장음표시 사용
71쪽
do Cap. X. De Indulgentiis. Lib. I.
PRI Μ A siqvis tempore iubilei,absolutionem armseruatis accipi u, Ss postea tamen negligat ea perficere, quae ad indulgentiam consequendam necessaria sunt,an absolutio illa rata si: λ RES PONS I O communis est,r ram esse, quoniam ab lolutio non pendet a futura condutione, neque pendete potest ALTER A dubitatio,siquis spe futuri iubilei in pescatum reseruatuna lyonte incidat, an ab eo peccato poΩsit absolui λR EsPONDEN T aliqui non posse: in quibus est S. Anco myus i p. tit. io cap. 3. Sed alij contra tentiunt; vi Nauarru, in trach. de Ilibi leo,notab.3 . num. .
Ee 6 Coerdubensis quaest.37. de indulgen. propossit. 3. Mali;
Quis psit indulgentias concedere. S Sq'itur i Muc, ut explicemus, quid requiratur adli ,c ut indulgentia rata sit, tum ex parte concedentis, tum ex parte suscipientis. Et quidem ex parte concedentis duo requiri videntur, auctoritas legitima, A caussa iusta: ex parte suscipientis alia duo, status gratiae, de executio operis iniuncti. De quibus ordine dicendum er it. P R iNCipio igitur,auctoritatem requiri -x a controuersiam est : nam absoluere, vel ligare non potest. nisi is qui iurisdictionem habet ; indulgentias autem dare,absoluere est, ut supra demonstrauimus. ex cap. Quod autem,de poenitent. de remis s. PRAETEREA, distribuere bona communia non potest, nisi magistratus,vel Princeps,cui bonorum communium administratio,&dispensatio credita est: indulgentiae v ro praeter ablolutionem, continent etiam applicationem thesauri spiritualis , ut ostendimus loco notato. PORR o, haec auctoritas potissimum residet in summo Pontifice, ac propterea potest ipse indulgentias etiam . plenarias omnibus fidelibus elargiri. De quare nulla dissensio est. Nam constat, Apostolo Petro,cui summus Potifex succedit,proprie dictu esse a Domino. Mati. 36.
72쪽
mp. XI. De Indulgentiis. Lib. I. orni odcunque βο utris, e. Deinde, constat ex iure Cononi. Co ca P. Cum ex eo,de poenitent. & remitis in summo Pontifice ad indulgentias concedc R das . est e plenitudinem potestatis. Denique, constat re ipsa frequentasti-rne summos Pontifices indulgentias plenarias concessisse. De Episcopis ac Metropolitanis, res est etiam extra controuersia, posse illos in sua dico est; istos in sua prouincia indulgentias tribuere: sic tamen ut indulgentiam unius anni, in die dedicationis Ecclesae. vel quadraginta dierum,alijs temporibus , de iniumst is poenitent ijs non excedant. Ita enim habemus cap. Cum ex eo, & cap. Nostro, te poenit.&remisis& cap. indulgentiae, eodem in6. Nec minus certum est, non requiri potestatem o dinis; sed solam potestatem iurisdictionis.ad indulgentias concedendas. Proinde, poterit Pontifcx Maximus, vel Episcopus indulgentias concedere,etiamsi nondumst sacris ordinibus insignitus, ut docet S.Thomas in .
dist. ro. qu. .art. q.q. a. Neque amittitur haec potestas per
peccatum letale,ut idem S. i homas docet in eudem are. De Legatis Apostolicis, posse eos concedere ex commissione speciali,vel generali summi Pontificis, indulgentias in omni loco,ad quesus legationes se extendiit,
nemo dubitat. Summum poenitentiarum posse concedere centum dies indulgentiae, testatur Petrus Paludaianus in .dist.2 o. qu. .ar. a. quod idem de alijs Cardina libus testatur Nauarrus, in tract. de Iubileo, notab.3I.n.i7 quamuis id inagis consuetudine, quam lege nitatur. Atque haec quidem videntur esse certa,& rata. Nunc det
ijs,quae dubia sunt,breuiter disseremus. Patim vas igitur de Concilio generali quaeri pol st, an possit plenarias indulgentias dare , id enim affirmat Felinus inferna. de indulgendi num. 28, Dominicus a Soto in . dist.
