장음표시 사용
271쪽
sa m Domino distonenthm committente gubernaris Melim. Et in- se' propter adunandam, quam Domino Deo ordinante regitis EGI
fam. Quae faedior adulatio λ Michael Balbus interfecto legitimo Imperatore, cum esset ipsepro sceleribus suis
iam morti adiudicatus, tyrannico inuasit Imperium,&Pontifex Maximus affirmabit, Deo di sponente, committente,& ordinante, hunc ipsum Balbum gubernacula suscepisse non solam Imperi j, sed etiam Ecclesiae,& fi Ecclesia Dei ab ipso Deo gubernanda Imperatori tr dita est,quid faciunt in Ecclesia Episcopi quid ipse Summus Pontifer3I veram' inquit S. Ambrosus in Ecclesia est, nonsvra Ecclesiam lim Ecclesiae, non Rectora,o-,no pastor. Et S.Ioan.Chrysostomus Diacono suo dixit: Siu qui diademate rosarur indignὸ adeat ad sina mysteriapercipienda cohibe,ν coeme mainem tu ira bases potestatem.
Deinde, in eadem Epistola non semel repetitur hoc
argumentum. Si - vneu picta, velUafuisset imus, nihil eriret de fide be,m charitate,quibiri ad regnum perumtur aeterna:
Et tamen propter imagines orta est disiensio, &diuisio in Ecesesia,turbata pax,charitas violata Et non animaduertunt, qui eam Epistolam nomine summi Pontificis scribunt, eo argumento non solum effici quod i psi volunt, imagines no esse adoradas; sed etiam enci si quid tamen efficitur,quod mox videbimus imagines omnino de medio esse tollendas,quod ipsi nolunt. Nec tamen argumentum illud aliquid valet. Quamuis enim nihil periret de fide, spe,& caritate,si nulla picta,vel ficta esset imago,tamen quando picta vel ficta est, peccat in fidem,qui eam negat esse veneranda, quoniam honor imaginis ad prototypia refertur, quod venerandum esse fides docet, & a uersarius non negat.
Et potest hoc ipsum similitudine illustrar i si libellus xliquis diuinae scripturae, ut Epistola ad Philemonem, non extaret, nihil deperiret de fide, spe & case ritate:& tamen quia nunc extat, qui eam negaret esse cum vcneratione suscipiendam,peccaret in fidem,'& si Propterea dissensiones orirentur,non esiet Epistola abijcienda, sed 'imperitia dissideatium coargueuda,& instruenda.
272쪽
Postremo in eadem illa Epistola reprehenditur Constantinus & mater elu, Hirene, quod edicto suo iusserit sacras imagines iuxta Concilij generalis decretum,cum veneratione esse ii bendas. Quae sanὸ reprehensio a summo Pontifice, nisi plane amenteJcribi non potuit. quid enim Hadrianus Papa Constantinum, & Hirenam summis laudibus effert,quod sacrarum imaginum religioso cultui faveant: & Hadriani successor Eugenius eosdem Imperatores ob caussam eandem reprehendet &quae maior stultitia fingi potest, quam ut summus Pontifex moleste serre se dicat,quod ab Imperatore decreta Coneiliorum generalium a sede Apostolica approbata seruentur,ac defendantur
Sed si parumprudentes Collectores fuerui, non fuit inconstans Apostolicae sedis Antistes, permansit enim in ijs,quae praedecessores non sine magna deliberationis.
maturitate statuerant.Nam neque Eugenius eam Episto-
menicam octauam Constantinopoli celebrandam curauit, in qua Synodus septima de cultu imaginum ite- .rum approbata est. Denique Anastasius Bibliothecarius Romanus in praefatione septimae synodi ad Ioannem VI .Pontificem,qui Hadriano II. proxime successerat, scribit in eadem sententia fuisse omnes Romanos Pontifices. stuae, inquit,super venerasilium ιmaginum adoratione praesens Oniam iace hae Apostolica vestra Sedes,sicut nonnulla seriapta innuunt,antiquitus tenuit, uniuersalis Ecelesia semper venerara est, hactenm veneratur, quibusdam dantaxat Gallorum exceptis, quib- utique nondam est horum veritas reaelata.
