장음표시 사용
161쪽
ero morsus tuus inferne. Secundo decentissimum erat ut uicto diabolo per passionem,uinctos eius eriperet, qui detinebantur in inferno, secundu illud ad Colos a. Expolians principatus & potestates, traduxit co fidenter pala. Tertio . ut sicut potestatem sua ostendit in terra uiuendo & moriendo,ita eandem osten
o deret in inferno, ipsum uisitando,& illuminando. Vnde dicitur in ps. 23. Attolli te portas principes uestras,glo. idest principes inferni auferte potestatem uestra, qua usq; nunc homines in inferno detinebatis, ut sc in nomine Iesu omne genuflectatur, non sollim caelestiit, sed etiam infernom,ad Phil. r. Passio enim Christi ex quo suit uniuersalis humanae salutis causa,applicari debet ad singulares effectus,per aliquid speciale. Vnde sicut uirtus Christi passionis applicatur uiuentibus, per sacramenta configurantia nos passoni Christi, ita etiam applicata est mortuis per descensum Christi ad inferos, propter quod signanter dicitur, Z cha 9. Quod eduxit uinctos de lacu in sanguine testamenti sui, idest per uirtut5 suae passionis. Diuus Bona. 22. dist. 3. inquit, P nomine inserni aliquado poena aliquando poenae Iocus, intelligitur,& secundu hoc duobus modis potest aliquis dici descendere ad inferos,aut quia uidelicet,descendit ad poenam, aut quIa d A scendit ad locum poenae. PFimo modo non conuenit Chrillo,cum in eo nec fuerit poena damni, nec poena sensius. becitdo Emmodc, competit libi,eo quia descendit quantum ad illam partem,in qua erat iusti,qui detinebantur merito peccati primi parentis,quae quidem pars consueuit limbus appellari: ad illam inquit partem descendit non compulsus necessitate,sed sua uoluntate,& potestate. Ratio autem quare uoluit descendere ad eripiendos illos, qui tenebantur ibi compediti, cum etia facere posset hoc non deicendendo, fuit duplex, uidelicet pro-1 pter consolationem uinctorum,ut inquit Damasic. ubi supra,magna quippe suit consolatio de praesentia ipsius animae Iesu Christi,& maximae fuit dignationis in hoc ostensio, quod ipse personaliter uoluit descendere ad eos Secundo propter
confusionem aduersariorum, ut ipsi daemones confunderentur,ex lpa praetentia,& scut uicerat eos in terra,in natura assumpta,sic anima eius de eisde tritiphareth apud inferos,ipsos inuitos expoliando. Si uero quaeratur an Mus desce derit ad infernum damnatorum .Respondet diuus Tho. ubi supra art. a. O dupliciter dicitur esse aliquid alicubi,uno modo per suum effectum , & hoc modo Christus in quemlibet infernorum locum descendit,aliter tamen,& aliter, na in inserno danatorum habuit hunc effectum,quod descendens ad inferos, eos de sua incredulitate,& malitia consutauit. Illis uero,qui detinebantur in purgatorio, spem co- sequendae gloriae dedit,sanctis autem patribus,qui pro solo originali detinebantur in inferno,lumen aeternae gloriar infudit . Alio modo dicitur aliquid esse ali- b c ubi per suam essentiam,& hoc modo anima Christi descendit solum ad locum inferni,in quo iusti detinebantur ,ut quos ipse per gratiam interius uisitabat secundum diuinitatem,eos etiam secundum animam ui staret,& loco. Sic ergo in una parte inseriai existens,effectum suum aliqualiter ad omnes inferni partes deriuauit, sicut & in uno loco terrae passus,totum mundum sua passione liberauit. Sed qui inquit diuus Augustinus,in libro tertio ,de symbolo ad catechumenos cap.7. T otus filius ad patrem, totus in caelo, totus in terra, totus in uirginis utero,totus in cruce,totus in inferno,totus in paradiso, quo latronem Introdu-N xit, quaerendum est, cum anima Christi separata fuerit a corpore,quomodo u
rificatur dictum Augustini,* totus sit in inferno Respondet idem T lio. ubi su- pra
162쪽
pra art.3. masculinum genus, ut totus resertur ad hi postasim, uel personam. Neutrum autem genus, ut totum,pertinet ad naturam In morte autem Christi. licet anima suerit separata a corpore,neutrum tamen fuit sbparatu ni mest supres a persona filii Dei, ideo in illo triduo mortis Christi dicendum est,
totus Christus fuit in sepulchro quia tota persona suit ibi per corpus sbi uni tu . Et similiter totus suit in inferno quia tota persona Christi fuit ibi ratione animae sibi unitar. Totus quocu Christus, id est persona eius,quae est persona uerbi, siue ipsum diuinum uerbum, tunc etiam erat ubiq; . Traxit quot moram post eius mortem anima Christi in in serno uscp ad horam resurrectionis, secundum illud,quod dicit beatus Petrus Act. a. Quem Deus suscitauit, solutis doloribus inferni,iuxta quod impossibile erat teneri illum ab eo. Statim enim s Christus ad insernum descendit, sanctos ibi existentes liberauit, non quidem educendo eos de loco inferni, sed in ip ,eos luce gloriar illustrando. Conueniens tamen fuit,ut tar diu anima eius remaneret in inferno, quia tu corpus manebat in se pulchro,& licet vectes inserni dicantur impedimenta,quibus sancti patres de inferno exire prohibebantur propter reatum culpae primi parentis;Christus tamen statim ut descendit ad inseros,uirtute suae passionis, & mortis confregit, & licet dixerit in cruce latroni,hodie mecum eris in paradiso, hoc intelligendum non
erat de paradiso terrestri,sed de spirituali, in quo esse dicuntur quicunq; diuina
An Christus ad inferos descendens,solos sanctos patres, an aliquot etiam , d innatos,uel qui in Pur atorio crant, aut pueros decedentes cum solo - .