minem leger im,qui expresse doceat, Concilium generale non posse id facerritamen videtur hoc lautire om-
73쪽
nes alij auctores,qui scribunt, ad solum Potificem summum spectare potestatem concedendi plenarias indulgentias,& de Concilio generali nihil dicunt.& sane v - rissima mihi esse videtur posterior haec sententia: nam nullum huius rei exemplum habemus, nisi Concilij B sleensis, sestset . quod Concilium eo tempore schismaticum erat, neque eius decreta,& multb miniis exemplacertam fidem faciunt.Concilium autem Constanti ense,ses .i prope finem, indulgentias concedit non plen irias, sed solum centum,vel quadraginta dierum, quod recte poterat facere , cum in eo Concilio essent multi,
non solum Episcopi & Archiepiscopi,sed etiam Cardinales. Praeterea, primus qui docuit a Concilio geuerali concedi posse plenarias indulgentias, & quam Felinus alijque secuti sunt, Panormitanus fuit, in serm. habito in synodo Basileensi,vi Felinus refert. Quid autem mirum, si Panormitanus hoc docuit in eo loco, ubi Concilium supra Papam esse clamabant omnes λ Postrem Concilium generale, lectuso Papa, non habet Papalem auctor itatem,nec formaliter, nec eminenter, nec ullo alio modo , ut rectissime Caietanus docet & probat, trasti. de auctoritate Papar&Concilij,cap. ii de D. 3ctrael. r. cap. 6. Se nos etiam docuimus, & probauimus in lib. 2. de Concilijs,cap. 16. Non igitur potest Cocilium, secluso Papa, ea facere quae proprie ad sum muni Pontificem pertinet, sed ea solum,ad quae se extendit Episcopalis auctoritas. Constat autem non posse Episcopos,e iam multoa simul coniunctos, indulgentiam dare, nisi v-nius anni,vel quadraginta dierum, ut expresse habetur c ap. Cum ex eo, de poenit.& remisi & cap.indulgentiar, eodem in 6.
ALTER A dubitatio est de iure,quo Episcopi poΩ sunt indulgentias elargiri: Aliqui enim existimant, Episcopos iure diuino id posse : Alij negant. Sed haec quaestio ex alia pendet, utrum iurisdictionem Episcopi a cipiant a Deo immediate, an vero per summum Pontificem λ quam quaestionem nos explicuimus in lib. 4.de
summo Pontifice,cap.ia.de duobus sequentibus : neque
74쪽
Cap. XI. De Indulgent. . Iub. I. Dest cur hoc loco eadem repetamus. Igitur, iuxta ea quae loco notato diximus, existimamus Episcopos a summo Pontifice iurisdictionem omnem , ac per hoc potestatem indulgentias conferendi accipere: cuius rei argumentum est etiam, quod videamus a summo Pontifice
restrictam& limitatam Episcopis hac potestatem fuisse:neq; dubium est,quin ab eodem penitus tolli, vel etiaaugeri & extendi possit. Quod si a Deo immediate illam
haberent, posset quidem summus Pontifex interdicere illis usum eius potestatis, tamen si obstinate ea uti vellent, non posset summus Pontifex impedi re, quo minus ratum esset,quod illi fecissent; luemadmodum cum Po-tifex at i cui Episcopo interdicit,ne utatur facultate,qua habet a Deo, conferendi sacramentum confirmationis vel ordinis:peccat quidem Episcopus non obtemperan Pontifici maximo,tamen collatio illa sacramenti, confirmationis,uel ordinis rata est:neq; videtur posse reddi ulla ratio cur possit summus Pontifex efficere, ut indutirentia ab Episcopo concessa non si rata, & non possit idem efficere de collatione sacramenti confirmationis, vel ordinis, nisi quia priorem potestatem habent Epuscopi a Pontifice, posteriorem a Deo.
TERTIA quaestio est de Abbatibus,parochis, alijsq;
sacerdotibus,an possint indulgetias tribuere. Nam Abbates iurisdictionem habent in suos monachos, no secus ac Episcopi in populit. solent etiam tum Abbates, tu alij ordinum religiosorum praepositi communicare cu alijsmerica,&satisfactiones suoru ordinum: luod nihil esse videtur aliud,nisi indulgentias quasda tribuere. Deniq;
Angelus in summa,verbo, indulgentia, nu .s. &Bartholomaeus Fumus in summa, verbo, indulgentia, nu. a.d Cent,omnes parochos, aliosq; sacerdotes, qui ius habet
confessiones audiendi,posse in ipso sacramento consessionis indulgentias concedere, remittendo id, quod superest expiandia; quando minor poenitentia iniungitur, quam ut sufficiat ad totam poenam peccatis debita, e hauriendam , & adducunt pro hac sententia Innocentium in commenticap. cum ex eo, de poenit. &remiss
75쪽
Panormitanum in cap. Sicut dignum. de homicivolunt.& alios Iuris Canonici interpretes. At sententia communis contrarium docet, nullos omnino ficerdotes, Episcopis inferiores posse iure communi tribuere indulgentias, sed lotum ex commissione Pontificis Maximi, vel Episcoporum mana extat expressus textus iuris, cap. Accedent bus, de qxceis praelatorum , ubi habetur non
licere Abbatibus, neque 1 lijs quibuscunq; inferioris ordinis, quam episcopalis, indulgentias concedere.
