장음표시 사용
231쪽
A certitudinem, & escaciam, & iste est solus Deus. Tertium est, quod sit signum emcax , & certum: ita φ semper habeat effectium suum, que signat infallibiliter: nisi suscipiens ponat obicem: Significare, & repmsentare differunt, quia signa aequivoca reprs sentant, sed non significant. Sacramenta vero primo significant gratiam, seu effectum gratuitum, respectu cuius vi dicetur in sequenti capite ) habent aliouari
causalitatem. Secundo principalem causam meritoriam gratiae, videlicet Christis passionem. Postremo vero finem effectus sacramentalis, qui est vita aeterna, ad qua Omnia sacramenta ordinantur. Exemplum, baptismus primo significat gratiam baptirato collatam, qua mundatur a peccato. Ad hanc enim significadam, & causa ciam est institutus.Significat secundo Christi passionem,& mortem. Vnde ad Rom. 6. Quicunq; baptizati sumus in Christo Iesu, in morte eius baptirati sumus, cons 'pulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem. Significat finaliter futuram, gloriam, ad quam perueniemus per finalom rcsurrectione. Vnde Apostolus ubi si ci pra. Si enim complantati sumus facti similitudini mortis eius scilicet per baptisinu timui, & resurrectionis erimus. Est ergo baptismus similitudo mortis Christi, resu rectionis Christi, & resurrectionis nostrae ad gloriam. Quo ad primum sacramenta sunt signa demonstrativa, habentia semper effectum concomitantem. Quo ad se cundum, sunt signa rememorativa. Quo ad tertium prognostica, haec Tho. ubi siti- .pra.q. a.& Paludanus ibidem. Verum ut dictum est supra, quia sacramenta ordine iri naturar pcedunt effectum sacramentalem ; ideo respectu illius nossiliat dici signa *gnostica, per Scot. Vbi supra, qui.q. 3. ponit tres conditiones signi ossicacis. Prima lest quod fit practicum, idest habens aliquam causalitatem respectu signati. Secuda quod sit certum,certitudine ut in pluribus idest semper, dum non ponitur impedi mentum ex partesuscipientis.Tertia ' sit naturaliter prius effectu signato. Quomodo siluatur 'sacramenta sint causa gratiar. Caput. IIII. S T ergo modus saluandi Q secramenta sint,prout sunt causa gratiae talis, videlicet, quia susceptio sacramenti est dispositio necessitans ad c
sectum signatum,per sacramentum, non quidem per aliquam formam intrinsecam, per quam necessario causaret terminum, sed secudum di uum Bonaventuram,per assistentiam Dei causantis illum effectum,non
necessario ab lute, sed necessitate respiciente potentiam ordinata. Disposuit enim uniuersaliter Deus, & de hoc certificauit suam ecclesiam, si, suscipienti tale sacrametum, ipse conferret effectum signatum. Nec obstat, ' susceptio sacrameli est aliqd circa corpus suscipientis,gratia autem creatur in anima. uia susscit 9 dispositio,&serina sint in eodem supposito, maxime quando dispositio non est ex parte Dei, sed
B in ordine ad agens voluntarium. Scotus enim vult, & sanctus Bona. in pri.dist. .q. q. Quod cum necessitas eorum quae sunt ad finem, sumatur a fine,& finis sacramenti, secundum omnes, sigratia,vel aliquis effectiis Dei inuisibilis, disponens homine ad salutem, & iste finis possit suscienter haberi,eo modo quo habetur ter sacramctum, absq; hoc ' dicatur sacramentum habere aliquam actione proprie dictam, respectu gratiae, quam non potest attingere,cum illa creetur ; sequitur ' non sit pond-da talis actio. Si vero fiat altercatio propter auctoritates sanctorum de isto vocabu- Io,virtus,an sit aliqua virtus supernaturalis in sacramento. Et propter decretu Eugenii quarti in regulis traditis Armenis,qui ponens discrimen inter sacramenta v
teris legis,& nouae dici quod Sacramenta legis antiquae non causabat gratiam, sedi eam
232쪽
eam per passionem Christi dandam figurabant: nostra vero & continent tratiam
m s stipi: ntibus construnt. Respondet sanctus Bonaventura, ubi supra
dicens, quod est assistentia diuinae virtutis, quae est causa gratiae: & fides ac deuotio suscipientis, quae disponiit ad dictam gratiam. Et ponit exemplum: quia ad vem Naamam se lauit, cui astitit virtus diuina senitatis effectiva,& deuotio ac obedientia ipsiusmet Naamam dispositiva: causalitas tamen, nec suit in verbo
solum ipse Naamam, sed caeteri accedentes curarentur: & hoc ex quadam pactione, 1 ta q, semper asysteret vis diuina: aqua illa diceretur curare,& sanare lepram,ac esse causia curationis, & habere virtutem curadi. Eodem modo dici potest de secram in secundum eunde quae dicuntur habere virtutem, & dicutu cause, & escere' dum loquendi, propter assistentiam diuine virtutis.Scotus tamen addit saluando ibi virtutem,propter auctoritatem Augustini super Ioannem homil. 8o.d. Quae est ista virtus aque tanta, quae corpus tangit, & cor abluit Quod virtus uno modo est ultimum de potentia pri. h.t. c. II 6. Ultimum autem pG tiar signi practici, est s significet escaciter, hoc est praeci & certitudinaliter. Nam non potest signo, inquantum practicum est, competere maior potentia Et sic talis virtus potest secundum eum) concedi in sacramento esse, sed illa no est aliqua Q ma absoluta, sed relatio consemitatis signi ad signatum. Et ad Augustini auctoritatem Relpondet Scotus, quod aqua abluit cor, idest animam, tand instrumentum siue dispositio proxima, & immediata ad gratiam. Donum.n .gratiae ut inquit diuus
