장음표시 사용
211쪽
modum Lazaro ulceribus, Eme ,& paupertate afflicto concessit, Lucae . I6. Malis quippe ,huius mundi opes & bona impartit, ut tuae beneficentiae muneribus reuocet eos ad uitae rectitudinem, beni nitatis largitate reducat ad salutem,atin ad suum bene orem coledum. Verum ipsi suae untatis prauitate,eisdem abutuntur bonis, ad illecebrasau rum uoluptatumn ad grauioris iudicium danationis, illa sibi materia se E diuerso bonis inscrt Deus hic tribulationes, ad expurgan haerentis animae,& peccatorum contractorum, quia meliora illis bona praeparara uidelicet, artema. Quocirca non uult animos impleri bonis huius caducis,sed ,quemadmodum dicit beatus Gregorius . Qui humiliter hic flagella suscipiunt,postea ad requiem sublimiter suscipiuntur,sic uua,inquit,calcibus uis ditur, & in uini humorem liquatur, sic oliua contusionibus explessa , amurc. suam deserit & in olei liquorem pinguescit ,sic per trituram areae a paleis grana separantur,& ad horreum purgata perueniunt Idem Damascenus talpturae stimonio probans futuram resurrectionem adducit inter caetera illud in Gene. c. o. uerbum Domini ad Noe post diluuium,quo prohibuit humani sanguinis effusionem ,quod de manu omnium bestiarum ipsum esset requis turus, quod, secundum glo. in praesito Damasceni loco,sic intelligitur,de manu omnium bostiarum requiret Deus humanum sanguinem,quia hominum etiam a bestiis in tersectorum corpora,in extrema resurrectione reuocabit ad uitam , rursus unito corpori sanguine,qui, dum uitam hic agebat,prius in eo fuerat. Mati. etla .22 dicitur. Ouod Dominus non est mortuorum Ueus,neq; morientium. Mortuos& morientes scriptura appellat,nullo modo subsistentes ,& qui omnino ,& quatum ad corpus,& quantum ad animam interierint,liorum quidem non dicItur Deus,quia refertur duntaxat Deus ad existentes, & in natura quoquo pacto habentes esse . Cum itaque Deus ad Moysem se appellauerit Deum Abraha,llaac,& Iacob, iam morte resolutorum contestatur, probatam esse,& ostensam mortuorum resurrectionem,quo argumento usus est Dominus noster in badducaeos ne antes resurrectionem. Mati. 22. Adiicit& aliud scripturae testimonium Damasce. expS.Io3 depromptum,scilicet. Emitte spiritum tuum' reabunturi n. P secundum cundem, de iterata animarum ad colyus unione, est sermo, liquiae emittet spiritum suum Deus,clim uirtutem uiuilicandi ouae S piritu lancto tu 9 expandet in omnes mortuos,& e tumulis rediuiuos excitabit, ut Ezechiel 37. capitectatius explicuit, Et tunc sane creabuntur quiarum hilo suscitabuntur corpora,& renovabutar Ecies teta,quia te ena corporis humani moles in meliorem commutabitur qualitatem. In luper subnectitur a o eo dem Uamasce. ex Daniele,aliud eiusdem rei argumentu,qui .I2. cap. ait. Huoa multi dormientium in terrae puluere resurgent, quod non ideo dictum putetur, quia multis ad iteratam resurgentibus uitam, & aliqui suturi sint resurrectionis eX pertes,& minime resurrecturi, cum dicat beatus Paulus secundae cor. 3. Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut relarat quisque,prout oessi in corpore, siue bonum,sive malum ,& primae cor. IS. Cmnes quidem resumemus . Sed est haud dubie omnium futura resurrectio . Verum consuetudo O lou endi sacrae scripturae est cui inquit beatus Augustinus. 2o. de cim. De JUmnes multorum appellatione denotare,& multos,pro omnibus interdum dicere.