originali peccato,inde liberauerit, Caput. .X XIIII. D primam parte respondet diuus Augustinus in sermone fecitdo,de -Αdescensu Christi ad inferos in die Pasch:
ichatis Q Xpus, Quado ad inseros descendit,porta insemi,& vectes con fregit,& oes iustos, qui originali peccato astricti tenebantur,absoluit. Bratus uero Tho. ubi supra art. 3.inquit .Quod Christus descedens ad inferos operatus est in uirtute suae passionis,per quam liberatum cit genus Eumanum non modo a peccato, sed et a reatu poenae,cui homines erant duobus modis astricti. Uno modo pro peccato actuali,quod quilibet in sua persona commiserat, alio modo pro peccato totius humanae naturae, quod a primo parente in omnes originaliter dedehit, ad Rom.. s. cuius quide peccati poena est mors corporalis ,& exclusio a uita gloriar, ut patet Gen a. & 3. Nam Deus hominem de paradiso post peccatum eiecit,cui ante peccatum mortem suerat comminatus,s peccaret. Et ideo C hristus descendens Bad inseros uirtute suae passionis,ab hoc reatu sanctos absoluit,quo erat a uita gloriae exclusi,ne possent Deum per essentiam uidere,in quo consistit nostra beatitudo saltem initiative. Per hoc aute sancti patres detinebantur in in serno, quia cis ad uitam gloriae,propter peccatum primi parentis aditus non patebat, & sic Christus descendens ad in heros, sanctos patres ab in seris liberauit, unde contulit eis adeptionem gloriae, & per consequens soluit eorum dolorem, quem patiebantur ex dilatione gloriae,ex cuius tamen spe magnum habebat gaudium, iuxta illud Ioannis.8. Abraham pater uester exultauit, ut uideret diem meum,
uidit, & gauisus est. Quare Augustinus in epistola. 9 9. ad Euodium inquit. C
163쪽
P Quod a quibusdam,scilicet a sanctis patribus secundum beatificam p sentiam
suae diuinitatis, nunquam recesserit,inquantum uidelicet ante aduentum Christi erant beati in spe licet nondum essent perfecte beati in re Sancti igitur patres dum adhuc uiuerent liberati fuerunt per fidem Christi ab Tmni neccatutam originali,quam actuali,& a reatu poenae actualium peccatorum, non tamena reatu originalis peccati,per quem includebatur a gloria, nondum soluto precio redemptionis humanae, sicut etiam nunc fideles Christi liberantur per baptismum a reatu actualium peccatorum,& a reatu originalis,quantum ad exclusionem a gloria, qui tamen remanent adhuc obligati reatu originalis peccati, quantum ad necessitate corporaliter moriendi . Renouantur enim secundu Spiritum,sed nondum secundum carnem, iuxta illud ad Rom. 8. Coreus quidem mortuum est propter peccatum,spiritus uero uiuit propter iustificationem. Statim Igitur, C Eristo mortuo,anima eiusSduiternum descendit, & sua passionis fructum exhibuit sanctis in inferno detentis, quan uis ex loco illo non exierint, Christo apud inferos commorante, quia ipsa Christi presentia pertinebat adcumulum gloriae. Eius enim descensus ad inferos illis solis liberationis contulit fructum,qui fuerunt Christi passioni coniuncti, per fidem Charitate formatam,
per quam peccata tolluntur . Illis autem, qui erant in inferno damnatorum, aut
qui penitus fidem passionis C hristi non habuerunt, scut infideles, aut si fidem
habuerunt,nullam conformitatem habebant ad charitatem Christi patietis, nec a peccatis suu erant mundati,descensus iste C hristi ad inferos non contulit liberationem a reatu poenae in sernalis. Pueri etiam decedentes cum originali in doscensu Christi ad inferos non fuerunt liberati. Vnde ad Rom.3. inquit Apostolus,quod Deus proposuit Christum propitiatorem per fidem in sanguine eius . Pueri modo,qui cum solo peccato originali decesserunt, nullo modo participes erant fidei Christi, & ex consequenti non perceperunt fructum propitiationis G Christi,ut per ipsum ab inferno liberarentur. In solis enim ipsis effectum liber tionis habuit Christi descensus ad inferos,qui per fidem,& charitatem, passioni Christi coniungebantur,in cuius uirtute, descensus Christi ad inferos liberat
rius erat. Pueri autem qui cum originali decesserant nullo modo suprant coniuncti passioni Cli Issi per iidem,& ctilectionem. Neq; enim fidem propriam h buerant,ex quo carebant usu liberi arbitrii,nel per fidem parentum,aut per ali-
uod fidei sacramentum fuerant ab originali mundati, & ex consequenti talis
escensus eos non liberauit ab inseris. Et licet Sancti Patres adhuc tenerentur astricti reatu originalis peccati,inquantum respicit humanam naturam, tamen
liberati erant per fidem Christi ab omni macula peccati,ideo capaces erat illius liberationis,quam Christus attulit descendens ad inseros, quod de pueris dici