Estat pars ultima, hoc est, Epistola Ludovici Imbri peratoris ad Eugenium Pontificem, & altera
eiusdem Ludovici ad Hieremiam, &Ionam Episcopos. In quibus nihil obseruandum occurrit,nisi quod . in eis quaedam dicuntur, quae redolere videntur frau- des
273쪽
des recentium haereticorum. Vnde venit in mentem sirruspicari, ne forte vel totus hic libellus sit confictus, veI, quod est credibilius,deprauatus, &auctus ad inuidiam Romanae Ecclesiae conciliandam. Sed siue si verus liber siue confictus, siue partim sincerus, partim adulterinus : it Iud unum constat,non esse librum dignum , in quo legendo tempus conteratur. Titulus falsus,dictio barbara, sententiae insulsae, ordo peruersus, eorundem testimoniorum crebra repetitio, facile potuissent persuadere Typographo,si is commune commodum,&non proprium lucrum spectasset,ut sibi ab edendo eiusmodi opere obtem- 'i peraret.
274쪽
an Clericisnt Iiberi a iugo potestati secularis.
Ostrema restat quaestio de Iibertate EG clesiastica, de qua in hac ultima editi ne paullo fusius disputare institui, quod animaduerterim his proximis annis non defuisse,qui testimonijs huius libri abuti voluerint ad oppugnandum Ecclesiasticam liber
Primum igitur haeretici permulti contendunt, Cl ricos tum maiores,tum minores, iure subiectos esse deberi seculari potestati tum in soluendis tributis, tum in iudicijs & caussis. Marsilius de Padua, & Ioannes de Iandvno docuerunt, ipsum etiam Christum non fuisse liberum a soluedis tributis,& quod fecit Matth. I7.cum tributum solvit,id fecisse non voluntate, sed necessit
te.Ita refert Ioan.de Turrecremata lib. .Summae de Ecclesia, par. z. cap. 37. Ioannes Caluinus lib. .Instit. p. Ir. g. rs. docet, Cl
ricos omnes, praeterquam in caussis mere Ecclesiasticis subiectos esse debere legibus , & tribunalibus secularium Magistratuum. Idem docet Petrus Μartyr in cap. a . ad Romanos,ubi etiam addit, Principes non potui sese concedere Clericis priuilegium, ut non sub ijcerem tur Magistratibus politicis, cum id sit contra ius diutinum : re ideo non obstante concessione Principum, debere Clericos subiectos esse Magistratibus secularibus. Ioannes Brentius in Proteg2menis, & Melanchthon in locis, cap. de Magistratu, in rebus etiam &caus-
275쪽
Gussis Ecclesiasticis subijciunt Clericos politicis tribunalibus. Ex Catholicis nonnulli censent, iure diuino liberos esse Clericos,& eorum bona a potestate Pr incipum secularium. Ita docet Glossa, & nonnulli ex Canon istis incan.Si Imperator,dist.96.& in cap. Quamquam,decensibus in o.& ex Theologis Ioannes Driedomus lib. i. de Iibertate Christiana cap. s. Nonnulli vero existimant, Clericos liberos esse partim iure diuino, partim iure humano, id est,in caussis Ecclasiasticis, & spi ritualibus iure diuino, in alijs, iure humano. In his videntur esse Franciscus Victoria de potestate Ecclesiae, ReIect.I.qu. vlt Dominicus asoto in .dist.is.quaest 2. art. M Ioannes Medina in Codice de restitutione,quaest. s. &ex Cano-nistis Didacus Couarruvias in lib.practicarum quisti
Sit igitur P Ret Μ A propositio: Ia c siis Ecclesiastici. ILberi sint clerici iure dis Maseculari- Principi potestatri Vocantur caussae Ecclesiasticae, quarum cognitio non pendet a legibus ciuilibus , sed ab Euangelio, vel a Canonibus Pontificum,aut Conciliorum,quales sunt controueisiae de fide,de sacramentis;& aliae id genus. Probatur primum ex diuinis litteris. Nam ex doctrina seripturarum sanctarum Regimen Ecclesasticum est distinctum a politico,& illo etiam sublimius, ut a nobis demonstratum est in lib. i. de Summo Pontifice cap. 7.& lib.s.cap. 7. Ergo caussae Ecclesiasticae iudicari non debent a Politicis Magistratibus. Praeterea, secundum scripturas tota auctoritas regendi Ecclesiam a Christo commissa est Apostolis,&praecipue Petro: ergo in rebus Ecclesiasticis Laici omnes, etiam Principes sunt oues,&subditi,non Pastores,&iudices, ut locis notatis demonstratum est. Secundo probatur ex Concilijs. Nam in Mileuitano can. IJ.Matisconenfi,can.8. Clerici grauiter puniuntur,s causiam Ecclesiae ad Imperatoris terreni iudicium d
Terti. ex Patribus Seuerus sulpitius in lib. a. sacrae
276쪽
or Dilla talia de Exemplisine.
