장음표시 사용
441쪽
potest naturaliter esse prius natura respe ctu effectus ante producti,quia nihil potest constitui in potentia ad operandum per aliquid , quod nondum est, sed erit paulo post Addo, quod omnia, que per suam existentiam facilitant , aut difficultarit actionem , inesinant , vel retrahunt potentiam Productivam ad agendum si sunt priora res ciuieffectus Ratio est, quia haec omnia constituunt agens proxim potens operari facile, vel dissicile, cum inclinatione , vel repugnantia, cum certo gradu inclinationis, aut repugnantiar. Ita cum aliquis peccat ex habitu, ipse habitus inclinans ad pecca eum est prior natura respectu actionis peccaminosae, quia constituit potentiam potentem: peccare sum facilitate , iseclinatione. Similiter cum quis ieiunat eum habitu temperantiae vel intemperaritiae, tales habitus sunt priores natu 'ra , quia eonstituunt IIn potentem te iunare cum tali gradu Deilitatis, aula
ivignantiae sis universim quidquid per
suam existentiam, vel per cognitionem stde eius existentia constituit potentiam
operandi eum certe gradu inclinationis, aut repugnanei es prin natura. Quinto colligitur causu formale , ωfinalem non esse priores natura respe ctu effectus . Ratio de causa fornaali est, Ilam III. S quia
442쪽
'Io quaestio XXII. quia illud solu est prius natura respecti
effectus,quod costituit potentia proxima ex qua resultat talis effectus;sed per causam formalem non constituitur potenet; Proxima,ex qua resultat estietus, sed costituitur ipse effectus in actu De. g. per ab hedine non constituitur potentia ad hoc,
ve paries sit albus, sed per ipsam paries
constituitur albus ac ii Iergo causa formalis non est prior natura respectu effectus
Et confirmatur, quia repugnae,quod per illud ide,per quod aliquid ultimo constituitur in actu,constituatvr potentia ad illudi. De ausi finali est eadem ratio
Finis enim mouet ut possibilis ergo non constituit per suam exiitentiam, vel per suum esse intrinsecum potentiam pr XL mam, ut ponantur media m alii effectus finis e g. cum quis sumit medicinam ad sanitatem recuperandam, sanitari quae mouet ut possibilis , non consti-ltute per suam existentiam, vel per suum esse intrinsecum potentiam proxima uia. sumendi medicinam propter sanitate a. Immo quando sinis existit, eo ipso non possumus quidquam facere, vel poneres vllum medium ad finem consequendum ile g. cum quis videt se iam esse sanun deo ipso non potest fuere quidquam , vellponere vllum medium ad sanitatem rem-l
iperandam, Cognitio tamen finis ut o l
443쪽
'sibilis est prior natura respectu omnium quae lint propter finem , e. eognitio sanitatis, recuperabilis est erior natura respectu omnium quae facit aegrotu ad sanitatem reeuperandam . Ratio est, quia ut aliquis e proxime potens ope irari propter finem , debet finem cogno lscere, pollibilem, & ut consequibilem. ergo per cogntaionem finis ut postibilis conitituimur proxime potentes operata propter illum Hismo uniuersim omnis cognitio, quae dirigit ad operandum , esprior natura respectu operationis , ad am dirigit,i respectu effectus per o perationem producta a dia cognitiosqua dirigitur Architectus in domo Detendat est prior natura, quam domus, cum peltatem cognitionem consituatus Archi tectus potens sapienter, artificiosi domum construerei similiter cognitiol qua Deus dirigitur in suis operibus faciendis, est prior natura talibus operibus . Demum eo ipso, quod eognitio directiva se prior natura respectu operationis, ad quam dirigit , respecti
