장음표시 사용
181쪽
super omne,quod salsa opinione dicitur aut colitur Deuet,ut sitiit Dii gentium ita ut in templo Dei sedeat a Romanis destructo,quod iudaei reaedificabunt. Nascetur autem Antichristus in Babylone de tribu Dan reprobata, sicut dicit glo. super Apocalyps m. Et beatus A mbrosius in libro de benedictionibus patria charum,suit enim filius Iacob ex Bala concubina,ancilla Rachelis. Post haec ue-- niet in Hierusalem,& circumcidet se,dicens iudaeis,se esse Christum in Iege promissum Vnde plebs iudaea specialiter ei adhaerebit,ut dicit Hai mo super Apocalypsim. c. xi. Donec Enoch, & Tya praedicantibus,qui ex illis suerint saluandi ad Christum reuertantur. Angelus bonus deputabitur primo Antichristo ad custodiam,sed quando ueniet in profundum malorum,&obstinabitur talirer in peccato,quod dicet se esse Deum,& extollet se super omne, quod dicitur Deus
aut colitur,ut inquit Apostolus. a. ad Thessal. a. tunc deseret eum angelus bo' nus ex toto;nec habebit eum postmodum ad protectionem, sed ad accusatiotie; ut inquit Viguerius in tractatu de iudicio uniuersali de mete beati Tho. Ipse au- . . tem erit incontinentissimus Dan. xi. In aperto tamen per hypocrisin simulabit castitatem,& sanctitatem,ut alios facilius decipere possit. Cor suum per superbiam magnificabitur contra Principem principum consurgens,idest contra ue rum Deum,ut dicit glo. super .8. mp. Daniel. In tantum enim elevabitur per superbiam,ut leges & caeremonias mutare conetur. Tantae ii praesumptionis erit quod no putabit se a Deo puniendum,propter hoc, quod Iudiciu differtur ps.X. Auseruntur iudicia tua a lacie eius. Erit & blasphemus, i dicitur Apoc.12. unde i Daniel .Xi. inquit,aduersus Deum Deorum loquetur magnifica. Et ad maiorem Dei contumeliam faciet imaginem suam adorari,& omnes suo charactere signari in manu dextera,& frontibus suis. Confitebitur enim uere se filium Dei & hominis. Affirmabit ante se nullum fuisse Christum,sed Antichristos, ut dicit glo. super . r. ad Thesscet. Quia scut in C hristo omnis plenitudo diuinitatis habitat ad Collos. a. ita & in Antichristo plenitudo omnis iniquitatis, quia in ipso erit caput omnium malorum diabolus. Unde glo. super illud ..Mati. et . Cum uideritis abominationem desolationis quae dicta est a Dan tele Propheta, stantem in P loco sancto, dicit,hoc est, Antichristum sedentem in templo sancto Hierusalem,
&se adorari facientem' . . t . I
De origine Antichristi, de eius sevitia in Christianos,deq; eius malis qualitatibus,similiter& de Elia ,& Enoch, ac illorum morte & resum
Riginem uero huius Antichristi referens Dominus Damasce. lib. q.
Orthodoxae fidei .c. 27. Ostendit plane eam ad ortum Christi opposito modo prorsus se habere. Nempe Christus ex matre uirgine S piritus sancti uirtute conceptus,& natus est supra naturae legem,& cum summa munditia,puritate , integritatoq; matris. Antichristus autem non ex immaculato nuptiarum toro,sed ex turpi fornicatione, inconcesset co- cubitu nascetur,ut talia in eo iaciantur,ab ipso exortu,suae malitiae fundamenta,
qualia deinde consequentur eius opera, sapit enim plerun ramus suae radicis naturam. Insuper Christus Dominus noster,ab ipso conceptus sui Articulo,Spiritu sancto fuit omniqua plenus,&septissimi illius dono repletus. Antichri-
182쪽
stus uero statim ab ipso natiuitatis exordio, diabolico spiritu replebitur, cuius suggestione per tyrannidis uiolentiam inducet multos in suae uesaniae consensum , clim saluator noster per summam mansuetudinem,& benignitatem, induxerit hominum corda in suae doctrinae & legis susceptionem . Christus item ipsam docuit ueritatem,&caelestem hominibus disciplinam attulit. Antichristus autem, fraude,dolis, astu, & multiplici calliditate circuiraleniet homines, & ad suam pertrahet sententiam, edoctus a patre mendacii, cuius suasu & inductione tentabit omnia. Deniq; Christus uera fecit miracula,mortuos suscitauit, ca cos illuminauit,&leprosos mundauit. Antichristus uero signa mendacia & prodigia faciet,inducentia hominibus admiratione,sed ab eo, cui mille nocedi sunt artes,& fraudum nomina mille, instructus,nulla secundum ueritatem faciet miracula uel signa , sed ad solam opinionem, phantasiam, & apparentiam. Quae omnia,ex testimoniis scripturae a Damasceno in dicto capite adductis,perspicua sunt. Caeterum, quemadmodum Uranni, Reges, dc Principes, paulo post exordium legis Euangelicae suscitarunt graues perlecutiones in Ecclesiam Dei ,ita faciet & Antichristus, quin imo longe acerbiores, & duriores, ut de tempore illius loquens Saluator, Matthei .et . contestatus fuerit. Quod erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo , neque fiet. Surgentenim pseudoChristi, & pseudoprophetae, & dabunt fgna magna, de prodiFia,