Itaque inulti dormientium resurgent,idest,omnes mortui resurrecturi sunt cu-
212쪽
iusuis suerint aetatis dum uitam agerent sexus aut conditionis. Quinimo & qui in ipso iudicis aduentu, aut paulo ante inuenientur uiui, morientur per ueram animae a corpore dissolutionem ,ut compleatur in eis illa ps. 88. sententia. Quis est homo, qui uiuet ,& non uidebit mortem . & illa Pauli ad hebraeos .9 . Statutum est hominibus semel mori. Ex Euangelio etiam beati Ioannis.c. S. Dam sce. ubi supra,astruit resurrectionem ,ubi omnes,qui in monumetis sunt,dicuntur audituri uocem filii Dei,uidelicet. Surgite mortui, & uenite ad iudicium, nnam eius fiet iussu,& imperio: Archangeli autem,& caelestium spirituum, eadeuox erit,ut exequentium Dei iussum, & sermationem uocis administrantium,
ut dicit Apostolus primae ad Thess. . Quoniam ipse Dominus in iussu,& in uoce Archangeli,& in tuba Dei,destendet de caelo. Dicitur autem uox illa tuba. cquia officium tubae ueteris testamenti fungetur,& simile cum illa peraget mini sterium. Si quidem secundum Mosayca instituta, tuba ordinata iliit ad conu candum populum ad conciliuili ad preparandum milites in bellum,& denique
ad inuitandum homines ad festum. Illa autem diuina uoce accersentur omnes ad iudicium Dei. Armabitur omnis creatura,in accusationem malorum. Nam pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos,sap. . Et invitabuntur iusti ad perpetua festa canorum. Deni*,saeis, & opere, Dominum nostrum comprobasse mortuorum resurrectionem,ostendit Euagelista Ioannes. c. xi. eo quod L
rarum resuscitauit quatriduanum a monumento . Verum quia mortuorum resurrectio fit ad uitam immortalem,& nullo unquam fine terminandam, ideo La rzarus,adolescens, & puella, a Christo suscitati cum non fuerint suscitati ,'nisi ad mortalem,& passibilem uitam, completam resurrectionem non habuerunt, sed potius imaginem quandam futurae resurrectionis sertiti sunt. De qualitate suscitandorum,quo ad omnes in generali,& in specie,quo ad bonos,& malos. Caput. XXX XI. Anetus Thomas opusculo .6. super hoc articulo,inquit. Quod quo A
ad omnes, quatuor conditiones attendi possunt in resurrectione. Prima de idemptitate corporum resurgentium, cum idem numero corpus surrectitrum sit ,quo ad carnem,& Offa,de qua,priniae cor. IS. Oportet corruptibile hoc induere incorruptione,& Iob. I9. Rursum circundabor pelle mea,& in carne mea uidebo Deum Saluatorem meum. Secunda erit quantum ad qualitatem,quia corpora resurrectura,erunt alterius qualitatis,quam nunc sint,quia,& quo ad beatos,& quo ad malos, corpora erut incorruptibilia, cum boni sint futuri semper in gloria, & mali semper in miseria .
Tunc etiam propter eorum immortalitatem,& incorruptibilitatem, no erit usus ciborum,& uenereorum, Mari 22. In resurrectione,neque nubent,neque nube- Btur,sed erunt,sicut angeli Dei in cacto . Tertia conditio concernit integritatem, quia omnes,& boni,& mali resurgent cum omni integritate, quae ad perfectionem hominis pertinet,non enim erit ibi caecus,vel claudus. Ultima est quantuad aetatem,quia omnes resurgent in aetate perfecta,idest, triginta trium,uel duorum annorum. Et ratio est,quia,qui nondum peruenerunt ad tempus hoc,non habent persectam aetatem, lenes uero eam iam amiserunt, ideo iuuenibus, &pueris addetur quod deest,senibus uero restituetur,ut dicitur ad Eph. . Donec
213쪽
c occurramus omnes in uirum perfectum,in mensuram aetatis plenitudinis Chri sti . Ad haec secundum diuum Bonaventuram dist. 3. quarti art. primo.q. S. sci endum,quod in resurrectione tria est reperire. Primum est corporis ex pulueri-.bus ieirmatio,& hoc est contra naturam, idest, contra solitum naturae cursum, quae potest perfecta destruere,non autem destructa reparare. Secundum est ipsi corpori re rmato,animae uti o,& hoc est animae naturale,quod ,uidelicet, compori optime organtiato,cui desiderabat uniri, uniatur, licet non possit seipsa eidem uniri sed uirtute duntaxat diuina. Tertium est unitorum inseparabilis colligatio,' hoc est supra naturam,uidelicet,quod ex corruptibili fiat incorruptibile, & inseparabile. Quoniam igitur primum,& ultimum sunt supra,vel contra naturam , ideo nullo modo habemus dicere resurrectionem esse naturalem, sed supra naturam. S i quaeratur causa nostrae resurrectionis,dicit idem sanctus, ubi supra q. 6. Qigid in Christo est assignare nostrae resurrectionis duplicem causam, uidelice' eficientem,&exemplarem. Prima adhuc est duplex,scilicet,uel ut primum principium,aut ut instrumentum,efficiens ut primum principiti, crit beata ii in itas, inciens uero ut instrumentum,erit uox Christi, ad cuius uocationem,& uocis prolationem,mortui resument . Exemplaris etiam est duplex, una, in qua res cognoscitur,& disponitur,& sic est Dei filius, secundum diuinam natui am,& tota trinitas. Secunda, in qua res inchoatur, & cxemplificatur, & hoc modo Christi resurrectio est causa,de qua Augustinus in libro de tri. Talia citat; corpora nostra,quale Christus sua resurrectione monstrauit, unde est quasi exc-plum,in quo nostra resurrectio est inchoata,tanquam membrum in capite, ut