H non potest. Unde sicut peccatum Adae ad eos tantum peruenit, qui per semin lem rationem amaster ab eo descenderunt, ita gratia Christi ad illos tantum peruenit,qui spirituali regeneratione eius membra sunt facti ,quod non competit pueris accedentibus cum originali peccato. Sed quid dicendum de anim bus existentibus in Purgatorio, an eas liberauerit Christus in suo descensu ad inseros Respondet beatus Gregorius .I3. moralium dicens, uum conditor ac redemptor noster, claustra inferni penetrans,electorum exinde animas eduxit, I nos illo ire non patitur,unde iam alios descendendo liberauit. Patitur aute nos
ire ad purgatorium,& ex consequenti descendens ad inseros animas a purgatorio
164쪽
rio non liberauit. Vnde diuus Tho ubi supra art 8. ait. Quod descensus Christi ad inferos liberatorius fuit ut dictum est supra uirtute passionis illius. Pauso autem eius non habet temporalem uirtutem,& transitoriam,sed perpetuam,
secundu illud ad heb. X. Vna oblatione consummauit in sempiternisi sanctificatos. Et sic paret,quod no habuit tunc maiorem efficaciam passo Christi, quam nunc, ideo illi qui suerunt tales,quales nunc sunt,qui in purgatorio detinetur, non fuerunt a purgatorio liberati per Christi descensum ad inferos. S i qui aut8 inuenti sunt tales,quales etiam nunc uiritate passionis Christi a purgatorio liberatur,nihil prohibet,per dictum Christi descensum ad inseros, a purgatorio esse Iiberatos. Rliquibus tamen fuit illud beneficium collatum illis uidelicet, qui ia L
susscienter purgati erant, uel etiam,qui,cum adhuc uiuerent, meruertit per fide&deuotionem ad mortem Christi,ut eo descendente liberarentur a temporali purgatorii poena. Diuus tamen Bonaventura. 22 dist. tertii. q. s. breuissime absoluit dubium de pueris,& damnatis,dicens, quod liberauit eos duntaxat, pro quibus patiebatur,quantum ad cis caciam,qui soli erant electi. Ad illos ergo se extendit,qui membra eius effecti erant per fidem, uel per aliquod fidei sacrametum,cuius modi non sunt pueri p tati. Dictus etiam lanctus ultimo, quo ad hunc articulum, quaerit, an statim post mortem introduxerit electos in car-lum , & dicit expresse, quocsnon Vnde Michear. a. dicitur de Christo, Ascen- Μdit pandens iter ante eos, sed Christus non ascendit ad caelum, usq; ad quadragesimum diem post resurrectioitem :& ex consequenti, nec animae Sanctorum . Ideo eaedem animae non statim, post mortem Christi, perductae sunt in caelum quantum ad locum,uerum statim, post resolutionem animae Christi a corpore in eiusdem descensu ad intros, uiderunt lumen aeternum, & beatae factae sunt,& patefactum est caelum cis,quantum ad praemium. Vnde in loco etiain mali existentes habuerunt Paradisum,& apertam Dei uisionem , quae est ui- Nin aeterna, modo praeeXposito. Io. 17. Haec est uita aeterna, ut cognoscant te, &quem misisti filium tuum .Licet igitur beatitudinem statim post Christi mortem habuerint,n6 tamen locum beatitudinis statim adepti sunt, quoniam ipse Christus debuit in omnibus primatum tenere, ut primogenitus esset in multis fratribus,tanquam caput omnium . Resurrectio autem Christi,& eius ascesici di hi et C debuit,propter nostrae fidei confirmationem. Ideo enim dilata fuit resurrectio, ut ostenderetur,quod uere Christus mortuus fuerit, itidem dilata fuit ascensio, ut per multa argumenta ostenderetur,qubd uere Christus resurrexerit, secundu quod dicitur act. primo. Praebuit semetipsum in multis argumentis apparens eis. Quoniam ergo nulla anima in coelum debuit ascendere ante Christum, &Christi ascensio,propter nostram salutem,debuit differri, hinc est, quod animae sanctorum nec statim fuerunt de limbo eductae, nec in caelesti paradiso fuerunt stante diuina dispenatione hoc faciete ad nostram salutem itatim collocatae. In morte autem fuit aperta ianua subito,quo ad meritii. In resurrectione uero,qua- Ptum ad egressum de limbo. Et in ascensione,quantum ad ascensum in callum. Limbus olim dicebatur sinus Abrahae, quia ibi Abraham filii, sed nunc caelum Empireum dicitur sinus Abrahae,quia iam est ibi Abraham. A nullo praedicto- rum locorum est trasitus modo ad alium. Verum olim a tertio, idest purgatorio erat transitus ad quartum,scilicet limbum sanctorum patrum: clina purgati a teporali poena transirent ad locum iustorum,& purgatorum .Ex quibus patet quare
165쪽
re cantamus libera animas omnium fidelium defunctorum de nomis inferni &de profundo Iacu , ubi inremus sumptur pro purgatorio ,sicuita ibi sumitur pro limbo, quando dicitur, Christit ad inseros descendisse,uel insemii destruxisse. In duobus praecedentibus capitibus uisum est de prima parte octaui articuli,uidelicet de descensu Christi ad inferos, consequenter uidendum est, de altera eius parte,Resurrectione scilicet illius. Caput., XXV.