ita ut in errorem ducantur ,si fieri potest, etiam electi. Et nisi breuiati suissent dies illi ,non fieret salua omnis caro, sed propter electos breviabuntur Breuiabuntur inquam non mensura, sed numero, ne mora temporum fides concutiatur credentium. Grassabuntur enim haec mala tribus annis, Sc dimidio, quem admodum Daniel .c. I a. dicit de Antichristo, quod durabit per tempus, tempora ,&dimidium temporis-Inter omnes persecutiones quas a Trannis per pessa est Ecclesia,illa maxime insignis fuit crudelitate,& saeuitia persequentium, quae Imperatoribus Maximiano,&Diocletiano auctoribus, facta est, cum&Gquisita tunc in professores Christiani nominis tormenta sint excogitata, & illis irrogata. At persecutio ab Antichristo sutura ab ore ueritatis denuntiatur grauior uentura,& uiolentior, quam quaecunque praeterita infestatio Ecclesiae. Verun tamen non deseret suam dilectam sponsam Deus, tunc sine adiutorio,
neque destituet ipsam suo praesidio sed mittet duos propugnatores suos, Eliam&Enoc, Hiere. 33.&conuertent, sicut dicitur Malach. ultimo, corda patrum
in filios ad instructionem praeteritorum de fide Saluatoris, inquantum de ipsi crediderunt, de cor filiorum ad patres eorum , ubi glo. Quia suscipient fidem, quam illi habuerunt. De eorum praedicatione, de sancta conuersatione, dicitur, Apoca. xi. Dabo duobus testibus meis, scilicet, Eliae, de Enoch & prophetabunt diebus mille ducentis sexaginta amicti saccis, glo. Praedicantes pinnitentiam,& eiusdem exemplum ostendentes Hi sunt duae olivae, de duo candelabra in conspectu Domini stantes, Glo. idest lumen dantes aliis. Et citin finierint i stimonium suum, faciet scilicet filius perditionis aduersus eos bellum, & uincet
eos,& occidet, & corpora eorum iacebunt in plateis ciuitatis magnae,quae uocatur spiritualiter Sodoma de Aegyptus, ubi &Dontinus eorum crucifixus est,& uidebunt de tribubus,de populis,& gentibus,& linguis corpora eos per tres dies,& dimidium,& corpora eo' non sinent poni in monumentis. Et post tres dies de dimidium,spiritus uitae a Deo intrauit in eos,& steterunt super pedes suos, &H audier λ
183쪽
audierunt uocem magnam de caeso dicentem eis. Ascendite huc, & ascendcrsit in caelum in nube,& uiderunt illos inimici eorum. De aduentu supradicto Eliae dicitur Iohelis ultimo Ecce ego mittam uobis Eliam Prophetam,antequam ueniat dies Domini magnus,& terribilis. Ex quo loco,& supradicto I poc. xi. Eliacio salsum esse,quod nonnulli, asserunt Mahumeten illum spurcissimum,& execrandae legis auctorem, suisse uerum in persona Antichristum a sacris literis praenuntiatum, cum nec tempore suo,nec post eius mortem completa sint, aut co-plenda uideantur,quae uentura sunt circa finem mundi. Et praecipue quae dicuntur specialiter de Elia & Enoch mittendis contra Antichristum. Tandem Deus occidet Antichristum spiritu oris sui,ut dicitur . et . ad Tess. 2.Vbi glo. idest in uirtute spiritus sui. Et subdit,quod, secundum Doctores,occidetur in monte oliueti in papilione,& solio suo, in illo loco,in quo Dominus noster ascendit ad caelos. Interfecto autem Antechristo, non statim ueniet Dominus ad iudicium si cundum glo. Daniel.ra Sed concedentur quadraginta quinq; dies ad refrigeriusanctorum,& ad conuersionem,& poenitentiam subuersorum.Ministri uero In tichristi post mortem illius gaudebunt,ducentes uxores,& dicentes,licet Prin' ceps noster mortuus sit, habemus tamen potestatem, pacem, & securitatem, Matth. et . Et clim talia dixerint, repentinus eis ueniet interitus,primae Thess. .