chre docet, n*llos esse absolute prsi atosin i si Api scopo . ipsi enim simi rectores integri populi, & quasi reges in
paruo regno ; atque ita praesunt hominibus omnium or d; num, aetatum, sexuum conditionum : Abbates autem
sunt quasi patres unius fami liae,ac domus,& praesunt s iis monachis Parochi quoque non praesunt, nisi uni pa rorciae, quasi uni familiae. potestas autem dispensandi thesaurum Ecclesiae, non conuenit, nisi veris praelatis, qui sunt principes populi Dei. Quare, cuintam Abbates ipsi,quam Parochi, aliique omncs, siue clerici, siue laici, siue regulares, siue secul res, aliquo modo subi jciatur Episcopo, participes fieri possunt in dirigentiae ab Episcopo in commune propositae, ut docet Paludantis ita . d. 2 o. q. .ar 3. concl. i. si Cutetiam tenentur, licet alias regulares ut plurimum sint exempti, dies festos ab Episcopo toti ciui ati indictos obseruare. Verum tamen eli, quod si opus iniuncti in ab Episcopo pro indulgentia consequenda, non possit iis p er i a regularibus absque praepositi facultat tenentur eam facultatem a praeposito petere, si velint indulgeri tiae participes fieri non enim debet regularis obseruantia, propter adsequendas indulgentias violari, vel relaxari,ut monet S. Thomas in d. rQ. q. i. ar. . q. 2. Neque
his replignat communicatio illa meritorum, vel fati Di actionum, quas proposci ordinum religiosorum bene merentibus de ipso ordine concedere solent. Illa enim communicatio non est indulgentia, ut perspicuum est: tum quia non absoluit a poenitentia iniuncta a sacerdote ia
76쪽
Cap. XI. De Indulentis. Lib. I. Dre in sacramento poenitentiae; tum quia non communicat merita, vel satisfactiones iam praeteritas, cum illae si supel nuces, Erun )iii thesauro recondi s sint; sed solum futuras post illam communicationem:tum quia ista communicatio inagna ex partu prodest per modum impetrationis , quωd non couenit indulgent ijs. orante. nim religiosi assiduo pro sua congregatione , pro amicis & benefactor ibus,&pro alijs,vel personis, vel necessitatibus ad intentionem praepositorum. Neque Innocentius,aut Panormitantia, ab Angelo& Bartholomaeo at legati, loquuntur de indu lgentijs, sed solum dicunt, posse parot huin, de alios confessarios iniungere poenitentiam minorem quam Canones praescribant, si eis videatur ita esie faciendum iustis de causis, sed hoc non est dare indulgentiam quia quod minus illi iniungunt, expiandum erit, vel in hac vita per opera poenaliai ponte assumpta, vel in purgatorio. Vide siluestrum, verbo, indulgentia, nil. it. Cordubensem de indulgent.
an requiratur causa iusta,n indulgentia
DIsseruimus de auctoritate, nunc de caussa distarendum cst nam haec duo requiri diximus, utim. dulgentia rite concedatur. Ac vi set ungamus cerista ab incertis. Conuenit P R I Aio inter omnes script res, sine iusta catissa ratam este indulgentiae concessio.
nem, quoad ea, quae pendent ex solo iure Ecclesiastico, qualia sunt priuilegia eligendi confessarium, qui posistet iam a reseruatis peccatis absoluere, &alia id ge
est, quoniam cum summus Pontifex dispensat in iure Ecclesiastico,dispensatio est rata, etiamsi non adsit cau. salusia 'satis enim est, si constet eum voluisse dispensa-a re,
77쪽
ta Cap. XII. De indulgentis. Lib. I.
re, cum id totum ab eius arbitrio, & voluntate depea.
