장음표시 사용
511쪽
to lapide procul ferire, hastaS pondere librato jacere, sagitaS arcu emit
1 T Uctatio a laterum comple cc Xu Vocatur , quibus Cona iniis certantes innitent, qui Graeca appellatione athletae Vocantur. Locus autem luctationis palaestra dicitur.
1 T Alaestram autem , Vel α πολ πα-S, id eSt, a luctatione,
nae fortis nominatam dicunt: scilicet quod in luctando cum medios arri-Piant , fere quatiunt, idque apud Grae-COS παμειν Vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum Contentione monStratam. Namque inter caeteraS
feras eos solos, & erigi congreSSOS, &SubSidere celeriter , ac reverti, & modo manibus tentare invicem , modo complexu abigere sese more luctantium.
ci λωνας vocant, a frequen tia qua celebrabantur. SI quidem S Omnen coetum , atque con
Ventum agona dici: alii quod in circu'lis, & quasi agonis, id est, sine angui'
locis, ederentur, nuncupatos agoaὸ putant.
I Λ Gonum genera fuere , m a. mensitas virium, curSus c. teritas , Sagittandi peritia , standi p/ tientia : ad citharam quoque , Vel ti bias incedendi gestus: de moribus quo que , de forma , de cantandi modula tione , terrestriS quoque belli, & naVR iis proelii, perpetiendorumque suppli
CAPUT XXVII. De Ludis Circensibus.
1 T Udi Circenses sacrorum cau I Sa , ac Deorum Gentilium celebrationibus instituti sunt. Unde qui eos Spectant , Daemonum culti bus inservire videntur. Nam GiequestriS antea simplex agebatur, utique communis usus reatus non er- νsed cum ad ludos coactus est natur/u us, ad Daemoniorum cultum tras .
latus est. Itaque tu Castori, & PolluψΦdζputantur hae species, quibuS Qq WVβa Μercurio distributos Stesichor v. '
lii Cap. XXI. Arrepto lapide procul serire. Al. Arreptos lapides proeul serre. M Cap. XXIII. Cominus certantes innitent. Ita VH CG. Gotth. unus Rom. Innituntur. . itas 3ὶ Cap. XXIV. Palaestram autet sortis. Serv. ad v. Corporaque ag. nud. praedura palaestra. Gest ' ' sor xςm dicta est, vel ἀπὸ τῆσ-, id est, a luctatione, vel ἀπὸ Ψῆ Mi , hoc est, a motu ruinae , n/m' '' luctabantur. Hie locus pessime asteritus erat in omnibus Isidorianis libris.l j Cap. XXVII. Nam res equestris Hippion vocant. e ortuli. cap. s. de Circo.
512쪽
quem Graeci Hippion appellant: sedo Marti, & Jovi in ludis equi sunt consecrati, & ipsi quadrigis praesunt.' Circenses autem ludi ideo dicti, vela circumeundo, vel quod ubi nunc metae Sunt, olim gladii ponebantur, qu0S quadrigae circuibant, & inde dicti Circenses , ab ensibus circa quos currebant. Siquidem in littore circa ripas fluminum currus agitanteS, gla dios in ordine in ripae littore ponebant, erat artis, equum circa pericula torquere. Inde & Circenses dicti putan-xus , quasi circum enSeS.
Daemonum , in cujus loci habitu, dc opere Magicae Artes, dc cultus idololatriae recognoScitur.
Ova , honori Castoris , & Pollucis adscribunt, qui illos OVo editos credendo de cygno Jove non erubeScunt. Fingunt autem Circensia Romani si ad causas Mundi referri, ut sub hac
specie superStitiones Vanitatum Sua
1VL ne proprie terminum , ac finem Mundi designari, Volunt ab eo quod alicui emensus finis est, sive ad testimonium Orientis, Occidentisque SoliS.
