장음표시 사용
371쪽
quod sequatur sectam suam, tunc nullum est periculum.Sed si praedicet ei verum,ni persona Augustini potest ibi esse meritum in assentiendo. Et nota secundum cude,
in eadem veritate assentiens aliquis alicui, uti catholico doctori, meretur: assentiens vero, uti haeretico, demeretur. Asentiens enim, uti Philosopho, nec me
retur , nec demeretur. Vnde esto, quod sicut Moyses dixit, In principio creauit Deus caelum, & terram, ita dixisset Aristoteles, & Arrius: qui crederet, quod Moyses dixit, mereret: quia crederet,quod Spiritu sancto Bisset aRatus: & ita croderet primae veritati. Qui vero crederet, quod dixit Aristo. nec mereretur, nec d mereretur : quia adhaereret sapientiae humanae.Qui vero crederet quod Arrius diaxit, putans Arrium, qui fuit haereticus, esse doctorem verum, demereretur, cum a
x sensus esset findatus super haeresim . Concludit Magister sent. 3 o. quar. quod e ror sertunae ut puta quia putatur diues, qui est pauper similiter & error qualitatis
ut si putetur bonus, qui est malus) non excludunt matrimonium: 'feci unta xat error conditionis , cum putatur liber, qui est serinis, de quo infra, & error personae,consensum coniugalem non admittunt .Et ratio huius ultimi est,quia talis error impedit omnem venditionem,& traditionem rem: ut exempli gratia, si emat aurum, & venditor dat auricalcumr eodem modo est hic,quia Ioannes dat potestatem sui corporis, si alia det, aliter nihil fit: matrimonium enim non claudicat. Ideo si secunda persona non dat,nihil fit,licet ex parte sua non sit impedimentu secti.Nec credere debet contrahens, quod alter no consenserit: ctim probabile sit, v nuc magis mentiat, c, quando visus est contrahere . Error enim persionae respicit illud ,quod est de substantia matrimonij, puta materiam, hoc est personas contrahentes: & est, cum hic putatur esse homo ille,& est alius. Consensus iste in hanc personam proc dii ex apphensione erronea, ut causa illius consensu : & iste contractus procedens precise ex errore persionae, est vere nullus non sollim ex determinatione ecci siue,sed & de iure diuino. Primum patet.c.Tua despsisse.&matrimo.& 29.q.pri.Nec Papa posset facere, quod illa, in qua non consensi, esset uxor in ea: de essentia enim contractus matrimonij est, quod contrahens consentiat in hanc determinatam pem senam. Hanc. 2 9.q.pri .c. Vnico, dicitur, Iacob& Liam non secit coniuges consensus praecedens, sed subsequens. Nec tamen Qrnicati dicuntur ex primo concubitu,quia Iacob assectu maritali cognouit eam, ut suam. Lia vero eodem assectu debitum ropendit,putans lege primogenitarum,& paternis imperijs se ei iure copulatam: & ita excusantur ignorantia inuincibili. Secundum impedimentum est seruitus, ut si quis liber putat contrahere cum libera, & contrahit cum serua, & e conuerso. Si tamen postea,seruitute cognita, cosenserit,uel carnalis copula sequuta fuerit, matrimoniutenet,ut habetur in. c.Proposuit,& in. c. Ad nostra, tra,de coniugio seruorum.Si vero uterq; sit seruus,nihil prohibet inter seruos esse coniugia, vel inter liberum, &ancillam cognitam talem. Servitus etiam est de iure positivo, & matrimonium'de iure naturalit ideo non potest pneiudicare matrimonio: maxime clim dicat beatus Paulus ad Gal. In Christo Iesu non est seruus,neq; liber: & per consequens serui &anc1llae nullatenus debent a matrimonio impediri: & si inuitis dominis contrahant, nulla ratione eorum matrimonia sunt disset uenda .c.pri .de coniugio seruorum. NoI enim remouendi sunt a sacramentis: imo prohibendi sunt domini, ne faciant onera matrimonij grauiora. Ratio autem,quare seruitus dirimat secundia Scotu. 3 o. quar. q.pi i. est, quia in hoc cotractu est permutatio potestatis corporis pro potestate cor
372쪽
uerso potest: & illa ignorans seruitutem eius per consequens non consentit scienter in seruum: nec vult commutare potestatem sui corporis pro potestate corporis, qua 1eruus non potest facere, cum non habeat illam. Error tamen conditionis melioris non impedit, nec seruitus, si non sit ignota,ut dictum est supra. Contractus igitur p- ' fatus, procedens ex errore conditionis vilioris,matrimonium impedit,& dirimi noiure diuino, ted ecclesiae constitutione, & determinatione.c.finali,de coniugio seruorum, & a 9al. 2.c. Si quis ingenuus.