effectus, qui fit per talem operationem j sequitur, maod omnia ea, quae cognoscutu tanquam existentia per talem cognitionem directivam , sint priora natura Isatio est, quia omnia, quae cognoscuntur ut existentia , per suam existentiars a co-
444쪽
cognitam aliqualiter dirigunt ad operandum, ines inando, vel retrahendo a ergo habent prioritatem naturae Sexto demum , vltimo infertur actionem roductivam effectus non esse
priorem natura, respectu essectius, sed esse ipsam prioritatem naturae, esse priorem solum ut quo . Ratio est , quia prioritas naturae est additio, qua nun additur alteri, ut dictum est; sed causa addit sibi effectum per actionem a qua producit essectum , atque adeo actio est formalis additi, qua et Tedius additur causae, ergo actio est ipis actuatis priori
ta naturae , per quam causa si petentia proxima cum omnibus suis conditioni bus conssiluitur prior natura a quam es.sectiis. Et quia duplex est productio , cliua nimirum intrinseca agenti,in passiua intrinseca esseetiit , ideo producticiaci tua , per quam causa constituitur antrinsece producens effectum est priori. tas intrinseca causae producti vero pase sua , qua effectus constituitur intrinsece productus a causa , est posterioritas effectui intrinseca a qua effeetiis constituitur intrinsece posterior causa,& potentia sex qua resultat . Recentiores satis communiter solent diceres, quod actio est prior origine, quam effectus . Sed eo nialgruentius dicitur , quod sit prior natura, luel
445쪽
vel origine solum visus. Sicut enim a albedo, qua paries constituitur formaliter albus, non est alba ut quia,sed, quo, ita ipsa prioritas naturae,in originis, per quam causa constituitur prior natura, vel origine, quam effectus, non est prior nisi in quo Ad 1. Repugnat, quod idem pro eo dem instanti existat simpliciter, io se, ista simpliciter , e. g. repugnat quod ego mine existam, mon existam a non repugnat, quod idem pro eodem instanti simpliciter existat, . non existat cum certo modo, Mordine existenda, I non repugnat, quod ego nunc existam simpliciterii non existam indepeade ter a Deo . Dum enim dieitur, quod ego non ex isto independenter a Deo , non negatur quod existam, sed solum inegatur, quod existam tali modo, hoe est eum independentia a Deo . In casu nostro, dum dicitur u existit in posteri
ri natiam , sed non existri in I mri,non ne
gatur , quod lux existat simpliciter, sed
solum negatur , quod habeat modum existendi, per quem existat in priori natura, ideoque non sequitur vlla contra.
dietio si vero quaeratur, quid sit lucem existere,in non existere in priori , sed imposteriori, dico quod nihil est aliud, quam lucem existere quidem in hoc in-
446쪽
anti, sed ita , ut addatur soluctionem a Tuam , qua resultat ex non autem existat ita, ve habeatroductionem aestivam , qua scci, lux constituatur prior sole, abeat ullam productionem passiuasi addatur eidem potentiae completae ii so additur , atque ad constituatu nul natura cum sole Ad a Certum est,quod si quis assis instanti indivisibili duas, atries ipsius instantis , quarum te esse priorem,alia in posteri reni titio intellectus , eum indiuisithas careat. At non est fictio, si ini bus rebus , quae existunt in eodes
inti indiuisibili, assignet ordinem,
Iem una res sit prima, alia seeunda um diei mus, quod in primo signo aliatus instantis datur eausa , in seeugno datu Henectus, ponimus rebus, non autem in partibus s. Dicimus enim eausam ita ι hoc instant , ut habeat ad esse rdinem prioris, quia eausa itat non addatur effectui , sed ipsi sectis per productionem passivam, uam effectus procedit,is effluit exi, atque illi additur: hoe autem non ectio, uuia verydatur ordo naturae, perluem effectus procedit ex causa. addi.