1 ι Beliscum 'in Mesphres Rex Egypti primus fecisse ser
tur tali eX causa. Cum quodam tem
pore Nilus violenta inundatione AE-
'l Circenses autem ludi ,&c. st Serυ. initio 3. Georg. , AEn. 8. ad υ. Magnis Circcnsibus actis. CRp- XXVsII. Circus Soli in aperto habent. e Tertuli. cap. I. dst Loco. i Hunc Romani dictum put. p. lib. I s. cv. 2. y Vxxci vero, &c. e Tertuli. ibidem. rap. XXIX. Ova honori Castoris erubescunt. Tertuli. ibidem. causas mundi reserri. Serυius ad υ. Centam quadrijugos ag. a. s. currus: id est, unius sinquit diei exhibe-. Ixcvnses. Quia, ut Varro dicit in libris de Gent. Pop. Romani , olim xxv. missas fiebant, quorum quatuor Sciui ' in numero horarum erant, sed vigesimusquintus aerarius dicebatur , eo quod de collatione Populi cxhibeba- , , ' φρος μή odecim hostias, qua x M. Caeli signa, , septem metas , qua Placetas vi I. referebant. Fiebant auIem Gircι . ρ ine : Quadriga , biga, aut triga quatuor tortι du Za e quatuor factionibus. Prasina, Rosea , Alba, o laneta in i h I:tituebantur. Deinde, mappa a mulit μιο , qui ludis praesidibat, missa , hoc est, signo dato , quadrige cari, D emi;sa septem spatia, biso curricula circa metas conficiebant , victoreque coronato, missus Muu peractus ενat. ' reliquis υisiniiquatuor mi sibus fiebat : cum H tem in singulιι quadriga quatuor currerent, rectι Πιrgilius: c ciuum .. - jRgos agitabo ad flumina eurrus. Vid. Sueton. in Domit. Senec. lib. D. . Diit. 3O. Ovid. in Halteutic. Arnob. . Agell. lib. 3. cap. 3..... XXXI. Obeliscum Mespres, Messere Mcisares habent mon script. Pl n i m nusc. libr3 Mestres , & Me, si ' η' μ 3 M pheem. Eo,... in Chronico Mephres. λοιιphus Mephes. De Pherone F ε tri is filio narrat hae Her,dbiti,
i r Ircus Soli principaliter consecratus est a Paganis, cujus Rdes medio spatio, & effigies de fas- giQ aedis emicat, quod non puta 'e' ruat Subtecto consecrandum , quem in Rperto habent. Est autem CircuS Om-0ς illud spatium , quod circuire equo Olent. 0 Hunc Romani dictum pu- RBt a circuitu equorum , eo quod ibi Vircum metas equi currant. Graeci ' Voro a Circe Solis filia , quae Patri suo ψc genus certaminis inStituit, aSSexunt nuncupatum, ioc ab ea Circi ap-pζllationem argumentantur. Fuit aU- in maga, & venefica, & Sacerdos
513쪽
gypto nocuisSet, indignatus Rex tanquam poenas a flumine CXigeret, SDgittam in undas miSit. Non multo post gravi Valetudine correptUS , lumen amisit, qui POSt caecitatem ViSu recepto duos obeliscos Soli sacravit. Obeliscus enim Sagitta dicitur, qui ideo in medio Circo ponitur, quia per medium Mundum Sol currit. Medio autem spatio ab utraque meta conStitutus obeliscus, fastigium Summitatemque Coeli significat, cum Sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obeliSCo Superpositum est quoddam auratum in modum flammae formatum , quoniam Sol plurimum in se caloris, atque ignis
rigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idololatriae vestiunt. Nam prasinus terrae , VenetuS Coel0,& mari a Paganis dicatuS eSt.
i L Ricthonius autem , qui regr
I navit Athenis, primus quὸ tuor equos junxisse fertur, sicut Vir'gilius Auctor est dicens: Primus Eric thonius currus , & quatuor ausuli Jungere equos , rapidisque rotis insis tere Victor. Fuit autem Minervae , Vulcani filius de caduca in terram ii bidine , ut fabulae ferunt, procreatu i Portentum daemonicum , immo Dia
bolus qui primo Junoni currum dedi cavit. I ali Auctore quadrigae produς
1 TN I in Circo unde emittuntur L equi Carceres diXerunt ab ea re, qua & ille Carcer, qui est in Civitate , quod ut ibi homines damnati, atque inclusi, ita hic equi coercentur,
ne eXeant , antequam Signum mittatur.