Hristus Dominus noster tertia die surrexit a mortuis,resumedo corpus,nsi quale prius habuit sed impassibile,& immortale. Caro enim Christi, quae in natiuitate floruit, in passione aruit, per gloria resumi rectionis refloruit,& renouata est,ut aquilae iuuentus Christi, ff. Ior. Tunc leo catulum suum suscitauit. T unc Phoenix reuixit. Tunc ut dicitur Hiere I 6. Figulus ex eodem luto stacti uass,fecit uas aliud, sicut placuit in oculis eius. T unc Ionas de uentre Ceti illaesus exivit. Tunc uestitum est candelabrum auro. Tunc suscitatum est tabernaculum David,quod cecidit. T unc resulsit sol, qui prius erat in nubilo . Tunc uiuificatum est granum stumenti,quod cadens in terram mortuum fuerat Tunc Ceruus resumpsit cornua. T uc Samson tulit portas cum postibus. Tunc Ioseph ediictus de carcere constituitur Dominus hegypti. Tunc conscissus saccus cir datur laetitia . Resurrecti nis Christi ueritas patet,ex multis scripturae locis,& praecipue Luc.ultim. Vbi dicitur.Oportebat Christum pati,& resurgere a mortuis. Manifestatur & per angelos, qui non mentiuntur Mati. 28. Respondens autem angelus dixit mulieribus, quem qu*ritis ξ surrexit,non est hic.Per inimicos,quorum ualidissimum est testimonium. Mati. ultimo, ubi dicitur. Ecce quidam de custodibus uenerunt in ciuitatem,& nuntiauerunt Principibus Sacerdotum omnia,quae saeta fuerant,&congregati cum senioribus, consilio accepto pecuniam copiosam dederunt mulitibus,dicentes . Dicite quod discipuli eius nocte uenerunt, & surati sunt eum uobis dormientibus,& si hoc auditu fuerit a Praeside, nos suadebimus ei,& securos uos faciemus. At illi accepta pecunia secerunt sicut erant edocti & diuulgatum est uerbum istud apud iudaeos, ust; in hodiernum diem .Manifesta etiam ta-etii est per comestionem Luc. 2 .Et quod non habebat phantasticum corpus,Ioan. 2o. per laetium. Probauit etiam Deus noster eam in eodem corpore,quo fuit
facta per ostensionem cicatricum.Item probauit eam fuisse in corpore glorificato unito Deitati, & hoc per ingressum in domum ianuis clausis. Probauit quo eam multis apparitionibus. Apparuit enim quinquies in ipsa die resurrectionis, ut habetur ex scripturis. Primo Mariae Magdalenae Ioannis . 2I,ei dicendo. Mu lier quid ploras e Secundo Mulieribus redeuntibus a monumento Matt.ultimo. Tertio, Petro Luc. et . Quarto duobus discipulis euntibus Emaus, ibide. Quinto Discipulis congregatis propter metum iudaeorum ianuis clausis,quado Thomas non fuit cum eis, Ioannis. eto. Item apparuit inter resurrectionem , & ascensionem quinquies,scilicet. T homae cum aliis,ibidem. Discipulis piscantibus ad mare T iberiadis omnis .et I. Discipulis in Monte tabor, Mati. ultimo. In H i rusalem, Marc. ultimo. Postremo quando comedit cum discinulis, Mati. & Lucae ultimo & Actorum primo. Concluditur enim KL 1o. Quem Deus suscit
uit tertia die, & dedit eum manifestum fieri, non omni populo ed testibus praeordinatis
166쪽
ordinatis a Deo. Et ad haec dico,quod secundum beatum Tho. parte.3. q. 3. articulo primo . Necessarium fuit Christum resurgere propter carinat. Primo quidem ad commendatio incin diuinae iustitiae ad qua spectat exaltare illos, qui se propter Deum humiliant secundum illud Luc. primo. Deposuit potentes de sede,& exaltavit humiles. Quia igitur Christus propter charitatem,& obedientiam Dei,se humiliavit usq; ad morte crucis,oportebat,quod exaltaretur a Deo usq; ad gloriosam resurrectionem, unde in eius persona dicitur in ps. I38. Tu cognouisti me, idest approbasti scssionem meam,humilitatem,& passionem, similiter & resurrectionem meam idest glorificationem in resurrectione,ut glo. CXPOnit. Secundo ad fidei nostrae instructionem Quia per eius resurrectionem confimmata est fides nostra,circa diuinitatem Christi . Vnde . a. cor. ult. dicitur. Et si crucifixus est ex infirmitate,uiuit ex uirtute Dei. Si enim Chiistus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est, & fides nostra, ut inquit Apostolus primae cor. II. unde glo. super illud ps. 29. Quae utilitas in sanguine meo &c. quasi dicat,nulla. Si enim statim non resurgo,corruptumq; fuerit corpus meu, nemini an nunciabo,nullum lucrabor. T ertio ad subleuatione