장음표시 사용
171쪽
hil est, quod tam saepe inculcet Mis, tam euidἴter praedicet & Edicat, l: se panis
rum,& tertia die resurrecturum, ut postqua factum fuerit,quod praedixerit,inco cussa fide teneremus, Xpm Deum & hominε, ut haec omnia nostrae salutis causa perageret,de caelis descendisse. Resurrmi ereo Xpus pro nobis. scut passus est pro nobis .Primum,uriunt, auctore salutis nostrae aetnyoscimus in quo omne, sidium incesumitatis nostrae collocamus, m mortalem triremus. Deinde,ut nos simul cu illo, per poenitentia comortui peccatis,& per baptismu cosepulti,simul etia cu illo in nouitate uitae resurgeremus, ut quomodo Xpus surrexit a mortuit per gloriam patris ,ita & nos in nouitate uitae ambulemus,ut excitati per gratia, ac spiritum ipsus ipsi pie uiuendo,&in mandatis Dei ambulandoseruiremus Si enim mortui sumus cum Xpo,ad Rom. 6. credimus, φ smul etiam uiuemugi illo. Quod.n .mortuus est peccato,mortuus est semel,q1 aute uiuit, uiuit Deo. Ita & uos existimate,uos mortuos quidem esse peccato, uiuentes autem Deo in υ Xpo Iesu,mortificatos legi per corpus Xpi,ut sitis alterius qui ex mortuis resurrev xit ut fructificetis Deo. Fructus aut spiritus sunt, charitas,gaudium, pax,patientia,longanimitas,bonitas,mansuetudo,fides,modestia,continentia,castitas: ad uersus quae non est lex. Qui . n. sunt Xpi,carnem sua crucifixerunt cum uitiis,&concupiscentiis ad gal. s. Et ite ,si consurrexistis in Christo, quae sursum sunt quaerite,ubi Christus est in dextera Dei sedens,quae sursum sunt, pite,non quae 1uper terram. Mortui .n. estis,& uita uestra abstodita est cili Xpo in Deo. Indui te ergo uos, sicut electi Dei,sancti,& dilecti, uiscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, supportantes inuicem, & donantes uobismetipsis, si quis aduersus aliquem habet cluerelam,sicut & Dominus donauit uobis, ita &uos,super omnia autem haec,charitatem habete,quae est uinculum persectionis,& pax Christi exultet in cordibus uestris,in qua & uocati estis in uno corpore, &grati estote. Proinde, piissima cst oratio Pauli ad hebraeos. 13 . Deus pacis, qui eduxit de mortuis pastorem magnum ovium in sanguine testamenti aeterni, Dominum nostrum Iesum Christum, aptet uos in omni bono, ut faciatis usluntatem eius, faciens in uobis, quod placeat coram se, per Iesum Christum . primae cor. I . Denit Christus surrexit primitiae dormientium , ut nobis certam spem resurrectionis faceret. Ipse est enimicaput corporis Ecclesiae, qui est principium,primoSenitus ex mortuis,qui autem primus est, solus esse non potest, necu caput deleret sua membra. Si enim, ut diuus colligit Paulus, Cliti istus resurroecit,& nos resurgemus.
De nono Articulo,qui est, Ascendit ad Caelos ,sedet ad dexteram Dei
ONSUMMATIS his quae in terra serebatur,& animabus de in
ferni captiuitate reuocatis, summatoq; redeptionis mysterio, ascedit in caelum,non secundum deitatem,qua semper aequalis est patri,& ubi' est,sed secundu hominem assumptum,gloria,& honore coro. natum subiectis sibi omnibus,& quae in caelo,& quae in terra. Ascendit in altum, captiua ducens captiuitate,corporis aspectu subducens discipulis,&animos eo' ad caelestia subvehens,promittens dona spiritus ex alto. Ascendit autem post
quadraginta dies a resurrectione,intra quos seipsum discipulis suis uiuum praebuit
172쪽
buit in multis argumentis apparens eis,& Ioques de regno Dei. Pro maiorini ae- ndictorum intelligentia est sciendum quod differentia est inter ascensionem , as- β sumptionem ,& euolationem,quoniam alcentio pertinet ad Claristum, eo quod fit propria ascendentis uirtute .Vnde de dicta ascensione loquebantur angeli,dicentes EA. 63. Quis est iste,qui uenit de Edom tinctis uestibus de Bosra gradi sin multitudine uirtutis suam Et Michear. a. de Christo, dicitur, Ascendit. pandes iter ante eos, sed quia beatus Leo Papa in sermone de Ascensione,exponens illud uerbum, Videntibus illis eleuatus est, inquit, cum audis eleuatum , agnosce militiae callestis obsequium , in eo,qui eleuat,diuinam potentiam, in eo, qui eleuatur,humanam agnosce naturam, ex consequenti uidetur,quod fuerit cleuatus,& ita uectus. Cui arridet glo. super illud ff. . Angelis suis Deus mandauit de te dicens Manibus angelorum stibiatus est Christus in caelum. Dominus Alexander de Ales in . 3 . parte suae sum. q. 23 . membro . a. respondet distin- Cguendo,quod uidelicet serri dicitur dupliciter. Vno modo necessitate sustentationis,quando scilicet uirtus corporis non est litis ciens ad compdendum motu. Alio modo obsentito uenerationis sicut Papa fertur a sitis ministri et D Rcx a suis