dicitur ad Eph. a. Conuiuificauit nos Christo, & corresuscitauit, & consedere fecit in caelestibus in Christo Iesu. Ex quibus patet,quomodo Christi resurrectio& uox eius est causa nostrae resurrectionis,& quod resurrectio,& uox est filii Dei an carne. Ideo inquit beatus Augustinus super primum caput Ioannis. Quod
per uerbum sarnem factum,fit resurrectio corporum. Quantum uero ad quali tatem bonorum,dicunt Doctores,quod erit specialis gloria, quia habebut cor pora lor .ata. Modum ponit A postolus, primae cor. II. dicens . Insipiens tu, quod seminas,non uiuificatur, nisi prius moriatur,& quod seminas,non corpus, quod futurum est, seminas,sed nudum granum. Deus autem dat sibi corpus, sicut uult,&unicuit seminum proprium corpus,quas diceret. Quod in semini, us,quae tu in terram iacis, per annos singulos fieri uidos,hoc in tua came, quae lege Dei feminatur in terra,futurum esse non credisὸ Nonne, cum diuersa semina quis in unum permiscet,& haec indiscreta seminar, ac passim spargit in terra, uniuscuiusq; seminis satio,quocuntuloco suerit,competenti tempore,secundum naturae suae speclcm,germen producit, & culmu suae se ae,sulcra corporis, repa-G-mirum si Deus uniuscuiusque carnis substantiam, quam uisu i te dispersam,mutatis qualitatibus refingat sic,ut unicuique animae, non confii-sum,aut eXtraneum corpus,sed suum, quod habuerat reparetur, ut subinde idem corpus cum sua anima sancta coronari,uel peccatrice puniri possis Sicut igitur portamus imaginem terrent,videlicet Adam ,ita dc portemus caelestis, scilicet Christi,qui, ut inquit Paulus, primae cor. II. Resurrexit a mortuis primitiae dormientium , quoniam quidem per hominem mors, di per hominem resurrectio mortuorum,&sicut in uno homine omnes moriuntur, ita & in Christo omnes
umificabuntur,primitiae, Christus,deinde qui sunt Christi, qui in aduentum
214쪽
eius crediderunt. Et statim post uerba ista C stella, a stella, differt in claritate Iponit dotes corporis gloriosi, uidelicet. Seminatur in corruptione .&c. Dotes corporis praefati sumuntur,secitdum quatuor desectus, quos corpus singulorum Hhabet a quatuor clementis,ex quibus componitur,liabet enim ab igne calidit tem,& inde nigredinem,a terra crassitiem,ab aere passibilitatem, ab aqua frigiditatem , & inde tarditatem, quae omnia tolluntur per quatuor dotes corporis, ruas Saluator noster habuit in corpore suo,& ostendit ante passionem suam, ut icit Hugo de sancto Victore, claritatem in transfiguratione, Mati. 17. Agilitate quando ambulauit supra Mare. Marc. 6l. Subtilitatem , in natiuitate, quia salua uirginitate matris,& integritate,natus fuit, Luc. et . Impassibilitatem, quando
corpus suum discipulis manducandum dedit, quod intelligendum est secundu Iactum,. n5 habitum,quia aliter diuinis derogaretur miraculis. Dos prima comporis beati & resuscitati est claritas. Pro qua nota,quod aliquid dicitur clarum duobus modis, aut quia peruium, ut uitrum clarum, aut quia lucidii, sicut stel-Ia a sua luce dicitur clara . Duo enim sunt quae nunc causant obscuritatem, scilicet materiae impuritas,& luminis defectus, tunc autem tolletur utrunm uidelicet, impura densitas,&obscuritas, quae ex desectu luminis est, idco erunt compora clarissima, inad septies clariora, quam modo sit sol. Vnde Mati. I3 . dicitur,quod iusti sulgebunt sicut sol. Et Esa. 3o. Erit lux lunae, sicut lux solis, & lux L
solis septempliciter,sicut lux septem dierum. Claritas tamen sanctorum non erita qualis,quoniam melior anima habebit corpus lucidius. Claritas etiam sanctorum erit sicut stellarum, in comparatione ad claritatem Christi, sancti enim plus uel minus lucebunt, secundum differentiam meritorum. Pueri uero qui imme- Mdiate moriuntur post baptismum, claritatem habebunt similem claritati lunae, quae lucem habet per participationem ,hoc est a sole, sic illi gloriam habent, ex merito precise alieno uidelicet Christi,cum baptisinus ex Christi passione suam habeat efficaciam. Secunda Dos est impasibilitas,quae resultat ex uirtute animae
