장음표시 사용
141쪽
Curandum igitur est, ut motus febrilis noc nimis e Xcedat, nec justo citius languescat, aut deficiat . Si moderatus fuerit, sinendus; si immodicus, compescendus; si torpeat, aut intempestive defervescat, incitandus est, prout vitae viribus, ct morbi statui expedire magis videbitur. In hoc febris moderamine totus fere clinicorum nervia S con sistit, quem nemo satis noverit, nisi qui attente, dc pluries naturae motus salubres, ac insalubres , observarit; illis enim Natura saepe utitur, ut a pluribus so morbis liberet. Hanc ergo Medicus imitari debet vel quiescendo, ubi ipsa per se suis cit, vel febrim leniter excitando, ubi motus languent, proritandique sunt. Tumorum quorumdam indoles, dc suppurationis doctrina moderatam in flammationem, adeoque febrim tarpe utilem osten dit, reqniritque. Id etiam in vulneribus, in ab scessibus, aliisque similibus morbis non raro neces sarium est. Sed multo luculentius id usui erit in morbis lentis, dc diuturnis, in quibus, quia morbida materies iners est, dc lentescit, aut haere , concitatiores sanguinis motus sive ab interna c8us sa , sive ab externa orti adeo salubriter ce
142쪽
Ante omnia ad caussas manifestas, & procatartari crus respicere oportet. Pro harum enim varietate vel vomitus prolici, vel alvus duci, vel idor promoveri, vel aliqua alia evacuatio, ubi natura desit, tentari debet. Sed lisro ita Medicus moliat tu, oc praellet, ut virium argri tempori Si mali glutiatis; morbi denique ipsius debita ratio habeatur. HIS autem Co Cochyliat primarurn viarum, Scacochymiae totius habitus providelitisti me occurrit ut . bi vero plethora catis ana febri dare videatur se; plotinus solvenda est sanguitiis missione.
'si ue .etiam animales languent , tunc excitandus Cit jusculis; medicamentisque analepticis Ec Car-d Iacis, quandoque vel Calidioribus, uti vino; quod non raro magno usui est. Sin vero ansfus cum put-1u vehementiore eX torreat, ut ob nimium sanguinis motum metuendum sit, ne viscera inferciantur, aut in inima asia disruiri pantur; venae sectio ne huic infortunio egregie prospicitur. Interest tamen scire, pulsum interdum obscurum, parvulat, depressumque videri, talemque esse a nimia vaso rum plenitudine vim cordis, ac arteriarum elidente, aut a spastica fibrarum assectioile, quae, iii axi ine inter initia, fere nunquam deesse solet. Quando id incidit, atque aetas, temperamentam, habi tus corpori S , vitae genus anteactum copiam boni sanguinis prazmonstrant; non modo tutissime tunc
143쪽
GENERA TIM. qptant iis detrahitur, pulsu nequidquam reclamante sed etiam ejus detractio vim cordis, re pulsuum
erigit , & i palmos relaxat. uantitas vero mitten di sangit in is eae aetate , temperamento; & plet horae signis aesti manda est.
Interdum largius eum mitti oportet, ac si caus- Compe-sae, & symptomarum vis, & continuatio postulet , etiam iterum, iterumque. Rectius generatim initio detrahitur; dummodo nan id fiat tu ipso ac cessonis exordio: nec in ipso frigoris tempore ;nam tum plena res esset periculi ; quamquam non desint hodie qui audeant quid enim non auden dum hodie illo etiam tempore sanguinem pro fundere. Quod si aut neglectum id fuerit in ini t iis, aut malum progressu invalescat, aut quod primum non licuit deinde & liceat, & indices
tur, in summo etiam vigore, quo alias quiescere ex HIPPOCRATIs consilio expedit, opportunum est
Huc quoque respiciunt ea omnia, quae ad ni- Coutelamium febris impetum refrenandum , cum de inflam irco. βοη matione supra a J ageretur, commendavimuS, sionem. Nec praetermittenda omnino sunt medicamenta, quM anodyna vocantur , & quae optum etiam habent.