equites, si Ve pedites. Auriga proprie dictus , quod currum agat, ®at, sive quod feriat junctos equos. ιφὶ Nam haurit, ferit, ut, latus haurit apertum. Ipse est , & m agitator, idcSt, Verberator ab agendo dictus. Au-
I rus a cursu dictus, vel qui/rotaS videtur habere, undo& Carrum , quasi curvum. Quadri garum Vero currus duplici temono Olim erant, perpetuoque, & qui Om nibus equis injiceretur jugo. 7in Primus Clysthenes Sicyonius tantum medios jugaVir, eosque singulos ex utraquψparte Simplici vinculo applicuit, qu0i Graeci Milo apseri Latini funarios VO Cant , a genere Vinculi, quo prius ligabantur. CA-
514쪽
ETYMOL. CAPUT XXXVI. De Equis, quibus currint.
mero , S: jugo dictae. Ex quibus quadrigas Soli, bigas Lunae , & trigas Instris , sejugas Jovi, desultores Luci sero, ' & Hespero sacraverunt. Quadrigas ideo Soli jungunt, quia per quartuor tempora annus Vertitur, Ver, &-EStatem , Autumnum, & Hyemem. Ugas Lunae, quoniam gemino curSULum Sole contendit , sive quia dc nocte videtur, & die. Jungunt enim unum equum nigrum , alterum can
didum. Trigas diis inferis , quia hi
pzr tres aetates homineS ad Se rapiunt , id est, per infantiam , juVen-xutem , atque senectam. Sejuga ma- imus currus currit JOVi , propter quod maximum Deorum Suorum
2 Ideo autem rotiS quadrigas ςRrrere dicunt, sive quia Μundus iste Circuli sui celeritate tranScurrit, SiVepropter Solem , quia volubili ambitu IQtat, Sicut ait Ennius : - Inde pate-2cit radiis rota candida Coelum.
CAPUT XXXVII. De Septem SpatID.
R C Eptem spatia quadrigae cur- runt, referentes hoc ad cur- um septem Stellarum , quibus liliandum regi dicunt: sive ad curSUm Sep-xςm dierum praesentium , quibus per
'l XXXVI. Et Hespero. Absunt ha dua voces ab Antiqu oribus Gotth. indς patefecit r. r. c. e. Citatur hic versus a quibusdam ex Sidonio. , Τ/ Cδp. xxxVII. Quorum finis est creta. Sic est in optimis libris Nes. O, Gotthicis quibusdam rectillime Seneca lib. i Q'. Deinde transit ad ea, qaa: consuetudo saeculi mutavit, tanquam , quod ait ciceio , quoniam sumus ab ' ' ς cc ejus interpellatione revocati , hanc , quam nunc in circo cretam Vocamus , calcem antiqui diccbam. Glo ι. - --Candida calet, dixit Lucretius. Tu mihi currenti praescripta ad candida calcis. '' CRp. XXXIX. Desultores. Huin. Dbtile go. Unde & Romani scrVant institutum, cum desultorem mittunt, unus ν'' 'quos habet, pileum in capite eq io in equum transilit, quod ille sua, α fratris Vicc iungatur. Cassiod. lib. hq i desultatorii, per quos' Circensium ministri missus denuntian cxit xos, lucticri pro cursoris velocitates lini-
actis vitae terminUS consummatur,
i in quorum finis est creta, id est, judi
1 T Orro Equites singulares ideo
L currere dicunt, quia Singulariter unusquisque cursum Vitae hujus peragit, atque transit, alius alio tempore Sequens alium , Per Unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam
1 T Esultores' ' nominati, quod olim prout quisque ad finem cursuS Venerat, desiliebat , Sive quod de equo in equum tranSiliebat.
1 T Edites autem ajunt propterea L pede currere , quia pedibus
curritur mortalitati. Ob hoc a Superiore parte currunt ad inferiora , id est, ab Oriente , ad Occidentem , quia mortales oriuntur , & occidunt. Nudi currunt, quia dc homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto Spatio currunt , quia inter Vitam , & mortem nihil distat. Sed haec propterea fingunt, ut vanitateS SuaS, & Sacrilegia excu
515쪽
CAPUT XLI. De Coloribus Equorum.