cum ergo sicitur,orpus Christituitiatum per angelos in ascEsion solum ibit, obsequio uenerationis, & non necessitate su stentation is, & hoc modo locunia Ptur Leo Papa,& Glo. quae dicit,& in manibus portabunt te id est angeli qui obsequebantur Regi. Quo etiam sensu intelligitur illud ps. 67. Currus Dei decem
millibus multiplex,millia laetantium. S ecundum igitur propriam uirtute ascendit, quod hoc modo intelligitur, secundum diuum Tho tertia parte sum .art.3. uidelicet, quod in Christo duplex est natura,diuina scilicet.& hii maria' serii- dum utransii potest accipi propria uirtus cius, iecundum humanam adhuc potest Christi uirtus accipi, uel pro naturali,quae procedit ei principiis naturae, &tali uirtute manifestum est,quod Christus non ascendit in caelum, uel pro uirtute gloriar,secundum quam Christus ascendit in caelum , cuius uirtutis rationem Eassignat ex parte glorificatae animae, ex cuius gloriae redundatia glorificabitur corpus,ut inquit beatus Augustinus ad Dioscorum . Erit enim tanta obedientia corporis gloriosi ad animam beatam,secundum eunde . 22.de civi. Dei,Vt ce te ubi uolet spiritus,ibi protinus erit corpus,nec uolet aliquid spiritus,quod nec spiritum possit decere,nec corpus. Decet autem corpus gloriosum & immortarila esse in loco eaelesti,& ideo ex uirtute animae uolentis, corpus Christi ascendit in caelum Christus igitur ascendit in caelu non modo uirtute diuina,sed & uirtute animae glorificatae mouentis corpus,ut ipsemet uult,de quo glo. super illud ad FEphe. q. Quod autem ascendit,quid est, nisi quia descendit inquit, Constat, cpsecundum humanitatem Christus descendit, & ascendit. A sumptio autem uim ginis uirtute Christi assumentis fit,quia filius specialiter obsequitur matri. Euo- Glatio uero fit ministerio angelorum . Alia posset etiam assignari disserentia quia
locus Euolantium est distinctio chororum, locus uero ait ima piae uirginis est iii- per choros angelorum,locus uero Christi ascendentis est supra ues ultra locum
beatae uirginis. De hac Christi ascensione dichur fisa 63 Iste formosus in stola Hsua, gradiens in multitudine sortitudinis suae. Et beatus Gregorius in homil. Ascensionis,ait, quod Elias in curru legitur ascendisse, ut uidelicet aperte domonstraretur,quia homo purus adiutorio indigebat alieno. Redemptor autem
- noster,non curru nonangelis subleuatus legitur, nis eo modo, quo dictum est . G ii supra
173쪽
. supra,videlicet obsequio uenerationis, quia qui secerat omnia,super omnia sua uirtute ferebatur. Vnde A ugustinus in sermone tertio de Ascensione ait, denostro fuit quod filius Dei pependit in cruce,sed de suo, quod ascendit. Ex supra
dictis patet,quomodo secundum naturam diti inam,& suomodo secundum hu-i manam alcendit. Quoctautem alcenderet,iuIt conuenientissimum. Dixit enim de seipso, Io. ro. Ascendo ad patrem meum,& patrem uestrum Ttratio est,quia locus debet esse proportionatus locato. Christus uero post resurrectionem,uita immortalem, & incorruptibilem inchoauit . Locus autem in quo habitamus est locus generationis,& corruptionis.Caelestis aure locus est incorruptissimus,ideo non fuit conueniens,quod Christus post resurrectionem remaneret in terris,sed condecens,ut ascenderet caelum . Nihil enim sibi ipsemet adauxit, quantum ad
ρο ea,quae sunt de essentia gloriae animae & corporis,sed sibi addidit aliquid,quoad loci decentiam,quod est ad bene esse gloriae,de qua decentia gaudium quoddahabuit,non de nouo ascendendo sed quia nouo modo de hoc gauisus est, sicut de re completa. Vnde glo. super illud ff.Is.Delectationes in dextera tua, usq; in finem, dicit. Delectatio&laetitia erit mihi in consessii tuo, humanis obtutibus
subtracto. Ipsa autem ascensio Christi in caelum, qua corporalem suam praesentiam n Ibis subtraxit, magis fuit utilis nobis,quam fuisset praesentia sua corporalis,licet quo ad diuinitatem,& eucharistiae sacramentum,st semper futurus no biscum,iuxta illud,Mati. ultimo. Ecce ego uobiscum sum usq; ad consummati nem saeculi. Primo quidem propter fidei augmentum, quae est de non uisis. Vnde Saluator discipulis,Ioannis .I6. inquit,quod Spiritus sanctus adueniens arguet mundum de iustitia,eorum qui credunt,ut dicit Augustinus super Ioannem. Erit igitur uestra iustitia,de qua mundus arguetur,quoniam in me,quem non uidetis,creditis. Secundo ad spei subleuationem . Vnde ipsemet de seipse, Ioan .I . ait, si abiero,& praeparauero uobis locum iterum ueniam,& accipia uos ad meipsum,ut ubi ego sum,& uos sitis,ubi enim fuerit corpus illic congregabibtur & aquilae,Mati. 2 . Tertio ad dirigendum chari tatis assectu in caelestia . Vnde dicitur ad Colossen.3. Quae sursum sunt quaerite,ubi Christus est in dextera Dei