Tho. in a. parte summae.q. I 12. art. pri. eXcedit omnem facultatem natur creatae
Nam cu aliud no sit,si quaedam participatio diuitas nature, que excedit omnem alia naturam, ideo impossibile est, in aliqua creatura causet gratiam,sic enim necesse est,' silus Deus deificet, coicando consortium diuinae naturae, per quadam similitudinis participationc,sicut impossibile est, ' aliqd igniat,nisi sit ignis. Ite ibide, hum nitas Christi, non caluat gratiam, clim gratia & veritas per Iesum Christu secta sit sed virtute, scilicet, diuinitatis adiuncts, ex qua actiones humanitatis Christi, sunt lalutares. Dicit etiam Vbi supra.q. 76.art. 2 .' gratia non acquiritur nostris actibus sed ex Dei munere. Et in I. parte q.6q. art.pri. inquit i solus Deus operatur interiorem effectum sacramenti, cli solus illabatur animae in qua secrameti effectus exi-
ur subdit, stus meriti passionis Christi operaturinsecrametis,nec mi
iuster illud operatur,sed impetrat operandum a Deo.Si dicatur quae erit istitur tunc differentia secramentorum veteris, & nouae legis. Respondet. Sco. quod est ex ossicacia signi & gratiae,que copiae consertur ex ore osato. Et ad magistru'dicentem 'siunt causa gratiar, respondet, ' ideo hoc inquit, quia sunt signum effcax. pG quod intendit, signum practicum,certum,verum, &praeuium naturaliter ad suum lignatum. Neutra enim lacramenta, nec nouar, nec antiquae legis agunt ad alicuidsipirituala in anima, Vt dictum est stupra de mente Scoti. Sed noua causiant, tana signu emcax,sive sin alios,instrumentaliter. etera vero no.Si vero decretu Eugenii
dc pres ariti' plus attribuat calitatis factis,st Bona.& Scotus, o ct sienteliae rigorii prum,& Eugenii omo me Bbsicribo. Hugo vero de sacramElis ib. pri. inquit in se- crameta piata veteris legis instituta fuerunt primo ad significandunt, vel passionem βXpi, ut facri licia, Vel rara secramenta, Vt baptisna eorum,baptisma nostrum. Sed ad eiciendum non fiunt instituta, nisi solum exterius circa carnem. Sed quia significant id quod fides credit, in eorum perceptione est persectio fidei, non tantum verbo
233쪽
, sed & sacto, & quia talis fides disponebat ad iustificationem, ideo sacramenta
illaper accides iustificabant. Sacrameta autem nouae legis, ex prima sua instituti ne sunt ordinata ad iustificadum, & obtinendam gratiam. Ideo ista per se iustificat, illa per accides. Augustinus vero in ps. 73. assignat aliam differentiam , videlicet. s Quod veteris legis sacramenta promittebant tantum, & significabant, haec vero nouae legis, dant salutem, ubi accipitur promisso,non gratiar iustificantis, sed gloriar, & illa promittebant, & non dabant,quia ianua nondum erat aperta. Haec autepromittunt, & dant. Sacramentorum in veteri lege, secundum Fracistum de Mayronis: in pri. q.pri. fuerunt quatuor genera.Quaeda moralia, quae ordinabant ii minem ad persectum statum,ut pcepta decalo3i. Quaedam sacramentalia, suae o dinabant ad cultum diuinum, sicut ritus sacerdotales. Quaedam ceremonialia, quae pertinebant ad ritum humanum. Vnde cfremonialia dicuntur, quae non habebant ex se rationem mantastam suae utilitatis, ut Non arabis in Boue, & Asino &c..uedam iudicialia ad directionem populi, sicut illud. Dentem pro dente &c. Omnia in
fata fuerunt evacuata in lege noua,preter primum.Sacramenta enim legis nouae, ut vult Sco. pri.dist. q.q.6. ex virtute operis operati conferunt glatiam: ita v non roquiritur ibi bonus motus interior,qui mereatur gratiam: sed sufficit,' suscipiens noponat obicem. In sacramentis vero veteris legis conferebatur gratia, non quia nonc ponebant obicem, sed ex virtute boni motus interioris, tanq meriti: Circucisio vero secundum Magistrum fuit proprie sacrametum in lege pceptum, & obseruatum, non tamen in ea institutum, quod ratione operis operati, & remittebat ori3inale,&conferebat gratiam per Scotum, ubi supra dicentem, Quod non est possibile de potentia ordinata culpam originalem, nec aliquam mortalem dimitti, sine infusione gratiae: quia licet abselute,& sine contradictione, possit esse medium in specie li mana, inter filium regni, & perditionis, ut homo in puris naturalibus,tamen secudum legem sapientiae diuinae post lapsum, nullum est medium inter gratum, qui est filius regni, & peccatorem,qui est filius carceris, & ideo nullum liberat a culpa, nisi. 1 cui dat gratiam. De facto enim circucisio delet culpam originalem, propter auet ritates sanctorum. Aduersatur autem Glo. ad Rom. . super illud. Signaculum a cepit circucisionis,inquiens,' peccata ibi solum dimittebantur, sed gratia ad bene operandum non pstabatur. Et Augustinus in ps.7 3. Illa, inquit de sacrametis legis veteris loquens tantum promittebant, & signabant, haec autem