장음표시 사용
451쪽
sua , seu materiali extrinseca differunt condἰtiones , quia eausa palliua est id , a
quo pendet receptum, tanquam a subiecto potente illud recipereis, actu recipiente conditiones vero causa materialis sunt, quae requis untur in subiecto ad hoc, ut constituatur proxime potensa cipere formam . . st . cum producitur ignis ex lirnis , materia esi causa naterialis , quia forma eius pendet a materii, tanquam a subiecto recipiente odispositiones verymateriae, nimirum calor, siccitas ci sunt pura condiciones, quia requiruntur in materii, ut constituatur proxime potens transmutari in ignen
Differentia inter causam essicientem . conditiones ipsius est,quod effectus egreditur ex effetente per quemdam influxum , at non egreditur ex conditioni,
bus , sed pure ab ipsis determinatur si vero quaeratur , quid sit quod emectus egrediatur ex aliquo, vel pure determinetur, dico id constare experientii, nec indigere vlter ori explicatione . nunquisque enim experitur se insuere in suos ictus intelligendi , ,olendi, eosque egredi ex potentia vitali Indicium ad disternendum, virum aliquid requisitum ad effectum requiratur tanqua
prineipium partialiter influens, an pure tanquam conditio determinatiua , potest
452쪽
qro quassis XXII. esse, quod prineipia influentia requirun-l
ur ita , ut assimilent sibi effectus' secus lpure determinantia rata cum ad videndum requiratur potentia visiva, obiectum, utrumque requiritur, tanqua
prineipium partialiter influens , quia actus videndi assimilatur potentiae visivae in vitalitate visua,& assimilatur obiecto, vel speciei obiecti tanquam imago expreuiua ipsius. Cognitio etiam requiritur ut causa partialis volitionis,quia umlitio ass:milatur aliquaIlier cognitioni, aqua procedit, eidem proportionatur At propinqilitas pure requiritur ad determinandum , eum non assimile sibi essectum, qui non procedit ut similis pro pinquitati , sed solum ut sinitiis agenti propinquo . Debet aduerti, quod con ditiones ab Aristotele voeari solent causae per accidens. Causae autem per secr-dens sunt in duplici genere. Primo caud per accidens dicuntur, an ita aecidunt eausis per e, ut non sequirantur , sed nihil reserat ad Droductionem ense clus, quod dentur, vel Oon dentur Mi hoe sensu musicus est eausa per adcidens aedificationis , quia ita musicus aedificae ut in aedifieatore non requiratur musica , neque quidquam eonferat ad aedi ficandum 'ita causa per accidens non iconsideratur4n scientijs . Secundo ea ae
453쪽
per ae ei dees, eici,ntur, qudi ita accidunt causis per se , is reqσrrvntur ad hoc , vecausent, adeoque e determinatiuae eὐ-
etiis,Mina vorantum a philosophis con-dlisones . minui rgnis propinquus flui ea elae tamin, p in imas est causare mimis, Aletinionis, quia ita accidit ferit,ue equisatur ad hoc,ut ignis cauefaciat,mi eonfiderari debent ph, lusobhis, quia ud set lam productioneminectus, debet seiri non virum quae causae requirantur, sed e tala quibus conditionibus debeam esse nectar a d causandum.1 hoe fensi miliatio in principitiin,
ictu la per ac desens requista iri materia, .4 comprehendit omes conditiones ma- teriar, ut explicarum est suo loco, Ad 7. Reston eo eo Elo, quod o do prioritatis naturae debeat distogui rebus ord uiatis. Cum quaeritur in quo consistat, dico, quod productio activa est prioritas, per quam essiciens est intrinse ce prius natura inflectu is quod prodi cito passua est ordo, quo effectus est posterior natura causa effciente sed potest
quam virum productio activa, perquam
ignis e g producit calorem , quae est prioritas ignis sit essentialiter affixa non solum igni, qui est causa effetensaea loris, sed σram conditionibus ure deteremi- 'natiuis ignis ad productionem aloris
454쪽
622 Ou.em XXII. Quidam affirmant, alij communius ingant, quos ego sequor . Ratio est, Quia cum actu sit in fluxus, quo agens producit effectum, non autem sit in fluxus co ditionum, ex sua ratione videtur importare assi xionem cum to agentes non au tem cum conditionibus. Quod si quaeratur, per quid habeat haec actio hoc,quod est determinari a talibus conditionibus respondeo,quod habet id per relationes, quibus tali modo respicit tales conditiones, praesertim cum relationes sint institutae a natura ad hunc finem, ut res in uicem ordinentur,& connectantur varus modis , prout expedit ad persectionem,& pulchritudinem uniuersi ergo non est mirum, si eonditiones connectantur cum effectibus per certas relationes.