nostrae spei quia dum videmus Christum resurgere,qui eli caput nossi una,speiamus S nos resum recturos,unde idem Apostolus ubi supra. Si Christus praedicatur,quod resurrexit a mortuis,quomodo quidam dicunt in uobis,quoniam resurrectio mortuorum non est Et Iob. 9. c. ait. Scio, uidelicet per certitudinem fidei, quod redemptor meus uiuit,a mortuis resurgens ,& ideo in nouissimo die de terra sum recturus sum,reposita est haec spes mea in sinu meo. Ouarto ad informationem uitae fidelium,secundum illud ad Rom.6. Quomodo Christus resurrexit a mominis per gloriam patris, ita & nos in nouitate uitae ambulemus. Et paulo post. Christus resurgens ex mortuis, iam non moritur,ita & uos existimate mortuos quidem esse peccato,uiuentes autem Deo. Vltimo ad complementum nostrae salutis ,quia,sicut per hoc quod mala sustinuit,humiliatus est moriendo, ut nos liberaret a malis ,ita glorificatus est resurgendo,ut nos promoueret ad bona, s cundum illud Apostoli ad Rom. . T raditus est propter delicta nostra,& resurrexit propter iustificationem nostram . Dico ultra quod conueniens fuit , Christudie tertia resurgere, iuxta illud ,Mati. ao. Tradent eum genti Sus ad illudendum,
flagellandum,& crucifigendum,& tertia die resurget. Resurrectio enim Christi necessaria fuit,ut dictum est,ad instructionem fidei nostrae . Est autem fides & de diuinitate,& de humanitate Christi, nec suscit una sine altero credere, & ideo ad hoc ut confirmaretur fides de ueritate diuinitatis illius, oportuit, quod cito resurgeret,& quod dicta resurrectio non differretur usiq; ad finem msidi. Ad hoc
autem ut co firmaretur fides de ueritate humanitatis,& mortis eius, oportuit moram esse inter mortem,& resurrectionem. Si enim statim post mortem resurrexisset,uideri posse quod eius mors uera non fuisset,& per consequens nec resurrectio uera Ad veritatem igitur mortis Christi manifestandam,suffciebat,quod usq; ad tertiam diem eius resurrectio prorogaretur. Quia non contingit, quin intra triduum, si C hristus non fuisset uere mortuus,apparuissent in eo aliqua indicia uitae . Ostenditur etiam secundum uaysterium, quod Christus una morte sua corporali,quae fuit lux propter iustitiam,duas nostras scilicet animae & comporis destruxit,quae sunt ptopter peccatum tenebrosae, ideo ut dictum est una die integret & duabus noctibus permansit in morte ut inquit Scatus Augustinus
167쪽
- de T ri.Per hoc etiam signatur, quod per Christi resurrectionem,tertium incipiebat tempus. Nam primum fuit ante legem. S ecundum sub lege. T ei lium sub gratia. In coepit etiam in Christi resurrectione tertius status sanctorum, quia primus sub legis figuris fuit. Secundus sub ueritate fidei. Tertius erit in aeternitate gloriae,quam Christus resurgendo inchoauit.Nec ex hoc sequitur,quod sancti tertia die debeat resurgere,sed differri usq, ad uniuersale iudicium, quia licet
caput & membra consormentur in natura non tamen in uirtute, cum excellentior sit uirtus capitis,quam membrorum . Resurrexit igitur Christus circa diluculum , illucescente iam die, ad significandum, quod per suam resurrectionem nos ad lucem gloriar inducebat. Quomodo Christus post resurrectionem uerum habuit corpus, & primo re surrexit, suitq; causa suae resurrectionis, similiter & quomodo resurrexit cum integritate carnis,corporeq, glorioso,in quo cicatrices retinuita
Caput. XXVI. V o ad primam huius capitis partem dicendum, iuxta sententiam
diui Tho. 3. parte sum. q. I .ari. primo,quod habuit uerum corpus, unde discipulis,qui conturbati existimabant se spiritum uidere, ac si haberet corpus phantasticum,dixit Luc. ultimo. Palpate & uidete, quia spiritus carnem,& ossa non habet,sicut me uidetis habere. Ideo secundum Damasce. In . . cap. 2 8. dicendum. Quod illud dicitur resurgere, quod cecidit, corpus autem Christi per mortem ceciderat, inquantum fuit ab eo anima separata,quae erat eius formalis persectio. Quare oportuit ad hoc, esset uera Christi resurrectio,ut idem corpus Christi iterato animae suae uniretur. Et quia ueritas naturae est ex essentiali forma,conseo uens est, ut corpus Christi, post resurrectionem,& uerum corpus fuerit, & eiu sciem naturae,cuius erat prius.
