장음표시 사용
251쪽
cperienda dii ne ideinde eatis eudicali arrepta licenterpeccare αν pedicur. 2uine ι iam cum hae quaque adiecisse memorat: Si suis oculis
fas msuo paludamento se obtecturum , nefacinoru aste ε, si qui Uε lsum cernerem,'ulla ex parte laederet. Haec Theodoretus.
Sanctus autem Cyprianus longius etia progressus scribit,Christum ipsum,&Apostolos eius, de sacerdotibus. Aaronicis , licet iam sacrilegi, atque impii essent: tamen obi psum,quamuis inane nomen & umbram quandam sacerdoti j, honorifice esse loquutos. Quod si vera crimina Sacerdotum populo aperienda non sunt, & v renda Patrum non cum maledicto Cham detegenda, sed potius cum optimis eius fratribus contegenda; quis ferat eos,qui oblectandi gratia,falsa crimina affingunt; aut fabulosis narrationibus in contemptum eos adducunt λPoteram hoc loco multa quoque ex libris Ioannis Bocacij adferre, ex quibus intelligeret Iuvenis noster in caussa religionis se cum caeteris Caluinistis, ab hoc etiam auctore damnari. Nam & in libro , qui instrubitur, corba is in altero, qui dicitur,'locvo, multa Bocacius de inuocatione B. Mariae, de laude virgini- ratis,delibero arbitrio,de igne purgatorio, de precibus pro defunctis,de sacrificio Missae, plane Catholice scribit. Sed nolui tam multa Italica verba huic nostro Latin opusculo inserere, neque tam saepe de rebus iisdem verba facere.
IAm veris, quoniam aduersarius tribus testibus probare conatus est, plurima esse vitia Catholicorum, ut videlicet inde colligeret, Catholicam Ecclesiam in Antichristi regnum esse conuersam; non debet moleste ferre,si nos etiam vicissim tribus alijs testibus, quos xeijcere nullo modopossitiei probemus, deterioreS eL se Lutheranorum mores,quam unquam fuerint Cath licorum, An autem inde eiacere velit, Lutheranorum
252쪽
sectas ad regnum Antichristi pertinere, liberum illi
permitiq. n0s enim eiusmodi argumentis non egemuri ut certo certius eorum conuenticula, satanae Synag pas,& eo rixin multi 'idines, agmina quaedam, Antichrimina praecurrentia esseς redamus. Primus testis Luthe,
rus sit, quem aduersarius nu iacium Dei a Dante pr eductum appellare non erubuit, is enim in Ρostilla super Euangelium Dominicat primae Aduentus ita loquitur im jus in tes sit aeterior si sunt nunc homines metis vindictae cupidi, nivis ηαιηιπιαμ ab omni inisericordia remni i,magis in modesti, in indisciplinui . tque deteriores, quamfuerim in Papo . Haec il-'le , qui nilai l fere aliud vere scripsit in tocti bris suis. Alter te si is Iacobus Andreae Smi delinus esse poterit, ς ii adhuc vivit, 3 primas tenet inter Authera nos, a deb'Vt eorum Papa non male a quibusdam nominetur , is iii concione 4. super caput. et t. Lucae, sic habet: Ut ιοι - --- uescat em Lutheranos videlicet, nam de his loquitur)n sp Papiari nee bovis operibuὸ qui quum fiete ; irorum operum
militarer nat pastinisuperbis astu ,e ario, atq; hoc uniuersum vitae genus ab Uu Euangelisum ἀicitur iustitui R. H qc it te, de quo sane illud Apostoli usurpare tuto possumus , testim tum humeri inne . Sed accedat etiam testis tertius, Erasmus RO-terodamus, qui re eorum optime nouerat,&ab ipsis maximi fieri solet. Is in Epistola ad Uulturium Neocomum .circumstice. inquit,populum illum Euangelicum,m is ferus, nummisitu igie indulgeaιur luxui, libidini, impecunia, quam facianti,quos detestamini Profer mihi , quem istud Euangelium ex commes 'sator esurium, exferaci mansuetum,ex rapaci liberalem , ex malico benedicum,ex impudico reddiderit verecundum. Ego tibi multos
seniam, Momsulse sis deteriores. Haec Erasmus, qui non carmina ob llosa, sed qarrationem seriam di verissimam in e Epistola de resoribus pseudo euangelicorum,
253쪽
dequorum numero aduersarius hoster se esse gloriatur. in inut.