sedens, quae Sursum Sunt sapite,non quae super terram. Et Ioan . I 6. Expedit,ut ego vadam,si enim non abiero paractetus non ueniet ad vos,s aute abiero, mi
tam uobis eum, ubi Augu. Non potestis capere spiritum, quandiu secundum carnem nosse persistitis Christum. Christo autem discedente corporaliter, non sellim Spiritus sanctus,sed etiam pater & filius aderit spiritualiter. Quomodo Christus ascenderit super omnes caelos,& omnem creaturam,&an dicta asceso si nostrae salutis causa. Caput. .XXVIII. Onclusio affirmativa certa e ex scriptura,* scilicet ascedit super omnem creatura,unde ad Eph.3 dicitur,ascendit super omnes caelos, ut
adimpleret omnia. Et ratio est,quia quato aliqua corpora perfectius participat bonitatem diuina, tanto sunt superiora corporali ordine, qui est ordo localis . Unde videmus, quod corpora, quae sunt magis sormalia, sunt naturaliter superiora,per philosophum . . Phy.& .r. de caelo. Per se am.
unuquodi corpus participat diuinii esse. Plus aut participat de diuina bonit te corpus per gloriam ,quam quodcunqi corpus naturale per sema suae naturae.
174쪽
Modo inter caetera eorpora gloriosa,manifestu est, 1 corpus Xpi maiorijrefulget gloria ,ideo couenientissimu est sibi,sp sit super omnia corpora costitutu in alto. s Vnde glo.super illud ad Eph. Ascendens in aliti,dicit,loco scilicet & dignitate. Et licet dicatur,quod sedes Dei sit in caelo,hoc non cst uerum,sicut in continen- te,sed magis sicut in contento. Vnde non oportet aliquam partem caeli co supe- riorem esse, sed ipsum esse super omnes caelos,de quo in ps. 8. Eleuata est magni V ficentia tua super caelos Deus. C orpora etiam gloriosa,& maximὰ corpus Chri- 'sti,non indigent continentia casestis corporis,cum nihil recipiant a corporibus caelestibus Ad a Deo,mediante anima. Vnde dicit T lio. partes suae sum.q. 7.art. . Quod nihil prohibet corpus Christi esse extra totam continentiam cael stium corporum, & non esse in loco continente. Nec oportet ex hoc inferre, extra caelum sit uacuum,clim non sit ibi locus,nec est ibi potentia aliqua susceptiua alicuius corporis, sed facultas illuc perueniendi est in Christo. Quod aute Arist. r. caeli dicit,extra caelum non esse corpus,intelligendum est de corpore in 'puris naturalibus constituto. Corpus enim gloriosum non habet ex principiis tuae naturae,quod possit in caelo,aut supra caelu esse,sed habet hoc.ex anima beata,ex qua recipit gloriam. Et sicut motus gloriosi corporis sursum,non est uiolentus,ita nec quies uiolenta ,unde nihil prohibet eam esse sempiternam . Nubes etiam illa,quae suscepit eum ab oculis discipulorum, ast primo, no praebuit adminiculum Christo ascendenti per modum uehiculi,sed apparuit in signia diuinitatis,fecundum quod gloria Dei Israel, apparebat super tabernaculum in nube. Dico ultra quod ascedit super omnes spirituales creaturas, idest angelos. Vnde ad Eph. primo,inquit apostolus. Constituit illum supra omnem Principatum' potestatem,& supra omne nomen, quod nominatur, siue in hoc saeculo,siue in futuro. Alicui enim rei tanto debetur altior locus,quanto est nobilior, sue debeatur ei locus per modum coinctus corporalis,sicut corporibus, siue per modum contactus spiritualis, sicut spiritualibus substantiis,quibus, secundum quandam congruetiam, debetur locus milestis, qui est supremus locorum , quia illae substantiae sunt supremae,in ordine substantiarum. Corpus uero Saluatoris nostri,licet considerando conditiones naturae corporeae,sit infra spirituales substantias,considerando tamen unionis dignitatem,qua est personaliter Deo coniunctum,excellit dignitatem omnium spiritualium substantiarum. Ideo propter hoc debetur sibi locus altior,ultra omnem creaturam,etiam spiritualem. Vnde beatus Gregorius in homil. Ascensionis,inquit, Quod qui fecerat omnia, super omnia sua uirtute serebatur. Pro ultima parte presentis capitis dico de mente beati Tho. ubi supra art. 6. quod Christi ascensio causa est nostrae salutis de qua
ipsemet. Ioannis. 6. dixit. Expedit uobis,ut ego uadam idest recedam a uobis per ascensionem,& hoc tam ex parte nostri, quam ex parte ipsius . Ex parte nostri, inquantum per Christi ascensionem,mens nostra mouetur in psum, quia per eius ascesionem augetur fides subleuatur spes, & charitatis affectus erigitur in caelestia,ut dictum est supra. Et ultra hoc reuerentia nostra augetur ad ipsum, dum non iam existimamus eum sicut hominem terrenum, sed sicut Deum caelem stem, ut inquit Apostolus secundae cor. 3. Et si cognouimus secundum carnem Christum,idest mortalem,per quod putauimus eum tantum hominem, ut glo. exponit, nunciam non noulinus eum talem, sed iam immortalem effectum .