Si enim dictum corpus suisset phantasticum, non suisset uera resurrectio. Unde beatus Augustinus in sermone tertio octauae paschae,inquit, quod quidam sic disputant. Si corpus erat,s hoc resurrexit de sepulchro, quod pependit in ligno , uomodo ianuis clausis potuit ad discipulos ingredi Et ipsemet eisdem responet. Si comprehendis modum,non est miraculum rubi deficit ratio, ibi est fidei
aedificatio. Et super Ioannem dicit. Moli corporis, ubi diuinitas era ostia clausa non obstiterunt,ille quippe non eis apertis intrare potuit,quo nascente,uirginitas matris inuiolata permansit e Idem inquit beatus Gregorius, in quadam ho- mil. de octaua Paschae. Christus igitur resurrexit ad immortalem gloriae uitam . haec modo dispositio est corporis gloriosi,ut sit spirituale, hoc est spiritui subi ctum,ut dicit apostolus primae cor. Is . Ad hoc autem, quod sit omnino corpus spiritui subditum,requiritur,quod omnino actio corporis,subdatur spiritus uoluntati. Dicit enim Aristo a. ae Anima,quod ad hoc ut aliquid uideatur,fit peractionem uisibilis in potetiam uisiuam.Ideo quicunq; habet corpus gloriosum, secundum Tho. ubi supra ,in potestate sua habet, uideri,quando uult, & no uideri. Hoc habuit Christus,non modo ex conditione sui corporis gloriosi,sed et ex uirtute diuinitatis, per quam fieri potest,ut corpora etiam non gloriosa, miraculose non uideantur,sicut legitur praestitum fuisse beato Bartholom eo, ut si uellet uideretur,& non uideretur, nolens uideri. Christus Dominus noster ab oculis
168쪽
oculis discipuIorum euanuit, no quia corrumperetur, aut reselueretur in aliqui inuisibilia,sed quia sua uoluntate desiit ab eis uideri,ia praesens,quam reced ns, per dotem agilitatis, de qua diffuse disseremus in articulo. 13. uidelicet,de carnis resurrectione. Accepit igitur in resurrectione gloriam claritatis, unde mutata est effigies,dum ex mortali effectus est immortalis,ut hoc sit,acquisiuisse uultus gloriam,non uultus substantiam perdidisse,nec tamen illis discipulis in specie gloriosa apparuit,sed sicut in potestate eius erat,ut corpus suum uideretur, uel non uideretur,ita in potestate eius era ut ex eius aspectu formaretur in oculis intuentium, uel forma gloriosa,vel non gloriosa,aut etiam commista. Ad secunda partem uidelicet ,quod primo resurrexit,respondet beatus Paulus primae cor I .di-'cens,Christus resurrexit a mortuis primitiae dormientium, ubi glo. Quia prius' tempore,&dignitate surrexit. Sanctiis Tho. ubi supra c3.33.art. 3 ait. Quod resurrectio est reparatio a morte ad uitam. Dupliciter modo aliquis eripitur a morte . uno modo a morte duntaxat in actu, ut asciuis uiuere incipiat, postqua mortuus fuerat,alio modo iit aliquis liberetur non solum a morte, sed etiam a neces
state moriendi,& a possibilitate:& haec est uera & persecta resurrectio,quia qua- diu aliquis uiuit subieetias necessitati moriendi,quodammodo mors ei domin tur,secundum illud ad Rom. 8.Corpus quidem mortuum est propter peccam. Illud autem quod possibile est,secundum quid dicitur esse uidelicet potentialiter. Et sic patet, quod illa resurrectio,qua quis eripitur solum ab actuali morte, est resurrectio impersina,qua quidam surrexerunt ante Christu ad praemonstrandam,quasi in quodam signo,resurrectionem illius. Loquendo igitur de resurre- - ctione persecta,Christus est primus resurgetium,quia ipse resurgendo primo per Vuenit ad uitam penitus immortalem,secundum illud ad Rom. 6. Christus resurgens ex mortuis, iam non moritur. Et licet resurrexerint multi cum C hristo, Augustinus tamen sentire uidetur in Epistola ad Euodium,quod resurrexerint it rum morituri. Ad ide pertinere uidetur, quod Hieronymus inquit super Mattiscut Lazarus resurrexit,sic & multa corpora sanctorum resurrexerunt, ut Dominum ostenderent resurgentem, quantiis hoc in sermone de assumptione subdubio relinquat. Ad tem4 pari capitis supradicti uidelicet, o Mus fuerit causa suae resurrectionis.rApsidetur aifirmative, quoa lic, undeIste de te dicit Ioah. κ: GNemo tollit animam meam a me,sed ego pono eam, & iterum sumo eam, & sequitur,potestatem habeo ponendi animam meam,& iterum sumendi eam. Modo resurgere non est