His enim & nimia sensibilitas nervorum minuitur,& spasmi solvuntur, dc perspiratio '' , provocatur. Absint gero ab his cuncta , quae calefaciunt,
144쪽
2 sbrdes, si quae sulit e primis viis deturbari de bent, quam ad isthaec remedia deveniatur. Adhi benda vero sunt refracta, ut ajunt, do si, & par illis vicibus . ne motus febriles, saepe necessarii, ante tempus supprimantur, aut nervea Uis, at Pirritabilitas plus justo infirmetur . Cavere autem oportet ab hujusmodi auYiliis in quavis cephaliti dis, sive cerebri inflammationis suspicione non tantum metu eam augendi, sed ne sensibus obstupe-1 istis, morbus clam quasi ter peps arma, quibus oppugnari deberet, uti superva Canea e manu medici prope dejiciat, aut eum negligentiorem, securioremque, quam decet, faciat.
a in De insanam. Commentariolum n. 68. D. PO.' Tartaro emetico uti ad vomitum ciendum, nobum nora est ; at εum parciori manu , oe per epicrasim , quod vocant , adhibere ad spasmos fedandos , diaphores que movendam , quemadmodum ho ie , ab Ano lis poti mum, via .eo proponi, novum quidem ess . Te/mpori igitur resinqu tur dijudicandum , jure ne, an perperam id celeberrimi quidam scriptores extollant. Quod ad diaphoresim attinet , ne Ea quidem lis, aut controversa incidere potest . Riauάaenam simulandi, attenuandique virture , qaa pollet epicration tartari emetici exhibitio , ita augetur vis circulationis, ct ira sol ntu humores, ut facile per cutim excretio con-Jequatur. smos et ero hujusmodi remedio etiam fedari, se caussa eos excitans primis viis insit, eaque aut vomitione , deje Zione auferatur , repugnat rationi. C, et erum nora ita facile IZimulo stimulum adjungerem . Sunt etiam adii , exiguas , partitasque Taκtari emetici exhibitiones eumdem in s em commendant quidem , sedcipiunt permisceri remedium , ut ejus acritas , irritan Aque facultas , consopito per optum fe u , refringatur .
fortaste iretius es . Gu quibus iam Ades mavor de
145쪽
beatur, iterata pericula declarabunt. Quam tempori qua sitionem de minuto, atque epicratico Tartari emetici Usn prima hullus voluminis editione dijudicandam reliqu ram , tempuS revera post breυe intervallum rem pene coscit. In duobus enim Regia Socroat. Medica conυ ntibu 'altero jub die I s. Januaγiι, altero sub dio A. Febriιa ouua I 782. habitis CL MAJAngius, MARI solus D ps LAη
DES, DENES, ARIZlUs, TENNEURIUS multa exemplam' lorum esse tuum, q os Tartarus ematicus Fr datus prast ti' , protulerunt. Et, ut summatim dicam, omnes propria longa experientia didicerunt , corruptionem humorum ab
hoc remedio promoveri, ut patuit ex foetidi mo odore f/cum , qui in dejecZionibus percipitur diebus, quibus illud remedium sumitur, is coctionem , cris que veram impedari, DIQ;ESSARIZIUS praeterea addidit, postquam ab annis Iam quatuor cim hoc remedio uti destitit , se fato animo, vidisse morbos vulgo putridos, itemque malignos ci- or inatius f iri ; /d quod etiam a TEN NE URIO Jeveratum est. Cum nuper hac de re fermonem cum IO.