1 Irca's causas quoque elementorum iidem Gentiles etiam colores equorum junXerunt 2 roSeOS
Soli, id est, igni: albos aeri: praSinoSterrae: VenetOS mari assimilantes. Item ToSe S aeStati currere Voluerunt, quod
ignei coloris sint, & cuncta tunc fla-Vescant. Albos Hyemi , quod sit glacialis , & frigoribus univerSa caneScant: Veri prasinos viridi colore , quia
tunc pampinus denSatur. Item roseos Marti sacraverunt, a quo Romani eXOriuntur , & quia VeXilla Romanorum Cocco decorantur , sive quod Μars gaudet Sanguine. Albos Zephyris, &SereniS tempeStatibus e prasinos flori& terrae: VenetoS aquis, Vel aeri, quia Ceruleo Sunt colore: luteos, id est,
croceos igni & Soli e purpureos Iri sa- CraVerunt, quem arcum dicimus, quod Iris plurimos colores habeat. Sicque dum hac spectatione deorum cultibus atque elementiS mundialibus prophanantur , COSdem De S , atque eadem elementa proculdubio colere nOScuntur. Unde animadvertere debes Christiane , quot Circum nomina immunda possideant. Qua propter alienuSerit tibi locus, quem plurimi Sathanae spiritus occupaverunt. - Totum
enim illum Diabolus, & Angeli ejus
guram habens , in quo StanteS Om nes inspiciunt. Cujus forma primum rotunda erat , sicut & amphitheatri, Postea ex medio amphitheatro thea' trum factum est. Theatrum autem ab spectaculo nominatum t*Iἰαs, quod in eo Populus stans desu per atque Spectans ludos contemplare tur. Idem vero Theatrum , idem PrOStibulum, eo quod post ludos ex ac tos meretrices ibi prostarent. Idem& lupanar vocatum ab eisdem mere tricibus , quae δ' propter vulgati cor Poris Vilitatem lupae nuncupabantur
Nam lupae meretrices sunt a rapacita te Vocatae, quod ad se rapiant misero , α apprehendant. Lupanaria enim a Pagani S conStituta sunt: ut pudor mu
lierum infelicium ibi publicaretur, ludibrio haberentur, tam ii, qui facς
I OCena autem erat locus instao theatrum in modum domui instructa cum pulpito: quod pulpi tum Orchestra vocabatur , ubi can tabant Comici tragici , atque Salia bant Histriones, & mimi. ' Dicta aur
H Cap. XI l. Circa caiis. Vid. Tertuli. cap. 6. de Arte Circi. at Totum n. iit. Diab. ac Anguli ejus repleverant. Tertuli. Gv. de Loeo : Totum sateulum Satanas, δέ Aygyii irepleverunt. si Cap. LXII. Theatrum. De Theatro sup. lib. I s. cap. 2. A 'iro τῆς θεω iap. e Serv. An. I. ad v. Mediaque in valle theatri. ls Idem & prostibulum. V d. Tertuli. cap. de Theatro. 6ὶ Idem & lupanar. Ex Aug. I 8. de Civit. cap. II. Lact. τὶ Propter Vulgati corpolis vilitatcm. Loci. lib. l. cap. 1o. Fuit enim Sau,tuli uxor, & propter vulgati corpq j litatem lupa inter pastorcs , i. mcrctrix nuncupata est, undε etiam lupanar dicitur. 8l Cap. LXIII. Quod pulpitum orchestra Vocabatur. Improprie. Nam aphrtὸ distinguit Orchestram a pηδ'' ..1 ἡ -- scena pudito , Attius erat orchestra : , apud Romanos Senatoribus, ct honoratioti ' er ni in orcώestra designata, in pulpito non item. Sed orchestra nomin. ρυ lium quoquὸ continetur, non ς ' V pulpitum θυμελουν dicebant, de qua mox Isidorus..utam Scian . Ser us Ad v. Sylvis scena coruscis : sccna , iniunbratio : Dicta scena ἀπο-σ blabhisb. - ' ''VR ' δxx Hi scena tarictem non habuit , scd de frondibus umbraeula quaerebant : POSx - 'componure coepiarunt in modum parietis.
516쪽
tem scena Graeca appellatione,eo quod tra stantes cantabant Super pulpitum, in speciem domus erat instructa. Un- quod thymele vocabatur. de & apud Hebraeos tabernaculorum dedicatio a similitudine domiciliorum Scenopegia appellabatur.
I c Rchestra autem pulpitum erat Scenae , ubi Saltator ῆgere posset, aut duo inter se diSputare. Ibi enim Poetae comoedi, & tra-gindi ad certamen conScendebant, iiS-que canentibus , alii geStuS edebant. Officia scenica: tragoedi, comoedi, thymelici , histriones, mimi, & SaltatoreS.
gesta, atque facinora Scelera rum Regum luinioso carmine, ζctante Populo, concinebant.
rum hominum acta dictis, yxque gestu cantabant, atque Stupra virginum , & amores meretricum inmis fabulis exprimebant.
