장음표시 사용
491쪽
De Causis ιotalibus. q. 71uia effectius non soIum accipipe actionem dependentiam a causa, secetiam accipit esse; sed non potest accipere quod habet aliunde sufficienter ergo&c. Dicunt secundo, quod si nor exister actio B, effectus non haberes esse aliunde ergo actio A potest dare nunc esse effectui pro eo casu . ed con tra , quia productio, qua effectus nunc producitur, nunc dat esse essectur; ergo nunc effectus accipit esse per talem productionem ergo nunc non habet es alvinde . Confirmatur , quia Deus ope ratur per uin es Q gulas actiones causarum secundarum, cum ipsa actio causae secunda se etiam actio Dei; eroo Deus per duas actiones bis idem esse:-ret . Rursus vellet, ut causa secunda agere actum ab alia causa ; daret effectui, quod habet serret auxilium ad obtinendam victoriam aliunde compar tam quae sunt absurdais, ridicula, i non conformia modo operandi diuina
Ad i. a. Exempla allata probant solum posse eundem effectum pendere a duabus causis totalibus in actu primo
non a totalibus in aetii secundo
Ad . Animae indivisibiIes brutorum
pro eo instanti, quo per nutritionem acquirunt noua partes materiae, non Tomo III. V Den
492쪽
pendent sustentariue a ij partibus,quas acquirunt , sed supponuntur iam conservatae ante actionem vitalem a qua se nudiungendo sibi nouas partes ma- pacto, quo es minuis comedit, pro eo instanti non conseruatur dependenter a tali comestione, sed supponitu riam conseruatus ante actionem comededi. Solum igitur animae brutorum pro dequente ad primam acquisitionem nouarum materia partium pen- sustentati ueci tum vero pen- pendentia adaequata ab omnibus partibus materis. Nam actio,
io, per quas animae brutorum Oniantur in tali materia , pendent insibiliter ab omnibus, iungulis partibus talis materiae ita, quacumque parte ablata , remanere non posset ides j modus actionis, aut passionis Pergo unanimae brutorum conseruantur dependenter a materia accepta per generationem , M a materia aequista per nurritionem conseruantur dependenter a pluribus cairsis materialibus totalibus in actu primo,sed partialibus in actu secundo, quia conseruantur conservation pendente indivisibiliter ab omnibus , elisingulis partibus . Debet autem adsediti, quod cum diximus in quaest. y quod
forma materiale sustentantur a matena per
493쪽
' sciatalιbti lper suum esse actuales, intelligendum ddiuisibilibus, quae uniuntur huic numellmateriae per suum esse actuale, sine alia unione distincta . Indiuisibiles vero se ut uniuntur unione distraeta, ita Arma lite sustiniantur sustentatione distincti hoe est ipso modo passionis, ita pendente ab hac materia, ut non possit esse sinta It materia
Ad in Nullum est in conueniens, quo eadem actio stat propter plures fines ad squalos . Actio enim eo utilius fit , qu propter plures fines fit e g. viiliter fiperegriuatio Romana propter finem delectationis; adhuc fit utilius propter finem delectationis in deuotionis 4 ad datur tertius finis adaequatus conficiendi negotij, fit etiam utilius. At e conuerso inutilitem, & stu Ite quod suffcienter est positum per primam actionem fit, ponitur per plures actiones. Eo enim ipso sequuntur omnia inconuenientia e Xplicata in fundamentis conclusionis Ad s. iam est allata implicantia,propter quam ne supernaturaliter quidem potest ide effectus fieri per plures actiones sufficientes . Dum opponitur , qui Deus potest facere parietem album ei duas albedines Pergo c. concedo antecedens,is nego consequentiam . Disparitas eu, quia paries non acciperet iden V esse
494쪽
isscienter, per unam actioheta, accipe, et etians m aliam,quod remnat. meetorqueo argumentum Cuni paries ha-iet hoc esse Κιbi per unam adbedinem I, on potest idem accipere me alim M- ,ed in em inergo cum effcctus habet hocsse per unam actionem non potest illud Iccipere per aliam actionem.