videlicet,legis no-ute,dant salutem,Circucisio etiam, secundum Bedam, Luc. a. non aperiebat ianua, rue patet habeti gratiam secundum Augustinum. II. de tri.c. I9.dicentem,' ipsa iuidit inter filios regni, & perditionis, Et ad hoc est ratio, quia Deus nullo tempore reliquit genus humanum, sine remedio necessario ad salutem: maxime illos qbus Iegem dedit, ut per eius obseruantiam pertingerent ad salutem.Frustra enim fuisset data lex sine tali remedio. Non autem potuissent attingere ad salutem sine deleti ne originalis culpae:& ideo Gen. I7.dicit Mastulus cuius caropputii &c.Rndetur in - θ,his non obstantibus,conserebat pratia,secundum sanctum Bona. dist. pri. q.ar. a. Φ q. 3 dicentem, ' in circucisione dabatur gratia, paruula tamen respectu eius quae datur in baptismo.Et ratio est, quia gratia quatucunq; parua plenum effectum habet ad delendu omnem culpam mortalem, sed semiplenum ad habilitandum p tetias anime & ad proficiendum: ideo cir cisio dicitur ordinari ad effectum ablationis culpe, non quia ipsum solum habeat, sed quia solum completum habet ess
ctum illum,& quia sacramentum non omne significat quod facit, sed quod plenius,& persectius
234쪽
& persectius facit. ideo in circucisione solum est signum ablationis effectus comploti, qui est remissio originalis: & per hoc rospondetur ad obiecta in cotrarium supra, Quia nec glo. nec doctores adaucti voluerunt negare, ψ nullo modo daretur gratia habilitatis: sed ' ita parum habilitans, & reprimens concupiscentiam, ' solum merebatur dici deletiva culpae, non habilitativa potentiae, Concludit ergo Sco.ubi
supra ' circucisio per modum sacramenti coferebat gratiam ex virtute operis operati, & non tantum ex virtute operis operantis, idest ex motu interiori. Non tametantam conferebat,'quantam Baptismus,Et licet non contulerit gratiam,vi dispositionem immediatam ad gloriam, clim non aperuerit ianuam, hoc non fuit ex des ctu eius, sed quia fluxit tempore. quo precium non fuit solutu. Quantucunq; enim iustus accedat ad baptismum, uberiorem recipit gratiam: cum baptismus generaliter augeat ibi gratiam iam habitam: sed non est ita in circucisione: Unde Abrahe iam iustificato, signaculum tantum fuit. Nihil enim sibi interius contulit, quia gratia Abrahe iam attigerat, vel transcenderat illum gradum videlicet gi alie, ad que determinata fuerat circucisio, intelligendo sic v nihil sibi intus cotulit per modum μ λ sacramenti siue ratione operis operati. Sed cre dit, ' sibi contulerit per modii in cre Friti siue virtute operis operatis: Est enim verisimile s actus circucidendi se, ex obc-dientia Dei, & ex charitate fuerit ei meritorius, sicut, & immolatio Isaac &c. Et si
dicatur, ' ctim circuncisio non habeat semper certum effectum non potest esse sacramentum. Dico ' satis significat circunciso certitudinaliter gratiam, tuc in fic-ri, si non sit obex, vel tunc inesse, & sic fuit signum certum, cum ex parte sui semper habuerit effectum concomitantem. Et hoc modo soluuntur auctoritates in oppositum. Quia vel loquebantur de sacramentis veteris legis improprie dictis, scilicet, de ceremoniis,vel si loquantur de circucisione,que fuit proprie sacramentum,negat eam conserre gratiam, secundum aliquem sensum supradictu . Sanctus tamen Tho. 3.parte sum.q.7o. art. . dicit φ in circucisione conferebatur gratia, quantu ad omnes effectus gratie, aliter tamen si in baptismo, nam in baptismo confertur gratia, ex virtute illius baptismi, quam habet inquantum est instrumentum passio nis Christi, iam perfectar. In circuncisione autem conferebatur gratia, non ex
virtute circuncisionis, sed ex virtute fidei passionis Christi, cuius signum erat circuncisio . Ita scilicet quia homo oui accipiebat circuncisionem , profitebatur se suscipere talem fidem, vel adultus pro se, vel alius pro paruulis. Et quia baptismus operatur instrumentaliter in virtute passionis Christi, non autem circuncisio : ideo baptismus imprimit characterem incorporantem hominem Christo, et copiosiorem Fratiam confert, quam circunciso, maior enim est effectus rei iam presentis quam spei: Et in responsione ad quartum, dicit, sed & circui cisio si haberet locum post passionem Christi introduceret in regnum, ante tamen passionem Christi non introducebat,sicut nec baptismus.Certum modo est, quod regnum non consequitur quis, nisi sit in gratia gratum facienter hec opinio differt a precedente in hoc, quia ibi dicitur, ' circunciso G opere Operato, c ferebat gratiam, hec vero ' ex virtute fidei passonis Christi, adherendii vero est
illi opinioni,quae magis recte consonat rationi,ac orthodoxe ecclesiς determinati nibus, a cuius humillima subiectione,ne me unqua vis vlla amouere queat,certa fimmaq; deliberatione mecum ipse decreui. Quippe cum, mea primaevis, Vsq, annis in sacra religione educatum,neq; vlla unqua fraude,neq; terroribus, neq; mortis timore, e gremio piae matris ecclesiae evelli posse, deceat. De ratione
235쪽
De ratione qua unum sacramentum est altero maius. Caput. V.