tem sui quantum ad ea . quae ipse secit ,ascendit propter nostram G in salutem
175쪽
salutem, Primo quidem quoniam uiam nobis p parauit ascendendi in citium t. prout ipse et dicit,Ioannis. I . Vado parare uobis locum, quia enim ipse est ca put nostrum,oportet illuc sequimebra,quo caput pcessit.Vnde ipse ibide subditi Vt ubi ego sum,& uos sitis. Et in signum huius animas sanctorum . quas de inferno eduxerat,in caesum traduxit qina uidelicet eos,qui fuerati diabolo captiuati,secum duxit in caelum,quando captiuam duxit captiuitatem, quasi in loca peregrinum humanae naturae,bona captione captiuos,ut pote per uictoriam a quisitos. Secundo quia sicut Ponti v in Deteri testamento intrabat sanctuaris,
k ut assisteret Deo pro populo,ita&Christus intrauit canum ad interpelladu pro
nobis ,ad F eb. Ipsa enim repraesentatio suidpsius, ex natura humana,quam in caelum intuli est quaedam interpellatio pro nobis,ut ex quo Deus humanam naturam, sic exaltavit in Christo etiam eorum misereatur,pro quibus filius Dei humanam naturam assumpsit. Tertio,ut in caelorum sede quasi Deus & homo coL stitutus ,diuina dona hominiSus mitteret ,lecuridum illud ad Eph. q. Ascendit super omnes caelos, ut adimpleret omnia,scilicet donis suis, secundum glo. Est igitur Christi ascenso causa nostrae salutis,non per modum meriti, sed per mo dum qiscientiar,sicut dictum est de resurrectione. Et licet passo Christi sit causa nostrae ascensonis in caelum proprie loquendo,per remotionem peccati prohibentis,& per modum meriti, censio tamen Christi est directe causa ascensionis nostrae,quas inchoando ipsam in capite nostro,cui oportet membra coniungi. Et ultra hoc dicit beatus Tho. ubi supra,m Christus semel ascendens in caelum M adeptus est sibi,& nobis in perpetuum ius & dignitatem caelestis mansionis, cui tamen dignitati non derogat, si ex aliqua dispensatione, Christus quandocucorporaliter ad terram descenda uel ut ostedat se omnibus,scut in iudicio, uelut ostendat se alicui specialiter,scut Paulo,de quo habetur act.9. Vnde ipsemet Paulus primae cor. I . testatur,.sibi apparuit ad confirmandam resurrectionis fidem,dicens,Nouissime omnium tanquam abortivo uisus est & mihi, quae quidem uisio ueritatem resurrectionis non probaret, nisi uerum Christi corpus uisum fuisset ab eo .Ex praesetis circa ascensionem C hristi sunt octo consideranda. quae circunstant ascensionem. Primum. quod eleuatus est uidentibus onmites bus discipulis, act. primo,ut desiderium eundi ad eum excitaretur in eis. S ecundum,quod nubes suscepit eum ab oculis eorum Luc.24.Vbi per umbram n usis figuratur,quod in hoc mortali corpore Iesum in alto uidere non possumus. Ter lium, quod eleuatis manibus serebatur in cassum. Eleuauit autem manus, & ut suos patriet erret,& ut inimicos alte retracta manu percuteret. Ouartum quod benedixit eis,ut eos contra hostem muniret ,& bonis casestibus impleret. Quintum quod ascendit in iubilatione quod refertur ad uocem iocunditatis redemptorum alcendentium cum ipso, qui prius uoce lachrymabili in portis inferni clamauerunt. .Aduenisti desiderabilis,quem expectabamus in tenebris,ps. M. Sextum quod ascendit in uoce tubae quod refertur ad sonii praedicationis Apostolorum qui sonus fuit eis iniunctus,Mati. 28. Euntes in mundum uniuersum praedicate Euangelium omni creaturae, ex tunc enim in omnem terram exivit sonus eorum. Septimum est quod ascendens in altum captiuam duxit captiuitatem,idest captiuos captiuitate inferni, quos secum uictor captiuos eduxit, ad
Eph. q. Ultimum,quod dedit dona hominibus,quia omnia bona nostra desu sum sunt,quo Christus ascendit T67. De
176쪽
De sessione Christi ad dexteram Patris. Caput .X XIX.
