장음표시 사용
181쪽
Alterum Perniciosarum genus , quas subconti
posita est , ut, obscurata accestionum periodo , productaque ad integritatis solitae tempus Cum peri aeulosis , malignisque varii generis symptomatibus febre, in continuam acutam degenerare paratissima ivideatur . Cum hac vero confundi minime debet illa intermittentium species, quae ad continuitatem quidem inclinat, anticipante nimirum noUa aCcei sione ita , ut antecedenti nondum finitae superve niat; sed facile fertur, & manifestas adhuc accessionum periodos servat nullumque periculum affert, quaeque Iob;ntrans a) appellatur. Se8 de his mo- Subin 'do satis: fusius alibi, ubi singularum historiam, si 'ε Ana, & curationem trademus . Hoc unum adjici mus, saepe hujus in odi febres quorumdam anni tem porrim, tempestatum, regionumve proprias esse , proindeque modo epidδmicas, modo eu emicas Coni pici ; quanqua in interdum etiam sporadicas Occur-Tere, non inficiemur . Mallonas vero, sive perni- tofas, cujuscunque demum generis sint, cum epi-lde mice debacchantur , contagione in sanos propam gari perhibent MElBOM1 s , LAM ZONIUS , CLEGOR' NIUS , HEVERMANNUS, LANTERUS , HOFFMANNUS . . Id autem aut incertum valde , aut sane ram
182쪽
85 DE FEBRI g Usrissimum esse crediderim ; cum in epide mica qua dam gravistima Constitutione , quae Bononiae anno Ι72'. quam plurimoS occupavit, nil contagiosi Cl. BECCARI Us c) invenire potuerit ; neque ego na et i pie in aliis ejusmodi constitutionibus, quibus interfui non perfunctorie, unquam de rehenderim quidquam , eX quo certi aliquid concludi queat . Caussa enim, unde quam plurimi eodem tempore, eodem in loco , eodemque sub tecto febricitant adeo communis est, ut contagione, qua sani inficiantur, opus non videatur. Λ) TORTI Us l. C. P. I 3O. b) Locos videre est apud TRNKAM Histor. Febr. Inter mnaiti. Vol. I. P. I. C. V. g. XXXIV. c) Act. physic. Aled. N. C. Volum. III. observ. 48.
In omni autem vera , & legitima febre inter mittente tria tempora, sive stadia , quae' percurruntur ab unaquaque accessione , considerari solent. Primum est frigoris, sive prin ipii, alterum caIoris, agitusque, ii Ue augmenti, tertium fudoris. sive remissionis . Alii inter augmentum, dc remi 11imnem intercedere docent medium quoddam spatium, in quo febris non crescit , nec de roscit , atque adeo id a stando nomen habet . Sed , quia non facile id percipitur , aut quia cum alterutro confunditur , a nuperis quibusdam omittitur. In frigora tres pariter gradus notantur, primus, quando corpus uni Ueri um , vel aliquae e)us partes frigoni quidem, sed neque tremit cutis, no que meminura concutiuntur, & refrigeratio , sive perfrigeratio voca tur. Si vero cutis corruῆetur, contremis cere
183쪽
INTERMITTENTIBUS. Dicere videatur, horror, sive borripilatio est; secun dumque frigoris graduna sistit. Tertius dentque e sit,isi membra quatiuntur , atque agitantur , rigorqAIdicitur. Cum omnibus hi sce frigoris febrilis gradi ibus proportionata quaedam conjungitur doloris conatundentis totum corpus molesta perceptio .
Primum studium, sive tempus, cui nomen prir-cipium est, incipit a crebra oscitatione, & mem bra extendendi cupiditate, quam hodie pandiculatio m dicunt; quibus succedit lassitudo, gravitas, debilitas totius corporis; pallor, & livor, ungues in primis, apicem nasi, labia, digitosque Occupans i deinde irigus partim verum , partim apparens ;dorii, & artuum dolor; tremor, praesertim ma-
illae inferioris; respiratio dii ficilis, & anxia; pul
sus primum rarus, tardus, & parvus; postea etiam debilis, & frequens , vel saliena celer; nausea ;i vomitus ; sitis; urina aquea, & tenuis . Haec du-:rant plus minuS ad horam unam, aut duas, raroi ad tres, quatuor, & rariis me ad sex excurrunt
uiisi alida febris fuerit. . LXXIV.