aliud,quam iterato animam sumere,&ex consequenti,propria uirtute Christus resurrexit. Ideb dico quod ta anima Christi mortui,quam eius caro considerari potest dupliciter, uno modo ratione diuinitatis alio modo ratione ipsus naturae creatae: respecti autem uirtutis diuinitatis, & cor- Mus reassumpsit animam, quam deposuerat,& anima corpus quod dimiserat- &oc modo Christus propria uirtute resurrexit,de quo secundar cor. ultimo.Nam& si crucifixus est,ex in nrmitate,sed uiuit,ex uirtute Dei Si'aero consideremus corpus,& animam Christi mortui secundum uires naturae creatae, sic non potuerunt sibi inuicem reuniri, sed operaepretium fuit Christum a Deo suscitat i, qua resurrectionem inquantum homo meruit a Deo. Ad quartam partem uidelicet quod Christi corpus resurrexit integrit,dico quod sc, per illud Luc. iii timo ubi Dominus post resurrectionem discipulis dixit, spiritus carnem &ossa no habet, sicut me uidetis habere. Dico igitur de mente dicti beati Tho. ubi supra. q ς .
169쪽
Irt. r. quod corpus Christi in resurrectione fuit eiusdem natum, sed alterius gloriae. Unde quicquid ad naturam corporis humani pertinet, totum fuit in corpore C hristi resurgentis. Ad natura autem corporis humani pertinent carnes ossa sanguis,& huiusmodi ideo om alta in corpore Christi resurgetis suerunt integraliter, alioqui non fuisset persecta resurrectio ,si non fuisset reintegratii quic quid per mortem ceciderat. Vnde idem Dominus discipulis suis promisit, dices L Mati. X. Vestri autem capilli capitis omnes numerati sunt,&Luc. o. Capillus de capite uestro non peribit. Dicere uero,quod Christi corpus carnem,&ossa non 'habuerit,& alias humano corpori partes naturales, pertinet ad errorem Euthicis Episcopi Constantinopolitani,dicentis,quod corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile,& uentis,aerem subtilius. Et quod Dominus post confirmata corda discipulorum palpatium,omne illud, quod palpari potuit, in
subtilitatem aliquam redegit. Quod Gregorius super dicta loca Matti &lucae allegata, impugnat,quia corpus Christi post resiirrectionem immutatum no filii, secundum illud ad Rom.6. Christus resurgens ex mortuis Sc. Si enim inconueniens fuit, ut Christus alterius natum corpus in sua conceptione acciperet, pu ta caeleste ut Valentinus asseruit multo maius fuit in conueniens,quhd in resurrectione, alterius naturae corpus reassumpserit,quia corpus in resurrectione re assumpsit ad uitam immortalem,quod in conceptione assumpserat ad mortale ἀQuinta pars fuit quod corpus Christi resurrexit gloriosum . iuxta liud Apostoli
ad Phili p. 3. Reformabit c6i uiarii ilitatis nostrae configuratum corpori clari- M talis suae,& hoc triplici ratione. Primo, Quia resurrectio Christi exemplar fuit , & causa resurrectionis nostm,ut habetur primae cor I s. Sancti autem in resurrectione habebiit corpora gloriose,ut ibide dicitur. Seminaturi corpus in ignobilitate, resurget in gloria, unde causa sit potior causato,& meplar excplato, mutito magis corpus Christi resurgentis suit gloriosum. Secundo quia per humilitatem passionis meruit gloriam resurrectionis. Vnde dixit ipsemet, nunc anima mea turbata est, quod pertinet ad passionem,& subdit postea,Pater clarifica nomen tuum,in quo petit gloriam resurrectionis, ut inquit idem Tho. ubi supra art. 3. Tertio suta,ut dictum est supra, anima Christi a principio suae coceptio N nis fuit gloriosa per perfectam rintionen diuinitatis r fuit autem dispenJami factum,ut ab anima gloriosa gloria non redudaret in corpus,ut mysterium redeptionis nostm sua passione impleret,ideo peracto hoc mi sterio passionis & mortis, statim anima in corpus per resurrectionem reassumptum , suam gloriam deriuauit ,& sic sectum est corpus illud gloriosum. Porro, si corpus gloriosum non indiget cibo csicut de iustis dicitur Apocalypsis .7. quod non esurient, neque s-tient amplius &c O quid est quod credimus Chrilium caput nostrum, cuius re