Rc resto ad ea qua aduersarius in Satyris suis Pontifici
Maximo petulanter obiecit. REstat pars ultima anonymi libelli, quae satyras
quinquaginta & unam Italicis rithmis comprehendit. Eas ego diligenter excutiens, reperi partem earum maximam consumi, tum in repetitione eorum, quae supra ex Dante & Petrarcha dicta fuerantι tum in congerendis in Pontificem Maximum conuicij, di maledictis, vix autem succum aliquem argumentorum, aut certe sententiarum, quae aliquam argumenti
speciem prae se ferrent, iterum atque iterum premendo exprimere potui,quicquid autem illud sit,quam breuic sine refutabo, licet alioqui carmen tam impolitum resordidum, contemni sine ulla auctoris iniuria potuisset. Saxrra prim &quarta,&aliis nonnullis, Christum caput Ecclesiae esse dicit,atq; inde efficit, summum Pontificem, caput Ecclesiae esse non posse : nisi monstrum aliquod biceps Christi Ecclesiam faciamus. Sed hoc argumentum tam saepe iam est a Catholicis refutatum, ut mirum sit cur non pudeat aduersarios tam putidae repetitionis. Christum igitur caput esse Ecclesiae uniuersae libentissime confitemur,neque ullum hominem, ac ne Angelum quidem illi aequamus,quod esset proprie duo capita in Ecclesiarcorpore constituere,at quin sub Christo summo capite,Vicarius eius in terris, caput, ut se dicam,ministeriale,no principale,recte nominetur,negari nullo modo potest. Siquidem, ut in Republica temporali caput omnium principale,Rex est, sub Rege deinde capita sunt prouinciarum ij,qui dicuntur Proreges,& sub Proregibus capita sunt urbium singularum certi
quidam Praetores, & sub Praetoribus quaelibet familia P s suum
254쪽
suum habet caput, ipsum videlicet patremfamilias. N in exercitu caput est omnium militum Imperator a sibImperatore legati capita sunt Iegionum ; sub legatis, Tribuni; sub Tribunis, Centuriones; sub illis, Decani suo quodam modo capita dicuntur, &sunt; nec tamen aut regnum, aut exercitum ob tot capitum multitudinem monstrum videri ullus unquam scripsit:ita quoque in Ecclesia Dei, summum caput omnium hominum &Angelorum Christus est: sub Christo in terris caput omnium Christianor una est Pontifex Maximus: sub illo
Episcopi;sub Episcopis Parochi, capita sunt Christianae
multitudinis. Et quamuis plurima veterum Patrum tistimonia huc adferri possent, duo tamen, unus Graecus. alter Latinus hoc loco sufficient.s. Ioannes Chrysost mus,homil. 1 F. in Matth. Dra s,inquit, concederesoIra potest,m Eceti sta is traiugae actibus irraextiam immiailis murat a spastor copus,bamopiscator,aiqne ignobilM. S. Hieronymus lib. i.in Iovinianum,IMere duodecim,inquit, eluitutivi capite eo litato, bifinatis ιοPereutroccasio.
satyra 3. Pontifices arguit, quod se Christi successores esse glorientur, cum Christas non succes res, sed ministros, A postolos fecerit. At hoc mendacium, nisi forte licentia poetica, siue potius haeretica, excusari nopotest Si quidem summi Pontifices, cum & ipsi se Vicarios Christi nominent, &ab alijs passim hoc nomine' designentur,certe non succe res, sed ministros Christi se faciunt:Nam succesi res morientibus, Vicarij viventibus dantur : & sueces res pares sunt ijs, quibus succedunt: Vicarij vero multo inferiores, ac plane ministri habentur eorum, quorum vices interim gerunt. Sed noster Poeta,surore illo poetico in phrenesim actus quid inter Vicarium,& succetares discriminis esset,vi
Satyra sexta satis pulchre sibi demonstrare visus est, non esse haereticos, qui Romanam veram Ecclesiam esse non credunt ; quod in symbolo Apostolico Catholicam;id est,uniuersalem Ecclefiam confiteamur, Romana autem particularia sit , nec sine detrimento caeteraru
255쪽