Remittente sensim frigore, sive primo stadio deis nente, calor exoritur, qui paullatim ita incre licit, ut acer, atque CX urens interdum fiat. Hul jus tamen gradus non semper praegressi frigorisi gradui respondet. Respiratio tum liberior e adit, deinde magna , dc frequens, sed sine anxietate; st pullus eκplicatur , di sentiria magnus, fortis, α. . creber reddi rur. Supervenit Cephalalgia, oc qua' 'doque leve delirium a sitis perseverat; urina colo'
184쪽
ratior mingitur; atque haec aliquot horas conti nuantur , donec ad ultimum stadium fiat transi
g. LXXV. In quo omnia stadii secundi symptomata irci
piunt mitescere; cutis mollescit, dc madet; sudor erumpit e toto corpore calidus, oc copiosus cum ingenti levamine. Nec rarum est, eodem etiam tempore Vomitum, alvique fluxum incidere. Uri na quae tunc emittitur, rubicunda, oc pauca esse solet, sedi mentum que deponit lateri contuso si1mile, unde lateritia vocatur , dc tamquam signum intermittentium febrium pathognomonicum a multis habetur. Verum id minime pathognomonicum est; nam interdum ab iis omnino abesse lateritiam hanc urinam vidi, videruntque alii; quo in casu subruffa, dc sui flava apparet cum nubecula, aut enacoremate , aut alba hypostasi, imo interdum 1anorum similis, quae tamen non nunquam Cito perturbatur , dc jumentorum videtur. Lenis demum sbmnus obrepit, e quo ut eXcitatur aeger , vix praeter debilitatem aliquid incommodi , at tmolestiae quaeritur, beneque habet, de brevi perfecta integritate, sive a direxia potitur. Si quid tamen ei superesst quod recte Valentem dedecet id redigitur ad levem capitis dolorem, aut gravitatem , sitim , aliudve symptoma facillime fetarendum cum aliqua pulsus perturbatione aut crebritate .
Scire autem interest, febres istas non sempera frigore initium ducere. Interdum enim calore
185쪽
l T E R M 1 T Τ EN TIB Us. 80 protinus se exserunt, quod potissimum fieri solei aestiva , calidaque tempestate. Quandoque etiam frigus calori jam incepto , invalescentique tantum, modo supervenit, nec tunc sudore, ut liquet, finitur accesso a). Imo non nunquam accessioni universae finem frigus b) imponit. SCHENCTI Stertianae cujusdam meminit, cujus accessiones e quali ordine triverso serebantur . Exordiebantur si quidem a uidore, quem rigor, deinde calor subse quebatur. Monet praeterea Cl. Sinisset Euius d )
cujusvis Intermittentium accessionis, si cum tem poribus febrium continuarum comparen Ur, magnam habere cum iis affinitatem ; primum videlicet stadium, sive frigoris, respondere incremento aliarum, alterum Vigori, tertium vero earumdem remithoni, in qua crisis, & solutio morbi sit. Quod si non una accessio , sed omnes cujusque febris in termittentis simul sumptae considerentur, tunc e ui febris incrementum adesse, quamdiu paroY mas du ratione , numero vdhrmentia Lymptomaturn proxims pr cedgntem excedit, remissionem vero ,
cum post coctionis signa, quae Veteres in hujusmodi etiam febribus f jure ne , an perperam , non dixerim ) exspectabant, morbus se se remit
teret. n) ETT MULIER. Oper. Onan. Tom. f. Ρ. I. Pract. Praxsapecim. l. I. Se t. Ι s. cap. 2. in octan. 9. BORRICHIUS
186쪽
vis emi, Iam vero de caustis harum febrium aliquid di--. Oa i c m S , Oportet. Et primum, ut ab earum caussa, ,hi. . pro ima initium fiat, Obscurissimam, dc prope impenetrabilem hanc nobis ' videri, fatemur. Quid de ea GALE NICI senserint, jam supra LVIII.)eκplicavimus. ILLISIUS eam potuit in peculiaris inguinis seimentatione , quae occum nutritium , sive chylum ab .ingestis deductum , & non satis assimilatum, tamquam heterogen um quoddam , Ornon exacte congener vel subjuget, vel foras ao e mandet ; SYLVIUS in succo pancreatico ob fagnationem aridiore reddito , delatoque ad intellinum Duodenum cum hi e plus minus acri vitio se effervescente b ) ; ET TM LLER Us in fermento praeternaturali salinice, dc quidem acidae profa me ventrictu, Io , dc primis viis ingenito ex vitio digestionis , sive haec a fermento digestito , sive ab alimrnto
assumpto depravata c) sit. Ab his non valde di