Iudaei uero tunc conuertentur ad fidem Hierem. 3 3. Et sancta Ecclesia usque in finem pacificata quiescet, quia tunc fraudulentia, & saeuitia diaboli penitus ubique deficiet. Secundum principale praecedens iudicium,sive ultimum Christi aduentum sunt signa cum horribili coruscatione. Vnde Luc . a I. Erunt signa in Sole, Luna, & Stellis, de quibus expressus dicitur Matthaei .a Quod SoI obscurabitur ,& Luna non dabit lumen suum ,&stellae cadent de caelo,quia lumine carebim ut dicit glo. Rabant, Nihil prohibet heraciter intellisi sole, &Lunam cum cceteris sideribus ad tempus suo lumine priuari, sicut de bole con- 'stat factum tempore passionis. Vnde Iolictis . a. dicitur. Sol conuertetur in t nebras , & luna in sanguine, antequam ueniat dies Domini magnus ,&horim bilis . Quod quidem fieri potest diuina uirtute, tum ut uicinum indicent Domini aduentum, secundum glo. Tum etiam ad terrorem hominum, ut ad reuerentiam iudicis uenturi ,& subiectionem, homines praeparentur. Verum , ut
inserius dicetur, peracto die iudicii, & mundo in nouato, maius lumen dictae stellae, similiter sol & luna recipient, ut dicit plo. super Matthaeum. Tertium, quod praecedet ultimum Christi aduentum, erit ignis cum uehementi conflagratione ,de quo in fis. 96. Ignis ante ipsum praecedet,& infl ammabit in circuitu inimicos eius. V Di notandum, quod ignis iste quatuor habebit effectus secundum diuum Thom. Cpusculo .6o de ultimo Christi aduentu. Primus est, , quod mundum purgabit,unde glo. super illud primae cor. 7. Praeterit fioura huius mundi inquit,idest pulchritudo. Et super illud secundae ad Thessa priamo. In flamma imis dantis uindictam. Quod ignis erit in mundo, qui praec
det iudicium, tantum spacium aeris occupans, quantu occupauit aqua diluuii: qui exuret terram,&crassitudinem eius. Purgabit autem mundum a culpae infectione,& impuritatis commistione,quae sunt contrariae dispositiones ad quandam gloriae persectionem, quam Christus in aduentu suo mundo coferet,ut sensus carnis glorificatus delectabilius in ipso mundo Deu conlepletur. Secundus
ineffectus est, s bonos purificabit,ut dicit glo. ubi supra, in fiama ignis, quia ille
184쪽
. . nullii dolore ex igne sentient, sicut nec pueri senserui in caminό. Dan.3.Quanuis . . teorum corpora non seruabuntur integra,sicut puerorum seruata fueriit. Et hoc. idiuina uirtute fieri poterit, ut sine doloris cruciatu resolutionem corporum pa-
tiantur, de quibus Augustinus.Hoc crit incendium mundi sinctis,quod fuit ca- , .minus tribus pueris , in quibus fuerit aliquid purgandum per illum ignem. Aliis uero nullam molestiam ingeret. Sunt autem tres causae,quare subito illi, qui ui-i ui reperientur purgari poterunt. Vna,quia pauca in eis purganda reperientur,. sum tςrroribus & persecutionibus praecedentibus suerint phrgati. Alia, quia uiui uoluntarie sustinebunt. Poena autem uoluntaria in hac ita suscepta, multo Plus purgau,quam poena post morte inflicta sicut patet in marty ribus, qui ultro ad carceres & mortem exponebant corpora sua Vnde si quid in eis' purgandum. fuerit,passionis flamma tolletur,clim tamen poena mas tu fuerit breuis in comparatione ad illam,quae sustinetur in purgatorio. Ultima quΘd isteJgnis recupei risit in intension quantum amittit in temporis abbreviatione fertius effectus est, quod cruciabit malos. Vnde in ps. 9. Ignis in conspectu eius exardescet,di- cit Slo; Ignis. istemnaterialis eri quo comburetur facies huius mundi,& mali punientur, 'Oni uero purgabuntur,poena enim terret,quos praemia non inuitant. inartus effectus huius ignis iecundum Dodiores est quod tam bonorum , qua malorum corpora incinerabit;&quantiim ad omnes praedictos effectus, praece det iudicium,sed quantum ad cruciatum malorum,sequetutiudicium, pr pter
enim diuersa officia huius ignis praecedentis,& sequentis iudicium, dictitur duoia ignes,ut tangit gloi primae cor. 3. super illud, uniuscuiusque opus quale suerit ,
. De comitantibus uniuersale iudicium. Caput. XXXII.