E hac sessione loquitur Damasce. li. q. de orthodoxa fide. c. a. Vna . cum commento. Consessum Christi ad dexteram patris, intelligere 'debemus sublimationem eius,& exaltationem in beatitudine cael sti,super omnem creaturam,& ad aequalem cum patre honorificentiam,&subleuationem,ad quam nostram subvexit sibi unitam naturam. Nunc autem Christus non solum ut Deus,sed etiam ut homo,propter ide-ptitatem hypostaseos,gloriam & honorem habet super omnia. Exaltavit enim nil lum Deus propter humiliationem &obedientiam usu ad mortem, &donauit illi nomen,quod est super omne nomen ,ut in nomine Iesu omne genu sectatur; casestium, terrestrium,& infernorum,& omnis lingua confiteatur, quia Dominus Iesus in gloria est Dei patris,ad Philip. a. Et ad Eph. primo, Pater Christum
constituit super omnem principatum,potestatem, dominationem, & uirtutem,& super Omne nomen, quod nominatur non solum in hoc sieculo, sed etiam in futuro. Chrysostomus etiam exponens illud ad hebr. primo de Christo, uidelicet, Sedet ad dexteram maiestatis in excelsis,ait, non loco concludit Deum, sed ostendit hominem Christum omnibus altiorem,& eminentiorem, sic & per deXteram non Deum deformauit,sed similitudinem honoris demonstrauit. Coscs- sus enim nihil aliud demostrat,nisi honoris aequalitatem, & quod sublimatus est Christus ad aequalitatem patris. S i enim humano more loquamur, non posset quispiam augustae auctoritatis,& insigni dignitate praeditus, alterum sibi familiarem maiori honore afficere ut illum euidentius sibi potestate adaequare, quam si ipsum ad dexteram suam asciuerit,& sibi collateralem collocauerit . Porro n nulli consessum Christi ad dexteram patris interpretantur & non absurde iu- Pdiciariam potestatem uniuersorum, ipsi a patre traditam,a quo constitutus est iudex uiuorum,&mortuorum. Non enim pater iudicat quempiam,sed omne iudicium dedit filio,ut omnes eum honorificent,sicut honorificant patrem. Potestate dedit ei iudicium facere,ut habetur Ioa s. Quia filius hominis est.Enimuero iudicis est, cum causam examinat,& fert sententiam,sedere ad maturitatem animi, prudentiam discussionis propositae rei exprimendam. Proinde angeli continuo post ascensionem Christi,discipulis denuntiarunt futurum eius ad ueta Etum ad iudicium dicentes. Hic Iesus,qui assumptus est a uobis in caelum sic ueniet,quemadmodum uidistis eum,euntem in cetrium. De sessione eius ad dexteram habetur Mar ultimo,ubi dicitur, Dominus Iesus postquam locutus est eis, ascendit in casum,& sedet a dextris Dei. Sanctus uero Tho. par. 3.q. 8.art. pri. Fdicit,quod nomine sessionis intelligere possumus, uel quietem, secundum illud Luc. ultimo . Sedete hic in ciuitate ; uel regiam,aut iudiciariam potestate, tu in illud Prouer. ro. Rex, qui sedet in solio iudicii,dissipat omne malum intuitu suo . Utrocv enim modo conuenit Christo sedere ad dextera patris. Primh Quia aeternaliter manet incorruptibilis in beatitudine patris,quae eius dextera dicitur,
secundum illud ps. I s. Delectationes in dextera tua uis in finem, & beatus sugustinus in lib. primo de sv mbolo, uel regula fidei ad catechumenos. Per sedere ad dexteram patris intelligite,habitare,eo modo,quo dicimus de quocul homine,in illa patria sedit per annos tres ,sic ergo credamus Christum habitare in dextera Dei patris, beatus enim est, ct ipsius beatitudinis nomen est dextera patris
177쪽
patris. Vnde glo. ad Eph. primo super illud ,Constituens illum ad doteram,dicit, idest aeternam beatitudine. Secundo Christus sedere dicitur in dextera Dei - patris,inquantum patri corregnat Iab eo habet iudiciariam poteitatem , t se ille,qui considet Regi ad dexteram assidet ei in regnando, & iudicando. Vnde idem Augustinus in alio sermone de symbolo,inquit,ipsam dexteram intelligite potestatem,quam accepit ille homo susceptus a Deo, ut ueniat iudicaturus , qui prius lienerat iudicandus. Item beatus Gregorius in homil. A11 soni algi sedere,iudicantis est,stare uerb,pugfiantis,uci adrimantis. Stephanus in laborqcertaminis positus, stantem uidit Iesum,quem adiutorem habuit,aet.7. Sed est 'dem post ascensionem, Marcus sedere dclcribit,quia post ascensionis suae gloria, ii iudex in fine uidebitur. Dominus Alexander de Ales parte. q. 2φmeb.primo inquit,quod sedere ad dexteram patris soli Christo conuenit,ita quod alicui creaturae non conuenit iste sessus,nec angelis,de quibus ad Hebr.primo. Cui . n. angelorum aliquando dixit. Sede a dextris meis e quas dicat nulli. Sed IN tandum secuncium dictum dominum Alexandrum ubi supra quod haec duo diiserunt uidelicet esse ad dexteram patris,& sedere ad dextera patris, quia esse ad dexteram, I si possit conuenire alteri a Christo,non tamen ledere ad eius dexteram,quia sedere importat unionem,uel aequalitatem,aut quandam beatitudinis communionem cum patre,quod nulli alii a Christo conuenit, sed esse ad dexr ram , est esse in aeterna beatitudine, quod bene aliis a Christo conuenit. Vnde
I C hiysostomus, Locus ille idest consessus dexterae, invius est omnibus,non solii hominibus,sed etiam angelis. Et licet filii Zebed i peterent, medio. ma ἔ LP. unus sederet ad dexteram,alter ad sinistra in regno Christi, beatus tamen Tho. ubi supra inquit,. non putcbant sedere ad dexteram patris, sed excellentiam habere praealtis,in participando iudiciariam Christi' potestatem. Et si adducatur illud apostoli ad Eph. a. Quod consedere nos fecit in caelestibus, intelligitur in hoc ipso,quod caput nostrum, scilicet Cristus,ibi sedet. Addit Dominus Alex.