prioritas natura. V Idetur, quod possit dari mutua causalitas, per qKam duo se inuicei causent, vel in eodem genere, ut docue runt pauci recentiores contra omnes antiquos, vel saltem in diuerso genere , t docent
455쪽
bus Ruuius, Fonseei, Con imbricenses, Molinas Valentia, Vasque prima secundae dii. IIas alii a quia nulla est re- Pugnantia, quod duo se inuicem producant pro eodem instanti reali temporis, ita utra producati producat A. Et Confirmatur, quia posset Deus ita prod cere duo,nimirum A, i, ut simul produceret duas actiones, per quarum unam A.producereti per aliam B produceret
A nam sciit posset producere singulas existis aettonibus seorsim, ita posset illas s-mul coniungere ergo potest saltem
pernaturaliter dari mutua causalitas in eodem genere causae essicientis. a. Ex Aristotele a. phy ex. II. datur mutua causalitas inter finem, medi cum enim quis ambulat propter sanitate, sanitas est eausa finalis ambulandiamb latio est causa efficiens sanitatis; ergo pG eest saltem dari diu ua ausalitas inter
causas divers generis .sed eadem etiam est ratio de ausis eiusdem generis Pergo No3. Quando Deus ereat Angelum, Ancgelus pendet ab actione creativa saltem
creatio passiua pendet ab Angelo in genere cauta materialis 3 omae enim accidens
456쪽
iens, quod recipitur in aliquo subieeta .l
γendet a subiecto recipiente in genere ausa materialis , ergo datur inter erea lonem passiuam Angeli is Angelum 3m tua causalitas saltem in diuerso
Materia,& forma sunt sibi inuicem ause Sicut enim materia non potest esse in forma, ideoque pendet,& causatur a forma in genere causae formalis , sic cma non potest esse sine materia pendet a materia in genere causae marialis. s. Cum introdueitii una forma expellitur alia , et cum introducituri forma ignisin materia, - m ma ligni , introductio causa,cur expellatur forma vetus , ideo enim expellitur a materia forma ligni,' quia in illam introducitur forma ignis'; sed etiam expulso forma, veteris est causa introductionis forma nouae nam ideo intro diicitur forma ignis, quia expelli tur forma ligni ergo datur mutua castis litas 6. Quando dispositio ne antea introdueis, nimirum calor, ieeitas 3rci ine priores natura formia ignis, eum ad illam disponant, de pra parent materiam,in forma lanis est
457쪽
dispositionum, cum illae recipiantur i sorma ignis tanquam in subiecto sustentantes ita etiam causa est ectiva earundendispositionum, quia proprietate,Salicui formae sub tantiali emanant ab ititanquam a causa efficientes ergo datui mutua pii oritas, causalitas inter formam substantialemin dispositiones ipsius 7. Pluressu Ne exmrientiae Pram experiςntiaisit cum ventus aperit fenestram, ingreditur, apertio fenestrae escausa ingressita venti, nam si fenestra non aperiretur,ventus non posset ingredi si ii ingressus venti est etiam causa aperitio iis nam si ventus no ingrederetur, senestra non aperiretur Pergo Secunda ex
parientia ess duo earbone ligniti mutuo
conseruant calore ideoque diutius conseruant talem calorem uniti, quam separati ergo Tertia experientia est duo baculi se inuicem sustentant ergo sustentatio unius baculi est causa, cur alter se stentetur in hoc mutuo . parta est: cum
in curru quatuor rotae mouentur , motus
unius rota est catis facilitans,& adiuvas motu alterius rotae,in hoc mutuo Quinta experientia est impulsus violentus lapidi impressus causa in lapide motum,
sursum idem impulsus conseruatur amotu, ut patet, quia si motus lapidis impediatur, itatim destruitur talis empulsus.