Acramentu Vnu dicit maius altero,multipliciter. Vno modo, significatione:& sic matrimoniu dicit maius, cum significet unione Xpi,& Ecelesie,& naturarii in Xpo. Alio modo,cotinctia,quo modo Eucharistia est maius: cotinet enim realiter,& vere corpus, & sanguis Xpi,sub illis speciebus, videlicet panis, & vini; similiter,& anima Xpi,cum sit corpus uiuu: Christus cnim semel mortuus ut inqt beatus Paulus iam no morit, mors illi ultra no dominabit: Vivet ergo Ppetuo: sibus et est conlucta diuinitas,cx eo qa,quod semel assumpsit secundu Damascenti nu nil dimisit, loquendo de partibus essentialibus,anima scilicet, & corpore, quibus a sua conceptione fuit unita diuinitas.Et talis unio etiam
in morte integra remansit,cum,nec ab eius corpore,nec ab anima,fiterit separata di V uinitas tempore mortis. Tertio modo,eficacia, ut baptismus, per quem remittitur
omnis culpa, & poena. Quarto, dignitate ministrantium, siue dispensantium,ut c firmatio, clim detur a summis Sacerdotibus, siue Episcopis. Quinto, quia in nobiliori ecclesis gradu constituit; ut ordinis sacramentum.Csteriim septem sunt eccle- sis sacramenta, videlicet,Baptismus,Cofirmatio,Eucharistia, Poenitentia,Extrema unctio, ordinis sacramentum, & Matrimonium,de quibus concilium Tridentinu, sessione sexta, inquit. Si quis dixerit sacramenta noue legis non fuisse omnia a Domino nostro Iesu Christo instituta, aut esse plura, vel pauciora, si septe videlicet supradicta, aut etiam, aliquod horum septem, non esse vere,& proprie sacramentum anathema sit. Per bapti linum renascimur in vitam quandam nouam, qua non iam nobis vivimus, sed vivit in nobis Christus, quem in baptismo sumus induti: unde
baptismus dicitur sacramentum fidei. Sed postsi in baptismo semel Christo desponsi sumus, non ad fidem ociosam, sed ad pugnam periculosam nos vocati sumus. Dolet enim fatanas ereptum sibi bolum ex facibus: quamobrem omni telorum genere; nos oppugnat, ut in suam iterum nos reducat seruitutem. Vnde,Iob.7.scriptum est.