historiae refert sanctum Martinum aliquando exclamasse nouum esse,& inauditum nefas,ut caussam Eccle sar iudex seculi iudicaret. Item sanctus Ambrositas in ripist. 8. ad Theophilum,& sanctus Augustinus in Epist lai6α. rcprehendunt eos qui caussas Ecclesiae terreni iudicibus iudicandas exponunt. Quarto ex Apostolor uni exemplo. Apostoli enim E elesias gubernaver unt,quo tempore nulli erant Principes Christiani, proinde nunquam ad eos caussam Eccle, sae iudicandam detulerunt. Et si Apostolus Paullus r. Cor. 6. iubet lites etiam ciuiles Christianorum non deferri ad iudicium ethnicorum, quomodo permisisse ad eos deferri lites Ecclesiasticas 3 Ultimo ex Iustiniano seniore Imperatore,qui idem affirmat Novella 83. SECUNDA propositio: Nosum exempli clerici ab obliga
tione ἰrgum ciuilium,quae non reputnunt sacris canonibiu, vel officia
claricaei. Loqui inur hic potissimum de legibus politicis, quae dirigunt actiones humanas in commercijs temporalibus, ut clim Princeps,uel Magistratus constituit pretia rebus venalibus;vel iubet noctu neminem incedere cum armis,vel sine lumine, vel non aspori re frume tum extra prouinciam: & his similia. Nec volumus dicere his legibus teneri Clericos obligatione coactiva, sed solum directiva nisi eaedem leges ab Ecclesia approbatae fuerint. Quod si de ijsdem temporalibus rebus disposuisset etiam lex Ecclesiastica, eam sequi deberentClerici,&tunc legem ciuilem ne directive quidem ob
Probatur igitur Clericos ad obseruatiorem legum ciuilium directive teneri in desectum legis Ecclesiasticae : nam clerici praeterquam quod Clerici sunt, sunt etiam ciues,& partes quaedam Reipublicae politicae: igitur vitales,uiuere debent civilibus legibus : non suns autem aliar,ut nunc ponimus, nisi quae a politico Magis
stratu sunt latae , igitur illas Clerici seruare debent. a lioqui magna perturbatio, &confuso in Republica oriretur,si Clerici non seruarent ciuiles leges incoi 'mercijs ciuilibus,& humanis.
277쪽
secundb probatur ex consessione Pontificum,& Imperatorum . Nicolaus I. in Epist. ad Michaelem prope finem dicit, una diuisisse pontificiam auctoritatem ab imperiali, ut 3c Christiam Imperatores pro aeterna vita pontificibus indigerent, & pontifices pro cursu
temporalium tantummodo rerum Imperialibus legi. bus uterentur. Imperator Valentinianus m Epist. ad Episcopos Asiae quam refert Theodo ietus lib. . his .c. . scribit, probos Episcopos non solum Dei, sed etiam Regum legibus obtemperare. Denique S loan. Chrysostomus in cap. iῖ. ad Romanos, dicit Chrasti Euangelio non tolli politicas leges &ideo debere etiam sacerdotes & Monac hos eis parere. T E R T I A propositio: Non pq a clerici a istice sec Drraudica,t,eti si ietes cimites Minseruint. probatur primbex Concilio Chalcedoneus can. 9. ubi sic legimus : Si
thense Can adhuc clarius in haec verba loquitur: c. ritu noulias prae amu apud suularem iudicem, Episcopo tim pem mittentetu fore. Idem habent Concilium Carthaginenatertium cata. 9. Toletanum testium can. 13. Matticonenis
secan. 8 i . secundo probatur ex imperatorum Constitiitionibus. Nam eximit Iust mi anu, Clericos & Monachos a seculari iudicio in Novellis 79. 33.&ris quamquam non eximit in causis criminalibus. sed in ciuilibus tantum, in criminalibus autem ult a praetore cognosci caussam, non tamen condemnari Clericum, nisi prius ab Epis zopo fuerit lici: ada: ris. Ac nihilominus lex Canonica simpliciter exemit Clericos in omnibus caussista ciuil::1us, tum criminalibus, & perspicuum est ex Epistola CDj Papae ad Felicem Episcopuin, item ex Epistola 2. Marcellini, Sex lib. ii. Registri S. Gregorij Epist. i . ad Ioannem Defensorem. debet autem lex Ciuilis
cedere legi Canonicae, cum possit Summus Pontifex Imperatori praecipere, in ijs praesertim, quae ad Ecclc-sam pertinent.