pnetas, proueri prina ozVocaui,& renuistis. Secunda per apostolos &pdicatores, Lucae.1 Misit seruos suos hora caenae dicere inuitatis &c. Tertia erit per ultima .uoce tubae,&haec citatio erit perenaptoria .Veniet igitur dies, in qua conuo cabit Omnes angelos,& sanctos,qui sunt in caelo,& omnes homines,qui tunc erunt in terra,& omnes dpemones,& damnatos,qui erunt in inferno,similiter & cos, qui crunt in purgatorio. Vnde dicitur,Cum uenerit filius hontinis in inaiestate stia& omnes angeli cum eo ,a sortiori daemones non deficiet, ne unus quidem . Et beatus Paulus. 2. cor. S. Omnes nos manifestari oportet ah te tribunal Iesu Christi. Non erit quaestio comparendi per procuratore,sed oportebit in propria pem sima comparere gd portandum procesIum, & respondendum categorice, prout gestum est in corpore,sive bonum,sive malum. Beatus T lio. addit ad praedicta, quod Intererunt etiam pueri decedentes cum originali, quod probat per illud Apoc. m. Vidi mortuos magnos,& pusIIs stantes in conspectu throni,& ape
185쪽
ti sunt libri, 'iudicati sunt mortui, ex his quae se Ipta sunt in Iibris eorum. re
quamuis in libris illorum paruulorum non sintscripta peccata actualia, peccatutamen originale scriptum est,ideo iudicabuntur,non tamen tristabuntur, sed Iartabuntur oe gloria corporali iudicis,quam misericorditer Christus, secundi mdictum Doctorem,eis ostendet. Et cum per dexteram intelligatur potior & n bilior locus dextera in iudicio erit in aere,in qua erunt boni,& snistra in terra, in qua ex uno latere erunt damnati, & ex alio paruuli illi sub bonis. Et quo ad illam sententiam dicendum est, quod ignis nomine omnis poena intelligitur, &quod illa sententia est generalis & applicatur singulis secundum proportionem
peccatorum,&demeritorum . Et quantum ad dexteram,uel sinistram intelligititur de his,qui habuerunt usum rationis . Omnes ergo comparebunt. Nec obstat
illud ff. primi. Non resurgent impii in iudicio,quia debet intelligi, de immutari in melius. Unde Apostolus primae cor.I . Cmnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur. Mali quidem resurgent, sed non immutabuntur in melius. Si quaeratur quis faciet illos resurgere. Respodet Apostolus,quod Deus in nouissima tuba. Canet enim tuba,quae erit ualde terribilis,quod considerans iIob.3i. dicebat. S emper enim quas tumentes super me fluctus, timui Deum , dc pondus eius scilicet citationis & tubae 'ferre non potui,quin uidelicet caderem in terram. Quae uerba exponens beatus Gregorius est. Iob flagellatus ,simplex. & iustus a Domino approbatus,timuit uidelicet hanc tubam,& Apoc. I Ioannes Euangelista beatissimus, uirgo,electus a Domino,& inter caeteros magis dia' Iectus, cum audiuit uocem de cacto, tanquam uocem aquarum multarum , &tanquam uocem tonitrui magni, cecidit tanquam mortuus, propter scilicet
terribilem sonum ,quem non poterat sustinere. De hac tuba beatus Hieronymus dicebat. S iue comedam,sive bibam,sive quid aliud faciam,semper insonare uidetur in auribus meis illa terribilissima Tuba,surgite mortui, uenite ad iudicium. Secundum principale notandum de iudicio uniuersali , & tactum in Evangelio,csidi uerta utuatio , unde subditur in eodem. Separabit eos ab inuicem, sicut pastor separat oves ab hardis. Statuet quidem oues a dextris, haedos autem a sinistris, per dexteram intelligens digniorem in sacris literis; & potio, rem locum siue maius bonu ,& hoc modo boni erunt in eminentiori Ioco,quia in aere,mali autem erunt in terra ex latere sinistro, respectu Christi,non immutati in bonum,sed inuoluti doloribus,tormentis, ac igne conflagrationis, associati,& circundati daemoniis. Tunc adimplebitur illud ff. 7 6. Mirabilis mut tio dexterae excelsi. Multi tamen in hac peregrinatione sunt in parte dextra , qui tunc erunt in sinistra,& e contra.Illi dicuntur esse in dextera huius mundi, de quibus ps. I 3. Promptuaria eorum plena,& paulo post, beatum dixerunt populum , cui haec sunt. Pauperes uero iusti,afflicti,angustiati, sunt in sinistra