Militia est vita hominis super terram. Quo igitur simus in plio gerendo sertiores,signamur in stote, & vnsimur Chrismate stilutis: quo signo datur nobis Spiritus sanctus, qui presto nobis sit pugnantibus, robur prino, fiduciamq; resistendi suppeditet. Vnde vocatur confirmatio spei sacramcntum, eo q, per illud in bonam spem erigimur, ex hostibus victorie deportande. Sed quia,qui pugnat, indigent alimento, aliter vires non suppeditarent, de illo pater misericordiarum, nobis prouidit: qualis enim vita per baptismum, & qualis pugna per confirmationem, talis, & alimonia . Omnia enim in piatis spiritualia sunt, quia spiritus est, qui vivificat, Ioannis. 6. Quamobrem, non ea carne,que videri, que tangi, & que sensu aliquo comphendi possit, sed ea,quam sola fide complecti licet, sua videlicet vera, & viva camne, suo Vero, & Viuo sanguine,nos reficere dignatur: qua in re cu maxima sit illius in nos charitas, qua nos ad illum amandum inflammamur vicissim, recte dicit Eucharistia sacramentum charitatis, per quam unum cum Christo capite, num inter nos corpus e scimur. Sed quia sepe nostra culpa fit, ut,cum hostibus dimicantes succubamus, grauiterq; sauciati prosternamur, hac quoq; in parte de remedio Pater noster Celestis prouidit,poenitentieq; medicinam concessit, qua sanati resurgere possemus, Deo quoq; per hoc sacramentum reconciliaremur,neq; tamen tam gratis,sicut in baptismo, cum requiratur aliquid a nobis, si redire velimus in gratiam, ut a peccatis cessemus,ut ea detestemur,& odio habeamus,ut corde cotrito, & humilia
to quod Deus non despicit no selum recogitemus in amaritudine peccata nostra,
236쪽
verum etiam ministro reconciliationis,Euangelico Sacerdoti ea confiteamur,& ab eo abselutionis beneficium petamus. Postremo,ut per ieiunia, orationes, eleemosinas, ac alia pia vite spiritualis exercitia, dignasti poenitentiae opera, satisfaciamus, non quidem pro poena eterna,que merito Christi passionis,& mortis per sacramentum, vel sacramenti votum,Vna cum culpa nobis remittitur, sed pro poena temporali, que non tota semper, ut fit in baptismo,remittitur. Sacramentum enim hoc ad iustitiam resertur: clim iustum sit, ut qui gratie quam acceperat ingratus, Spiritum sanctum contristavit, & templum Dei violauit, non sine satisfactione reconcilietur; Sed planum est, quod non alio tempore grauius, & periculosius certamen instat, gctim graui infirmitate conflictatis ex hac vita migrandum est: qua de re non dedi gnata quoq; est Dei benignitas, deditq; sacramentum extreme Unctionis, quo vires tam corporis, si animi resecillari possint,ut cum ad congrediendum, cum tam potenti aduersario accedimus illius gratia adiuti,no omnino ei impares esse possemus. Hoc sacramentum ad sertitudinem resertur, cuius pars est perseuerantia, quam h ius unctionis beneficio,consequimur, series in pugna perseuerantes, ac sumpto scuto fidei, omnia tela nequissimi ignea extinguimus. Sed quia sine ministris vita coi stare non potest, de illis etiam Ecclesie sus Deus prouidit non sine ordine, qui no solum ad decorem facit plurimum, veru etiam ad concordiam, & unitatem retinen dam. Vnde dedit minores ordines quatuor: dedit & maiores, subdiaconatum, diaconatum,& sacerdotium, cum suis ministris. Refertur autem hoc sacramentum ad prudentiam, quandoquidem fidelem esse seruum, & prudentem oporter, quem costituit Dominus super familiam suam. Fidelem, ut bonum in comunc I utilitatem ordinet. Prudentem, ut rationem dispensandi agnoscat: persone enim utilitas in dispensatione attendenda,non est principaliter, sed ecclesiae, ut inquit, Paulus prime cor.x. Sine ostensione estote iudasis, & gentibus, & Ecclesiae Dei, sicut & ego omnibus per omnia placeo,non querens quod mihi utile est,sed quod multis, ut salvi fiat. Quoniam vero unius hominis aetas longa non est, breui desecturi erant, qui per b ptiimum renati, Christi se militiae ascriberent, etiam huic rei, remedium Deus c tulit, ac matrimonium in ipso paradiso instituit, ut noui Christi milites conscrib rentur, si modo parcntes non alia volutate liberos procrearent, si ut per baptismucκ inebris primi hominis, in membra Christi translati, in eiusdem Christi militum locum, siue album, referrentur, atq; ijs, qui vita functi essent, noui semper succederent.Hoc sacramentum ante Adae peccatum erat tantum in ollicium, di ministeriu: post vero non modo in ossicium, sed, & in remedium institutum erat: qua propter ad eam virtutem refertur,quae temperantia dicitur,ut est incontinentiae remedium. Novae legis sacramenta,quare instituta sint, & quomodo differant a sacramentis veteris legis. Caput. VI. ia
Acramenta nouae legis Christus Saluator noster instituit,qui cu sit sum-mς bonitatis, sumine veritatis,& summe virtutis: ratione primi promisit pmia beatificantia: ratione secundi,dedit pcepta ad bonum dirige tia : ratione vero tertij instituit remedia adiuuantia, ut per sacramenta reparetur Virtus ad implenda pr cepta, quibus perueniatur ad pretemia; Initiauit quedam sacramenta ante aduentuin suum, ut matrimonium, & poenite
237쪽
uit, & nuptijs intersuit. Alia quinq; in dicta noua lese instituit. Confirmationem ,