ubi supra mem.2.Quod cofessus in dextera patris potest intelliui uel secundu rationem aequalitatis,uel ratione unionis ad illum, qui est aequalis patri si primo L modo sic Christo non conuenit iste consessus secudum humanam naturam, ut, secundum dicit conditionem naturae. Si uero intelligatur secundum rationem unionis ad illum,qui est aequalis patri,sic conuenit Christo secundum quod homo. Vbi,secundum,dicit unitatem personae. Conuenit enim humanitati Christi uniri in una persona filii Dei, qui est aequalis patri,quo modo secundum Damasce. Adoratur una hypostasis cum carne ab omni creatura. De qua loquitur Leo Papa,& glo.super illud.Et occursus eius. Quia occurrit plenitudine diuinitatis ad aequalitatem patris,quae plenitudo est per unionem ad diuinitatem. Et si iterum quaeratur an Spiritui sancto conueniat sedere ad dexteram patris . Respondet Icen moianus Alex. ubi supra mem. tertio,s est loqui de aequalitate proprie, uel per appropriationem. Prout sumitur proprie,non dicit aliud aequa clitas in diuinis,nila diuinam essentiam,vel uirtutem, quae non est maior in una persona, quam alia,sed una eadem,in qua coaequantur personae, hoc modo est una aequalitas in diuinis personis,sicut una essentia. Unde aequalitas est ipsa diu uina essentia. Alio modo sumitur aequalitas in diuinis secundum appropriatio' nem,ut dicatur quesitas consormitas in notione,& hoc modo appropriatur filio . Aequalitas enim,ut dicit consormitatem in essentia diuina ct uirtute, con-
178쪽
uenit Quilibet personae,et ita sedere ad aequalitatem patris conuenit Spiritui sancto. S ed si sedere ad patris aequalitatem sumatur secundum appropriatione, qua est cOformitas in notione quia sicut pater est persona,a oua alia est per spirationern ,sic eodem modo filius est persona, a qua est alia persona per eandem spirationem 1 sic soli filio, & non Spiritui sancto conuenit sedere ad dexteram patris. Ex praedictis epilogando dico nubd nomine dexterae tria intellivi post sint. Primus msecundum Damasce. Gloria & honor diuinitatis. Secundum . per Auauristin um. Beatitudo patris. Tertium per eundem mei. iudiciaria potessas. Sessio
Cnim,uel habitationem, ut dictum est, uel Regiam leu iudiciariam dignitatem designat. Et sic sedere ad dexteram patris nihil aliud est quam simul cum patre habere gloriam diuinitatis,beatitudinem,& iud citariam potestatem immutabiliter,& regaliter ,& hoc conuenit filio Dei,secundum quod Deus. Vnde manufestum est,quod Christus, secundum quod Deus, sedet ad dexteram patris: itataret en quod haec praepostio ad quae transitiva est, solam distinctionem pers natiam importat,& originis. Dico ultra pro maiori declaratione eorum quae di ctalsunt,quod duo intelliguntur per dexteram. Primum aequalitas maiestatis ad quam Christus sedet secundum diuinitatem,de qua dextera loquitur apostolus ad Leb. 8. Talem habemus Pontificem,qui considet in dextera sedis magnitudinis in caelis. S ecundum est m per dexteram intelliguntur potiora bona gloriae, in quibus Christus ledet fecitdum humanitatem,quoniam collatu est ei a Deo, qaeicquid conferri potuit. Et licet ab instanti conceptionis Xpus acceperit bona gratiae,& gloriae in anima,eadem tamen bona suerunt in ascensione manis staui & in loci congruentia completa. De hac dextera dicitur ad Colossen. 3. Qive sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens. Vnde super illo loco glo.inqui quod sursum,ubi sedet Christus,sunt potiora bona gratiae,&gloriae. Dicimus erso quod ascenso Christi fuit tam ad locum, quam ad dignitatiem,inquantum fuit ad locum,sic ascendit super omnes caelos, idest ad digniusimum locum cci ii empyrei,siue ad altissimam eius partem,co quod nobilissimo Cliaristi corpori congruit locus talis,no tamen dicimus,quod corpus eius sit Obligatum ad locum illum,sed quia locus ille sit sibi secundum congruentiam d
putatus . Inquantum autem ascensio fuit ad dignitatem sic sedet ad dexteram