padite huius mundi ,sed in iudicio fiet mutatio dexterae excelsi, & illi, qui in mundo suerunt in dextra, erunt in sinistra ,& qui in sinistra, in dextra. Tunc ueriLeabitur illa eiusdem iis. sententia. Beatus populus, cuius Dominus Deus eius. Haec mutatio fiρurata fuit in cancellatione manuum Iacob, gen. F. cum ben diceret filios Ioleph. Haec dexterae mutatio, & separatio inchoabitur in resurrectione et apud eos,qui uiui reperietur,quia dictu e,unus assumetur,& alter relinquetur. Tuc separabutur uiri ab uxoribus,& paretes a filiis, si unus eorum fuerit bonus, & alter malus,nec fiet cum benedictione talis separatio, sicut in hac utit insed
186쪽
ta,sed cit mesedictione,& improperio malo di,quar eget ut,& ingratitudIne beneficio' . Tuc uerificabitur illud Hiere. Vnusquis a proximo te custodiat & in omni fratre suo non habeat fiduciam,quia omnis frater supplantans supplanta bit,& illud Marci .a . Tradet frater fiatrem in mortem,& filii insurgent in paretes.& morte eos afficient. Tertium notandum circa iudicium est sinetularis discussio,& examinatio ibi, tunc dicet hos,qui a dextris &c de qua Iohelisaii Co- gregabo omnes gentes in ualle Iosaphat ,& ibi disceptabo cum eis, tunc procelsus cuiuslibet examinabitur, & expostulabitur ratio uilli tionis S ed quia dicitur Ioan . . Pater non iudicat quenquam,sed omne iudiciu dedit filio, & pati-
Io post. Potestatem dedit ei iudicium facere ,quia filius hominis est, posset du-yitari de ministro huius discussio nis,super quo dicunt Theologi, quhd potestas
iudicandi auctoritativa pertinet ad solum Deum,delegata uero,& instruimentalis ad Christum secundum humanam naturam unitam filio Dei, & hoc prop*r bonorum consolationem,quibus recitabit omnia merita, & de eis ipsos coram toto mundo commendabit ,& praemia praemunciabit. Similiter & propter acriorem exprobrationem malorum,quorum demerita etiam manifestabit, & exprobrabit eorum malitiam ,&negligentiam,quippe cum eos interius inspirauerit,& exterius monuerit,ac Geplum praebuerit. Allegabitq; omnia, quae pro cis ipse fecit,& sustinuit,exaggerabitq; illorum ingratitudinem. Posset ulterius quaeri,an huiusmodi discusso,& examinatio fiet in inflati, uel in tepore,& an uocaliter . Beatus Augustinus .ao. de civi. Dei. c. pri.inquit, Per diem iudicii intelli--gimus nouissimum tempus,nam per quot dies hoc iudicium tendatur, incertum est, sed scripturarum more sanctarum,diem solere poni pro tempore, nemo, qui
illas literas quamlibet negligenter legerit,nescit. Vnde Ioelis.3. dicitur. In diebus. od autem in iudic)o generali sit duratio successionis, ex ordine iudicii
a Christo reuelato apparet. Iudicium etiam uniuUAeerii ad manis stadam diuinam iustitiam de quibuscunq; operibus bonis & malis,coram toto infindo. Et quan uis saluati clare uidentes diuinam essentiam omnia distinctὰ in instati co -gnoscere possint, propter diuinae essentiae perseditionem,omnia d istimne repre- scntantem, mali tamen,qui ad huiusmodi uisioriem non elevabuntur, omnia distincte si ines intueri non poterunt. Et quan uis Angeli, qui sunt altioris naturae quam homo,possint plura distinete per speciem intestigere , non tamen omnia lFient igitur. Omnia in tempore breui,diuina uirtute ad haec iuuante. Nec obstat quod dicit Apostolus primae cor.I3. In momento,in ictu oculi ,quia uel iIlud re fertur ad resurrectionem, uel accipitur pro tempore breuissimo, mira enim cel ritate,secundum dictum Augustinum,enumerabuntur. Aderit enim quaeda uis diuina, qua fiet, ut cuncta peccata breui tempore ad memoriam reuoccntur. Vnde Malach.3. dicitur,ero testis uelox maleficis. Et habet beatus Rugustinus pro in conuenienti, quod legatur aliquis liber materialis in iudicio Vlti ruum est finalis omnium retributio, ibi. Ibunt hi in supplicium aeternum,iussi autem in uitam aeternam, de qua in sequenti capite, similiter & de sententiis ferendis in iudicio,ac eorum executione . Antequam ueniamus ad sententiae prolatione, dicendum est de persona iudicis. De qua diuus Bona uentura. 7. dist. q. l. prima, art. pri. inquit quod Iudex in aliquo,duplici dicitur ratione,aut quia ipsius est ferre sententiam,aut quia assistit serenti, secundum quod aliqui iudices assis ut& quodammodo consulunt iudici principali. Qui ergo seri sententiam , ille est