278쪽
Terti δ probatur rationernam omni ab absurdum est, ut ouis pastorem suum quocunque modo iudicare pra sumat. Itaque non sine magna laude refert Rumnus lib. io.hist cap.2.& post eum B. Gregorius lib. Epi st. s. vocem illam Constantini ad Episcopos, Ura Dyestis in
At ob ijcit Caluinus lib. . Instit. cap. ir g is.Epistolam Constantini Imp. ad Nicomedienses,quam resert Theo. doretus lib.r hist cap. 2o. ubi dicit Constantinus se Eusebium Episcopum Nicomediensem in exilium eiecisse,de subiungit: Si quis Discoporum inc ubὸ tumultuatu. sit,
in stri Dei,bae est,inea execusione illius audacia coercebitur.
Respondeo, more solito Caluinum imponere sinplicibus.Nam Constantinus in illa Epistola scribit, se quidem eiecisse in exilium Eusebium Episcopum. sed addit eum ante fuisse a Nicino Concilio depositum ab Episcopatu propter haeresim. Nos autem non negamus, quin debeat Magistratus secularis punire Clericos, quando ab Ecclesia damnantur,& degradantur, & iudicibus secularibus traduntur.Verba autem Constantini,quae Caluinus subiungit,ab ipso deprauata sunt, non enim mi natur eo loco poenam Constantinus Episcopis, sed Lai cis: dicit enim, se grauiter animaduersurum in plebem Nicomediensem,si iteru redire velit ad Episcopos hae Yeticos a Concilio generali damnatos, & non acquiescat suscipere probum & Catholicum AntiMtem. Haec enim sunt verba eius, Sin olem quisquavi non dicit, Episcoporum ut Caluinus addidit temeritviem audacia accem - - Ecclesiae ses, ii est. Episcopos Arianos,vel memoria et Ia dom celebrare aggrediatur onfestim opera ac diligentia ministri Dei, Me est,mea, ae ιμα issimae disit. . Obijcit secundo Petrus Martyriuine diuinosubiecta es-nis animas limioribm potestatib- d es, Regib.vi constat ex Dist.