447쪽
to illi, eum causa non procedat ex essemctu, neque ipsi addatur a parte rei . Similiter non esi fictio a dum dicitur, quod in primo signo datur ansa ,- non datur effectus, in seeundo signo datur effectus . Non est enim sensus, quod sit una pars instantis in qua est eausa ,, effoetus non est: hoe en in eaonera finio; sed asseritur soIum quod ita in toto instanti datur eausa , ut habeat ordinem prioris ad effectum , per quem ordinem verifieatur, quod causa praecedat effectu,& quod in eo signo , in quo est causa snon est effectus , quia essectus non habet similem ordinem prioritatis ad causa quem eausa habet ad effectum, nee etiam habe ordinem , quo sit simul natura
Ad Dictum est , quod ad prius na-ltura requiritur, ut sit id eui additur aI-leerum insuifieiens sibi ad essendunia aetPatri Aeterno additur quidem Filius, sed ita, ut Filius non sit insuissetens ad es sendum, sed sit suficientissimus ergo Pater non est prior natura. Est tamen prior origine , vel ordine quodam , in quantum Pater est prima Persona , noces talis, ut nulli addatur , sed ips addantur caeterae Persone , quo prioritas nullam importat praeeminentiam persectionis in priori , nullum desectum per
448쪽
16 mestio XXII. . ionis, nullamque inperfectionem in P eriori . Dum dieitur et in eo priori, inio est Pater, non est Filius sit pure ne e tur, quod filio competat ille ordo pri- i, qui competit Patri , concedo si perbe asseratur aliquid aliud , nego S ie-
eonsequentiam . Istae propositiones r e priori in quo est principium, non est oductum in procedens , talii 'incipio , ina est ausa non est sectias si intelligani in sensu, in quo debent intelligi, solii egantiquod productu habeat illu ordinei principiu,quem ordine habet princii ad productu, quod et sectus habeat
mile ordine ad causam,que habet causali effectu,& in hoc sensulunt eriffaue saeile tamen est , sod aliquis sumat aed
aluocationem di intelligat , quod i , iqua parte temporis vel in statis,in quolrincipium existit, non existat produ-ltum, min hoe sensu sunt falsissimae. Ad . Ex eo, quod prioritas naturael
aretur etiam inter praedicata Dei ne-
essaria in ipsius decreta libera , cin-rronum decretum , atque aliud ; nego quesam Vt enim dictum est, priori-lis naturae originis datur solum in-er ea , quae realiter distinguuntur sed raedicata necessarii, 8 decreta libera ei non distinguuntur realiter, saltem ecundum id, secundum quod sunt intrinseca
449쪽
se a Deo; ergo non uatur inter illa prioritas naturae. Si tamcn attinguuntur virtualiter intrinsece,no repugnat quod
habeant quandam prioritatem virtualem iis ci dum quam unum,1rtua later addi tur alteri, illo procedit. Dum dieitur , quod in eo priori , in quo Deus
poterat velle creare, vel nolle creare , non erat decretum , sed decretum suit solum in signo posteriori, distinguenda est propositio ; si per hoc negetur solum, quod decretum habeat illam prioritatem virtualem , quam habet potentia decernendi, cui additur decretiim, concedo; si per hoc asseratur aliquid aliud , nego In omnibus enim uiusmodi propositio nibus non negatur existentia decreti sed solum negatur existentia eum eo ordine virtuali prioris , quam Deus habet ad deerata, atqtie idem die ad .mnes propositiones similes . Demum dum ad impugandam uniuersaliter talem prioritatem etiam virtualem oppon tura quod
seut repugnat, quod Deus in aliquo instanti teporis non habeat omnia decretas omnem lentiam , se repugnat, quod
in aliquo signo non habeat omnia decre. ta,& omnem scientiam, nego hoc Nam si Deus pro aliquo instanti careret decretis , aut scientia aliqua , eo ipso simpli citer pro eo instanti non haberet decre
450쪽
r mestis XXII. ita, &scientiam. At si Deus pro aliquo signo non habet scientiam, non sequitur, quod simpliciter careae scientia , sed solum quod habeat scientiam cum ordine
certos, determinato, secundum quem scientia libera additur scientiae necessariae quodam ordine virtuali, qui non includit imperfectionem. Nec est verum, quod si pro eo priora Deus interrogare tur, an es et creaturus mundum, non POL set quaestion responderes. Vere enim respondet quaristioni, sciendo,& dicendo, quod est creaturus , licet responsio detur pro posteriori. Non est autem absurdum sed potius necessarium,quod responsio sit aliquo pacto posterior intexi ogatione. Eoelum ipso,juod est responso, additur interrogationi ordine quodam, atque adeo est aliqualiter posterior interrogatione . Ad . Ex eo, quod daretur prioritas naturae,omnes causae etia causa tormalis, finalis essent priores natura , iam est dictum,quod causa formalis & finalis no habent strictam prioritatem naturae 3
Ad 6. In quo opponitur, quod si eonditiones essent priores natura , non apparet cur non snt causae,in per quid aeausis differant et respondeo Id negando Et quidem possumus quaerere discrimen, per quod condiciones differunt a causis tum passivis, tum ac tuis . A causa past