OST tractationes de prineipiis,
Meaus rerum naturalium inquitur tractatio de earum pr6prietatibus , Haecidentibus Primo agemus de btu is eius definitione . Secundo de loco tum extrinseco, tum intrinseco , qui vocatur ubicatio,&de replicatione corporum . Tertio vivacuo', examinantes an possit dari, Mancorpora mouerentur in acuo Quarto de Ompore tum extrinseco, tum intran-l
495쪽
De Motu . 46xserem quod vocatur dira alio . Quinto de infinito, eius definitione vi possibilitate. Sexto demum de quantitate,& continuo, examinantes an quantitas sit accidens speciales, an continuum componatur ex indivisibilibus, vel ex partibus d in sibi
stinctis,4 an in continuo dentur in diuisesbilia eopulativa, vel terminativa.
Vtrum conueniens sis δε- Mitio motus.
VIdetur, non esse conueniens OMii-
tio Qtus allata ab Aristor. 3. Phus tex. 6 qua motus dicitur actus iis in ρο-ientia si out in potentia .quia inco uenie-teL per dema itionem obscurissimam desinatur,res clarissima, notissima, cun a
496쪽
a. Definitio allata conuenit euieum. que formae imperneta, intensibili; e. g. conuenit calori, duo, qui est Dima , imperscsta, Mintensibilis , cum possit inserendi,& augeri, a peruenire ad maiore intentionem caloris ut tria , ut quatuor Ne sed non omnis forma imperfecta, intensibilis est motus , neque enim calor ut duo est motus calefactionisci alioquin calidum ut duo per hoc ipsum eaIefieret; ergo allata definitio eo uenit alicui,quod non est motus ergo non est bona Maiorsrobatur, quia forma imperfecta e .gi cor ut duo est actus entis in potentia,quia
est aetus subiecti, quod est potentia ea li-ldum in est actus entis in potentia prouel in potentia , quia per hoc ipsum , quod
subiectum fit calidum, duo, remanet inspotentia ad calorem ulteriorem, per que tonstituatur calidum vestri , ut quatuori&e ergo forma imperfecta,& intensibilis est actus entis in potentia prout i potentia, ideoque participat definitionem l
n si motus esset actus .esset forma quaedam, nam omnis aetas est forma sed non potest esse formaci alioquin eulupiectum mouetur ad sormam, e g. eum eatefit, haberet duas sermas, aliam, qua set ealidum imperfecte P praeterea alspsum motum calefactionis, qui esset alia sorma
497쪽
De Moria. Osformari ergo inconueniens est definitio motus,in motus non est actus A. Non potest explicari,utrum tradita definitio motus conueniat soli motui successivo ravo terminus acquiratur paulatim, ter partes , an etiam motui instantaneo , quo aequiritur totus simul;
Respondeo , quod ut discurrit Aristoteles inuestigans definitionem motus,quia ens diuiditur per potentiam δε actum , tamquam per primas disserentias, motus necessario vel erit potentia, vel actus,4
ex ipsis tamquam ex rationibus notissimis bene definietur ,, explicabitur. Porro res tripliei modo possunt ea here primo verant pure in potentia La- eundo vetant in actu perfecto Leertio velint in statu quodam medio inter puram potentiam , lacium persecium Motus: igitur ad aliquem terminum non potest esse pura potentia ad talem terminum Quod enim est in pura potentia, adhuc
non mouetur; e. g. per horiquod aliquid pure possit esse ea Iidum, nondum calefit , aeque mouetur ad calorem. Rursus --us non est actus perfectus , quia cum iliquid est in actu persecto non mouetur implius, sed iam est motum; e .per hoc, auod aliquid sit perfecte calidum, non lealefit, sed est iam calefactum, motum
498쪽
6 sim is XXV. ad calorem. Reliquum est igitur, quodl
motus sit actus imperfectus , per quem res est in statu medio inter puram pote tiam , actum perfectum. Hinc Aristo teles deducit definitionem motus. Est enim motu actus exsonii in potentia inquantum est huiusmodi , seu actus ensis inpotentia prout in potentia Sensus est,quod motus est actus, sed ita imperseetias , ut ordinetur ad actum ulteriorem, ideoque actus subiecti, quod est in potentia adactum 'lteriorem,non quomod0cumque, ted in quantum est in potentia ad actum ulteriorem, cum motus ex eo ipso , quia in actus imperfectus,adeoque ordinatus
ad actum ulteriorem, postulet subieetium existens in potentia ad talem actum ulteriorem.
