장음표시 사용
281쪽
Clericreum. Cip. L assmonstrarisconsueu i sie didrachmat tributu Caesari soluinis post Christi ascensionem in caelum, scribit enim Iosephus in lib. . de bello Iudaico cap.r6. post euersum templum a Vespasiano Imperatore, institutum fuisse, ut tributum didrachma quod Iudaei omnes templo soluebant singulis annis,deinceps in Capitolium deferretur. Sed tamen ex hac etiam sententia recte colligitur, Christum non fuisse ullius tributi debitorem, quamuis enim non esset filius Caesar is, qui tributum, iuxta hanc sententiam,exigebat:erat tamen filius Dei, cuius ministri sunt omnes Reges, & Principes terrae, ut legimus Sap. 6 & Rom. 13. neque debent ministri Regis a Filio Regis tributum petere. Praeterea,tributa soluuntur Regibus ratione vitae huius corporalis, imor ibus & pericu
primum.& ideb iusti etiam homines, licet secundum animam liberi sint a seruitute peccati , tamen ratione
corporis,cuius redemptionem adhuc expectant, ut ais
Apostolus ad Rom. 8. subiecti sunt tributis, &potestati ciuili. At Christus non solum secundum animam, sed
etiam secundum corpus liber erat, non seruus; nequo redemptionem , sed solam Resurrectionem corporis expectabat:carebat enim omni morbo concupiscentiae, Domni lege peccati, neque periculis, aut iniurijs ob. ooxius erat,nisi quantum ipse permittebat. Obiarm est,im quit is alas cap. 3. uia ipseM 'ait. Itaque nulli Regi tributum debebat, qui nullius Regis defensione indigebat. demerith damnata est ut haeretica, sententia Marsilij P duani a Ioanne XXII. Pontifice in Extrata aganti, licet, quam refert Ioan.de Turrecremata tibi .summet de E
napariter , d M. Et quidem quod iure humano introductast,patet ex ijs testimonijs, quae attulimus in temtia & quarta propositione probanda. Quod autem se etiam introducta iure diuino, probri dum est hoc loco. sed antea tamen obseruandum est, nos perius di-R 3 uinum
282쪽
uinum non intelligere praeceptum Dei propriὸ dictum, quod extet expresse in sacris i irieris i sed quod ab exemp i is vel testimoniis testam eii veteris,uel noui per quandam si litudinem deduci possit. Atque hinc fortassis
conciliari poterunt Theologorum, & iurisperitorum sciuentiae. Illi enim cum negant, exemptionem Clericorum esse iuris diuini , praeceptum diuinum propriis di cium expresse in scriptur is extare negant: isti vero cuaffirmant eandem exemptionem esse iuris diuini, id solum affit mant,quod Theolosti minime negant, deduci per similitudinem ab exemplis detestimonijs sacrς scriptu rae, Deum volui se, ut Clerici, & ipsorum bona libira essent a potestate,& iurisdictione Laicorum. Certe Geminianus,Ancharanus, & alij insignes D
ctores exponentes caput, Quamquam,de censibus in6. notant, In eo capitulo haberi textum expressum, quo
immunitas Ecclesiasticorum dicatur esse iuris diuini. Sed quomodo id sit intel ligendum, a Glossa petendum esse monent. Glossa vero in idem caput,docet, esse iuris diuini eam immunitatem, quia deducitur ab exemplo Iosephi Patriarchae, qui exemit Sacerdotes AEgyptiorum,Gcia 47. Sc Artaxerxis Regis Persarum, qui exemit Sacerdotes Israeliticos, i. Esdrae t. Nam ut recte ait Alexander Ponti sex in Concilio Lateranensi, unde extat cap. Non m i nus . de immuni t.Eccles. Non deceι Ecclesiam D.imi ias liberam ese ιempore Prisciam christianor quaofueris tem
His igitur notatis,probatur nostra propositio, primbtestimoni js scripturae diuinae. Nam praeter loca iam ci- tata ex Genes, & ex libro Esdrae, habemus alia duo non minus illustria Si quidem in lib.Numerorum,ca.3.Deus non semel, sed saepius repetit, Levitas proprie sucis esse, atque eos sibi ex omni populo delegisse. & in eodem loco dono dari iubet omnes Levitas Aaroni, &filijs eius, id est,summo Sacerdoti &successoribus eius. Quos enim sibi ipse delegit ad ministerium templi, rerumq; sacrarum, sol i Pontifici, qui locum Dei representabat
in torrisii ubiectis cile voluit, ac pς; hoc a iurisdicti
283쪽