surrectio,ut caeteris prior,atq; p clarior,ita & caeterarum causa est, post resurrectionem suam manducasse. ' Dicit Beda,& beatus Gregorius,quod id feci' aono quasi cibo indigens,sed ut eo modo naturam corporis surgentis asirueret. Dico ultra respondendo ad ultimam propositi capitis partem uidelicet,quod cum cI- catricibus C fristus uere resurrexit deηuibus Duus dicit Thomae. Ioa. 2o. Inser digitum tuum huc, & uide manus meas, & affer manum tuam, & mitte in latus meum,& noli esse incredulus,sed fidelis,quod congruum fuit propter quinq; respectus. Primo propter ipsum mei Christum . de Beda super Lucam inquit, non ex impotentia curans. cicatrices ii resurrectione Christus sibi reseruauit,
170쪽
sed ut in perpetuum ui riae suae circumserat triumphum, unde A ligusti mrs. 21. de civ. Dci cap. ao. ait,Quod sertassis in caelesti regno in corporibus martyrii ui- debimus uulneyt cicatrices,quas pro Xpi nomine pertuleriit. No. n. de rinitas in eis,sed dignitas erit,& quaedam, quan uis in corpore no.corporis, sed uirtutis pulchritudo sulgebit Secundo ad confirmandum corda discipulo' circa fidem suae resurrectionis,ut secit in Thoma prout dicta est paulo anto. Tertio, ut patri pro nobis intercedes,quale genus mortis pro homine pertulerit,sξ per ostendat. Pinarto,ut sua morte redemptis,* misericorditer sint adiuti, propositis eiuMein mortis indiciis,insinuet Postremo, ut in iudicio φ iuste danentur impii, ibidem denuntiet. Vnde ait beatus August. in lib.2. de symbolo ad catechissenos,cap. 8.βciebat Xps, quare cicatrices in suo seruaret corpore. Sicut .n demonstrauit, Thomae non credenti nisi tangeret 2 uideret,ita etiam inimicis uulnera demonstraturus est sua,ut conuincens eos,ueritas dicat. Ecce hominem , quem crucisa
xistis,uidetis uulnera,quae inflixistis fagnoscitis latus,quod pupugistis, quoniaper uos,& propter uos apertum est, nec tamen intrare uoluistis Ex quibus patet in cicatrices illae in eius corpore semper remanebunt quia, inquit beatus Rugu. ad colentium epistola I s .De resurrectione carnis, ego proinde domini corpus, ita in casso esse credo,ut erat in terra,quando ascendit in cael si . Resurrcetionem autem suam, ut habetur adt. pri. ostendit multis argumentis saluator noster, non Q ut argumentum est ratio rei dubiae faciens fidem quia talis probatio argumcta
tiua processi siet ex aliquibus principiis,quae si non essent nota discipulis, nil per
m eis manifestaretur,cum ex ignotis nihil possit sciri. Si uero essent eis nota,no transcenderet rationem humana,& ita non essent esticacia ad fide resurrectionis astruendam,quae humanam excedit rationem ). Sed ut argumentsi dicitur aliquod fgnum sensibile, quod inducitur ad alicuius ueritatis manifestatione,quo etiam modo, Arist. utitur nomine argumenti. Probauit igitur Xps resurrectionust m discipulis per scripturae auctoritate quae est fidei fundamentum,cum dixit, ROportet impleri omnia,quae scripta sunt in lege psalmis,& prophetis de me, ut habetur Luc. ult. Resurrectionis igitur siena ostedit Saluator discipulis suis pro pter duo Primo,qui Io erant corda eo v disposita ad hoc,ut de facili fide resuta
rectionis acciperent ,unde eos reprehendit dicens,o stulti di tardi corde ad credendia,Luc. ut & Marc. ult. Exprobrauit incredulitate eos ,& duritia cordis. S
cudo,ut per huiusmodi signa eis ostesa efficacius coaetestimonium redderetur, secundum illud pri. Io. pri. Quod uidimus,&audiuimus,& manus nostrae con trectauerunt,hoc testamur. Auctoritas uero beati Ambrosii, quae inquit, T olle argqmenta,ubi fides quaeritur,similiter & dictum beati Gregorii, * ndes no habet meritum ubi hum na ratio praebet experimentum, loquuntur de aratimetis secundum humanam rationem procedentibus,quae inualida sunt ad ea,quae sutsdei,ostendenda. Meritu enim fidei est ex hoc, hom6hχ mandato Dei credit, Squod no uidet.Vnde illa sola ratio meritu excludit quae facit uideri per scientia, id quod ad credendu proponitur. Huiusmodi aut demonstrativas rationes Xps non induxit ad sua declarandam resurrectione,cuius tu pus filii, ut ipsemet DssIO. 2I. inquit, Ionas propheta, unde ad iudaeos dixit Generatio haec praua simu Tquaerit,& signum non dabitur ei,nisi signum Ionae prophetae. Sicut. n. Ionas fuit in uentre Ceti tribus diebus,dc tribus noctibus quod ut dictu e supra,per sy necdochen intelligitur ita filius hominis erit in corde terrae Porro in cua elio ni-