187쪽
principalis iudex,& talis est solus Christus, sicut patet, Mare. et s. V exprimitur
modus quo seret sententiam. Qui autem assistunt iudici,etiam nomen & dignitatem iudicantis sortiuntur,& tales sunt uiri persecti qui ultra opera necessitatis praeceptorumsupererogaueriint perfectionem consiliorum,ut Apostoli, tanquacapita,&eorum persecti imitatores. Assistentia illa non erit ad consulendum, cum Dominus consilio non indigeat,sed erit ad quendam honorem, & appro' pinquationem ad iudicem,quam possumus ,iuxta uerbum Domini, appellare honorabilem consessionem,ratio autem huius honorabilis consessionis meritoria, est perfectio supererogationis,sed ratio finalis est ad condemnationem malorum,ex uitae suae comparatione,& ad gloriam Christi per sententiae eius approbationem. Sententiam enim Domini ut iustam approbabunt, & malorum uitam sua comparatione, condemnabunt. Ex quibus sequitur, quod quidam sancti& Apostoli dignitate iudicabunt,non tamen ut Christus. Vnde dicitur de eisdeApostolis Matti I9. Sedebitis supersedes duodecim,iudicates duodecim mbus Israel. El. c. I a. Loquens Dominus iudaeis de Apostolis,dicit . Ipsi iudices uestrierunt,ubi glo.inquit,quod habebunt iudicandi auctoritatem Similiter ibidem, Viri Nini uitae, & Regina Austri surgent in iudicio contra generationem istam. De Angelis idem sanctus Bonaventura .q. a. ait, quδd iudiciaria potestas tripli ci ex causa communicata est Apostolis,uidelicet,Ratione comparationis,& sic iudicium erit bonorum & malorum. Ratione approbatIonis, & sic erit bonorum,& angelose tantum. Et ratione consessionis honorabilis. quoδ er L noriundia lummodo. Proprie autem loquendo iudiciaria potestas non erit in angelis nus eo modo,quo uictum est,ratioe scilicet approbationis, ratio autem quare aliis
a Christo attribuatur iudicium,est quia seruarunt consita. Quia igitur periec runt illa Apostoli & sancti,& suerunt similes Christo in uera persectione,iccirco ei in iudicando,modo supra exposito assistent. Si quaeratur an omnes iudic buntur. Respondet idem Doctor,ubi supra. q.3 .inuo iudicium extenso no mine,& sic est collatio manifesta meriti ad praemium. Et est iudicium proprie, quod dicitur fiscussio meritorum, & prolatio cum quadam discussione, & sententiae definitione.Similiter est iudicium appropriate, quod est ipsa condemn
tio ,unde iudicatus dicitur condemnatus. Primo modo omnes iudicabuntur. quia omnes conuenient,& patebit quomodo Deus omnibus retribuet secundumerita,& hoc est ouod dicit Apostolus,Cmnes manifestari oportet. Secudo modo non omnes iudicabuntur,sed erui quatuor ordines,ut distinguit beatus Gregorius in mores. &Magister sen. in supradicta dist. In iudicio enim duae erunt partes, electorum scilicet,& reproborum ,& bini ordInes in eisdem singulis pamtibus continebuntur. Alii enim iudicabuntur.& peribunt quibusdominica inclamatione dicetur,Esuries,& non dedistis mihi manducare. Alii non iudicantur,& pereunt,ut illi quibus Dominus ait, Qui non credit iam iudicatus est Ioannis 3. Eorum enim damnatio toti Ecclesiae nota est & certa ,& ideo dicuntur tunc non iudicari ,quia ad conspectum districti iudicis cum aperta damnatione suae infidelitatis accedent. Qui uero prosessionem fidei sne operibus haben iudicabuntur,& peribun idest redarguentur ut pereant, ut autem fidei sacrameta non tenuerunt,increpationem iudicis in se fieri non audient, quia infidelitatis suae tenebris praeiudicati, eius,quem despexerant, inuectione, redargui non merentur. Illi ergo uerba iudicis audient,qui eius fidem,saltem uerbo tenuerut
188쪽
Et hi iudicandi dicuntur,non aute illi qui aeterni iudicis,nec uerba perceperunt,
nec eius reuerentiam, uerbolenus seruare uoluerunt. Ex electorum uero parte.
