장음표시 사용
471쪽
lla, non creatio,per quam creationem Augelus non constituitur potens produc , sed actu productus a neque Angelus est prior natura creatione passiua quia potentia proxima,ex qua resultat creatio passiua Angeli, non est Angelus , sed solum diuina Omnipotentia , ex qua resuleae Angelus simul Meius creatio passiua; ergo Angelus, creatio passiua non habent propriam prioritatem, sed simultate naturae,cum resultent ex eadem proxima potentia, absque eo , quod unum constituat potentiam, ex qua resultat alterum Habent tamen Angelus , eius creatio passiua quamdam mutuam prioritatem
minus propriam , in quantum eo ipso, quod Angelus producitur per creatione passiuam, habet esse a creatione passu a M pendet ab illa tanquam a sua productione δε rursus creatio cum sit Angeli accidens , pendet ab Angelo tanquam a subiecto, in quo ita est, ut non possit esse, quin sit in illo . Quia ereatio pastu est accidens pendens a subiecto sine rigorosa posterioritate naturae, solent dicer aliqui Recentiores, quod est accidens
adhaerens subiecto, non autem inhaerens, putantes quod ad inhaerentiam requiratur , ut forma pendeat a subiecto uno propria posterioritate naturae. E conuerso alij recentiores re ij ciunt hunc mo-
472쪽
uendi ut nouum,4 absurdum ., omne accidens δε omnem for- mam materialem inhaerere subiecto , solam animam rationalem, quae est se mspiritualis,pure adhaerere subiecto. Qilio est de nomine. Videntur tameconrruentius loqui qui coecedunt omne accidens inlis rere subiecto , etiam creationem passiuam . Ratio est, quia tormam herens est , qu ita recipitur in subiecto, ut ab eo pendeat secundum suum esse , etiamsi non habeat propriam poste
ab avetoribus admittitur, quod materia& forma materialis se inuicem causent in quantum rorma pendeta materia tanquam a subiecto sustentante, & materi spendet a sorma tanquam ab acti dant materie esse specificum in determin tam existentiam. At ista mutua causalitas norinuoluit propriam mutuam prioritatem. Ratio est , quia vel loquin de materia δε forma in prima creatione, cum Deus creauit Coelum, uerra, atque adeo materiam cum forma, &in prima creatione neq; materia fuit prior natura, quam forma , neque forma fuit prior natura, quam materia Prius eninatura est quod constituit potentiam, equa aliud resultae potentia velis, ex qua
473쪽
De tittia eausalitate. 63 9 in creatione resultarunt res , fuit sola Diuina Omnipotentia, ex qua effluxerunt; ergo neque materia effluxit ex po-j tentia constituta per formam neque for ma ex potentia constituta per materiam, sed cffluxerunt simulta nee solum ex Di-
uana virtutes, ergo non 'abuerunt pro priam prioritatem pature Vel loquimur de folina itiducta in materiam per natu ratem generationem, & transmutatione , in naturali transmutatione materia cum existentia habita in tempore antecedenti est prior natura, quam forma in ducta, uuia agens naturale constituitur proxime potens transmutare subiectum
per hoc , quod subiectum transmutabile, scut constituitur pro im potensi
mouere per hoc, quod subie m sit mobiles sed subiectum constituitur transnmutabile per hoc, quod in instanti antecedenti existeret cum forma propinquχforme inducendae, eo pacto, quo mobilci constituitur proxime potens moueri in
hoc spatio per hoc, quod ante fuerit in spatio proximo , ergo materia est priori
natura, quam forma per naturalem e inerationem introdus. At forma non est prior natura, quam materiis qui si per hoc, quod forma existat , materia non constituitur proxime potens existere, sed constituitur actu existens. Quan
474쪽
domateria, dorma conseruantur , materia, .sorma prout in initanti antece denti sunt priores natura duratione o quam habent in instanti sequenti, quia constituuntur proxime potentes recipere talem durationem per hoc, quod im' mediate ante existerent Ad 3. Expultio formae veteris in in troductio nouae sunt effectus simultanei procedentes ab eadem potentia faciendi simul utrumque effectum , non autem essectus mutuo priores natura Dum P ponitur a deo expellitur Arma vetus , quia introducitur noua, Mideo introducitur noua , quia expellitur vetus ergo introductio 3 expulsio mutuo sunt cau