S ECV NDo,conuenit inter omnes,sine iusta caussa indulgentiam non esse ratam, quod attinet ad expiandum reatum poenae coram Deo, vel in hac vita,vel in lia. docent s. Thomas.S. Bonaventura, Durandus,G briel,&alij in .d.io.& recentiores omnes. Ratio vero
est, quoniam haec poena expianda est iure diuino;non potest autem summus Pontifex sine iusta caussa dispensare in ijs,quae aliquo modo pertinent ad ius diuinum, quoniam minister Dei est, non dominus. Id quod etiam videmus accidere in dispensatione iuramenti, dc voti .r laxat enim obligationem nomine Dei, quando caussam habet eiusmodi,ut credibile sit, id placiturum Domino. Quod si pro arbitrio,sine ulla iusta caussa dispenset, Deus non habet ratam dispensationem. Praeterea, summus Pontifex non solum non est supra ius diuinum, vepossit illud pro arbitrio tollere:sed neque est Dominus sed dispensator thesauri spiritualis: dispensator autem fidelis,& prudens esse debet ; alioqui non dispensator, sed dissipator dicendus erit. Quare Clemens UI. in e trauaganti,Vnigenitus cum scribit, summum Pontifice posse thesaurum spiritualem dispensare,addit, tu lis exca M, & post finem Concilij Constantiensis inconstitutione Martini V. interrogari iubentur suspecti de fide,
an credant,summum Pontificem indulgentiam iustis de caussis posse concedere,&semper in litteris indulgentiarum exprimitur caussa, cur indulgentiae concedantur. Denique,cur dicuntur in Concilio Lateranensi generali sub Innocentio III. indulgentiae quaedam non solum indiscretae, sed etiam superfluae, nisi quia ociosae, inanes,& irritae suntλde quibus recte dici potest illud S.Cypriani,in strin.de lapsis, Irrita paxperniciosa dantibm,er nihil accipientisin profutura. T E R T I o, conuenit inter omnes,ad iustam caussam non requiri , ut opus iniunctum sit in se ita satisfacts in,ut planὰ compenset debitum poenae, quod remit-
i per indulgentiam : tunc enim indulgentia non eu
78쪽
Cap. XII. De Induseratis. Iib. I.
set remissio, sed commutatio, vel redemptio. Q acestio igitur in eo solum versatur,an ad iustam caussa in Aquiratur proportio aliqua operis iniuncti cum iudiit en' ite, ita ut pro maiori indulgentia maior caussa requiratur, an vero postic pro opere minimo dari indui entia maxima λ De qua re duae sunt opiniones : PRIOR est eorum , qui docent non requiri proportionem ullam, sed satis esse,si causia sit pia, id est, modo non concedatur indulgentia pro opere malo, vel pro opere mero temporali, aut pro opere vano,& nihil ad diuinam plo riam pertinente, sed pro quocunque opere, quod ad honorem Dei, vel Ecclesiae utilitatem cedat, induleentiarata erit. ita docuit S. Thoinas in s. d. zo. qu. I. an*. c. a.
Durandus,&Paludantis in eadem dist. io. qu S. AntoninuS I .p. tit. Io. cap.3. s. I. Ioannes de Tui recremata in
comment. dista. de poenit. can. Quis aliquando. g. Item in Leuitico. q. q. Glossa in extrati agantem Bonifacii VIII. Antiquorum, depc ait.&remissi Siluester in summa,virbo, indulgentia, num. i9. Ioannes Tabiensis ei bo, indulgentia, num. io. & noster Gregorius de Ualentia in tract. deindulg. cap. . Rationes huius sententiae ducuncur fere omnes ab usu Ecclesiae: nam videmus
pro eadem caussa dari indulgentias aliquando maiores, aliquando minores. Icem videmus interdum pro causia leuissima dari indulgentias maximas, ut cum datur indulgentia plenaria omnibus, qui ante fores Basilicae S. Petri adstant, dum summus Pontifex in die Pascha populo sollemniter benedicit. Ad haec, si indulgentiae sine causta fatis magna conces e, non essent x tae,Christianus populus a pastoribus suis grauiter deciapereturiquod non videtur ullo modo adserendum. Prae terea,commune pronunciatum Theologorum est, indulgentias tantum valere, quantum sonant: igitur, si pro leuissima caussa indulgentia maxime in litteris Pontilicias dari significetur ; indulgentia illa rata esse debibit.Denique, indulgentiae non nituntur ista caussa opiris iniuncti, quamuis haec etiam adesse debeat;sed thesauro infinito meritorum Christi, & sanctorum . quaeis E a est
79쪽
bs Cap. XII. De Indulgentiis. Lib. I.