Tradita definitione motus, Aristo-lteles primo exponit illam applicando singulis speciebus motus secundo exponit singulas partes daefinitionis : tertio probat eius bonitatem ratione . ' Prim, gitur exponitur definitio motus , exemplificando in singulis speciebus PNam alteratio est actus alterabilis, in quantum est alterabiles, e g. calen cito est actus, quo actuatur calefactibile, in quantum est calefactibile in est in
notentia ad ulteriorem calorem, cum
aestus calefactionis propter ipsam suam,
499쪽
De Motu. 6 limperscctionem, per quam ordinatur adulteriorem actum caloris, postulet esse in subiecto ulterius caia factibili Similiter augmentatio est aetus augmentabilis inquantum est augmentabili, quia est actus, quo augmentabile ita actuatur, ut ipsa actuatio, quia esiamperfecta in ordinata ad ulteriorem quantitatem, postulet subiectum esse augmentabile , hoc est in potentia ad . vlteriorem quantitatem Similiter cum lapis mouetur deorsum Olest in adiu descendendii, qui actus est in llepid in quantum habet potentiam, ut
tertiis moueatur ad locum in seriorem;
ergo patet inducasinae in singulis speciebus motus allatam , definitionem esse op
secundo patet bonitas definitionis exponendo illam ex singulas partes .Est manifestu, quod motus est quidam actus. Nam id, per quod subiectum quod ante erat in potentia,dicitur constitui in actu, est actuso sed per omnem motum tibie 'ctum, quod ante erat in potentia, dicitur esse in actu; e.g. per motum aedificationis domus, quae ante erat in potentia, io' torat aedifica, i, dicitur achi adificari,per motum saltationis quod poterat saltare dicitur actu altare ; ergo motus est actus Secu udo est actus entis exissentis in potentia. Nam actus eius subiecti
500쪽
M XXV. rimo, ter se est actus, in quo semperinuenitur , ita ut non posse poni extra liud ; ita lumen dicitur euis actus cor
oris diaphani, seu transparentis , qui uemper lumen est in corpore diaphano arunquam in opaco 3 sed motus non po-
est inueniri nisi in ente , quod sit inio
entia ad actum ulteriorem e. p. calefastio non potest inueniri nisi in ente omod sit in potentia ad ulteriorem calo rem; ergo motus est actus existentis in olentia.Tertio hine patet,quod sit actus existentis in potentia, in quantum est inpotentia ad steriorem crum , ita ut actus ex sua ratione requirat in subiecto talem potentialitatem, octu et illud secundum eande potentialitatem . Cum enim motus sit aetus ita imperfectus, ut ordinet subieetum ad actum perfectum, ex sua ratione requirit, ut sit actus entis in potentia, ita ut aetuet ipsum, in qua u- tum potest ulterius actuaris eo pactos quo lumen ex sua ratione actuat corpus
diaphanum secundu rationem diaphani Tertio explicata defin tione , probat illam Aristoteles ratione . Nam omnis potentia potest actuari aetii proprio spe ictante ad illam, in quantum est talis pollentia sed datur potentia mobilis, e g. alterabilis , aedifieabilis,e ergo talis potentia est actuabilis actu proprio talis