corpus suum potenter continentis,ut a nullo exteriore agente ualeat immutari. Et quaquam corpora sanctorum erunt composita ex contrariis, illa tamen contrarietas erit ad omnimodam aequalitate, & concordiam redacta. Et haec impaLsbilitas erit,non posse pati. Impassibilitas uero Adae fuit posse no pati,sicut puerorum in limbo erit nihil pati, &hoc non erit ex potentia resistendi laesioni ex- Ntrinsecae,quam non habebunt,sed ex ordinatione diuinae misericordiae, quae non permittet aliquid eis adhiberi,per quod possint laedi. Vnde si poneretur in igne laederentur,nisi obstaret diuina misericordia, secus est de corporibus glorificatis,quae si ponerentur in inferno, nullam sentirent laesionem. Tertia Dos est sub
tilitas,quae aufert crassitiem corporis causatam ex inaterialitate elementi,& compositione elementalium qualitatum, quae non prouenit ex raritate partium, sed
ex persecta uictoria se ae super materia. Et huiusmodi subtilitas est unita substantiae sicut dicitur caelum subtile . Verum sicut duo corpora non beata no pos- Ο sunt esse simul in eodem loco ita nec duo corpora gloriosa. Corpus autem gloriosum bene potest esse simul cum corpore non glorioso, ut dicunt Doctores in 9 . dist. 4. Vltima Dos est agilitas,quae tanta erit, ut inquit beatus Augustinus quod protinus ubi uolet spiritus, ibi erit & corpus. bcd melior anima habebit
corpus agilius, ita tamen quod uoluntas sanctorum crit omnino conlucta rationi. Vnde uoluntas eorum nunquam appetet, quod non deceat. Voluntas Penim
215쪽
enim Animae sanctioris, uolet rationabiliter citius moueri corpus suum, quam - alterius,& spiritus minoris gloriae, non uolet corpus suum tam cito moueri, qua alterius . inare modo corpora sunt tarda,haec est ratio , quia in corpore duplex est motor, uidelicet natura elementi pnedominantis,quae mouet ad medium locum' uoluntas animae, quae mouet indifferenter ad quemlibet locum. Nunc
autem corpora tarda sunt ex contraria inclinatione naturae ad uoluntatem, cum terra praedominans naturaliter trahat deorsum . In futuro uero natura erit tot
liter uoluntati subdita, unde tunc corpus mouebitur ad imperium Spiritus Eae quatuor corporis dotes,uel qualitates ponutur ab Apostolo primae cor. I s . ubi ait. Seminatur corpus in corruptione,resurget, scilicet per dotem impassibilitatis in incorruptione. Seminatur corpus ignobile resurget in gloria, per dotem claritatis. Seminatur corpus animale, resurget spirituale,per dotem subtiliatatis. Seminatur corpus in infirmitate,resurget in uirtute, per dotem uidelicet agilitatis. De his quoque ide Apostolus ad Philip .3. ait Saluatore expectamus, qui reformabit corpus humilitatis nostrae configuratum corpori claritatis suae, De quibus etiam loquitur beatus Augustinus .eta. de civi. Dei,dicens. Aberit a
corporibus nostris omnis deformitas,omnis tarditas, omnis infirmitas, omnis corruptio. Omnis deformitas,per claritatem,omnis tarditas, per agilitatem.
Omnis infirmitas,per subtilitatem, uel penetrabilitatem, omnis corruptio, per impassibilitatem . Hae demum corporis dotes tanguntur sapientiaeq. ubi dicitur, sui ebunt iusti,& tanquam scintillae in assidineto discurrent. In sulgore notatur claritas. In scintilla,impassibilitas. In arundineto, subtilitas,& in discursu ,agilitas. De quibus diuus Bonaventura in .49. dist. art. primo .q- 2. partis secundar inquit. Quod est loqui de dotibus corporis,in quibus eius glorificatio consistit, uel quantum ad diuiositionem,uel quantum ad consummationem. Si primo modo, licit, quod sunt dispositiones, & qualitates absolutae corporis, quae sibi a Deo elargiuntur in sua reformatione. Si uero quantum ad consummatio nem,concludit,quod sunt a gloria animae. Vnde sicut in praesenti uita anima in corpus influit,per quam influetiam corpus est coloratius, durabilius,uirtuosius,& agilius,quam clim anima separatur. Sic dicit in proposito,quod suo modo anima gloriosa influens in corpus omnes dictas dotes,ad quas, dispositiones habebat per sui reformationem, perficit, & consummat. Vnde credit quod si corpus separaretur,si esset clarum,subtile,agile,&impassibile, non tamen ita ut tunc ruando anima beata erat sibi coniuncta. Danatorum uero conditio, ut inquitiuus Tho. opusculo. 6. in declaratione huius articuli,contraria erit ccnditioni S beatorum, quia erit in eis poena aeterna ,in qua quadrupliciter afficientur corii