uniuersalis appellari queat. Sed no mirum est,si nesciae Satyricus iste Poeta,de quibus loquatur , neque de quia bus affirmet, ut Apostolus Paullus de similibus homunibus loquitur i. Tim. r. cum maiorem operam in fabulis Bocaci j, quam in Theologis legendis, & meditandis' posuerit.Neq; enim Ecclesiam uniuersalem, Romanam dicimus, quod in sola urbe Roma, Christi Ecclesia sit; sed quod Ecclesia toto orbe diffusa cum Romana, ut custa matre, magistra, radice, fonte consentiat: quodque ut S. loquitur Cyprianus lib. de unitate Ecclesiae, caeterae a Romana diuisae,nihil sint aliud, nisi rami a radice dum hrixuli a sentenae Aradij a Llari corpor eparati. Ad hanc enim Ecclesiam, ut vetustissimus Irenaeus scriptum reliquit, lib.3.cap 3. propter potentiorem principalitatem,oportet omnem conuenire Ecclesam. hoc est, omnes. qui sivit undique fideles Itaque,quicunque in symbolo unam Catholicam Ecclesiam confitentur,ij nec vere unam,nec vere Catholicam tenent, nisi radicem & matricem Cathollicae Ecclesiae,quae sola Romana est, ut eam Cyprianus vocat lib. Epist. 8. agnoscant. Satyra D.&I2. audacter mentitur, ab Apostolo Paullo Romanum Pontificem Antichristum esse nominatu. At nos inquatuordecim, quae extant, Epistolis Paullinis,late testimonium non habemus. Fingat ipse, si ita videtur,proca licentia quidlibet audendi , quam pictoribus,atque poetis Horatius tribuit, Epistolam quintam decimam.Legimus quidem in Apostolor. Thessal. a. futurum aliquando hominem quendam peccati, qui sese efferet super omne,quod dicitur Deus: at hunc Romanum Pontificem esse,non Apostolus Paullus, sed apostata Lutherus scriptum reliquit.Lutherum autem "quot eum sequuntur, hac in re esse mentitos, satis aperte initio demonstrauimus. Tantum enim abest, ut Romanus Ponti sex sese efferat super omne, quod dictitur Deus ; ut se non solum Christi famulum, sed etiam seruum seruorum Dei libenter appellet. satyra 33. Hoc ipsum nomen, serui seruorum, exagitat; miratur enim quo pacto uri cohaereant, ut qui se
256쪽
ns Aneia ad lib. Pontis Cap. XXIIII.
uus seruorum dicitur, Regibus etiam imperare velit sed ut magis Poeta miretur addo ego,non tantum ponse fieri,ut seruus seruorum,Regibus imperet, sed etiam vi imperando seruiat,&imperet serui edor neque enim omnes,qui seruiunt,obedire eos necesse est. Serviunt taquidem alii obediendo, ut mancipia, alia iubendo, ut Magistratus : Magi stratus enim populo seruit, si legitimus,non tyrannicus sit. Quare B. Paullus Cor. se uum se Corinthiorum vocat. &r. Cor. . ijsdem Corinthi js ita minatu r,ut dicat : Z id vultn in virga veni ad vos,aκ tulit ritu mansuet άiπου Et cum omnes praepositos Ecclesiarum seruos esse,docuisset loco ante notato t. Corin.
. ait tamen Hebr. rs. ad filios Ecclesiarum: Obediteρωρ tu vestris, insubiacete eis. sic igitur Summus Pontifex, seruus omnium seruorum Dei vere dicitur,&est, quod omnibus Christianis, ut comm nnis omnium Pastor,&Doctor, monendo, dirigendo, impetrando castigando etiam & corrigendo, seruiat. Nam etiam Christus, cuius il le Uicarius est, minister fuit circuncisioni , Apostolo teste, nec ministrari venerat, sed ministrare, de tamen docebat, imperabat, ε templo negotiantes ei,
ciebat.& se adorari,sbioe a populis supplicari pati
saryra ro. Non posse dici Ecclesiae fundamentum, A postolunt Petrum, ex eo colligit, quodn Paullus ait i. Cor. non posse poni fundamentum aliud praeter id. quod politum est, quod est Christus Iesus. Sed loquitur Apostoliis de primario Ecclesiae fundamento , quod a nullo a l io pendeat,quod etiam Ephesi. staminum angularem lapidemno in inauit. inod si post Christum non
esset etiam Petrus Ecclesiae sundamentum, cur eum quaeso Dominus in Evangelio, culini id est, petram appellaret de de petra eadem dixisset. Elisee -c premis a Malo Ecclesiam meam Neque enim Petri nomen a petra dicitur,ut aduersarius credit; sed est ipsum petrae vocabir.