Cleiam . Cap. I. aD ne terrenorum Principum liberauit. Constat autem id esse nunc in Ecclesia Cier icos, qud erant Levitae in testamento veteri ; & Pontificem Christipnorum non minoris esse auctoritatis,sed longe maioris in Ecclesia Christi,quam fuerit Aaron in synagoga Iudaeorum.NMκ inquit s. Leo serm. t. de passione Domini)-Wdociarior L
Sequitur igitur ut quemadmodum in testamento umteri liberi erant Leuits iure diuino a potestate Principusecularium: ita sint etiam Clerici in testamento nouo. Alius locus est is, quem supra tractauimus ex cap. II. Matth ara. Mensam, j. Nam cum fili j Regum a tributis eximuntur,non ipsorum personae tantum sed etiam serui,& ministri, atque adeb ipsorum familiae a tributis eximuntur. Certum est autem, Clericos omnes proprie adsimiliam Christi, qui filius est Regis Regum', pertinere. Atq; id videtur Dominus senificare voluisse, cum
ait Petro,Ut μα- . sesiactis mu ris , --usta erem Dialis prome,in pro te. Qtras diceret, & se & familiam suam,cuius praefectus erat Petrus, liberos a tributis esse debere. Quod etiam intellexisse videtur s.Hieronymus in commentario eius loci,cum dicit, Clericos propter honorem Domini tributa non soluere.&s. Augustinus lib. I. qu.Euanges. qu. 23. cum scribit, in omni Regno terreno
non esse vectigales filios Regni illius, sub quo sunt omnia Regna terrae.
Secundo probatur eadem propositio ex testimonijs
sacrorum Canonum. Concilium Tridentinum Generale nostris temporibus celebratum, sessas. cap. 2.. de formatione, sic loquitur, Eccἰfam perse-- Ecel fasticam --itia, Dei ordinariise , σε cin-eis s lis
iam Uf-a 61. Concilium Coloniense paullo ante
284쪽
eriminis HEctbsiam eo fugiemes inde extrahantur. Concilium
Lateranense sub Leone X. celebratum, sess9. C a ture
inquit,tam diuino. quam humauo Latiis potestas sta in Ecclesiastiaeas personas attributa sit, innovaemm om-es, singulas constumi nes. Se Concilium Lateranense sub Innocentio III. cap. 3. Nimis, i n q u i t,de iure diuino quidam Laici Uurpare conantariem viros Ecclesiast eos nihil ιemporale obtinentes ab eis ad praestam fis elitatis iuramevta compellunι. Bonisecius V II i. in capit. Qua nouam decensibus in 6. tanquam de re nota&explorata loquitur , cum ait, iure divino & humano, Clericos, & eorum bona libera esse a secularium potestate. Ioannes item VIII. Can. si Imperator. dist. 96. Noua legibus, inquit, publitis, non apotestatibussecati,sed a Pontifciabus Sacerdotibuου Omnipoιens Deus christianae Religionis clericos
Sacerdotes voluit ordinari, dificati. Et quod de person is affirmat Ioannes Pontifex, affirmauit multbante Simmachus Papa cum tota Synodo tertia Romana de bonis Ecclesiasticis, Soli , inquit, Sacerdοι ibis dii sendi dere-bm Elelesia iis istos se a Deo eura commissa est. His addi potest Innocentius IV. Pontifex, quamuis non ut Pontifex , sed ut Dodior particularis de hac re scripserit. In
comentario enim ad cap t. de Maioritate&obedientia. posteaquam docuerat, Clericos exemptos fuisse a potestate Laicorum per summum Pontificem, Imperatore consentiente, addit, hanc non esse plenam exempti
nem.&ideb dicendum esse, C Iericos ab ipso Deo suisse exemptos. Hoc testimonium Innocentis ea de caussa addendum putaui , quoniam Couarrulas in libr. praeti c. quaest. cap.3 i. scribit, praedictum Pontificem in loco a nobis citato, affirmasse, exemptionem Cleri- eorum non esse iuris diuini, quod falsum esse, verba ci- tata palam ostendunt, & ante nos in hanc eandem sententiam Innocentium allegauit Panormitanus, in cap. Nimis,de iureiurando,ubi etiam idem auctor recte re-
sellit eos, qui per ius diuinum intelligunt ius Canon: cu&fortasse ad eiusmodi explicationes excludendas Co-: talium Tridentinum non utitur vocibus iuris diurni,
α humani , quae possent trahi adsignificandum ius Ca
285쪽
Clericorum. Cap. II. ab nonicum&ci Ole, sed ait ordinatione diutua, oe Milo 'his semoniuem immanitatem Ecclesiae , in personarum Eccles stiGπ- fuisse institutam.