BAPl IsTA CAMβIERIO, Auditore olim meo , nunc Amico , Cy meuico magnae e erit cionis , haberem, is narravit, fenon modo in excrementis alvinis fuisorem illum putriui ἄ- mxm , quem Academici Parthenses mcmorant , verum etiam in urinis, sudoribus praetor consuetudinem deprehendi is sub ejusmodi medicamenti uisu , imminutum Uero , immo penitui depulsum di bus, in quibus , istud omitteretur. Vide Iourn. de Medi C, T. LXII. pagi et 3.
nu i etiam ad sp fmum vjorum capillarium to tendum , praespirationemque a. juvandam pracipiunt , laterculos coactos in aquam calentem demi Fos, deinde linteo raro , tentii involutos pedibus, is brachiis a mu endo; ef
ais humidis, quibus in Italia utimur De hoc quoque iu- icium esto tempori. 2 ) Aon me lucet, cuium vim irritabilom cordis prius excitare, quam nerbeam sensibkitatem consolat. Id enim tot Iaciis periculis demonstratum es, ut nρ dubitare q Anem nobis liceat. Attamen nihil eo ad spasmos fruando.
146쪽
Merinnonia Naria, O sanguinis lentor qui
frarius usus do exit . Sensu enim imminuto, stimuli, achiatatesque enervanturi dess, frustra partes , quῶ obtusiora sensu funt, irritant . Fortasse etiam cor ipsum, nervis ad cor tendontibus minus sensibilibus redditis, aliquid fuat ir-Vitabilitaris deperdit.
Acrimoniae, & lentoris varia genera suis se ias iis produnt, quemadmodum ex Pathologia , & Se me iotica generali compertum esse debet. Pro d versa autem utriusque indole peculiaria quoque me dicamenta deligenda sunt, quae scilicet singulari acritudini , & lentori adversentur. Generatim Conveniunt diluentia aquosa, leniter reso ventia, attenuantia, aperientia, sed temperatiora; quibus optimum est acida tam e vegetabilibus, quam e
fossilibus deprompta admiscere, in primis si aestus
moderandus est, aut antevertenda proclivitas ad putrescendum . Constat enim , dc refrigerare mirifice, dc antis eptica esse ; sive id praestent nervorum sensibilitatem obtundendo, & fibrarum irritabilita tem coercendo , sive sales aikalinos volatiles invertendo, dc saturando, sive igneum elementum, aut si mavis, phlogiston arripiendo, sibique associando, sive fibras, dc humores densando, si vo omnibus hisce modis, non valde laboro.
147쪽
symptomatibus quoque prudenter, atque opportune occurrendum est, ita tamen, ut solum Ira via, & urgentia mitigentur, aut tollantur, non vero ea, quae a febris peculiari natura sejungi nec possunt, nec debent, , quae salubres Naturae motus esse consueverunt. Quae autem singulis curatio convenientior sit, tradain deinceps, ubi speciatini de quovis febrium genere verba fient. Sed multa, quae hic locum habere possunt, jam in Commentaries' de inflammatione pertractavimus. Inte rim monebo etiam, alvo ad strictae enemata tutis sime adhiberi, dolori capitis cucurbitulas, hirudines , balnea pedum ; soporosis affectibus epis pastica,& cantharides, ut ve sicam excitent, occipiti, brachiis, aut cruribus admotas castoreum , spiritum cornu cervi, liquorem ejusdem fuccinatum, si C cini salem volatilem ; delirio fere eadem, ek in primis camphoram , dc convulsionibus inter CC tera Moschum opitulari. Sed non sine delectu ,& rerum Omnium, & caussarum consideratione his temere, & promiscue utendum est. Qua trirct nemo delinquet ; qui remediorum s adultates ex Materiae Medicae scriptoribus , & recte iis utendi rationem ex Therapeuticae prius, ut oportet, apprime didicerit. Reliqua, quae ex patholo gia particulari potius pendent, aliunde petenda
sunt .' Monymus quidam Anglus omnino rejicit castoreum , crocum , valerianam , contrayervamque in cujusque febris curatione . Solam camphoram admittit, ut prasenti simum
148쪽
