnibus est observanda cautela. Porro , Episcopi, qui semel cedendi facultatem a Romano Pontifice postulaverant, ad cedendum postea compelli debebant, si forte , ea obtenta, Episcopatum retinerent, licui statuit idem Summus Pontifex his verbis: Quidam cedenditieentiam eum instantia postulan3es , ea obtenta, cede re praetermittunt. Sed cum in postulatione hujusmodi, aut Eeclesiarum commoda quibus praesunt,aut salutem videantur propriam attendisse quorum neutrum sua sonibus aliquorum quae reuιium quae sua sunt,seu etiam levitate qualidiet volumus impediri, eos ad cedendum decernimus compellendos. Episcopi, qui vel lenio
confecit, vel frequentibus , & quati perpetuis infirmitatibus conflictati, aut aliis gravissimis causis impediti, pastorali munere fungi haud poterant , tibi laborum socium, seu Coauiutorem, ac- Cedente tamen Sedis Apostolics consensu,adscisce-hant, sicut decretum est ab Innotentio III. Cap. Ex
parter De Clerico aegrotante, his verbis: cum Arau-siensis Episcosus gravi, O incurabili morbo fere per
quadriennium laboraverit, ita quod Pastorale in cium non potes ullatenus exercere; Princeps terra illius, ac cives civitatis ejusdem . te postulant incessan- . Tom. V. Kk ter,
527쪽
ter , ut i cum sis Metropolitanus eorum studeas
providere. Verism, cum ipsum ad cessionem compellere non possι , nec debeas ullo modo, nec afflicto Uyictio sit addenda, sed potius miseria miserendum, eo quod idem Oir bonus extiterit, O Ecclesam salubriter sibi commissam gubernaverit: Nos volentes tam Episcopo, quam Ecclesiue providere andamus quatenus illi Coadiutarem associes virum providum se honestum , per quem tam Episcopo , quam populo utiliter consulatur. Hoc Innocentii III. Decretum de Coadiutoribus concedendis Episcopis , qui senio aut valetudine corporali gravati, vel etiam alia a impediti perpetuo , ut Officium suum nequeaut exercere, confirmavit Bonifacius UM. in Decretali, Pastoralis , in Fexto. Summa erat Episcoporum jurisdictio in causis Clericorum tam civilibus, quam criminalibus . Clericos absque titulo Beneficii aut Patrimonii Saeculis XIII. & XIV. ordinare Sacri Cano-
. nes Episcopis prohibubant, & si quia Episcopus
aliquem sine certo Titulo, de quo necessaria vitae percipere posset, in Diaconum vel PreSbyterum ordinasset, tamdiu ei necessaria ad honestam vitae sustentationem suppeditare obstringebatur,donec in aliqua Ecclesia ei convenientia 1iipendia Militiae Christianae fuissent alliguata , nisi talis ordinatus de tua vel paterna haereditate subsidium vitae posset habere. Clericis Beneficia Ecclesiastica conis ferebant Episcopi,modo tamen idonei essent scientia, moribus re aetate ἰ nam pueros ad Benescia Ecclesiastica promovere nefas erat, ut colligitur ex Epistola innocentii M. quae extat libro xv. & est ordine ccxxxv. in qua inter alias causas , propter
quas Episcopi Helsitani depositionem decernit,
528쪽
hanc assignat, quod praedictus Episcopus nepotibus
suis vagientibus in cunabulis, licet ad plus vix valentibus balbutire, majores Prabendas tribuit, B neficia meliora: portantibus aliis pondus diei & aestus, in sis, ubi non seminaverunt, metentibus plena maianu . Praebendae Cathedralium Ecclesiarum interdum a solis Episcopis , quandoque a solis Capitulis , nonnunquam ab utriique conjunctim , secundum varios Ecclesiarum mores conferebantur;
suoque etiam jure Patroni Laici Clericos ad Beneficia praesentandi fruebantur. Indignis conferri Beneficia vetabant Canones , eaque dignioribus esse conferenda propugnabant Siculi XVI. Doctores, quos inter censetur S. Thomas , Doctor Λngelicus, qui Quodlibeto v. Quaestione vI. Art. III. haec docet: contingit quandoque , inquit, aliquem
esse meliorem Iimpliciter, qui tamen non est melior quantum ad hoe quod Beneficium 8ercipiat a quia aliquis fortὸ potest Ecclesiam magis juvare, .el per con plium sapientia, vel quia ser*ivit in Eeclesia. Non ergo Episcopus tenetur daνe meliori simplicit/r, sed