corpora, quia erunt obscura,de qua Ese.13. Facies combustae uultus eorum eruti Passibilia,licet nunquam corrumpentur,semper enim in igne ardebunt, & nunquam consumentur, Ese. 66. Vermis eorum non morietur, & ignis eorum non
extinguetur. Erunt &εrauia, quoniam anima erit ibi quasi catena, de qua in ps. 1 9. Ad alligandos Reges eorum in compedibus. Postremo erunt quodammodo carnalia,anima scilicet,& corpus,de qua Iohelis primo. Computruerunt Τ iumeta in stercore suo. Ex fide enim huius articuli,& spe resurrectionis, quatuor consequimur utilitates. Primb enim ualet ad tollendas tristitias, quas ex mortuis concipimus. Difficile est enim quod homo non tristetur de morte chari sui ,sed per hoc,quia sperat cum resurrecturum, ualde dolor mortis temperatur . Vnde primar
216쪽
ptimae ad Thessal dicit Apostolus. Nolumus uos ignorare fratres de dormientibus,' non contristemini,sicut & c teri,qui spem non habent. Secundo austri mortis timorem,nam si homo post mortem non speraretaliam meliorem uitam dubio procul mors esset ei ualde timenda,& prius eligeret quodcul inco- modum quam mortem, sed quia meliorem speramus uitam ad quam, siancti uita corporali,ex Dei misericordia perueniemus,constatqu5d nullus debet mo sem timere,aut eius timore aliqua mala operari. Vnde ide Apostolus ad hebr. a. Vt per mortem destrueret eum,qui habebat mortis imperium, idest diabolum,& liberaret eos, qui timore mortis per totam uitam obnoxii erant sei uituli. υTertio reddit sollicitos & studiosos ad bene operandum, quia enim credimus, quod per haec bona,quae facimus in hac peregrinatione, recipiemus bona aetemna in resurrectione, ideo studemus bene operari . Vnde primae cor .Is. Si in hac uita ut dictum est supra9 tantum in Christo sperantes sumus miserabiliores sumus omnibus hominibus . vltimo retrahit a malo,sicut enim spes praemii allicit se ad bonum,ita timor poenae, quam credimus malis reseruari, retrahit a peccatis, fi Ioannis quinto Et procedent qui bona secerimi in resurrectionem uitae, qui uero mala egerunt in resurrectionem iudicii. Credimus ergo per Spiritum sanctii lresuscitandam omnem carnem,hoc est,omnes homines secudum corpus & camnem reuicturos,iam pios,quam impios,tam bonos,quam malos,sic, ut eadem caro,quam circunferimus, quae mortua est, & sepulta,resuscitandast,quod aperte ostendit Apostolus cum resurrectionem carnis tradit,addito pronomine,hoc,uidelicet.Oportet corruptibile, hoc,induere incorruptionem,primae cor. II. cum
enim dicit,hoc,in carnem,quam gestamus quas digitum intendit. Quid enim Valiud est dicere, mortale hoc quam quod haec uisibilis caro sit revictura e Resura et ergo hoc corpus ad immortalitatem,quae piis,atq; impiis communis erit,sed
onge diuersa ratione, nam piis aeternam beatitudinem, impiis uero aeternos crufiatus afferet, quemadmodum Danielis. Ir. Legimus. Tunc resurgent qui sunt in terrae puluere,hi quidem in uitam aeternam,hi autem in opprobrium, & con fusionem aeterna Procedent enim qui mala egerunt in resurrectionem iudicii, idest aeternae damnationis,ut expressius in sy mbolo tangitur Athanasi.
De ultimo Sumboli Articulo, uidelicet uita aeterna,ibi. Vitam aeternam. Caput. XLII.
Vlcis profecto a iucunda est huius sancti symboli conclusio, qua in
Christo manentibus, post gloriosam resurrectionem corporum, pro- Amittitur aeterna uita,a catholicis doctoribus, Aurea dicta , quae no est
nisi beatitudo illa essentialis, uel substantialis,& secernitur ab aureo la,quae est gloria incorruptionis, secundum prosectum trium uirium animae in carne operantium,ut sunt uis irascibilis, concupiscibilis, & rationalis . Aureola uirginum e gloria de incorruptione corporis uel carnis, attestante incorrupti ne mentis. Aureola miri, rum est gloria de inuicta sustinentia mortis , pro fide uel iustitia. Aureola uero praedicatorum est gloria de incorruptione doctrinae adi alterum uerbo,& exemplo prolatae. Tribus igitur generibus hominum debetur Baureola propter opera excellentissima trium potentiarum animae, excellentissimum enim opus concupiscibilis,est obseruantia uirginalis castitatis, singularisesimum
217쪽
simum opus rationalis,est praedicatio ueritatis ,& persectissimum opus irascibilis,est perpessio mortis uirginibus enim,praedicatoribus, & marturibus couenit A urcola. Per dictas profecto uirtutes,reportamus de hostibus in spirituali myitia quae est uita hominis super terra. Iob. 7. Victoriam, Martyres enim uincsit mundum ,uirgines carnem,praedicatores ueritatis, diabolum, quem non solum C de se, uertim & de cordibus audientium expellunt. Caeterum quia passionum , quaedam sunt innatae, quaedam illatae,& quaedam in cordibus aliorum inflictae. Primas superat uirginitas. Secundas,martyrium Tertias,praedicatio,secundum quas Christo Saluatori persectissime conformamur. Fuit enim Saluator noster Doctor,ueritatem mundo manifestando, Mati. 22. Martyr,a mundo passionem