screpant quorumdam aliorum hypotheses, BORELII videlicet, IONESII dc BESANZONII putantium, vel succum ner eum ob impeditum per nervos, glandulasque transitum stagnare , fer mentescere, refluere , vel crudas , a id qud sanguinis particu as ius erficie corporis berara, ct fibras ibi vellicare, volaciditatem fanguinis succum neret silium inficere d) . Verum omnes hae opiniones in tanta hodiernae Physiologiae luce , ut jure animadvertit CL. HOMIUIO ), vix ullos patronos inveniunt: imo, quia pror sus fictitiae, dc fundamentis des itutae per se jam corruerunt. Sed dum HOΜRIS aliorum rejicit opiniones, utinam ea, quam ipse substituit de fibrarum laxitate, atque inde imminuta transpiratione
187쪽
INTERMITΤENTIκU . η' tamquam causa harum febrium proxima, firmiori niteretur pede.
Nutat, vacillatque hujusmo i opinio , I. quia hac f-brarum laxitas sape commentitia est, est pistrumque a febribus intermittentibus abest, a. quia frequentius laxicas, si ve atonia sbrarum febrem sub sequitur , quam antecedit , Atque ideo potius effectus , quam cavisa viketur ; 3. qui cachectici, leucophlegmatici, anai arcisi , in quibus , Ibra rum laxitas , , transpiratianis imminutio manifesta est , non magis obnoxii hujusmodi febribus existunt, quam alii ;q. qui roborantia , is adflringentia febrem cortius fugarent , quam cortex peruvianus, qui l ue minus ad 'ringit, roborat , is se unquam eam fugant , non sine noxa plerumque prinant ; nec satis patet, an bras roboranέo , alia facultate , CP ratione febrem tollant ; s.cortex peruvianus , remedium nutifebrile omnium certisin mum, Uscacis um es , quamυii levissime aduringat , nec valde perspirationem moveat s 6. quia sudorifera reli-q is in abigenda febre praestarent ; 7. quia corteχ peruvia vinnus qua facultate revera febres edomet , adhuc in controversa est, ct indefinitum i ); 8. quia posita si m
di caussa, multa febrium phanomena nec intelligi, nec in de explicari possent ; 9. quia valida , roborant frieIi nes omnem intermittentem depellerent edit. I o Cl. HAE N ius cum multis aliis fatetur pluries, se ejus agenκi modum plane ignorare . Vid. Rat. medend. Part. 3. Cap. q. Pag. III. is lib. eod. Cai'. 3. pag. I 36.& seq. ubi etiam apposite ostendit, cortice daro tam homi
nibu strictissimi temperamenti, quam laxissimi , utrisIης
188쪽
ex aequo redire salutem, concliι isqu8, si tantummodo ad stringendo, laxosque nervos roborando Cortex ageret, vehementer nociturum potius , quam profuturuis rigido corpin
His igitur opinionibus, tamquam inanibus, futi libusque vix delibatis, non committam nunc , ut aliorum quorumdam docti sim mina virorum conlecturae, quas hac super re M. LX UI1. J cum ali qua veri specie in medium protulerunt, desiderentur. Itaque primum surit eorum complures, quiverisimillimum existimant , materialem harum se-brium caussam esse aliquid, quod sanguini statis temporibus , dc per intervalla assunditur, eamque CXcitat Commotionem, cui nomen febris inditumetit . Si enim id sanguini jam ante insidere quis opinaretur, hunc profecto a vero longisti me aberrare , latis fidenter credunt, quia vix fieri posse Ventur, ut tamdiu sine perturbatione in illo consistit, & quiescat, quamdiu aeger a febre liber ad intervalla remanet. Sin vero hujusmodi extrane' materies, ubi in sanguinem infusa est, tantum efficit turbarum, jam necesse omnino esse, si quies, ct integritas subsequi debet, ut ea vel corrigatur, vel ita, quod verisimilius est, immutetur, ut facile secerni, atque extra corpus emitti possi . Sic enim sanguinem vel amissa nocendi potestate, vel prava, noxiaque febrili materie excreta ad pristi nam . bonitatem , tranquillitatemque redire, quae tamdiu perseverat , perduraeque, donec noVa priori similis cum eo communicetur. Pro varia autem ejusdem materiei copia , pravitate, crassitudine , aut vi , dc pro sanguinis ipsius diversa temperie', .sgrotantisque natura, .etate, dc robore tardius ,
189쪽
INTERMITTENTIBUs. Maut citius id vitium emendari, aut expelli, idenque quamlibet accessionem longiori, aut breviori temporis intervallo siniri.