lum, cum masculina terminatione, ut commodius auribus accideret. Dominus enim, qui hoc nomen Simoni
257쪽
non petreum,vel petrinum, sed petram significat; ut e iam Graecum nomen Idque etiam Pat res omnes una voce consessi sunt. Origines hom . . in Exodum:ride, inquit, mo idi Ecclesiae fundamento petraeseudisiimae, super quam tarsu fundauit Ecclesiam,quod dicatur a Dolis io: Massicaesdei,quaredobstasi Tertuli. in lib. de praescript. aduersus haeretico a Latuit,inquit,aliquid Petrum adis audi Ecclesia r iram dictum λ Sanctus Cyprianus in Epist. ad Quirinum rPetrum Do misin primAm elegit, ein Juper eum aedificavit Ecclesia- Sanctiis Hilarius in comment. ad cap. i5.Matth. O in miniscupatione noui nominissetis Ecclesias dumentum . dignaqκe aedifcatione illires petra, Fae Inferorm leges dis Meret. Obeatus cali I visor. Sanctus Gregorius Naaianzenus in orat. de moderatione in disputationibus seruanda:Pem inquit, petria volatur.Sanctus Epiphanius in Ancorato:Dωππ-, inquit, eo ituit Petrum ovestolum, petram firmam, fura quam Ecclesia Dei aedificata est. Sanctus Ambrosius in hymno, qui tota Ecclesia celeberrimus est : HOt ipsa, inquit, petra Ecclesiae, canente culpam diluit. Sanctus Hieronymus in comment. ad cap. 16 Matth. Jesu dum metaphoram, inquit, petrae rectὸ dic rur et , aedificabo Ecclesiam meam sver te. sanctus Ioannes Chrysostomus hom.ss. in Matth. Tu es,inquit, Petr-,α ego super te aedificabo Ecclesiam meam. Sanctus Augustinus in Psalmo contra partem Donati: mervie, inquit, Sacerdo es , vel ab iis sede Petri, ipsa est Petra, quam non viscunt super aeissereri portae. Sanctus Cyrillus lib.r. in Ioannem capite a.Nec Simon, inquit ore i nomen illi ed Petrus radicit; v τα ἰο ipse commod/Huificam, quod tu eo lavruno iurei ra, lapido fur fimos messet aediscaturus Ecclesiam. Sanctus Paulli. nus in Epist. . ad Seuerum i Petra, inquit,schrismsede iam di opulo suo baim vocabuliaratiam no negauit,cia ait 1 per Mavoretram aediscabo Ecclesiam meam. Theophilaetiis in Com. ment.ad cap.ra. Lucae, Christum inducit ita loquentem ad Petrum : Post me, Ecclesiae eirars, in f damevium. In quam sententiam sic etiam Euthymius scribit in conbinent. ad cap.26. Matth. Te ponam fundamenικει credentia aedificabo super is Ecclesiam meais. Sed stultus videat fortas
258쪽
Appenia si desiummo Pontis Cap. XXIII.
se,&ab istis ipsis Patribus merito reprehendar, quod tam graues auctores leuissimae Satyrae ob ij ciendos putauerim.Veniam igitur ad postremam criminationem, di Apologiae finem imponam. Satyra 2.'. l . 3s. 'itio vertit fixto V. & Pio etiam Rhumilitatem generis,&quod ex claustris Monasteriorum ad Pontificatum adscenderint. In qua re fatis prodit, se cuiusdam quinti Euangelij discipulum, ac sectatorem esse. non placent illi videlicet Euangelia quatuor, Matthaei, blarci,Lucae,& Ioannis, in quibus ab ipso Christo ad summas Ecclesiae dignitates, lectos videmus humiles piscatores,ex Bethsaida viculo Galileae. Non sapit illi,quod Apostolus ait: Videte vocationem est mora
tres;quia non multi sapientessecundum earnem,non multipotentes,um
multi nobiles :sed quaestultas i m di, elegit Deus,ut confundals pientes;ν infirma mundi elegit Dem,ut eoouudat fortia, orignobilia modi, contemptibilia elegit Deus,er ea quae non sunt, i ea quae
suos , destrueret. Non probat aduersarius consilium Dei, qui regem secundum cor suum, in pascuis quaesiuit, &inuenit,&sustulit eum de gregibus ovium, &de post Retantes accepit eum pascere Iacob seruum suum, &Israel haereditatem suam. Credo etiam, Moysein contemnet , qui ad Principatum a Deo vocatus est non ex aula Pharaonis, sed ex deserto , ubi soceri sui gregem pascebat. Ac ne sapientes quidem mundi huius aduersarius audiret, qui gloriosius este ducebant, posteris suis facem praetulisse, quam splendorem a maioribus accepisse:&virtutis ac sapientiae laude, quam generis nobilitate, aut maiorum commendatione viam sibi ad summos honores patelaci fle.Quae cum ita sint,aut solus aduersarius noster sapit, & sapientes omnes, ac ipse etiam Deus, Christus,&1postolides piunt:aut, quod est veris fimu sic ipse unus desipit, ut id vituperet, quod summa laude dignum erat. Quod vero attinet ad Mon serium; quis nescit optimos,sapientissimosque Pontifices,atque Ecclesiae Catholicae utilissimos, ex Monaster ijs ad summi Pontificatus fastigiurn omnibus aetatibus fuisse promotos Z Monachus certe suerat S. Dionysius;
259쪽
2 pressi ad lib. de*- Pontis Cap. XXIII. a.