S mortem sustinendo,Ioan. I9. Fuit & uirgo, uirginitatem illibatam seruando D Ioan. 8. Aureola diminutivum est ab aurea, quae quidem aurea ut dictum est praemium est substantiale, quod metaphorice dicitur corona ,tum ex parte moriti,cum non respondeat generi operis,sed radici charitatis, tum ex parte praemii,cum per hoc efficiatur homo particeps diuinitatis,& per consequens Regiae potestatis, tuin etiam ratione persectionis, quam significat figura circularis. E Aureola ergo est praemium accidentale, & illud solummodo, quod respondet operi excellenti,&priuilegialo,ut uirginitati, martyrio,& praedicationi. Palma uero est praemium accidentale,quod nec radici,nec operi debetur,sed uolutati T ale enim praemium habuit non modo beatus Antonius Patauinus,in cuius hi estoria dicitur. Ο martyr desiderio ,sed & sanctus Episcopus Martinus, pro uoluntate suscipiendi martyrium ,de cuius anima,sancta mater Ecclesia cantat, osanctissima anima, quam,& si gladius persecutoris non abstulit, palmam tameri martyrii non amisit . Aureola prima debetur martyribus,in quibus est persectio F sima uictoria de impugnatione exteriori,quae uictoriar persectio,c6sideratur primo ex magnitudine passionis,cum inter omnes illatas exterius,mors supremurti obtineat locum. Dolor etiam tactus singulis aliis praeeminet,propter quod in edG gloriosior uictoria est . Secundo ex causa pugnae, quae ipse Christus est . Martyaenim non facit poena, sed cause,idest mors propter Christum suscepta. Martyrio squidem non debetur praemium,prout alicui exserius infligitur, sed secundum quod uoluntarie pro Christi nomine sustinetur,cum propri Q non mere mur,aut demereamur,nisi per ea quae sunt intra nostram , & in nostra facultate, Quanto autem id, quod quis uoluntarie pro Christi nomine sustinet, disti cilius est,& uoluntas magis naturaliter refugit illud,tanto uoluntas,quae propter Christum H sustinet, stabilior, firmiorcu ostenditur,& caeteris paribus,exccllentius ei praemium debetur. Aureola secunda,debetur uirginibus, propter singularem uictoriam, quam obtinet de carne,contra quam quotidie bellum geritur,licet .n. niduae pugnent contra carnem,perfectius tamen triumphant uirgines, quia no O bilissimum genus uictoriae est,hosti nunquam cessisse. Illis uero uirginibus tantum debetur aureola,qui,uel quae seruandi integritatem carnis, propositum habuerut,tametsi propositum hoc,quadoq; interruptu fuerit, dumodo in eisde r maneat integritas carnis,& d si modo in fine uitae inueniatur ad primu proposita
rediisse, rum uirginitas mentis recuperari possit,non autem corporis. Verum ali- qua potest carne corrumpi,quae non amittet aureolam,ut illa quae uiolenter op-
P primitur . In suo enim agone dicebat beatissima Lucia, si inuitam me corrsipas, merceo in i duplicabitur ad coronam,quod de duplicata aureola non est intes
218쪽
APOSTOLORUM. 6rligendum,sed quia duplex erat reportatura praemium, unum pim integritate seruata,alterum pro iniuria perpessa. Aureola tertia est praedicatorum, ex praedic tione enim persectissima uictoria obtinetur,dum aliquis non modo diabolo impugnanti non cedit, veru ipsum de eius regno,& ab aliis expellit. Nec est dice-dunn, ut quidam asserunt,quod haec aureola debeatur illis duntaxat quibus coapetit ex officio,praedicare,& doceres cum etiam quibuscunque exercentibus licite actum istum, merito conueniat. Praelatis uero non debetur haec aureola, eo quod illis incumbat ex officio praedicare,sed quia actu praedicant,cuiri aureola non detur habitui,sed actui pugnae, secundum illud Apostoli secundae ad Timol. 2. Non coronabitur nisi qui legitime certauerit. Notandum etiam quod Dos sumitur uno mo iuridice,& ciuiliter, de qua diffuse dicetur in sacra. matrimonii . Alio modo naturaliter,& physice pro proprietate,& uirtute alicuius rei, sicut dicitur,llic est bene dotatus in fortitudine. Sumitur ultimo theologice,&supernaturaliter,&sic secundum beatum Tho. 9. dist. Est ornatus perpetuus , collatus corpori,& animae, uitae sufficiens, in aeterna beatitudine consistens. Hoc tertio modo sumendo eam,secundum Doctores in supradicta . 9. distin . .sen. Dotes sunt septem,quatuor pertinentes ad corpus, de quibus dictum est in praecedenti Articulo, & tres ad animam . Quae,ut adhuc melius intelligatur, est spraenotandum , quod sponsis carnalibus dantur tria, uidelicet. Vos, donatio propter nuptias, & Parapherna. Vos est donatio facta sponsae ex parte patris,& mi oc ad usum sponsi propter onera matrimonii, sed ad possessonem sponsae. In idiuinis uero Deus pater dat sponsae dotem ad possidendum Christum sponsum