In exemptio claricorumst inu diuini naturalis. DIsseruimus hactenus de iure diuino positivo;
nunc de iure naturali differendum est, quod plane diuinum esse. in dubium reuocari non potest, cum ius naturale sit illud , quod est ab auctore naturae in animis nostris impressum. sed antequam explicare incipiam, an ad hoc ius pertineat exemptio Clericoru, distinguendi sunt gradus iuris naturalis.Tres enim sunt gradus naturalium praeceptorum. Primus est eorum, quae ita perspicue sunt impressa in cordibus hominum ut solo lumine rationis, sine ulla disciplina, vel arte, imo sine nouo discursu rationis iudicentur ob omnibus iusta;talia sunt prima quaedam principia, ut bonum esse appetendum, malum fugiendum, conteruandam vitam cibo & potu , propagandam & educandam sob lem ad conseruandum genus humanum, Deum esse colendum,non esse faciendum alteri,quod tibi non vis fieri. Haec maxime proprie sunt recepta iuris naturae, de quibus ita loquitur S. Ambrosius in Epist. i. ad Irenaeu: Lex natoae, quam Deus singulorum infudiι pectorosr, mn scrgitur, sed i scitur,nec aliqua percipitur lectione ,sed profluo quodam Mi raefinie in singulis exprimitur, o humanis ingenijs horitur. Et S. Hieronymus Epist ad Algatiam qu.8.Lex, quae in cordescribitur, nes tantinet nati enes,m Ιβε bominam est, qui hane bomoestat, idcirco,iustum iudietam Dei est scribentis in corde humariaeneris,quod tibi eri nolueris,alteri ne feceris. Et s. Augustinus in tract. Psalmi 17. Mana formatoris M'ri in ipsis cordibu. Uris veritas solsit, quod tibi eum vnferi,ue Dei, alteri.hoe antequam Io dareta nemo ignor epermissus est,ut esset Hide iudicarentur,m
quom lex messet data.Nec dissentium Graeci, ut Chryω- R s stomus
286쪽
stomus homil .s .in Genesim,nec scholastici, vis. Th, i lirhasini. 2.qu.9 art. t. neq; etiam ipta iura, ut patet ex hean. Ius naturale,dist. i.& l. i. s. de iust.&iure. Secundus cgradus est eorum praeceptorum, quae deducuntur exib . lis primis principijs, tanquam conclusiones proximae, i& quasi naturaliter si uentes per faciles euidentem, & inecessariam consequentiam, ut non sit opus arte vel dusciplina, sed simplici discursu,qualem omnes homines habere possunt. talia sun omnia praecepta decalogi: nam ex illo principio in corde omnium impressis, Desi
eta colendum, sequitur continub, non esse colenda id Iameq; esse peierandam rex illo altero principio, quod tibi non vis fieri,a lteri ne feceris,sequitur, non esse o cidendum, non esse moechandum, non esse furandum,&c. Et sane aliqua huius generis praecepta aliquando ob nimiam hominum excaecationem deleta sunt de cordibus hominum,ut patet ex lib 6.Caesaris, de bello Gallico, ubi legimus,apud Germanos furtum non fuisse 'itium, sed virtutem,& ex s. Hieronymo libr. in Iovinianum,& ex Theodoreto lib.9.ad Graecos, qui referunt multa vitia contra naturam, quae a populis quibusdam.& etiam a Leetissatoribus eorum tanquam licita & iusta approbabantur.Sed quamuis eiusmodi praecepta a no nullis ignorarentur, vere tamen & proprie ad ius diuianum naturale pertinent,ut docet S.Thomas in I. a. qu. 9 .art. s .& qu. 1 oo.art.8. ubi scribit, in praeceptis Decalo-
gi, quia sunt propriὸ iuris naturalis, nullam cadere pos dispensationem.& certe,sicut ea,quae deducuntur per necessariam consequentiam ex articulis fidei, pertinent ad fidem,quia non possunt negari, quin articuli ipsi negentur: ita quae deducuntur per necessariam conseque tiam ex primis principijs iuris naturalis, pertinent eta iam ad ius naturale, quia non possunt destrui, quin d
struatur natura. Tertius gradus praeceptorum natur
lium,est eorum, quae deducuntur quidem ex principijs inris uaturae , sed per consequentiam non absolute n eemur iam,nec omninis euidentem, & ideb egent hum
m constitutione.& haec sunt quae Theologi proprie re- l
287쪽
Clericorum. Op. II. asynrunt ad ius gentium, &ea distinguntur a iure ciuili,