Alii iudicantur,& regnant,videlicet qui uitae maculas lachry mis tergunt, & et emosinarum superinductione operiunt,quibus iudex uenturus in dextera consistentibus dicet. Esurivi,& dedistis mihi manducare. Alii autem non iudicantur & regnant,qui etiam praecepta legis persectiori uirtute transcendiit, quia nohoc solum,quod lex praecipit,implere contenti sunt,sed & quod ad persectione, de quibus Esa. . Dominus ad iudicium ueniet cum senatoribus suis, & Salomo Prouer.3 s. de Ecclesiae sponso loquens,ait,Nobilis in portis uir eius,quando sederit cum senatoribus terrae. Hi ergo recte sub generali iudicio no tenentur, sed iudices ueniunt, quia & praecepta generalia uiuendo uicerunt, & omnibus relictis, Christum sequuti sunt Recte pauperibus iudicium tribuit,qui quanto huic mundo humilitate despecti sunt,tanto tunc maiori culmine potestatis excrescet, de quibus dicitur Apoc. 3. Qui uicerit,dabo ei sedere mecum in throno meo,sicut & ego uici,& sedi cum patre meo in throno eius . Vinces Dominus, cum patre in throno sedit,quia post passionis certamen,& resurrectionis palmam, quod patri esset aequalis omnibus claruit. Nos uero in throno filii sedere est ex eius. dem filii potestate, iudicare. Quia enim iudicandi principatum ex eius uirtute percipimus,quasi in throno eius residemus. Tertio modo,secundum quod dicitur iudicium condemnationis,iudicabuntur,ut dictii est,mali soli. Et istud iudicium incipit in praesenti,per executionem in infidelibus, & per expoliationem in daemonibus,& consummabitur in futuro. Vnde iudiciu non iterabitur, sed consummabitur. Ouo ad angelos dicit ide Bonaventura ubi supra. n. g. quod Daemones iudicabuntur iudicio condemnationis led non uiscussionis,ratio co-demnationis uenit,tum ex parte iustitiae Dei,tum ex parte gloriae Christi, tu ex parte meriti,tum etiam ex parte cosummationis supplicii Ex parte iustitiae Dei quia sicut iudicium hominum uniuersale fiet, ut iustitia Dei hominibus innotescat,& appareat,sic etiam iudicium angelorum,& condemnatio fieri debet. Ex parte gloriae Christi,quia Christus triumphauit de diabolo,& iudicatus fuit eius suggestione a membris eius, ideo debet iudiciariam auctoritatem super ipsum accipere. Ex parte meriti,quia enim participes fuerunt culpae humanae, debent& participes esse contumeliae, & poenae . Ex parte supplicii consummandi,sicut enim omnes homines expectant iudicium, uel ad consummationem gloriae, uel poenae,ita & Daemones iudicium euadere non debent, ut si quid poenarii eis do est,suppleatur plene.Vnde simul inuoluentur cum omnibus damnatis, & simul in carcerabuntur,& ita ad iudicium deducentur,& iudicabuntur. Quod autem , Ioan. I 6. dicitur, Princeps huius mundi iam iudicatus est, iccirco iudicatus dicitur,quia potestas est ei aliquo modo subtracta, luantum ad bonos, sed non omnino,ideo oportet tunc eius iudicium consummari,sicut supra de infidelibus dictum est. Antequam serantur sententiae,sunt praenotanda quaedani sciti una, posita a Domno Ioanne S colo. s. dis L .q. prima Videlicet, quod iudicium primo sumitur generaliter, pro quacunq; certa notitia communi sensibilibus,&intelligibilibus,de quo Arist. a. de Anima. t.c. I s. Quod sensus communis iudicat de sensibilibus diuersorum sensuum. Secundo, pro certa apprehesione intellectuali,quo modo definitiua cognitio de aliquo,dicitur iudicium de ueritate illius,iuxta illud primi Ethi. c. 3. Unusquisque bene iudicat, quae cognoscit,
189쪽
& hic est bonus iudex . Tertio iudicium accipitur magis proprie,ut dicitur de uis
ro aliquo complexo,secundum enim Augustinum .3. delibero arbitrio, nullus iudicat de regulis aeternis,sed secundum eas de aliis,& sic iudicium cst certa apprehenso de aliquo per aliud,omne enim uerum complexu apprehenditur esse tale per aliud, etiam si esset immediatum,cum iudicetur uerum per rationes te minorum primo post.t. c.6. Principia enim cognoscimus,inquantum terminos cognoscimus.Quarto modo dicitur iudicium de uero complexo,quod est con