Patris,non tamen quo ad situm,qui patri no conuenit, sed quo ad duplicem ex cellentiam praefatam,quia,ut dictum ei per dexteram intelligitur uel aequalitas maiestatis,quae competit Christo secundum diuinitatem, uel perfectio praemii, quiae sibi competit ratione humanitatis. Merito igitur Christiis edere dicitur ad dexteram Dei sedere quidem,quia laborauit ps.87. In labore sui a iuuetute mea. Ad dexteram autem,quia diu fuit in sinistra aduersitatis ps. 37. Afflictus sum &humialiatus sum nimis. Det,quia post abiectionem, merito debet consequi gloriam, iuxta illud. Qui se humiliat exaltabitur,Lucae i . Vide quantum Christo
debeas ,ut enim te a seruitute diaboli redimeret, aetus est homo, & ut certus delib eratione tua esses,tradidit se in mortem,animam suain pro te posuit,telpr cioso sanguine suo redemit,ut in nouitatem uitae resurgeres,ut certa fiducia crederes te,in die illo extremo,eodem,quod gestas,sed glorificato corpore reuicturam. Ipse primus a mortuis resurrexit, ut scires ,unde petenda esset elicitas,ut hoc mundo,non aliter,quam peregrinuς ac in transtu utereris, aliam inquirens patriam, omnem* curam ad illam caelestem aeternamq; uitam transferres, se uehendus
179쪽
uehendus tandem in terram uiuentium . Ipse primus ascendit in cassum ui non timeres,uel a mudo, uel a morte,uel a diabolo.Sedet ad dexteram uirtutis Dei, paratus misereri tui. Ideo enim,ut Paulus ait ad Hebr.2. Debuit per omnia is tribus assimilari,ut misericors fieret,& fidelis Potifex ad Deum,& ut repropiti rei peccata populi. In eo enim,in quo passus est ille,& tentatus, potens est eis, qui tentantur opitulari. De decimo Articulo, uidelicet, Inde uenturus est iudicare uiuos ,&mortuos. Caput. .x X X.
I S Bernardus in aduentu Domini de uerbis Esaiae ad Achra, Pete tibἴQnumiectae one secundo,inquit. Triplicem aduentum
Christi nouimus,scilicet,ad homines in homines,& cotra homines In primo uenit in carne,& in infirmitate. In secundo in spiritu & uirtute. In tertio, in gloria,& maiestate. In primo, Christus fuit redemptio nostra. In secundoJst requies,& consolatio nostra.Ιn ultimo,apparebit uita nostra. Primum exposuimus in articulo de conceptione & incarnatione Christi ,de secundo uero subiungam nonnulla hic, sed de tertio diffuse disseremus: Secundus igitur aduentus est in mentem per gratiam gratum facientem. Licet enim Deus communiter sit in omnibus rebus,sicut causa in suis effectibus, bonitatem ipsius participatibus,& hoc,aut per essentiam,eo quod adest omnibus, ut causa essendi,aut per potentiam, sicut Rex in regno, inquantum omnia potestati eius subduntur ,uel per praesentiam, sicut paterfamilias, eo quod omnia
nuda,& aperta sunt oculis eius,nouo tamen modo existit,ubi prius erat,per huc secundum aduentum . Nouus autem modus,secundum quem Deus est in cre tura rationali per hunc secundum aduentum,est sicut cognitum in cognoscete,& amatum in amante, cognoscere autem Deum,& amare Deum, inquantu est
obiectum beatitudinis,est per gratiam gratum facientem . Et sic adventuq Christi in mentem,secundum gratiam gratum facientem,intelligendus est. Que asuentum desiderabat sapiens,cum dicebat,sap. 9. Mitte illam de caelis sanctis tuis& a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit,& mecum laboret, idest, mitte Christu Dei uirtutem,& sapientiam,ut mecum sit per uirtutem gratiae gratificatis,& m
cum laboret per dilectionem gratiar subleuatis,ut sciam quid acceptum sit apud te,per splendorem gratiae illustrantis . Petit igitur aduentum Christi in mentem, ut gratificetur quo ad modum essendi,& consoletur quo ad statum uiuendi, &illustretur quoad actum intelligendi . Et de hoc aduentu sparsim dictum est intractatu sacramentorum ,per quae,tanquam per signa sensibilia, consertur nobis gratia,uel eius augmentum,aut effectus gratuitus In hoc articulo disseremus tantum de tertio aduentu, de quo Luc. 2I. Tunc uidebunt filium hominis ueni. entem in nube cum potestate magna & maiestate. Scotus doctor subtilis dis '. .sen. q. prima,ponit quatuor congruentias dicti iudicii uniuersalis, ex quo ipsum non potest rationibus naturalibus demonstrari. Prima est, quia congruum est finaliter separari omnes malos ab omnibus bonis, ex quo malus non communicat bono,nis, uel ut malus corrigatur,uel ut bonus per eum exerceatur, iuxta illud Augustini super ps.1 .Nunc autem ueniet finalis determinatio, ubi nec ubtra boni exerceantur,nec mali corrigantur, & ex consequenti congruum est ferri