3ἡ ista Verum si materia morbum faciens nec potuit ex toto emendari , aut inverti, nec expelli e cor quὰ matri re tunc retenta vel alicubi per metastasim de ponit vir, ibique defigitur, unde nova sarpe febristaei ii ' facies, majusque Vitae periculum enascitur, quod in en in thematicis irequenti stimum est; vel occasio nem morbis chronicis diversi generis praebet. Cauto igitur opuS est, ne motus sebrilis ante omnino desinat, quam morbi fomes sit penitus ablatus, aut ejectus ; immo si febris intempestive dc praemature se se remiserit, iterum aut febris, si fieri possit , revocanda est, ut ejus act ione corpus ab omni noxio humore liberetur; vel lenibus evacuationibus subinde procuratis, & recta didria2 ratione diu servata mala, quae ab imperfecta febris solutione ina penderent , pr OVide arceantur . . L. Maenii Pauca haec de febris natura, & curatione inpii, tib , uni Verium . Quae Vero cujusque febrium generis propria sunt, tradentur uberiori sermone suis locis . Antequam tamen huic capiti finem imponam, tironibus perutile me facturum existimo, si quae Clar. HAE NIUS gen ra i quadam animadet eoisne in Arcentium Sor torum mIdendi m tbodtim breviter, atque appos te complexus est, hic repetantur, ut
pote ad evitandos erroreS quam maxime accommo data. Inchoant, inquit, Continuantque curam VHuae sectione perquam num rosar iterato exhibΞnt vomi-
oria: quotidie hi, ilii die saltem aDerno, corpora
149쪽
purgant; sic autem, ut apoetsmatibus fuis, quo hu mores efficacius m udre, solidaque stimularδ potentius possent, aliquod Tartari emetici perpetuo iun gant , dondo demum pr)ete a sua criticorum pul suum signat insurgant. Praxin hanc eY Chiraciana sobosa natam , dein Galias, finitumasque regio nes valuti i uet te facta inundantem in utroque tractatu de pul bus, i r de cris i s ' , innumeris confirmatam , laudatam us testimoniis esse deprehendimus . Hos aut 2m Practicos rogatos Volo primo, u trum pusuum, deprebdndunt, mutationes , fg rio crociant ordinatos naturaς motus, an vero Condincantur ear cuncta sterturbanti m thodo
errore aut medici ; aut aegri, aut ad stantium stu suum genus mutationis omus everti fuimus. Secundo , ex pro ostera sua medicandi ration3 2 itur,
tionum Hippocraticarum Teritas negatur , quaIdo Medicus naturam a perturbaverit DOHμinam hic pul bus criticis, is organicis a Bo DEvIO, FOUQUETIO , MICHELIo , aliisque inductam , is propugnatam mordicus, intellisit. n) Rat. med. P. XIL Cap. IV. p. 2O7. η Hippocratis oraculis magis se addixit , quam HAENIus, s Italos clinicos exceperis. Hi enim, in Monita Bon'niens in primis, Florentina , Romana schola enu γλ μι--ς iri, atque instituti, nihil sibi antiquius esso putant, quam
nutiaram contemplari, ejus motus cognoscere, salubribus obsequi , noxiis occurrere, deficientibus opem ferre, u=zo et bo Natuγε se mini ros, non dominos gerere. Hinc plerique med/ndi ratisne se lici ma tiruntur , caUyntque a ni'mia medicamentorum copia , farragine, im , eri λ n medicam , ut a quibusdam inique insimulautur
150쪽
itu rent, nam cum s licia, tum composita, eorumque ultates noγunt 'si , Jed quod nolint naturam morborum medita ricem perturbara, probe fiant ; plurima media camensa, quῶ a quibuydrem tra alpinis miris ce exrollunam , t erumque periclitantium votis minime respondere. Fabulis ,2' prodigii , qu A passim varrantur, non facile credunt, a RED1o, Er UALLIsNER Io viris sane sapient imis, ta dontis ii admoniti, θ' cum ab remediorum viri, s pericul, ni faciendum est, tantam circumspectionem diligentiam- qae adhibent , ut nullum errori, prou ica ε opinioni locum relinquant. Quare 1 spe aliorum periclitationibus d cepti , Juam propriam experientiam consulunt, θ' plerumque , lint inviti , priss inam medendi si licitatem , oua
summopere Natura delectari consti eυit, redire coguntur . Id in primis anima vertant Tirones , ne credulitatis nimia eos andem pia niteat.