est caussa sufficiens, imo superans& tranicendens omnem indulgentiae condonationem. POSTERIOR sententia est aliorum, qui contem dunt, ad iustam caussam requiri aliquid, non solum piure utile, sed etiam quod proporrionem habeat cum indulgentia; ita ut non ut ratum, si detur pro caussa leui sinina indulgentia maxima: ita docent ex veteribus Scho
diis in eadem dist. ro.q vlt. Augustinus de Ancona in summa de potestate Ecclesiae, qu .so. ar. in F Ioan. Gerson in tradi. de absolutione sacramentali, G,briel in stip- plei . dist. F. iu 3 ar. i. in Canonem Misse, Lech 7. Exauctoribus nostri seculi idem docuit Hadrianus Papa in . in tra et de indulg. Card. Caicianus in tradi. de causia indulgentiae & in alio tradi. ad Iulium Medicem, cap 8 Ioan. Maior in . dist. ro. q. 2. Maltinus Ledes natus
p. 2. .sent. q. 27. ar. 2. Dominicus a Solo, in A. d. 2I. q. 2. ar.
a. Petrus a Soto Leet. 1. de indulg. Nauari iis de Iubileo, notat, s. num. 3.& . Cordubensis iv. io. de indulg. His addi possunt Innocentius in cap. Quod autem de poenit.& remiis.& Felinus in serna. de indulgent ijs. Huius p sterioris sententiae rationes hae sunt. Prima, quoniam videntur abuti vocabulis, qui dicunt requiri iustam causam ad concessionem indulgentiarum, & tamen volunt pro opere quocunque etiam leuillimo concedi posse ii dulgentiam maximam. Quomodo enim iusta caussa dici potest, puae nullam habet proportionem cum effectu Secunda, quoniam non sol iam infidelis dispentator dicitur, qui nulla de caussa tonat bona domini sui, sed c-tiam qui pro re minima profudit, ac prodegit thesauros pretiosos eiusdem domini sui. Tertia, quoniam si pro uacunque pia caussa concessae indulgentiae rata CC
sent, nullae dici possent supei suae, vel indiscretae: cum semper sit in promtu aliqua pia caussa , quae allegari possit. Quarta, quoniam non est dissimilis indulgentiae largitio dispensationi votorum: in votis autem conueniunt omnes,non posse dispensari nisi pro maxima cai sa, quae magis placeat Deo, quam ipsa impletio voti.
80쪽
Cp. XII. De Indulgenti's. Lib. I. is
Quinta,quoniam si esset vera ea sententia, posset sum. mus Pontifex in momento liberare omnes animas pii gatorij quia posset dici, non deesse caussam piam, cum ad gloriam Dei pertineat,ut tot animae citissime volent ad caelum ubi perpetud Deum laudabunt. Possunt fortasse conciliari haesententia aliquo modo: sed absolute posterior ut est communior, ita etiam verior mihi ense videtur. Sed ut magis res explicetur, obseruandum est P R I M v M. ad caussam iustam ut plurimum duo requiri: primo, finem aliquem pium,ac Deo gratum, cuius assequutio magis placeat Deo, quam poenitentialis satis faetio, quae per indulgentiam relaxatu r: is enim fidelis & prudens est dispensator caelestis thesauri, qui fidei iter agit caussam domini sui,& iuxta eius voluntatem operatur. Secundo,opus aliquod, per quod reuera
finis ille probabiliter obtineri possit: nani si finis quidem valde placeat Deo, sed per opus iniunctum nullo
modo valeat obtineri, non videtur iusta causia dandae
indulgentiae. Vt exempli gratia, si detur indulgentia plenaria, ijs,qui semel recitant orationem Dominicam pro conuersione haereticorum, caussa non videbitur iusta; quoniam tametsi conuersio haereticorum res est maxima,& Deo gratior quam poenitentialis satisfactio multorum fidelium:tamen non est probabile conuertendos haereticos peream solam breuissimamque orationem.
Quo modo etiamsi detur indulgentia ii , qui nummum
Vnum eX ponent pro recuperanda Hierosolyma, non
videbitur iusta caussa tantae indulgentiae, quia opus illud non est eiusmodi, ut per ipsum Hierosolima recuperari possit. Obseruandum est SECvND Ο,non requiri ad proportionem caussae cum indulgentia, ut opus iniunctum sit in se valde meritorium, vel satisfactorium,vel difficile, &laboriosum: quamuis haec tiam spectari debeant; sed requiri, ut sit medium aptum atque utile ad consequendum finem,cuius stratia conceditur indulgentia. Itaque fieri potest, ut per opus in se satis leue & facile magna indulgentia acquiri possit ;quoniam opus illud leue,ac sacile,est medium ad finem