180쪽
finaliter generalem sententiam,& generale iudicium esse, ut separatio illa genearalis appareat iusta. Secunda ,quia in secretis iudiciis, quae fiunt circa singulas
personas licet sit iustitia,non tamen omnibus manifesta. Rationabile est ergo. νDeus habeat aliquod iudicium generale in quo manifestetur sententi uel iustiati quam exercuit in iudiciis particularibus. Tertia est quia sciit res sunt a priamo esciente, ita reducuntur in primum,ut in finem , sed propter speciales extiatus rerum a Deo,per illam operatione, de qua dicit Saluator Ioan. 3. Pater meus usu modo operatur ,& ego operor,cim fuerit unus exitus uniuersalis in prima rerum creatione,ita a simili praeter singulares reduistiones congruit esse unam fi nalem in finem suum,& per consequens adhaec,unam finalem seMentiam discretiuam, mali autem non reducuntur.Quarta,& ultima,quae est melior,quia propter hoc,quod unusquis ascribitur regno,uel carcori, totii multitudo ordinata ad regnum debet aliquando determinari ad possidendum illild,& tota alia mulatitudo,relinqui carceri,ut sic sit sequestratio duarum familiarum, seu ciuitatui
sicut tractat Augustinus ,per totum de civi. Dei Licet ergo singulariter nuc istri nunc ille ascribatur regno,nunc iste,nunc ille carceri, tamen costuu est aliquod iudiciu generale, futuyr esse per quod tota multitudo pulsa ad regnu,mittatur in possessione, illi , &tota alia relinquatur carceri. Notandum ad haec,quhd ultimum aduentum Christi quaedam sunt antecedcntia, quaedam uero concomita-tia, & quaedam sequentias Antecedentia, ut dicit beatus Tho. opus Io.6o. de
ultimo Christi aduentu, ultra illa septem , quae uulgaria sunt ι Quorum primum erit iniquitatis abundantia, & fidei, ac charitatis desectus, secundum illud Luc. 18. Filius hominis ueniens,putasne inueniet fide in terra e & primae ad T im. . Quod in nouissimis temporibus discedent quidam a fide,& Mati .et . Quoniam
abundabit iniquitas estigescet charitas multorum. Secundum bellorum commotio,de quo Mati. 2 . Audituri estis praelia,& opiniones praeliorum,&Mar. 13. Exurget gens contra gentem ,similiter,&Luc. I a. Et in terris pressura gentium. Tertium fames ,Mati. et . & Mar. y Erit fames per loca, & Luc. 2 i. Arescentibus hominibus,scilicet famis inedia . Quartum pestis. Matti Mar. & Luc. ubi supra. Erunt Pestilentiae per loca. Quintum, terremotus per loca,ut dicunt tres Euangelistae praefati in dictis locis. Sextum discessio,de qua Apostolus .2.ad Thessiet. Rogamus ne terreamini,nech per spiritum,nem per sermonem, neq; per epistola tanquam per nos missam,quas instet dies Domini. Nemo uos seducat, quonianisi uenerit discessio primum ab obedientia Romani Imperii, ac cita ab ooedie-tia Romanae Ecclesiae,& fidei catholicae, ut dicit ibi beatusTho. non erit Iudiciu . Septimum signum,est praedicatio Euangelii in uniuerso in udo ut habctur Mare. Mar. & Luci ubi supra,licet ex supradictis signis, non possit inferri certitudines ter aduentus Christi ad iudicium,ctim in praelatis Euagi listis dieatur,' oportet haec primum fieri,sed nondum finis. Unde Beatus Matthaeus addit,praedicabitur
Euangelium regni in uniuerso mundo,in testimonium omnibus gentibus,& iucueniet consummatio. Sunt alia tria, Primu est Antichristus cum ueritatis contradictione. Unde Apostolus. a. ad Thessal. 2. cum glo. inquit. Non ueniet ad
iudici si Dominus, nisi prius, ut dictium est,fiat discessio a Romano imperio,siue ecclesiarum, aspiriuiali obedientia Romanae Ecclesiae, siue hominum a fide . Et nisi manifestus fiat homo peccati seruus scilicet & sons Antichristus, filius per ditionis,idest diaboli, qui aduersabitur Christo in membris suis. Extolletur. n.