qui vicesimus sextus a B. Petro, &omnium consensu doctissimus, & optimus , magna cum laude Ecclesiae praefuit.Monachus fuerat s.Gregorius,qui ob doctrinaedi pietatis excellentiam, ac rerum gestarum magnit dinem, Magni cognomen inuenit. Monachus fuerat imsignis ille Agatho, qui sexta in Synodum Oecumenicam magno suo labore ac diligentia congregau it ; & doctriana ac miraculis claruit. Nec minor in Adeodato Pontufice,& Monacho,qui Agathonem praecesserat, innocem tia vitae, morumque integritas fuit. Monachi fuerant
Stephanus IV. Paschalis I. Ioannes IX. laudatissimi Pontifices onachus fuerat Gregorius V II.qui,velint nolint haeretici,inter optimos, sapientissimos. constantissimos,sanctissimosque Pontifices semper est numeratus, tametsi enim concubinarij & simoniaci , quos ilIesummo studio prosequebatur, multas in eum criminationesconfingerent: tamen laia ρmigra ut loquitur Lambertus Scaphnaburgensis in hi storia rerum Germanorum,qui eo tempore vixit, & scripsit, & Germanus,
non Italus super orationes Greparsi Papae frequenter
meontra venenatas detra rum lis as communiebant. Monachi
fueranr Victor III. Urbanus I I.&Paschal is II.qui ordine post Gregorium VII. in Apostolica sede constitu- ti,scriptorum omnium consensu, vitae sanctitate & rebus gestis claruerunt. Monachus fuerat Eugenius III. qui ob egregiam sanctitatis famam ad Pontificatum aD sumptus, in summo illo fastigio moderationem pristinam retinens, miraculis & vivus & mortuus floruit. Monachus suerat Adrianus I v. qui cum doctissimus &optimus haberetur,ab Eugenio III. Cardinalis creatus,& in Noruegiam missus, eam Prouinciam Christo suis laboribus acquisiuit, ac deinde Pontifex factus, laude constantiae & magnitudinis animi insignis fuit. Monachi fuerant Innocentius V. ex ordine Praedicatorum, ac non diu post Nicolaus I V. ex Ocdine Minorum quos uno ore historiae omnes, optimos probatissimosq; Pontifices fuisse testantur,acvt Benedictum XI. Vrbanu V. - α alios
260쪽
& alios laudatos Pontifices praetermittam, Monachus fuerat sanctus Petrus Moronus,qui Celestinus V. in summo Pontificatu appellatus est , cuius quidem ea fuit apud Deum deuotio,ac fides ; ut miraculis maximis claruruerit;ea rerum humanarum despicientia, & solitudinis ac diuinae contemplationis amor, ut ipso se Pontificatu sponte abdicauerit. Neque vero solum in ordine summorum Pontificum ex Monasterijs viros clarissimos inuenire licet, sed etiain ordine Praesulum caeterorum.Siquidem s. Gregorius Narianaenus, s.Basilius Magnus, S. Martinus Turonei sis, S. Augustimas clarissimum lumen Ecclesiae. S. Paullinus Nolanus,seuerus Sulpitius, S. Anselmus, alijque innumerabiles viri doctissimi &omni virtutum laude celeberrimi, ex Monasterijs ad Episcopatum assumpti fuerunt. Desinat igitur aduersarius, nisi plane stultus haberi velit,in summis Pontificibus, Sixto,Pioq; id reprehendere , quod in tam multis alijs cogitur laudare. Et quoniam omnis aduersarij conatus, ut etiam caeter rum Caluin istarum,eo potissimum spectat, ut sedis Apostolicae auctoritatem & dignitatem imminuant, s Leonis Magni,viri sapientissimi, atque optimis verbis Apologiam claudam. stusquis huic Sedi Principatam aestinae denerandum, Him quidem Milo modo pus minaei eden talem ed is lato stiritu superbiae sexu mei sum in Inferno de