L L clusio,ctim de ea iudicetur,no modo per terminos,sed & per principia. Quinto, o specialius dicitur iudicium de conclusione practica, ctim iudicium si dictamε ' intellectus practici,consonum iustitiae,quae non respicit speculabilia, sed oper bilia. Sexto sum lex non tantii determinet de agendis, & fugiedis,sed & de praemiis reddendis,bene meritis,& suppliciis, male meritis, ut ex amore praemioni illi alliciantur ad bene agendum , & ex timore poenarum isti retrahantur a male agendo ,ideo magis proprie accipitur iudicium pro determinatione certa,de M M in iis,uel suppliciis reddendis. Vltimis,&strictissime iudicium accipitur, prout pertinet ad habetem auctoritatem determinadi iuxta illud de regulis iuris in .6. Sententia a non suo iudice lata nulla est,& ex consequenti completissima ratio iudicii stat in hoc,quod est completa determinatio, & auctetica reddendi alicui NN secundum merita sua . Completa inquam quia includit determinationem firma intellectus,& uoluntatis efficacem, hoc est uoluntatis potentis,& intendentis, se cundum determinationem intellectus retribuere. Et hoc est quod specificaturi per illud,aurientica,quia per hoc intelligitur quod si illius, qui secundum uolutatem suam es cacem potest determinationem intellectus, & uoluntatis perdi O O cere ad effectum ,Ex quibus apparet diuisio iudicii, in genere,in approbatiuum S condemnatiuum. Nam iudici possunt esse manifesta aliqua,ex quibus sequμP P tur in particulari,illum esse praemiandum,puta quia bene meruit,uel puniendis, quia male egit ,& prima sententia est approbatilia,secunda codemnatiua. Iuxta ista, quandoq; in nobis seruntur duae aliae sententi una quando pro aliquo proponuntur digna merita iudex inueniat proposta non ess uera, sequitur sententia repulsiva a praemio. Alter quando contra quempiam proponsitur aliqua digna supplicio,& inueniuntur esse falsa Gequitur sententia absolutiva, qua ta Iis coram iudice accusatus,pronuntiatur innocens. Addit ad haec S colusiquod in illo iudicio aliquid erit praeuium,uidelicet , innote entia meritorum, uel dAmeritorum,propter quae seretur talis uel talis sententia, &aliud completivum - uidelicet latio sententiar,& executio illius, licet possint distingui latio, & executio,de quibus insta per ordinem dicetur & primo de lentetia bonorum . seclido de sententia malorum de quibus non nulli dicunt,quod per locutionem seren- dae sunt,iuxta illud,Matth. 23. Tunc dicet his,qui a dextris cius erunt ,& caetera.
Et illud quod Saluator dixit Pharisans Ioan .8. Multa habeo de uobis loqui, & iudicare. Caeterum,ut dictum est supra, secundum humanam naturam iudicabit, cum dicat de seipso Christus, Ioan. s. Data est mihi omnis potestas iudicium faciendi .similiter.Venit hora quando mortui audient uocem filii Dei. Citatio in super fiet in uoce Arcsangeli,& tuba Dei. Sanctus tamen T lio. tenet,quod superius allegata intelligantur mentaliter,adeo quod mentaliter percipient omnia supradicta,& quavis s corporaliter appareat,& uideatur ab omnibus ut iudex cognoscatur ,no inde sequitur,quod corporaliter audiatur,uiso .n. subito fieri
190쪽
bum it A: I'd'M0 p tri mei mansiones multae sunt. Pera . - - π xyn vix ntur omnes ad denarium diurnum hoc est ad uisioneminae essentiar,non tamen eodem modo ,& aequaliter participadam de ara ' ' i,sex x S contenti,qui tamen maiorem habuerunt cha is y V mpruerunt,cu maiori delectatione fruentur ea Quo ad nossessio
mutabile,led aeternum. Ericientur enim omnes electi Reges regiae enim di ani
D ,in eo requiescerent .Saluator deinde assignabit ratio-
ni . .' 'ς'Im per bona opera nil mereremur, no allegasset 2 thhΑ ia , . ''T N ς iuncto enim rationalis est. Tuc boni messibili laetitia repleti ,ut Regina Saba uiso templo, &Sapietia Salomonis
oindes humillime in maximam gratiarum actionem prorumpent.
malorum,ac mecutione illius, similiter & de consequentibus unruersale indicium. Caput. X X XIII 1 V praedicta fient,mali timore, & tremore correpti,uidentes se dol relictos,turbabuntur de iudicis benigna couersione ad bonos, & eorum retributione & tunc dicent illud sapien s Hi sunt,quos aliqua- in derisum, nos insensati uitam illorum aestimabamus in Lamam,& finem litarum sine honore. Ecce quomodo computati sunt inter filios Dei,& inter sanctos sors illorum est. Quibus existentibus in tali turbatione,& conscientiis eorum eos accusentibus,tudex uidelicet Saluator noster in Qrma terribili uertet se contra eos sententiam serendo ,& dicet. Ite maledicti in i nem aeternum,qui paratus est diabolo,&Angelis eius. In qua exprimuntur principalia in serni tormenta. Erim Uierbum in dicta sententia contentsi , uidelicet, Ite.significat poenam priuationis negm,quae est maxin pomarum, ad quam sequitur maius tormentii,ssi a tema gehennae. Exemplum habemus in perditi nibus bonorum,quia quanto maius bonum ex culpa perditur, tanto maiorem generat tristitiam. efundum uri -Maledicti, maledici enim a Deo &egpelli cu opprobrus, & contumeliis est maximum tormentum. Vnde Naum 3. dicitur.