CAPUT XLVII. CAPUT XLVIII. De Histrionibus.
I TTIstriones sunt, qui muliebri L I indumento gestus impudi
carum foeminarum exprimebant : ii autem saltando etiam historias, dc res
gestas demonstrabant: dicti autem histriones : sive quod ab Istria id senus sit adductum , si e quod perpleXas historiis fabulas exprimerent , quasi
i MIMI sunt Graeca ap-1 L pellatione , quod rerum
humanarum sint imitatores: Nam habebant suum Auctorem , qui antequam mimum agerent, fabulam pronuntiaret. Nam fabulae ita componebantur a Poetis, ut aptiSSimae eSSent motui corporiS.
o Varro dicit ab Arcade Salio, quem AEneas in Italiam Secum adduxit , quique primo docuit Romanos
λ l 'Hymelici autem erant mUSi- 1 ci scenici, qui in organis, lyris, & citharis praecinebant. Et thymelici , quod olim in orches-
' Q p. XLIX. Nam habebant suum Auctoram. F. acyorem. ς'p- L. Saltatores. e Festo in Salios , nisi quod 1lle non Varronem , sed Polemonem citat Auctorem. p. U. EM plane omnia e Tertuli. cap. ἐε Artibus Sconicis: sed lyris rot nμ mμε eA no trιι Codicibuι , tibi quὰm v. litteris l. sitiri
517쪽
cinium, quae privata, & propria Sunt, Scenae de gestu, & corporis flexu. Nam mollitiem Libero , dc Veneri immolabant, illi per sexum, illi per flexum, dissolutis. Quae vero ibi vocibus, &modis , & organis, dc lyris transiguntur , Apollines & Μusas , & Minervas, dc Mercurios Patronos habent. Quod spectaculum odisse debes Christiane , quorum odisti Auctores.
i Λ Μphitheatrum locus eSti L. spectaculi , ubi pugnant
gladiatores. Et inde ludus gladiatorius dictus, quod in eo juVeneS uSum armorum diverSo motu condiscant, &modo inter se aut gladiis, aut pugnis certanteS: modo contra bestias incedentes , ubi non odio , sed praemio illecti subeunt ferale certamen. Amphitheatrum dictum , quod ex duobus theatris sit factum. Nam Amphithea
trum rotundum eSt, theatrum Vero CX
medio amphitheatro est, semicirculi figuram habenS.
1 Enera gladiatorum plura, quorum primum ludus equestrium. Duo enim equiteS, praecedentibus prius Signis militaribus, unus a porta Orientis , alter ab Occidentis, procedebant in equis albis cum aureis galeis, minoribus , & habilioribus armis, Sicque atroci perSeVerantia pro Virtute sua inibant pugnam , dimicantes, quouSque alter in alterius momtem prosiliret, ut haberet, qui caderet , casum: gloriam , qui perimere, Quae armatura pugnabat Marti duelli cauSa.
1 ID Eliarius ab armaturae genere, - in gladiatorio ludo contra alterum pugnantem occulte ferebat rete, quod jaculum appellatur) ut ad VerSarium 'in cuspide insequente Opς riret, implicitumque viribus superaret Quae armatura pugnabat Neptuno tri
I CEcutor ab insequendo Retia rium dictus. Gestabat enim cuspidem, & massam plumbeam, qu*adversarii jaculum impediret, ut 30 tequam ille feriret reti, iste ex Superὸ ret. Haec armatura sacrata erat Vul cano. Ignis enim semper aquam in ζ quitur: ideoque cum Retiario com Ponebatur , quia ignis, & aqua sci per inter se inimica Sunt.
I T Aqueariorum pugna erat, se c gientes in ludo hom nes in jecto laqueo impeditos, consecuto quς prosternere amictos umbone pellic o
I Et itum pugna erat, ut ulis' V citroque tela objectarent
IV. Fer ebat rete , clliod lacullim appellabatur. Et marbo ν. .iaristam i sod de retiario, se μ ρ st m, eneribiss nuper eruditissimus Hr. Vid. Fest. in Retiario. pinc insuquente. Ita manusc. omnes, insequentem volebat Chaeon : insistentem Hlii.
