장음표시 사용
481쪽
ι De uiua causalitate. laus unius rotae facilite motum alterius alconcedo,quod facilitas ad motum unius eo ipso facilitet etiam ad motum alterius
propter mutuam connexionem aliis a
motuum , sed nego, quod motus actualis
sonuis rotae facilitet motum alterius. RO- tae enim in curru sunt ita connexae a colligatet, ut debeant simul moueri; ergo omnia , aut facilitant motum unius, famcilitant etiam motum alterius, Om'nia, qui dii ficultant motum unius , dimi culta ut motum alterius , non quia motus facilite motum, sed quia causa est de ter minata ad non mouendam unam rotam sine alia propter mutuam earum coune Xionem Pergo eo ipso, quod causa habet dissicultatem ad unam rotam mouendama habet etiam difficultatem ad mouendam
Urgetur , quia quotiescumque aliquo
ablato, requiruntur maiores vires ad po-lnendum et sectum , tunc illud est causa lsaltem adiuuans ad talem offectum; sed in curru impedito motu nius rotae , eo ipso ad motum aliar requiruntur maiores Vir es t ergo motus singularum rota sum est causa adiuuans motum aliarum.
Respondeo negando maiorem esse veram uniuersaliter maiores enim vires requiri possint non solum ex eo quia id, quod fuit ablatum, adiuuaret , sed ex
482쪽
alijs etiam rationi huc Primo' quod stet vires sunt determinatae ad 'ciendunt utrumque effectum simul neutrum Pergo eo ipso, quod steti impediuntur a faciendo uno, impediuntur etiam a faciendo alio, atque adeo debent addi nouae vires , ut illum solum efficiant. Secundo, quia si fiat unum sine alio, eo ipso debet fieri aliquis alius essectus dissicilior, adeoque requirens vires maiores . Ita in eas de rotis impedito
motu unius rotae, ut alii mouerentur, eo
ipso deberet fieri nouus effectus, disco tinuando rotas, totum currum, cum tali discoli tinuatione coniungendo tum vn Rrmem rotarum S hic aute cessectus discontinuationis est multo dissicilior, quam motus currus cum quatuor rotas connexis , ac non discontinuatis
Preterea sepe ad faciendum unum sine alio requiruntur maiores vires , quia eo ipso deberet causa coniuregere quedam, inconiungibilia ea requiruntur mares vires ad introducendam formam-no uam non expellendo veterem, quia eo ipso , quod causa introduceret noli alIL 3 formam, non cxpellendo veterem, deberet coniungere in eadem materia duas formasci similiter requiruntur maiores vires, ut ventus ingrediatur, non aperta
fenestra;quia eo ipso ventus deberet pe-
483쪽
De tittia ca alitate. Aonetrari in eodem loco cum fenestra i ergo non semper ex eo, quod ad faciendum unum sine alio , requiruntur vires maiores , sequitur , quod illud adiuuet, quia possunt vires maiores requiri e X alio capite . Confirmatur, quia maiorcs vires requiruntur ad Solem conseruan dum sine luces, quam ad Solem conseruandum cum hic e . ad conseruanduIII aenim Solem sine illic requiruntur Vires miraculossa ad conseruandum Solen cum luces, non requiruntur vires mira
culoq; tamen lux non adiuuat ad Solem ponendum Pergo illa maior non est vera uniuersaliter , quia maiores vires
pouunt requiri ad quedam disiungenda
Ad quintam experientiam ex eo,quod impulsus violentus impressus lapidi caum
sat motum sursum, conseruatura momtu respondeo negando , quod talis in lpulsus conseruetur a motu pro eo de Ir is instanti, pro quo causa motum Te dico quq conseruatur solum pro temporre sequenti. Ideo si in hoc instanti invpediatur motus , cessabit impulsus pro tempore seqvsiati , quia ad hoc , ut con-sseruetur m pulsus , requiritur tanquam conditio, quod in instam antecedenti fuerit motus . Non datur ergo haec mu tua causalvis, quia impulsis causa motu
484쪽
pro hoc tempore , at motus huius temporis est conditio requisita ad conseruadum impulsum non pro hoc tempore Gied solum pro sequenti. Ad sextam experientiam, ex eo,quod sit possibilis actus voluntatis , quo quis
dicat, volo mouere tramque manum , vel
neutra 'concedo possibilitatem casus sed nego consequuturam ullam mutuantis causalitatem. Solum enim sequitur,quod
si quis deinde per unicum aetum absolutum dicat volo Motiere utramque , motus