ad ram. cap.13. Ei ἔο non potueruur Reges eximere viros Christi os a sua potestaMe. Et confirmas r argument- ex doctrina catholicorum,
qui ea rasione probant,nonposse Mum eximi apotestate Papae,quia i re diuina omnes subsciuntur Par
279쪽
Clericoram. mp. I. ast Respondeo nihil ea ratiocinatione concludi : quamuis enim iure diuino sit omnis anima potemtibus si blimioribus subiecta, ac per hoc etia Regibus, dum sub .limiores potestates sunt;tamen fieri potest, ut qui nunc est sublimior potestas, paullo post no fit ut si ipse stibi jaciat alteri partem sui regni,vel iure belli, aut alio iusto
titulo regnum,uel regni partem amittat. Quoniam ergo Clericos partim ipsi Principes subiecerunt in omnibus caussis, etiam temporalibus &ciuilibus Episcopis tuis:&postrem 6 Summus Pontifex CIericos omnes exemitu subiectione Principum secularium,sequitur,ut respectu Clericorum non sint Principes, superiores potest,te,ac proinde non teneantur Clerici Principibus par re. neque iure humano, neque iure diuino; nisi quantum ad leges quasdam di recti uas,ut diximus. Ad confirmationem respondeo, non esse eandem rationem Pontificatus,&Repnorum. Nam Regna sunt i m. mediate a Deo instituta, sed ab hominibus, &ideb ab hominibus mutari possunt in alias regiminis formas Pontificatus autem a Deo immediate est institutus, de ideo non potest ab hominibus immutari: ia QV ARTA propositio Patra clericorum tam Ecclesia Ταn ca, secularω li erasunt, ac inertio esse de; ut a tributu Primi et u eciam . Quod libera sint de facto , perspicuum ς' est ex Concilio Lateranensi sub Alexandro III. par. r. te . cap. I9. ex Concilio Lateranens sub Innocentio III cap. 6. Item ex cap. Ecclesia Sanctae Mariae, de constitui. ex cap. Qua nquam, de cens in s. Extrauaganti, Quod olim,de immunit.Eccles. Item ex cap. Quia nonnulli, re cap. Clericis , de Immunit. Eccles in o. Praeterea, ex legibus Principum , quae habentur in Codice Thedosiano. lib. ιε. tit. a. l. 16. & in Codice Iustiniania. sancimus, de sacrosanctis Ecclesjs, &in lib. io. hist. Eusebij cap. .ex versione christophor soni. Vbi tamen est obseruandum,ante Iustiniani tempora, legibus pri rum Principum immunes fuisse Clericos a tributis personalibus, ut etiam indicat S.Hieronymus in commentario ad cap. 17. Matthaei: non tamen fuisse liberos a
280쪽
tributis,quae pendi solent ratione possessionum, ut colligitur ex S. Ambrosio in oratione de tradendis Basilicis, ubi dicit, siri Ecclesiae soluunt ιributunt; & ex Theodore. to lib. . histor. cap. 7. ubi scribit, Valentinianum seni rem in Epistola ad Episcopos Asiae illa verba posuisse,aroni Discopi tributa pensitum X ibu . Quod autem haec exemptio iure facta sit, & quo iure, humano ne solum, an etiam diuino, in sequentibus propositionibus exponemuS. OBI ICIT ad uel sus hanc propositionem Marsilius de Padua exemplum Christi, qui tributum soluit, ut habemus Matth.i7. Sed facilis est responsio. Christus enim soluit tributum, quia voluit, non quia debuit. Id quod ex eodem loco intelligi potest : nam cum dictum esset
Petro ab ijs qui exigebant tributum. Metister v i nonsiliauit didrachma Dominus Petro ait, tibi videtur Sime, RG aes terra a quibus accipiAut tributum, et cessum aflistb-,an E Mlienis, respondit Simon, abalienu, ait Dominus rgo liberi μοι flij. Sed γι non ficaadaliremtu eos, Vade ad mare, M mi; te haen G, in eum piscem,qui primm abceu deris,1Ore,m aperto ore eius inuenissstateram, illum sumeus daeis pro me, pro te. Duae sunt autem
interpretationes eius loci, Erga liberi sunt piij,& secundum utramque rectisti me Dominus ostendit, se liberum fuisse a tributo soluendo. Prior expositio est S. Hilari j, qui docet, agri hoc loco de tributo, quod imposuerat Deus omnibus filijs Israel. Exod. 3 o. in usum templi, quod tributum proprie erat didrachma, &secundum hanc expositionem , quae verillima nobis videtur, vis
. argumenti haec est, Reges terrae non exigunt tributum
a filijs suis sed ab alienis: igitur neque Rex caeli exiget tributum a me, qui sum eius proprius & naturalis filius. Posterior interpretatio est S. Hieronymi, qui verba Domini de tributo, quod Caesari soluc batur, exponit . Quae sententia minus probabilis esse videtur , quia tributum, quod soluebatur Caesari, tempore Christi, non erat didrachma, sed denarius,ut perspicuum est ex cap. 22. Matth. osiendite mihi nimiisa cen se, as gi ob: Drunt ei denarium. Neque potest ulla solida ratione de