518쪽
Errat autem eorum Varia pugna , N
yp Ch ntibuS gratior , quam reliqua: CAPUT LXI.
' Velites autem nuncupati, sive a VΟ- V, Dii 4tione : sive a Civitate Hetrusco ζ y gii rum , que Veles Vocabatur. I DYrgus dictus , quod per
quod turris Speciem habeat. Nam Graeci turrim πυfγον Vocant.
λ 'Erarum pugna erat, emiSSas bestias juvenes eXcipere , &pugnare adversus eas, ultroneo funere stare , non crimine , sed furore.
CAPUT LIX. De Horum Execrati P.
i EC quippe spectacula Cru-- . delitatis , & inspectio vani- Rin non solum hominum vitiiS, Sed ς Daemonum jussis instituta Sunt. Dinde nihil esse debet Christiano Myn Circensi insania, Cum impudici-xid theatri, cum amphileatri crudelita-
ς , cum atrocitate arenae, cum luXU
xi ladi. Deum enim negat, quia taliap sumit, fidei Christianae praeVarica- mi effectus , qui id dentio appetit, 'V0d in lavacro jam pridem renuncia vit , id est, Diabolo, pompis, & OPQ riuus ejus.
1 c Alculi vocati , quod leves
sint,& rotundi. Unde & calculus dicitur lapis brevis, qui s ne molestia sui brevitate calcatur. Item calculi, quod per Vias ordinales, quasi per calculaS eant.
1 T Esserae vocatae, qUia quadraea sunt ex partibuS omnibus. Has alii Lepusculos Vocant, eo quod exiliendo discurrunt. Olim autem tesserae jacula appellabantur a jaciendo.
allegoriam hanc artem exercere, & sub quadam rerum similitudine finirere. est , ludus tabulae, Nam tribus tesseris ludere perhibent propter tria Saeculi tempora, pr aeterita , praesentia, & sutura , quia non Stant, Sed decurrunt. Sed de ipsas vias senariis locis distinctas propter aetates it c holite, ' Τ' Velites autem sive a volitatione. Fest. in Asiolitatio : Velites dicuntur expediti milites, quasi vo .' 'Miam s. si ' Civitate Hetruscor. quae Veles. Sic Gotth. cc. aIii Veletes. ''p- LX. A quodam milite nomine Alca. Auctor qMArendus. tui iis '. e . XI. Pyrgus. Vasculum in Turriculae figuram conformatum, ex quo tuli in alveum conjiciebantur , nequii d. iij m ' subesse posset. Turriculam vocat Martialis. ci Quia sine molestia , sui brevitate calcetur. Sup. lib. I 6. cap. 6. e Serv. Georg. 2.i Quidam autem physiologice per allcgor. Vid. Eustach. Iliad. a. AEd illud: πωσσοῖοι
inventa a G ecis in otioi x ani belli a si in quodam milite nomi Alea, a quo & arS nomen accopii, Tabula luditur pyrgo , calculi ,
519쪽
hominum ternariis lineis propter tempora argumentantur. Inde & tabulam ternis descriptam dicunt lineis.
CAPUT LXV. De Vocabulis Tenerarum.
o teres a numero Vocabatur , Utunio, binio , trio, quatrio, quinio, Senio. Postea appellatio Singulorum mutata eSt, & unionem canem, ' trionem Suppum, Rin quatrionem planum vocabant.
CAPUT LXVI. Do Japtu TeSSerarum.
x TActus tesserarum ita a peritis I aleatoribus componitur Ut
afferat quod voluerit, ut puta Senionem, qui eis jactu bonum affert. Vitant autem canem, quia damnobus eSt, unum enim Significat.
CAPUT LXVII. De Calculorum I tu.
tur, partim Vage. Ideo alios Ordinarios, alios vagoS appellant. At Vero qui moveri omnino non poSSunt Incitos dicunt. ' Unde & egentes homineS Inciti vocantur , quibus Spes ut tra procedendi nulla restat.