quod ius ciuile non deducatur ex iure naturae permodum conclusionis deductae ex principijs , sed per modum determinationis eorum,quae generatim praecipiuntur a iure natui ar. Quae doctrina est sancti Themati. r. quaest m. art. 2.& .ia quamuis idem S. Thomas in praedicta qu. s. art. . Isidolum sequutus dicat, ius gentium esse speciem iuris positivi;contra vero in a. 1. quaest. D. arr.3.&clarius Ieet Iz. in lib. i.Ethic. dicat esse speetem iuris naturalis , & alleget iureconsultos veteres, qui ius naturale aliud esse docebant, quod est commune omnibus animalibus, aliud quod est commune omnibus hominibus; tamen non pugnat ipse secum, nec Iodorus cum Iureconsultis pugnat. nam & idem S. Τhο- mas in i . 2.qu.;F.art. . ad primum, set ibit, ius gentium
est aliquo modo naturale, & aliquo modo positiuum, ac per hoc est medium inter ius naturale purum, & ius ciuile ius enim naturale purum,est illud , quod nullo modo pendet ex humana constitutione : ius ciuile autem quod ex sola hominum constitutione pendet, Mideo pure positiuum diei potest: ius vero gentium partim est naturale,partim positiuum, quia pendet quidem ab humana constitutione, id est, a consensu omnium gentium,sed non pendet ab auctoritate Principis, vel Magistratus particularis. Ex quo sequitur, ut ea quae sunt de iure gentium, quia sunt aliquo modo naturalia, ideo prohibeantur quia sunt mala; contra autem
quae sunt de iure ciuili, quia sunt pure post tua,idebsint mala, quia prohibentur. Rursus sequitur, ut ea quae sunt de iure gentium, quia sunt aliquo modo naturalia , non pollini a Principibus vel Magistratibus
abrogari, vel immutari: contra autem, quae sunt de
iure ciuili, quia sunt pure positiva, sicut a Principe, vel Magistratu constituuntur , ita posse a Magistratu, vel Principe abrogari. His ita explicatis, dicendum videtur, exemptionem Ecclesiasticorum non pertin re ad primum , vel secundum naturalium praeceptorum gradum,nec tamen eue iuria tantum positivi, siue
288쪽
canonici,siue ciuilis sed reserenda esse ad tertium gradum praecepto: um iuris naturae, siue quod idem eli,adius gentium. Haec mihi videtur esse sententia fere omnium Theologorum, &Canon istarum, &in re non ambitror dissentire Ioannem Driedonem, qui in libr. delibertate Christiana cap. q. cum Canon istis dicit, exemptionem Clericorum esse iuris diuini naturalis, avictoria in Relectione prima de potestate Fcclesiae, q vitati scito in . sent dist. . . qu. a. qui dicunt,esse iuris hi mant,ac positivi. Nam Ioannes Driedo non dicit, esse iuris naturalis, quia sit primum aliquod principium iuris naturae, aut conclusio proxima, &quasi naturaliter dediicta ex primis principijs, sed dicit esse iuris natur iis, quia est omnino conformis, &consentanea rationi naturali. Victoria verbi &Sotus negant esse iuris diuini naturalis, quia per ius naturale intelligunt ius pure naturale, quo modo etiam negat idem solus, ius gentium esse naturale ; tamen ijdem auctores, & maxime solus, addunt hanc exemptionem esse omninb consentaneam rationi,& ipsi naturae, neque dicere volunt, s lum esse rationabilem, id est, non contrariam rationi, se enim nihil d xissent cum omnis iusta lex etiam pure positiva non debeat esse contraria rationi. Sed dicere volunt, esse deductam ut conclusionem ex iure naturae,& vim habere ex iurae naturae, & ideo addunt, in hanc exemptionem consensile omnes gentes, ac propterea
non posse mutari, vel abrogari a Regibus & Principibus, etiamsi omnes simul coniuncti eam abrogare conentur. Neque dissentit s.Thomas, licet in comment. ad cap. i3 ad Rom. scripserit, Clericos priuilegio Principum liberos esse a tributis: nam in eodem loco addit, id factum esse ob naturalem aequitatem. Hanc igitur sententiam probare possumus his argumentis. Primb ex consuetudine omnium gentium, quod enim ubique fit,ex natura ipsa descendit, quae omnibus communis est. constat apud Hebraeos,Leuitafuisse liberos λ tributis ex cap. 3o. Exod. &kap. r. Num constat
apud AEgyptios sub Rege Pharaone sacerdotes fuisse
289쪽