sae distinguo antecedens : sit idias
gnificet prioritatem constitutivam potenti beX qua resultat effectus, nego si tantum significet connexionem, per qua effectus resultant ex eadem potentia proxima, concedo antecedens, Mnego eon sequentiam Particulai aliquando siemitur late, ut significet solam connexi nem,& in hoc sensu veru est, quod ideo expellitur forma vetus cinia introduci tu noua, rideo introducitu roua,quia expellitur vetus si veryly ideo sumatur stricte, in quantum significat veram prioritatem naturae, neganda est propontio
Ad 6. Respondeo ex diciis supra , ae
475쪽
De mut&a causalitate. Midicendis insa, cum agetii de resolutione usque ad materiam primam , dispositiones praecodere non solum natura, sed etiam tempore formam substantialem ac non remanere eadem numero acci etia, introducta forma substantiali , sed resultare alia numero accidentia. Cum igitur diversa sint numero accidentia , quae disponunt materiam in instanti antecedenti, diuersa aecidentia , qu et consequuntur ad formam in instanti praesen ti, nulla datur mutua prioritas . Admittendo vero quod remaneant eaedem numero dispositiones , sunt alii modi soluendi hoc argumentum , qui videri pose sunt apud recentiores
Ad ex pluribus experien iis . Re ispondeo nullam ipsarum probare mutua prioritatem naturae propriam , sed pro bare vel solam simultatem naturae , vel mutuam prioritatem impropriam . Ad primam expetientiam dico, quod cum ventus, aperit se ires ram δε ingreditur apertio senestrae, cingressus venti sunt essectus non mutuo priores , sed simulta nei. Ventus enim per suam vim motaua,
Mimpulsauam, ter hoc, quod senestra
habeat tantam resistentiam e consti tuitur proxime potens occupare locum ssenesius, expelle' do simul ac dimouendo senestram ex doco, in quo erat. Qua
476쪽
e dicendum proportionaliter ad ea,qu qiximus de introduutione formae nouae ad expulsione formae veteris . Dum op-lonitur, si ventus non ingrederetur e stra non aperiretur ergo ingressus ienti ei causa apertionis' si fenestra .ion aperiretur, ventus non ingredere iur Pergo apertio fene uiae est causa in- Iressus , concedo utrumque antecedens sue nego utramque consequentiam. Ex: enim, quod ii non esset unum , no a esset aliud, non probatur causalitas , sed 3uecunque connexio , vel cause uno effectu, vel effectus cum causa, vel duo
rum effectirum concomitantium ' Qua sigitur isti duo efActus , qui sunt ingressus ventici, apertio fenesar , ut pore
procedentes potentia determinata di non faciendum unum sine alio, sunt con nexi concomitanter , ideo vera est ilia conditionalis, licet non detur mutua
plioritas, vel causalitas. Ad secundam experientiam de duo
bus carbonibus ignitis respondeo calo res cac bonum non se mutuo conseruare pro eodem instanti, sed conseruari per conseruatiouem simultaneam ab Omnipotentia Diuina , ad quam tamquam ad primam causam spectat omnes forinas
substantiales & plerasque aecidentalis, pauci lismis Aceptis, quales suo lumen,
477쪽
speciesic conseruare in ne, dum non est praesens causa secunda validior po tens introducere aliam Dimam natura liter incompossibilem cum priori , atque
adeo expulituam litius . Quia igitur calor carbonum iam est positus in esse, quia non est praesens agens validius potens introducere frigus , conseruatur simul a Deo, ita ut Deus constituatur de- hens naturaliter conseruare talem calorem, quia ante existit,& non est praesens agens validius potens introducere frigus contrarium . Ratio ver Θ, cur calor duorum carbonum nitorum diutius co-