paruulis manus imponendo Mar. X. Vnctionem, discipulos ad curandum mittendos qui infirmos ungebant oleo, Marci.6. Baptismum,illud iustipiendon sermam tradendo. Ordinem, potestatem ligandi, & luendi tribuendo. Eucharistiam constacrando,ac distipulis potestatem conficiendi conserendo. Sacramenta a peccato mudant: in bono conseruant; mystico Christi corpori incorporant,iustificant,ad set ram vitam pparant, erudiendo illuminant, & demum a malo preseruant, ut patebit infra cum de singulis eorum disseremus. Sacramenta semper habent sanctificatione Veritatis, non tamen semper efficaciam curationis: non propter desectum ex parte sui, sed suscipientis, quia nulli repugnanti,& charitatis sontem impugnanti, datur C gratia: non.n. sanctincant,nisi digne absq; fictione accedentes. Primum, ut baptis
mus, est intrantium: Secundum, pugnantium,ut confirmatio .Tertium, Vires sumetium, Vt Eucharistia. Quartum, resurgentium,ut poenitentia. Quintum exeuntium Ut extrema unctio. Sextum. ministrantium, ut ordo. Septimum,nouos milites introducentium, ut matrimonium. Ordinatur vero contra triplicem culpam,& quadruplicem poenam. Baptismus contra originale. Poenitentia contra mortale. EXtrema Vnctio contra veniale. Ordo contra ignorantiam. Eucharistia contra malitia. C firmatio contra impotentiam. Matrimonium contra concupiscentiam , quam temperat. Huiusmodi sacramentorum dispensatio committitur homini,no ratione sanctitatis, quq variatur, sed ratione virtutis, & assistentiae diuinae, que semper adest quantum est de se. Triplex est status fidelium in acie Ecclesiasticς Hierarchie. ut d Cetur insta in sacrameto ordinis, videlicet, hdei gemis, iidei roborat , & fidei multiplicate.Per erimum fit distinctio fidelium ab incredulis in baptismo. Per secundu,r sertium ab infirmis,& hoc in confirmatione. Per tertium Clericorum a laicis, in sa-V cramento ordinis. Hinc est, quod hec tria sacramenta imprimunt characteres ,
ut habetur in cocilio Tridentino,p quos indelcbiliter impresses semper distingum tur habentes a non habentibus; unde nullatenus iterari possunt. Character baptis malis est incipientium. Confirmatio proficientium. Ordo vero persectorum. Character baptismalis est omnium characterum fundamentum,& ideo illo no habito, non possunt citeri characteres imprimi. Vnde si quis ordinaretur nondum baptizatus, nihil prorsus fieret. Ab initio enim instituta sunt sacramenta large sumecio sacramentum ad curationem hominum, & semper cum morbo cucurrerunt, in lege nature fuerunt oblationes, sacrificia, & decimationes. In lege scripta : introducta est circuncisio quo sola erat verum sacramentum , & conserebat gratiam, o eo modo quo dictum est supra, cui adiuncta est expiatio, oblatio, & sacri ciorum distinctio. In lege noua, ut dictum est, statuta sunt sacramenta, numero pauciora, utilitate potiora,virtute efficaciora, & digniora, ac significatione euidentiora: in quibus est impletio simul, & euacuatio omnium predictorum, ut inquit Hugo de Sancto Victore in libro de Sacramentis. Primi temporis sacramenta fuerunt sicut umbra. Secundi, sicut imago, & figura. Tertij scilicet gratie,sicut corpus,quod intra se veritatem continet, & gratiam, quam significatione representant. Sacramenta veteris legis nutriebant paruulos, exercebant perfectos, & duros onerando dom hant. Sed sacramenta noue legis conserunt, quo vetera de longinquo monstrabant. s Vnde priora famamenta preparauerunt, & perduxerunt ad noua, sicut via ad terminum, sicut figura ad veritatem, & sicut imperfectum ad persectum. Item legalia secundum Augustiam tarunt ante passionem Domini viva, post passionem vero
238쪽
mortua, sed postquam claruit euangelij veritas, fuerunt omnino sepulta. Nostra vero sacramenta usque ad finem in suo semper vigore manebunt. In sequentibus dicemus, si sint apud haereticos sacramenta, & si utilia vel ne, similiter quomodo sacramentum no est melius propter ministrum, & quomodo sacramenta ipsa extra Ecclesiam non prosunt.
Antequam de baptismo Christi disseramus, prius de baptismo Ioannis dicendum est,& cur dicatur illius, similiter& quid operabatur. Cap. VII. V A E S TIO igitur est de baptismo beati Ioanis Baptiste,quo pr uenit ,
baptismu Christi, ad qua dicimus,Quod no dicebatur prςcise Ioannis, quia hunc Ioanes ministraret; cum tunc similiter esset dicendus baptiumus Petri, quo ipse baptizabat, quod reprobatur I. Cor. I. &.3. Nec dicitur baptismus Ioannis, quia fuerit a Ioanne institutus,ctim a Deo, a quo missus fuerat baptizare, fuisset ordinatus; unde ipsemet Ioannes ait. Qui misit me baptizare, ipse mihi dixit &c. Ioannis I. Ille enim institutor est rei ; cuius precepto; & auctoritate fit, ut inquit beatus Augustinus lib. 3. de baptismo contra Donatistas,ubi proprie loquitur de dicto baptismo Ioannis . Nec etiam dicitur baptismus Ioannis,
eo quod primus ipse dicto baptismo baptizauerit,sicut nec esset baptimus Apostoli, si aliquis apostoloru primus baptizasset baptismo Christi: sed dicitur Ioannis, quia bipse primus fuit 'illius baptisini promulgator, & eiusdem minister, cum solus illo