Clericorum. Cap. II. arrexemptos, ex cap. 7. Gen. Constat idem de Sacerdotiabus Hubraeorum sub Rege Artaxerse ex lib. i. Esdrae cap. r. Idem cognosci potest de Sacerdotibia, Gentilium ex Aristotele in lib. r. Oeconom. ex Caesare lib ο de bello Gallico, ex Plutarcho in Camillo, &cx aliis. Apud Christianos Imperator Constantanus, sui pirinus fuit
Imperator aperte Christianus, continno natura docente Ecclesiasticos immunes a communi blas Rei p. Oneribus declarauit,ut patet ex Epistola eius ad Avij inum , pud Eusebium lib. io hist Eccles cap. et quod idem inulti alij Imperatores Dcerunt. & notanda sunt verba Iusti.mnia nil. sancimus,2. C. de sacrosanet. Eccles. Nam ubi
em serueim 3 Quibus verbis ostendit exemptionem illam non fuisse ai bitrariam, & liberam, sed debitam & necessariam. Alterum argumentum ducitur a similitudine, quam potestas Ecclesiastica ; &secularis habent cum anima& corpore humano. Nam ut ollcndimus in lib. s. do Summo Pontifice,ex S. Gregorio Nagianaeno, Hugono des. Victore, alijsque insignibus auctoribus, non potest melius intelligi, quomodo se habeat potestas Ecclesiastica adsecularem, quam ex modo, quo se habet in homine spiritus ad carnem. Spiritus au tem ita se habet ad carnem,ut quamuis non impediat actiones eius, cum bene sellia bent,eam tamen regat, & moderetur, &aliquando cohibeat,aliquando excitet, prout ad finem suum expedire iudicat. contra vero,caro nullum habet imperium in spiritum , neque eum ulla in re dirigere, vel iudicare,vel coercere potest. Sic igitur potest E clesiastica, quae spiritualis es ac per hoc naturaliter se culari superior, secularem potestatem, cum opus est, di rigere, iudicare,&coercere potest; ipsam verbas culari dirigi,vel iudicari, vel coerceri, nulla ratione
permittitur.Tertio, probatur ex nominibuI Patris,or Pa-juru,quibus tum in sacris litteris,& in libris sanctorum Patrum, tum excommuni Christianorum consuetudi-
290쪽
ne sacerdotes ornantur : natura enim docet, ut fi l ij p rentibus obediant, atque ab ijsse corrigi aequo animo ferant,non autem ipsi parentibus imperare, eos uecor rigere, vel iudieare velint. multo etiam magis eadem duce &magistra natura, oves a pastoribus reguntur dc gubernantur,& quando aberrant, vel sibilo, vel baculo reducuntur in viam,&plane contra naturam e siet, si ouis pastorem regere,vel gubernare videretur.Quartum
argumentum peti potest a nomine & officio Clerico rum;Clerici enim sunt ministri Dei, consecrati ad obsequium solius Dei,atque ad hoc ipsum ab vn iuerso populo Deo oblati, unde & Clerici dicuntur tamquam ad sortem Domini pertinentes, ut S. Hieronymus docet in Epist.ad Nepotianum. Certe autem in ea, quae sunt oblata &consecrata Deo,&quasi propria ipsius Dei facta sunt,nultu ius habere possunt Principes seculi. id quod α lumen rationis ostendit , & Deus ipse inscripturis Sanctis non obscure tradit, cum ai t Levitici vit. strucquid
semel Deo fuerit consecratum , sanmon sina rinn erit Domino.Quis autem dicere audeat, ius esse profano homini in ea,quae sancta sanctorum, id est, sanctissima dici merum runt λ qua ratione bona etiam temporalia Clericorum, bona dominica proprie dicuntur, incan. . Apostolica de ideo tanquam Deo sacra, iurisdictioni Lai corii iubiecta esse non possunt. Quintum argumentum ducitura signis, &prodigijs, quae non raro Deus ostendit in eos qui Ecclesiarum immunitatem violare praelum pserunt. De qua re multa legi possunt apud Tilmannum Bredembachium in lib. s. facrarum collationum. Sed extat insigne testimonium Baslij Porphirogeniti Graecorum Imperatoris apud Balsamonem in Nomocanone Phot ij, in commentario canonis primi synodi Constantinopolitanae primae & secundae, quam nos Latini, octavam synodum appellamus. Refert enim idem Basilius causiam omnium calamitatum eius temporis in i gem quandam Nicephori Phocae praedecessoris sui comtra Ecclesiae libertatem latam. Ex quo, inquit, laxi 'armis habuit, nihil boni renum inmiem Uue diem vica nostrae