tenetur dare meliori quoad hoc . Non enim potest esse quod unum praeferat alteri , nisi propteν aliquam causam . Qua si quidem pertineat ad honorem Dei, in aetilitatem Ecclesia , jam quantum ad hoc se est melior i Si autem illa causa ad hoc non pertineat, erit acceptio personarum, qua ranio est gravior, quanto in rebus divinis committitur . unde super illud 'aco-hi Cap. I. Tu sede hie benὸ σe. dicit Glossa Augustini: i hane distantiam sedendi, oe standi ad honores Ecelesiasticos referamus, non est putanta leve esse precatum in acceptione personarum habere fidem Domini gloria. uuis enim ferat elui divitem ad Sedem bonoris Eccle-
529쪽
siae, contempto paupere sanctiore O instructiore. Hanc Doctrinam saepius in suis operibus inculcat S. Thomas, praesertim , Secunda Secundae , Quaest. LxI I I. Art. H. N Quodlibeto um. Quaest. Iv. Art. I. Quid ergo, ut obiter dicam, senti isset Docior ille Angelicus de his laxioris doctrinae Theologis , qui non solum alle rebant,in collatione Beneficiorum mi uus dignos sinς peccato praeponi posse dignioribus, sed etiamdocebant, licitum esse munerious ac donis mere liberalibus allicere animum Episcopi ad impetrandum ab ipso Beneficium, vel ad a1lequendum aliquod Beneficium offerre , & dare pecuniam tanquam motivum, non tanquam pretium . Nullus dubito, quin has & similes opiniones ab avita Ecelesiae Diicipii V penitus abhorrentes , &viam ad Beneficiorum nundinationem exercendam aperientes totis ingenii sui viribus confutasset, ac proscripsisset Dotior Angelicus, sicut eas nostris temporibus Romani Pontifices, omnesque totius
Urbis Christiani Episcopi censuris inultas diris
devoverunt. Sed redeamus ad Ecclesiae Disciplinam, quae licet Saeculis XIII. N XIV. 0pius Sacris Conciliorum Canonibus sancita ac restaurata fuerit , tamen Saeculo XIV. praesertim tempore Schismatis , gravi miniam labem in Gallia , quae Clementem VII. Avento .ae sedentem pro legitimo Pontifice agnoscebat, in collationibus Beneficiorum contraxit. Tunc enim per collationes titulo comis mendae factas Archiepiscopatuum,Episcopatuum de Abbatiarum tam Regularium , quam Saecularium, Per Reservationum , Gratiarum expectativarum , ae Pensionum accumulationem,latissimum ad Polygam iam spiritualem, seu Benencioru pluralitatem, Ostium apertum est. D. MO-
530쪽
D. Monasticam, seu Regularem Disciplinam Saeculis XIII. & XIV. restauratam fuisse , ac magnum inde suscepisse incrementum , ex eo praesertim conjecturam facio, quod multiplices in utroque saeculo emerserint Religiosorum Ordines , qui doctrina & sanctitate Ecclesiam plurimum illustrarunt,& etiamnum praeclaris meritiS, atque
Apostolicis laboribus illustrare pergunt. De his itaque Religiosis Ordinibus , de eorum in Ecclesiam promeritis , & de Regulari Disciplina in illis praescripta singillatim disserere debemus , ut Originem , ac Disciplinam illorum Ordinum , quibu
Ecclesia, sicut Aegina circumamicta varietatibusJ ornatur, exploratam habere possim .
M. Incipiam ab Institutione Sacri ordinis
Fratrum Praedicatorum, quem tamen, ne quis
existimet , me nimio astentandi palpandique itudio , a quo sempet vehementer abhorrui, hic laudandum suscepisse; bener multa consulto reticebo quae hunc praeclarum ordinem de Ecclesia optime
meritum commendare possent . Praetermittam
Sanctissimos Pontifices , doctissimos Cardinales , innumeros Archiepiscopos & Episcopos doctrina& pietate insignes, quos hic celeberrimus Ordo Ecclesiae dedit. Missa faciam Elogia, quibus Romani Pontifices hunc ordinem , ac plures ex ejus alumnis Sanctorum Fastis solemni Ecclesiae ritu adscriptos saepius laudarunt, ac praedicarunt. Nihil dicam de peritia Theologorum ejusdem ordis nis , de tot libris, quos ediderunt de rebus Theologicis,& de illorum in iisdem tractandis eloquentia , solida eruditione, linguarum,maxime Graecae α Hobraicae,notitia. Nec referam librorum spiri-