utriusque erit concomitans i pendens ab eadmi indivisibili determinatione voluntatis si dicat volo tramque quiescere, ouies similiter erit concomitans Vrgent poli em dieere nolo mouere δεxteram, nil de udenter, motu sinistrae, nec sinistram, nisi dependenter a moruter. nolo quiescere dexteram,nisi depen dente Equiete sinistri , nec sinistram , sdependenter, quiete dexter. in hoc casu non ponet dari motus , nee quies sine mutua causalitate ergo Respondeo negando minorem . In hoe enim eas durante tali aetii , non possem exertare vibium actum absolutum voluntatis utilem ad motum , vel quietem manuum tales enim actius habere deberent mutuam
prioritatem , quae probata est impossibi- manibus id quod
485쪽
De muttia catifaιitate . SI quod sequeretur, si dicere, nolo qtiriquam ciecernere cIrca motum,υe fcisclem manuῶ, Mouerentur enim, vel quiesceresa naturaliter, non spontanees, prout exigeres grauitas illarum , dependenter a liberὶ exclutione voluntatis absoluta vitiis admotum . Hac vero responsio iam melius explicabitur. Dum urgent ulterius,quia si vivis Angelus diceret : Ego οἱ facere caria moriam, Ut quietem gustu videro alterum finckntem , alius Angelus idem decernat, tunc neuter posset moueri, vel quiesceri sine mutua causalitates respondeo argu mentum esse dissocile, sed soluendum etiaab aduersarijs concedentibus mutuam causalitatem . Nam si dicat Michael et ι
Hiilem miseri , volo titescere si idero Gabrielem eatescere,faciens quod illum viderm facientem Gabriel e conuerso dicat, ' ιvodo quiescere pro hoc tempore, videro , chaelem moueri, A mouer , si video M chaeiem vilescere,faciens oppiarium, ac vidine druiehaelem cienum , quaero quid sint sacturi' non oviant terque quiescere, neque uterque moueri , quia hoc esset contra voluntatem incaeem Gabrielis volentis esseaciter , iotentis facere oppositum Michaelici non posset unus quiescere, Malter moueri,quia hoc esset
486쪽
contra voyuntatem escacem Michaelis potentis volentis facere idem cuti Gabriele Tandem responsionem, quam
attulerint aduersarij, concessa mutua , causalitate, at feram mego, mutua causalitate negata
Sccundo respondeo directe, quod eo casu uterque quiesceret, absque eo
tuo tales quietes haberent ad inuicem ullam causalitate,vel prioritatem naturie. Ratio, cur, terve quiesceret est , quia Ange lus eo ipso, quod non habet voIuntatem neces am, aut utilem ad motum, quiescit, remanet in loco , in quo erat prius, cum moueri non possit, nisi ex propria voluntate sed in utroque casu neuter iuberet voluntatem necetiariam , aut viselem ad motum ergo terque quiesceree in utroque casu Minor probatur, quia ut Ani eius moueatur, requiritur voluntas no supponens motum,aut quietem Pro eo tempore si enim voluntas supponis quietem , non sufficit ad motum pro eo tempore , quia ex suppostione quietis nequie Angelus moueri. Si veris eadem voluntas supponat motum , est inutilis ad motu, Frustra enim decernitur motus ex suppositione, quod iam detur talis motus. Sicut igitur voluntas necessaria ad minium non supponit motum,vel quietem in eo Angelo, qui vult moueri sic voluntas so
487쪽
se mouendi non supponit motum, vel quietem in alio Angelo , vel certe non supponit motum, aut quietem supponen tem motum , vel quietem in eo ipso, qui decernit motum Sed in casu noltro cum Angelus decerneret non moueri, nisi videret alterum moueri c. excluderet a se voluntatem motus,inquietis indepen' dentem a motu,& quiete alterius,qui mo tus , quies mutuo supponerent motum decernetis; ergo terque Angelus ex clii deret voluntatem necessariam ad motum, acquietem spontaneam: ergo uterque deberet qniescere,sicut si nihil decreuisset Sc. Talis vero quies triusque Angeli non haberet ullum ordmem prioris, ac posterioris ad quierem alterius, sed solum dependeret tanquam a causa a libera exclusione voluntatis antecedentis visio nem motus, aut quietis, tum in se tum iuali Angelo pro hoc instanti, quae volun tas antecedens est necetraria ad motum
Virum pos t ad eundem essectan
concurrere plures causa totales.