baptismo,& nullus discipulorum suorum baptizauerit. Unde Augustinus ubi supra inquit, Nulli prophetarum, nulli prorsus hominum est concessum baptiZare in aqua poenitentiae in remissionem peccatorum, scd tantum Ioanni, qui mirabili gratia, susipendens in se corda populorum, viam Pr pararet in cis, illi, quem se tanto predicabat esse maiorem. Ex quo sequitur, quod talis baptismus durabat diant
Xat tempore eius: & ita congruum erat, ut adueniente baptismo Christi, cessaret
baptismus eius, qui fuit pr paratorius ad ipsum, sicut cessat 4eneraliter dispositio,
introducta forma. Dicitur etiam baptismus Ioannis, eo quod Ioannes sitit auctor totius quod agebatur exterius, clina per baptismum fieret exterior corporis lotio, quam totam Ioannes operabatur, & non interior, clim per baptismum eius non conferretur gratia ex opere operato, & ex consequenti, nec remisso peccatorum. Cunde Matthsi 3. Ego vos baptizo in aqua, ille autem baptigabit vos in Spiritu sanctota Act. I .Ioannes baptigauit aqua,vos aute baptizabimini Spiritu sancto. Quia vero beatus Marcus I .cap. dicit. Fuit Ioannes in deserto baptizans, & predicans baptismum poenitenti in remissionem peccatorum i videtur dicto baptismo attribuere remissionem culps. Dicendum quod remissio peccatorum non determinat participium baptizans, sed nomen baptismus. Dicitur enim baptismus Ioannis, bapti simus poenitentie, quia baptizando predicauit poenitentiam: vel quia baptia tis imposuit fructus dienos poenitentie. ubi glo. Poenitentis baptismum dedit; baptismum vcro in remissionem peccatorum predicauit,& non dedit. unde Hugo de Sacramentis lib. 2.parte 6.c.6.Soliam sacramentu fuit ibi scilicet in baptismo Ioannis, sed non remissio peccatorum. Ultimo dicebatur Ioannis, quia non dabatur inserina, quam instituit Christus. Si quis petat. In qua ergo serma baptizabat, tenet D Magister, & post eum D. Alexander Alensis, Petrus de Palude, & Thomas, quod in serma venturi, iuxta illud Act. I9.Ioannes baptizabat populum baptismo poeni-
239쪽
tentis, dicens, quod in eum, qui venturus erat post ipsum, crederent, hoe est in I D sum Venturum, non quantum ad carnis praesentiam, sed quantum ad eskctum recemptionis, nue passionis, vel quantum ad actum baptizandi, & docendi. Fuit e SO naec forma uua, secundum eosdem. o te baptiao in nomine idest in fide ventum, iecundum Alexandrum, licet Durata. teneat, quod non baptizabat in alia Drma verborum, cui etiam arridet Gabriel Biel dist. a. qa.
An baptizati baptismo Ioannis, erant rebaptizandi baptismo Christi. Cap. VIII.
D hoc dubium respondeo secundum doctrinam sancti Thome, sanisti Bona uenturae, Scoti, Petri de Palude,& communiter aliorum, quod baptizati baytismo Ioannis, iterum rebaptizadi erant baptismo Christi. Non enim sufficiebat dictus baptismus ad salutem, ex quo nonni QRiςyςb x grati'in,'um esset tantum praeparatio ad baptismum Chri- e. ' Π Π-D pDZati habuissent fidem trinitatis, & non ponerent in cora, d resierunt ad baptismum Christi. Maaister tamen senten. aliter sub ης clondei, dicens, quod baptizati baptismo Ioannis, erant in duplicii. . .: i m QRin in eo sipri' ponebant,non reserentes baptismum illam ad ΣΝ tiris i, nec habentes fidem trinitatis, sed erant de illis, qui diccbant.
cst , audiuimus Act. I9. Et tales erant rebaptizandi baptilmo Christi. Quidam autem spem in baptismo Ioannis non fixerant, & fidem
habuFant; & tales non erant baptigandi baptisino Christi, sed per impositionem manuti ab Apostolis factam recepturi erat Spiritu sanctum in robur, qvsie isti ἡ Pςςςῆxorum Et pro nac Magistri opinione addit A t od Apostoli in Samariam venientes,baptizatos a Philippo,no
rebaptizabant, sed tantum eis manus imponebant, ut acciperent Spiritum sanctu.
Adducitur & illud quod beatus Hierony. super illud Iohelis. 2.Effundam de spiritu meo, inquit, scilice haec est causa, quare quidam baptigati a Ioanne, Christi b tismo iterum baptizati sunt a Paulo, quia fidem trinitatis non habebant. Sed quia
communiter in hoc Magister non tenetur, ideo ad duas auctoritates praefatas reflvindeo. Ad primam,quod baptizati a Philippo,baptizati erant baptismo Christi
& ideo non erant rebaptigandi: in quo baptismo dabatur Spiritus sanctus in rciniusionem peccatorum, non autem ad robur,cum sic daretur per sacramentum consi mationis, quod tantum per Apostolos,qui erant Episcopi, conserebatur. Iste enim Pnilippus fuit unus ex septem Diaconibus, qui cum non esset Episcopus, nec AP ltolus, ex consequenti, non poterat imponere manus. Ad secundam vero dicitur, quod admissis verbis HieronImi,conceditur, quod baptigati baptismo Ioannis, no habentes fidem trinitatis, rebaetigandi erant baptismo Christi, sed non sequitur a contrario sensu, quod habetes hdem ciusdem trinitatis,& baptigati baptismo Io nas, non sint rebaptizandi: quoniam secundum Tho. consequentia a contrario sensu non tenet, ni*m causis praecisis. Modo non sola infidelitas fuit causa rebaptir tionis, ted praecipua fuit, quia baptisnus Ioannis non erat verus baptismus nec conferebat gratiam.De Apostolis autem an merint baptigati, glo. super illud Ioan.