458쪽
dens, quod recipitur in aliquo subiecto pendeta subiecto recipiente in gener causae materialis , ergo datur inter e re a tionem passiuam Angeli ,- Angelii νniutua causalitas saltem in diuerso gene '
Materia,&Iorma sunt sbi inuicem cause Sicut enim materia non potest euesine forma, ideoque pendet,& causatur a forma in genere causae formalis , sic forma non potest esse sine materii, ideoque Pendet a materia in genere cause male rialis. s. Cum intro dueitur una forma, expellitur alia, . g. cum introducitur forma ignis in materia,& expellitur fodima ligni , introductio formae nouae est causa,cur expellatur forma vetus ideo enim expellitur a materia forma lignis quia in illam introdueitur forma ignis', sed etiam expulso format veteris est causa introductionis forma nouae nam ideo introdiicitur forma ignis , quia expelli tu forma ligni ergo datur mutua causa' litas 's . Quando ignis produeitur ex lignis dispositio nes antea introductae, nimirum calor siecitas &ci sunt priores natura forma ignis, cum ad illam disponant,&pra parent materiam in Arma ignis est
459쪽
De mutuis ea alitate . a dispositionum , cum illae recipiantur iu-. forma ignis tanquam in subiecto sustentante' est etiam causa est ectiva earundem dispositonum , uia proprietateis debita
alicui forma iubilantiali manant ab illa
tanquam a causa efficientes ergo datur mutua prioritas, . causalitas inter formam subulantialem, dispositiones psius. 7. Plures sunt experientiae Prama sexperientia est cum ventus aperit fenestram,di ingreditur, apertio fenestrae est causa agressu Venti, nam si eo est ra non
aperiretur,ventus non posset ingredi; sh dingrenus venti est etiam causa aperitionis; nam si ventur no ingrederetur, senestra non aperimur ergo Secunda ex-
parientia ess duo earbones igniti mutuo
conse ruant calore ideoque diutius co- seruant talem calorem uniti quam sepa irati ergo . Tertia experientia ex duo baculi se inuleem sustentant ergo sustentatio unius baculi est cauta, cur alter sustentetur,i hoc mutuo . Quarta est aeum
in curru quatuor rotae mouentur , motus
unius rotae est causa facilitans,& adiuuas motu alterius rotae,in hoc mutuo minia experientia est impulsus violentus lapidi impressus causa in lapide motum sursum iridem impulsus conseruatur amotu, ut patet , quia si motus lapidis impediatur, statim destruitur talis impulsus.
460쪽
sexta est: si quis dieat , mouere manum dexIeram, ni moueam sinistro nolo mouere astram,ni moueam dexteram, si moueat tramaue manum, ideo mciue alteram; erso tales motus se inuicem causabunt. Et urgetur difficilicias, quia posse unus Angelus dicere, ego volo mouem Oideam moueri aliis AugMum , isto quisere , si υιdeam aliuntas Anguum quiescere , es volo farere quode-- loidem fleri ab atiere oposset alius Angelus idem omnino decernere i in hoc casu siue . terque moueretur,sive quiesce. ret, ideo moueretur unus , quia mouere
tur alius id eis quiesceret unus, quia sceret alius ergo inter motus, qu Ietes morum Angelorum daretur mutua
Respondeo cerrimi esse ex Aristotele
a phyctex. 23.quem omnes sequuntur, ire
ter quasdam causas dari mutuam tauta limtatem. Ita datur mutua causalitas inter iam &media. Finis enim est causa . finalis positionis mediorum medilfi utiliter ponuntur, sunt causa effectiu: satis, vel saltem sunt eonditio, aut dispin filio ad finem consequendum Le. g.s est eausa finalis sumendi medicinam, ei enim id euius gratia sumitur medicina medicina vero si sumatur utiliter, est causa effetens cinitatis. Verum inter ea ,