VIdetur,quod etiam naturaliter possint ad eundem effectunae concurre
488쪽
re plures cauta totales . quia possunt: plures homines, quorum singuli sint sul-:ficientes attrahendum aliquod pondus Τconiungere vires ad trahendum illud lpondus simul; sed in hoc casu singuli colcurrunt ad tractionem, causae per se lsu meientes, totales Pergo
a Pondus , quod ius ienter sustine-lretur ab unico funes, potest pendere a duobus lux, qua suffcienter produceretur ab una candela , potest simul producia duabus candelic ergo potest idem e se fectus produci a pluribus causis totali
3. Si animae brutorum perfectorum ossint indivis biles, ve dicetur in libris de Anima, eadem anima , qua sitfficienterlsustentabatur a partibus materiae per ge-lnerationem acceptis , pendet deinde is sustentatur etiam a partibus materiae per nutritionem acquisitic ergo eadem ani ma pendet a causes materiali totali, soab aliqua alia causa materiali ergo pu test etiam pendere a duplici causa materiali totali ergo potest etiam penderea duplici eausa .effciente totali.
q. Potest eadem actio pendere a dii liplici causa totali finali e .g.potest aliquislperegrinati Romami ex fine totali de uotionis, in ex fine totali curiositatis , iri:, delectationis ita ut Romam peregrina I. retur
489쪽
De Causis totalibus Asue iretur etiam uno ex his finibus ablato tergo potest eadem actio pendere a dupliaci causa effciente totali l . Videtur vera sententia Suarii di-lsput ad Metaph seci. q. quod possint sua
per naturaliter concurrere ad eundem
essetium plures causae essicientes totales, licet naturaliter non possint tum quia
non potest afferri implicantia , tum quia potest Deus facere,ut paries, qui accipit esse albi ab una albedine, accipiat et albi etiam ab alia albedine, adeoque sic albus per duas albedines , tanquam per raucis formales totales Pergo potest a rere, ut effectus , qui accipit esse ab una ausa eficiente,accipiat esse etiam ab alias
Respondo, Certum est posse etiam laaturaliter ad eundem effectum concur 'ere plures causas totales in actu primo, roc est tales , ut earum singula cum solo roncursu generali Dei naturaliter debio essent susscientes ad producendum affectum sine concursu alterius concause. 1 obatur: nam plures homines, aut equa, uorum singuli essent suffcientes cum oncursu generali Dei ad trahendum aliquod pondus, po uim ita attemperarei res, concursum, ut trahant tale ponus eadem celeritate . Solum igitur est ubium , an popin saltem supernaturali'
490쪽
ter ad eundem effectum concurrere plum res causae totalas in actu secundo, hoc est lper plures actiones, quarum singulae,alijsi ablatis, sussicerent ad ponendum esse citu Dicendum , quod non possunt, ut docet Scotus ins dist. I. quaesta Caietanus . parte quaesia D are. Sin alij, quos citat Silarius disput. 26. Metaph.fect q. Probatur, quia si effectus produceretur per dia plicem productionem e se sufficientem, sequeretur, quod neutra producito daret esse effectui ergo c. Probata antecedenso sumo enim productionem A ,
probo quod non det esse estectui. δε-cius non accipit esse a produetione A ergo proditeti A non dat esse effectili Probatur antecedens , quia implicat, quod c accipiat ab altero id, quod: aliunde habet sufficienter et nihil enim
potest accipere quod habet aliunde , sed
effectiis habet esse sussicienter ab actione, ergo non accipit esse ab actione M. Eodem modo probatur qnod non accipit esse ab actionem , quia iam habet id
suthcaenter ab actionem Hinc rei jciuntur responsiones ad ter sariorum . Dicunt primo,quod ab actione B effectus habet quidem esse, sed non habet esse dependens a causa actionis A; ergo tale esie dependens a causa actionis