seruetur, quam si essent separati, et inmaduo carbones niti sunt agens fortius adeoque postulans contrarium validius ad destructionem Pergo propter hoc ip sum, quia calor nunc existens est validior, utpote extensiue maioriplus ex illa conteruatur in instanti sequent , ac minus diminuitur ad presentiam agentis colatrarii,q iam diminueretur, si esset ca lor unius ta muni carbonis qui utpote minor extensuri est agens debilius Vrgent calor carbonum producit calorem in aere ambiente; sed cataraeris ambientis conseruat aloiem carbo num pro eodem instantici ergo daturi mutua causeritas. Respondeo negando iminorem . Namisator productus in aer ψ
478쪽
carbonibus nullo pacto concurrit adon seruationem caloris , a quo producimur pro eodem instasti, sed concurrit eon seruationem ipsius pro instanti eo uenti per modum unius agentis for-ioris propter maiorem extensionem . Dicunt si aer ambiens non haberetalem calorem producitim a carbonibus, o ipso calor carbonum diminueretur irgo calor productus 1 aere concurrit id conseruationem caloris producentis l=ro eodem instanti . Respondeo nego consequentiam Nam
alio,cur tun calor carbonum diminum etur, esset, quia daretur causa validior botens calorem carboniam diminuere , M simul impedires, ne produceret calO- em in aere , ac sterminare conserua-ionem frigoris , quod erat ante in ana biente
Addueunt doctrina Aristotelis a ph sic.te X. o. cum ag mali est caU U --tionis, negam es causa negationi ; .gr. silsi praesentia gubernatoris est causa Mutis, absentia eiusdem est causa naufragii; sed frigus ambientis esset eausa, cur ea
lor carbonum non conseruaretur prohoe instanti ergo negatio frigoris in ambiente, seu calor ambientis est causa,
cur in carboniblis calor conseruetur
Respondeo regulam Aristotelis intelli-
479쪽
gendam de negatione in causata, ut pitet; nam si vita gubernatoris est caulsalutis in naui, non quaelibet mors causa naufragii, sed mors in causata naufragio . Nam si gubernator pere; ex naufragio mors gubernatoris nota. est causa naufragii, a quo causatur . Si non quaelibet negatio frigoris in an biente est causa , cur conseruetur caloin carbonibus , sed negatio in causata calore carbonum . At negatio frigori
in aere caulata a calore carbonum nor
est causa conseruans talem calorem prieodem instanti. Hinc patet responsio asaimilem instantiam' contrarium est causa destructionis ergo negatio contiar est causa conseruationis, sed negatio Di
goris in aere ambiente est negatio con
trari respecii caloris carbonum . ergc negatio frigoris est causa conseruatiua caloris. Dicendum est enim, quod non omnis negatio contrarij est causa conse uationis, sed sola negatio non causata a contrarioi illa vel negatio rigorici Lia
aere ambiente, quae causatur a calore
carbonum, propter hoc ipstim non potest esse causa conseruatiua eiusdem caloris. Ad tertiam experientiam de duobus baculis concedo, quod duo baculi se in uicem sustententri sed ex hoc non sequitur mutua causalitas. Nam unus baculus
480쪽
tota causa alterum baculum , sed solum:ausa sustentationem alterius . Sustentai vero actualis unius baculi non cau-4t sultent tionem alterius, quod ad mu-uam caulalitatem requireretur, sed talesultetationes sunt effectus simultanei cauata a grauitate utriusque baculi . Quia nim baculi habent tantam grauitatem , te ante erant in loco in nunc neque possunt ascenderes, neque descender , neque moueri lateraliter, ideo sustentantur, ac remanent in loco , in quo erantante, detenti in eo ab utriusque grauitate . Non possunt ascendere, quia grauitas resistit ascensui non possunt moueri lateraliter, quia grauitas resistit etiam motui laterali; non possunt descendere, quia resilit mutua ipsorum impenetra-hilitas ne simul descendant deberent
enim inuicem penetrari, Meorumdem grauitas impedit, ne unus ascendat, alterum eleuando ergo a sua grauitate 3 determinata a situ alijs circunstantiis oritur, ut maneant in eodem loco,& perhoe se uicem sustentent sine ulla mutua causalitate sustentationum adimal um
Ex eo vero, quod si cadit unus, cadit ab ter infertur solum, quod eadem sit causa cadendi utrique se ut eadem est causa