ad gloriam,& honorem ,& non ad usum, cum bonorum nostrorum non egeat. Donatio autem propter nuptias est,quae a sponso datur sponsae. Et hoc erit in futuro gaudium,quod habebit anima in uilione Christi hominis. Parapherna sunt,quae habet sponsa praeter dotem, ut sunt munera quae ei donatur ab amicis,& huiusmodi. Haec erunt in patria,gaudium,quod habebit anima de societate beatorum,' de congratulatione Delicitatis eorum. Dotes etiam animae sunt, quibus Deo, tanquam principio uitae,coniungitur, & per quas introducitur in
amplexus sponsi sui in dissoluoiles, & in fruitionem. Dos etiam in patria est illud,quod immediate animam Deo coniungit, & dotes dicuntur tantum dona praecipua, per quae ad actum uitae gloriosae disinonitur, sicut in matrimonio comporali,non dicitur proprie dos quodcunque donum datum sponsis, sed praecipuum,de quo sustentari debeat. Dotes uero animae,ad substantiale,corporis uero,ad accidentale spectant praemium . Christus Dominus noster dotes non ha-
bet, quia sponsus est, sed anima eius sponsa. Vos autem est possessio sponsae,
quae usum eius habebit post mortem uiri. Angeli etiam non habent dotes,quia in nuptiis est consensus animarum, & unio corporum, angeli uero, licet prumum habere possint,ctim careant secundo, ideo proprie non possunt dici sponsae, ut homo,&ex consequenti, non habent proprie dotes. Omnes enini uires,quae habent per gratiam actum in Deum, ut inquit diuus Fonauco tura. 9. distin. q. arti c. primo .quaest. habebunt per gloriam actus persectos,
euacuatis imperfectis. Vnde rationalis , cuius est modo credere per fidem, X tunc uidebit aperte. Concupiscibilis, cuius est amare, diliget tunc perfecte, Irascibilis, cuius est erigi, & inniti per spem, tunc perpetuo, & certe ten bit. Vnde,secundum hos tres actus,distinguntur tres dotes,scilice uisio, de qua L Ioan.
219쪽
IOan. 17. Haec est uita aeterna,ut cognoscant te,&quem misisti filium. Et beatus Augustinus primo de tri. c- penultimo. Visio est tota merces. Dilectio, de qua idem Augustinus primo de Doctrina Christiana.c.6. Summa merces est,ut ipso perfruamur,frui modo est actus uoluntatis. Est enim amore inhaerere alicui propter se. Et comprehensio,siue tentio,Erunt enim sancti perpetuo beati,& de sua corona securi. Vnde Matt.23. dicitur, Ibunt iusti in uitam aeternam. Et ps. 83. dicitur de beatis, In saecula saeculorum laudabunt te. Tentio uero uno modo,
inquit Scotus dist praefata q. s. pertinet ad uoluntatem, ut est concupiscibilis,& dicitur succedere spei,sicut uisio,fidei, & fruitio, charitati, eo modo quo per spem uoluntas desiderat sibi bonum habendum,& per tentionem amat illud bonum habitum,& illa tentio est amor concupiscentiae, boni praesentis. Alio modo tentio dicitur esse, quidam actus assecutionis , uel passo consequens spem passionis. Et hoc modo, est in irascibili. Et nullo istorum duorum modorum tentio est de essentia beatitudinis . Ratio primi est, quia amor pta sentis commodi, non pertinet ad beatitudinem, ut inquit dictus doctor ubi
supra, sed amor boni honesti, uel boni in se . Ratio secundi', quia cum sit in irascibili, magis appropinquat ad securitatem,quae succedit spei passioni, quam spei uirtuti.
De Dei cognitione in coclesti gloria habenda. Caput. XLIII.
Lla ergo beatitudo consistit in Dei cognitione dilectione,& fruiti ne , in qua cognoscitur Deus facie ad faciem sicuti est, hoc est Deus per Deum . Vndeps. 3 3. In lumine tuo uidebimus lumen idest Din patrem in filio Deo, & filium Deum in patre Deo, & Spiritum sanctum in utroq; . Vnde Apostolus primae cor. I3. Tunc cognoscam, sicut cogniatus sum.Deus enim cognoscit nos,per se Deli, pari modo & nos cognoscemus ipsum. Tunc oculo ad oculum Ceus manifestabitur in omni attributo diuinae naturae suae,uidelicet, potentia,sapientia,bonitate. Haec ergo beata cognitio iustitiam consummatam facit,& immortalitatem adducit,iuxta illud sapientiae.is. Nosse te, consiimata iustitia est,& scire iustitiam & uirtutem tuam, idest totam diuinam naturam,totam sapientiam,potentiam, bonitatem tuam, radix est immortalitatis. In hac pcipue cognitione est gloriandum, ut dicitur Hier. c. 9.