13. 9ui lotus est non indiget,& cst.dicit quod sic, licet quando, & ubi, no legatur. motadum tamen ad haec,quod resert dicere, Iterum baptizari,& iterato baptismo, baptizari.
240쪽
baptizari. Nam iterum baptizatur, qui secundo abluitur, siue prima ablutio fuerit verus baptismus, siue non: sed iterato baptismo baptizatur, qui post verum baptismum, secundo baptizatur: & ideo quando baptizati baptismo Ioannis, baptiarabantur baptismo Christi, non iterato baptismo baptirabantur, clim primus non fuerit verus baptismus. Concludo igitur,quod uniuersaliter omnes dempto Chri- risto baptizati baptisino Ioannis,post sufficientem baptismi Christi promulgatione, Verant baptigandi baptismo Christi: Christus vero no erat rebaptizandus, clim esset super legem, & super omnes.Circuncisi enim ante promul ationem baptismi, per circuncisionis sacramentum sine baptismo saluabantur.vnde Augustinus super Ioa. homil. s. ait. Quos baptizauit Ioannes, iterum sunt baptirandi, plane iterum, sed non iterato baptismo. Quos enim baptizauit Iudas, baptizauit Christus: non sic quos baptizauit Ioannes. Et in libro ae baptismo contra Donatistas, inquit. Tali baptismo Christus mundat Ecclesiam, quo accepto, non erat alter necestarius. Si sdicatur ex quo baptismus Ioannis non conferebat gratiam, ad quid fuit institutus Respondent doctores,quod fuit utilis propter quatuor rationes. Prima,ad figurandum baptismum Christi. Secunda,ad preparandu populum ad Christi baptismum, nam suo baptismo assuefecit populum, ut non horreret Christi baptismum. unde glo. Matth. a. in persona Ioannis, ait. Quia soluere peccata nequeo, sicut Christo: --. nascendo, & praedicando praecurro, sic baptizando, ad baptismum Christi dirigo. iTertia, ad manifestandum Christum, & nostri baptismi materiam consecrandam. , unde Matth. 3. Cum baptizaret Christum, aperti sunt coeli, & visus est Spiritus sanctus descendere in specie columbae super eum, & vox patris dicentis. Hic est filius
meus dilectus. In hoc otiam baptismo Christus contaetri suae mundissimae carnis, vim regenerativam contulit aquis, secundum Bedam, idest aquam ordinauit, siue sanctificauit, ut esset materia sacramenti regenerationis. Quarta ratio in, ut reuocarentur iudaei a circuncisione . Potest autem dici baptismus Ioannis finis veteris testamenti, secundum illud Matth. II. Lex, & prophetae usque ad Ioannem. Dubi- tatur etiam, quare baptismus Christi inagis habuit praeparatorium, quam circun- cisio,& quam alia sacramenta nouae legis. Respondet Al ander par. .q.9.mem. Iia
Quod persecte obedientibus non est necessarium praeparatorium; sed ad obediendum duris. Circuncisio data est Abrahae, qui fuit credulus, & obedientissimus verbis Dei. Populus autem Israel, cui erat dandus primo baptismus, ex quo erat durae ceruicis, indiguit praeparatorio, quod Abrahae, clam esset obediens, necessarium non fuit. Similiter filiorum est acquiescere praeceptis, & doctrinae patris 1, sed anteqsint filij, necessaria est quaedam praeparatio, ut fiant filij, & acquiescant doctrinae, &praeceptis patris. Nunc autem per baptismum, flijs irae, efficiuntur filij Dei, ideo baptismus indiget praeparatorio. Seu iam facti iij Dei per baptismum,non induet eodem ad alia sacramenta percipienda. Dubitatur tertio, quibus conueniebat ba- ptismus Ioannis. Respondetur, quod Christo, & multitudini virorum, sed alia, & Valia ratione: Christo, ut humilitatem impleret, ut baptismum Ioannis approbaret, ut aquam sanctificaret, ac Vt ipse innotesceret. Populo autem iudaeorum conuenie bat, ut ad poenitentiam, quam Ioannes praedicabat baptizando, instrueretur,& incitaretur. Ideo baptismus poenitentiae praedicabatur, ut ad baptismum Christi pre pararetur, & a circuncisione avocaretiir. Propter hoc non conueniebat pueris, qui poenitentiae incapaces erant, nec ad Christi baptismum preparari poterant, cum Ivsu carerent rationis. Sed dubiti est, an mulieres baptizate fuerint baptismo Ioan-