CAPUT LXVIII. De Interdissione Aliae
1 A B hac arte fraus, & mendJ Cium, atque perjurium nun quam abest, postremo & odium , damna rerum, unde & aliquando prop ter haec scelera interdicta legibus suix
Ila proprie dicitur , quod . t L pilis plena. Haec & sphaera δferendo , vel feriendo dicta, de qu/
rum genere, S pondere Dorcatius iis tradit: Neu tu parce pilos vivacis c00dere cervi. Uncia donec erit gemiβη superaddita librae. . a Inter Species pilarum sunt, iri gonaria, & Arenata. Fin Trigonaria eit, qua inter tres luditur. Arenata, in grege dum ex circulo astantium spectantiumque emissa , ultra ju i. ' patium pilam excipere , lusumqkἰς inire conSueverunt. Cubitalem lusum appellant, cum duo cominus eX pro i mo , ac pene conjunctis cubitis pilaro feriunt. Suram dicitur dare , qui pφὶβ , crure prolato , feriendam collubo ribus praebet. DI
l Cap. LXVII. Unde & egentes homines Inciti dicuntur. Nonius : Ineitas , egestas dicitur. . . sum ut C p. LXIX. Trigonaria. Mirtialis lib. I . epig. 46. Pila trigonalis : Si me nobilibus scis expuls-rς β μ' , si nescis rustice redde pilam. β iram dicitur dare. Plutarch. in Cicerone de Cornel. Lentulo, Catilina socio , cognomento S
520쪽
DE NATI BUS, AEDIFICII S, VESTIBUS
I A RTtuM quarumdam Vocabu-- la, quibus aliquid fabricatur, Vel instrumenta Artificum , Vel ministerium exhibent, atque aliquid hujuscemodi, deincePS eX Parte notanda studui. 2 Artifex generaliter Vocatus, quod artem faciat: sicut aurifeX, qui au-
um. Faxo enim Antiqui pro facio di-
3 Nauclerus , dominus navis q. appellatus: ita quod naviS in Sorte lus sit, κλ enim Graece sors dicitur. Caeteri autem in navi in ii in contribu-
'in Gubernio, qui & guberna- 'r, quasi collybernator, quod cohi- ζ t prudentia sua hyberna , id est,
5 Nauta a nave dictus per derivationem. in NaVIta autem pro nauta poetice dicitur , Sicut bla Vors, pro Mars. Nam rectum eSt nauta. 6 Remex Vocatur, quod remum gerit, Sic autem remex, quomodo tu bex dicitur nominatiVo caSU.
'in Epibata Graeco Sermone a Pinpellatur , qui Latine dicitur superveniens. Hic nihil habet negotii , sed
naulo dato in alias terras transire disponit.
8 Navim quidam perhibent dictam , eo , t quod gna Vum rectorena quaerat, id est, peritum, Sapientem, strenuum , qui continere , & gubernare novit propter maritima pericula , &casus, unde est illud Salomonis: Intelligens gubernacula possidebit. 'in Lydii
autem primitin naVim fabricaverunt pelagique incerta petenteS pervium mare usibus humaniS fecerunt.
m Cap. I. Artifex gener. nom. Ut Gracis. τ= ων. , Nauclerus. Qui , nasicularius , ct magister navis a iureconsultis dicitur, qui Π vem habet propriam , υeI eondiae '' 3 cujus obυentiones,inredditus omnes accipit. At Isidoro inf. cv. I9. N viculHrius , navium est fabricator iiιὼρ Hventarius carpenti. ut tu contributione sunt. Contributionis vox apud jureconsuIsos frequens, ut tit. ile Leg. Rhod. de Zaet. si iburnio, citii & gubernat. Gloss. Guber. l mutila credo vocet κν ερνι rur. Gubernium pro gubernat re dixisse LM in Ana Peranna ait Agellius lib. I 6. cap. T. Legitur quoque archigubernius, siυὲ etiam archigubernus , lib. ι ' I. cap. Item guberna pro gubernaculis, dixit Lucretius: Disjectare sol ct magnum mare , t austra , gni etia, apud Non. Proras despoliate, & doeundite guberna. ' vita pro naui. e Serv. Georg. i. is AEn. 6. Sic Graci ναντην , , νανατουν. i QmOdo lubex. f. quomodo & obex, de ui genere vid. Serυ. Ji Epibata. Inde isti tisi. F. , nases υectoriae. Dicuntur etiam epibata, qui tutela causa adsumuntur. Vid. Poll. quod gnavum rech. Ita libri Gotth. recte. Assigra i autem nav' su m etiam eymologiam i ut navus sit, qui n ii ρ ριβm , nihil moror. Intεrpretantur quidem Glριι ri eodem modo navum. Navus Navus εμπιακὶ