Qui gloriatur, in hoc glorietur, scire, & nosse me. In eadem beata cognitione, quicquid cognoscitur in Deo,uel de Deo,ducit ad Deum, & in Deum, sue sit
potentia,sapientia,bonitas, siue charitas . Tanta est enim in Deo iucunditas, &amabilitas,ut cognitus ab anima,statim ipsam ad se trahat, eamq; uehemeter in se absorbeat ad similitudinem adamantis. Hoc modo cognoscens Dominii Saulus per uocem dicentem 'Ego sum Iesus Nazarenus, act. 9. mox tractus fuit ad obsequendum diuinae uoluntati, dicens. Domine,quid uis me facere Idem focit Magdalena,ut cognouit,quod Iesus aecubuit in domo Pharisaei,quae in seruore spiritus uenit,afferens secum alabastrum unguenti presiosi. In praefata etiam beata uisione cognoscitur tesse Deus,propter Deum, cum finis cognitionis ipsest,licet enim anima ex illa faciali cognitione percipiat aeternam beatitudinem , sicut habetur Ioan. I7. Haec est uita aeterna,ut cognoscant te solum Deum M. Illam
220쪽
Idam tamen beatitudinem non percipit finaliter pro suo priuato commodo, sed
liro manifestatione gloriae Dei, ut glorificetur in anima ,beata trinitas. Ibi enim impide cognoscet anima, quomodo uidelicet aeternus Deus immesus sit, unus in substantia,& trinus in personis, quomodo etiam filius aeternaliter nascitura patre,& Spiritus sanctus continue, & aequaliter ab utroq; procedit, & quod una persona non est maior uel minor altera,aut prior,sive posterior, sed quod in singulis,est uera aeternitas ,& coaequalis maiestas. Cognoscet etiam quomodo diuinitas, & humanitas inseparabiliter unitae sunt in persona uerbi, similiter &quicquid Deus habet per naturam, habet ille homo per gratiam. Et licet dicat DSalomon Ecclesiastes.8. Quod omnium operum Dei, nullam possit homo inuenire rationem eorum,quae fiunt sub sole,& quanto plus laborauerit ad quaeren- . dum, tanto minus inueniet.Ibi tamen manifeste cognoscet anima omnia opera diuina,& creaturarum,rationem creationis caeli, & terrae ex nihilo, distinctione omnium ordinum angelorum,sapientissimum discrimen donorum gratuitorii ,& naturalium,& in singulis diuinis operibus,anima supra modum delectabitur, luculentissime cernens singula opera Dei,esse optima, ac suo tempore, optimo modo ordinata, adeo quod nec meliori modo potuissent fieri. Item& apem Ete uidebit anima singula dona a sonte diuino fluentia, non tamen taliter,ut se ab ipso recedant, ueluti riuus a sente, sed perpetuo in ipso integraliter manent , sicut sol, qui non amittit suam plenitudinem ex eo quod sine sui diminutione communicat lumen omnibus, sine enim damno & diminutione bonorum suorulli omnibus desiderantibus dat assi uenter Iac. primo. Dona etia Dei ibi semper noua sunt,chm nec sit ibi praeteritum,nec futurii,sed praesens,& quod semel dat, semper dat. Rursus anima ibi uidebit, quae hic sunt occulta, quo- pmodo, uidelicet, Deus idem ipse immutabilis, simplex,in diuisibilis,non aequaliter participatur ab angelis,& lanctis,sed magis & minus secudum quod magis& minus diuinis moribus assimilantur ,ad instar solis, qui unum magis, alium minus calefacit. Et licet teste Apostolo ad Rom. xi. Incomprehensibilia modo sint iudicia Dei de damnandis,& inuestigabiles uiae eius,circa saluandos ,ibi t men ,scilicet in illa beata patria apprehendet anima, quod uniuerse uiae Domini in iudiciis peragendis,misericordia,& ueritas,misericordia restringet iustitia, ne nimis seuere animaduertat in damnandos iuxta illud Habacuc. i. Clinyiratus sueris, misericordiae recordaberis, iustitia uet oiemperabit miscricordiam ne C. ciliter condonet delicta,& sit incentivum delinquendi. Iustitia enimiem per misericorditer punit &misericordia semper superexaltat iudicium. O quam occul- cta sunt hic modiuina iudicia. Quis .n. inuestigare poterit illud ,quod dixit Dominus, ad Rom. 9. Clim nondum nati essent, aut aliquid boni egissent, Iacob dilexi, Esau uero odio habui ξ Quod tunc uitium detestabatur in Esau, & quam uirtutem diligebat in Iacob, cum,secundum beatum T lio. in opusculo. 63. c. primo,Nullum iudicet, nisi secundum praesentem iustitiam e Similiter cum duo
deferuntur ad baptismum, unus natus de fideli,qui moritur antequam baptizetur, &descendit ad Limbum, alius uero natus ex infideli baptizatur,moriturqi,&statim evolat ad caesum Quare etiam Dominus Iesus tantam gratiam contu- is
lit uni latroni,& alteri nullam Similiter quare Iudam finaliter cadere permisit,
& nullum aliorum Apostolorum . Cur etiam unius grauia, & multa peccata,diu tolerat,ut David, Saulem uero uno duntaxat peccato admisso damnat Haec