Quod si vel materiae huius culpa, vel virium
naturae detectu nat, ut difficilior, & tardior ejus nuris, O emendatio, aut expulsio contingat: tunc alterutrum b. - - 'futurum ede; nimirum vel uni accession 1 longiuSprotractae alteram supervenire, antequam prior illa decedat, Vel tantam impurae materiae vim in sanguine cumulari, quae febri continuandae par sit . Priore modo, antequam una accessio desinat, alteram subintrare , eamque tum febrem nasci, quam subintrantem dicunt. Talis autem saepe est: ab ipso principio , secus quam subcontinua. Posteriore VC-ro, eX intermittente in continuam transire. Simi' nriodo liter periodicam eκtranei fomitis in sanguinem mi- rum ratis grationem citius, vel tardius fieri pro varia ejus copia, mobilitate, dc natura, aut lOCi, e quo C rumpit, ratione . Copiam enim majorem, aut promptiorem ad effluendum, aut insigniorem acritudinem etficere minora integritatis intervalla : contrarias conditioneS, longiora. Cumque mod3 ma-juS , modo minus temporis spatium ad fomitem colligendum , praeparandumque requiri videatur , non mirum esse, si accessiones modo singulis, mo do alternis diebus, modo quarto quOViS eantum , modo longiori intervallo revertantur.
190쪽
rarietas Praeterea loca, in quibus fomes iste febrilis te ni-pis ueis, ut pore integritatis colligitur , varia esse posse con-
febri- tenaunt. Haec autem vel citra sanguinem statui , dc concipi, vel ultra . Citra sanguinem ventriculus , intestina, glandulae mesente ricae, ductus Chylliseri, hepar, pancreas, aliaque si qua sunt ad id
apta, esse creduntur. Ultra sanguinem locantur , aut locatas dicuntur glandulae omnes conglobatae iii
ambitu corporis, aut in visceribus sitae, e quibus venae lymphaticae prode sint. Verum in his postremis suspicatur TORTI Us congeri materiam febribus mitioris indolis gignendis magis idolieam, quae nempe cum frigore, dc rigore quidem, ut aliae intermittentes, sed sine ullo alio graviore symptomate invadunt , dc denique sudore cκ universo
corpore erumpente solvantur. Febres vero illae superiores, quae in infimo ventre ferociora sympto-1 nata excitant, uti nauseam, vomitum , cardial-giam, alvi fluxum, tormina, borborygmos, in farctuS Viscerum , aut horro es, rigoresque dorsum dClumbos in primis excruciantes , vel a prava Victus ratione originem ducunt, illat inquam febres fomitem in ea regione, in qua haec accidunt, habere eidem videntur. At considerandum sane est , sebrilem fomitem aliquo in loco colle thini sola nervorum , dc fibrarum irritatione posse febrim movere, quin in fangui riem influat , quemadmodum alicujus partis dolor vehemens , aut inflammatio facit; e loco vero, in quo insidet, dimoveri, ocperiodice extra corpus efferri per febrilem motum quidem, sed ab antecedenti nervorum irritatione,3c spastica fibrarum affectione genitum. Praeterea