De Tertio impedimento,quod est votum. Cap. LXVI. .rio Cardinalis super ps.LV. Triplex ponit votum. Primum Baptismi,
quod est omnium. Sccundum ordiniis,quod est clericorum. Tertiu r ligionis,quod est monachorum. Votum tamen propriissime sumptum 'dicit esse promissione deliberatam sectam Deo de bono supererogati nis. Quod enim est absolute necessarium,non cadit sub voto: potest tamen esse materia voti inquantum fit voluntarie,licet sit praecepti, non autem inquantum est necessitatis. Quod autem non cadit sub necessitate absoluta,nec sub necessitate finis, ut puta quia sine eo non potest esse salus,est omnino voluntarium :& hoc est bonusupererogationis,quod dicitur esse de meliori bono in comparationem ad seu contrarium . Et ad talem propriissimam rationem voti, quae est de bono nostrae volun- Θtati subiecto,requiruntur tria,videlicet deliberatio: propolitum voluntatis seriendi vel omittendi ,quod deliberatum est:& promissio,per quam intendit se obligare ad sic faciendum. Est enim promisso,obligatio adimplendi tale propositu,qua vult Oesse obligatus: & haec fit ad minu4 verbo interiori,& sufficit coram Deo, qui intuet cor: & quandoq; verbo exteriori coram Ecclesia. Dicitur secta Deo iuxta illud Ese. I9. Uota vovebunt,& soluent. Votum enim soli Deo fit . promisso homini fieri potest. Per votum siquidem quis sese totum deuouet,& oblisat alterit nulli vero alii Ca Deo potest homo se totum obligaret ideo ipsi seli potest heri votum, cui competit potestas super totum hominem. Et licet fiat etiam ad tinctos,qui nostri fiant intercessores apud Deum,finaliter tamen cum rclatione ad Deum. Cadit itaque sub voto promissio secta sanctis, vel praelatis,inquantum videlicet homo vovet Deo se adimpleturum, quod ianctis vel praelatis promittit. Ex quibus sequitur, quod Vo- uere est actus latriae. Ad.latriam enim siue religionem pertinet imperare promis sonem illam: & ita est actus virtutis latrie ordinative: & additu est supra propter D finem bonum: cum eniin votum sit actus religionis, non potest fieri propter malu finem. Dicitur ex deliberatione,& non ex surreptione,vel inconsideratione: aliter non obligaret secundum Ricar. nisi ex congruitate. Ultimo dictum est,quod est de bono supererogationis,idest alias non debiti: bona enim,quae sunt de selutis neceΩsitate,aut praecepti,non cadunt proprie sub voto,sed improprie. Votum enim debet esse voluntarium no modo a parte princiis a quo procedit,verum & ex parte eius, quod vovetur: & debet esse de his, quae alias licerent. Sanctus enim Bonaventura in . 38. q. ar. pri. q. a. inquit, Quod votum debet habere comites, quos habet iur, Ementum, scilicet veritatem, iudicium,& iustitiam. Primo nanq; necesse est, ut in eo sit iustitia, ut illud quod vovetur, spectet ad salutem,& sit bonum, & honestum. Secundo debet in eo esse iudicium,ut vovens deliberate, & non praecipitanter V
373쪽
Dat . Si enim id vovetur, quod ad detrimentum iustitiae facit, no est ibi lex voti,nec obligatio: sed ipsi voto fit iniuria: nec est obligatio ad seruandu, sed potius ad po nitendum . Sed nota, ' contingit promittere ut dictum est duplici verbo,scit cet
interiori,& cxteriori. Promisso,quo ad verbum interius cogitationis & deliber x tionis,est de necessitate voti simplicis, quod obligat quantum ad Deum, qui intu tur cor. Promisso autem, quo ad verbum vel signum cxterius,est de necessitate v ti solenis, quod obligat quantum ad faciem ecclesiae, quae iudicat secundum ea, quae patent. Votum solentratur secundum iura .c. Rursus, de vot. & voti redem. in . 6. per susceptionem ordinis sacri,& per votum religionis Verum, Vel pnesiumptum.
P sumptum quidem est, quando quis recipit habitum professerum: ubi est distinctio inter hunc habitum,& nouitiorum:& etiam Ouando Vltra annum moratur in monasterio absque protestatione de non profitendo.Et dicitur solene,non quia pini
blicum,sed quia in te habet aliquid annexum,per quod in publicum potest venire,& per quod vovens ponitur sub alterius hominis potestate: sic est in lusceptione sacri ordinis, per quem suscipiens constituitur minister Ecclesiae, & aliter quam prius seb Episcopi potestate: cum episcopus possit eum cogere ad statum clericalem seruandumn ad vitandum,quae indecentia sunt illi statui. Vndes praefatum ordinem susciperet in secreto,adhuc esset solene,sicut etiam professio religionis fusta in ma- , nu eius,qui potest recipere,habet in se aliquid annexum, unde possit in publicia venire : cum oporteat talem vitam secularem dimittere,& cum aliis in claustro sui omdinis conuersari: quod etiam esset solenne, & si in occulto fieret, non obstantibus opinionibus, quas adducit glo. in. c. Rursus, extra, qui clerici.Opinio communis est secundum Scotum ubi supra, quod votum simplex non impedit simpliciter, ut habetur ibidem in textu: licet enim impediat contrahendum, non tamen dirimitiam contractum: & Eltim tale dicimus simpliciter impedire. Votum autem solenne simpliciter impedit,ut habetur ibidem in.c.Insinuante. Et ratio ad hoc poni potest, quia ecclesia illegitimauit sic voventem: & rationabiliter, cum ipse posuerit se in potestate ecclesiae, quantum ad oppositum eius,ad quod est cotractus matrim nij. Votientem autem priuate non illegitimauit , ctim non sic posuerit se in eius potestate , sed in manu Dei ad oppositum seruandia: & consuluit anime suae apud Deli, ne transgrediatur: ideo ecclesia relinquit eum diuino iudicio. Peccat tamen mo taliter transgrediendo illud. Non enim omnia mala punit ecclesia: nec sic ea prohibet , ut propterea poenas ecclesiasticas semper iniungat. Causa etiam,quare ibi Η ne dirimat contractum,est,quia per votum illud contrahitur matrimonili spirituale cum Deo, quod est dignius, & fortius carnali. Nec est simile de voto simplici, quia in illo non est nisi promissio proprij corporis ad continentiam seruandam Deo,& in seleni est exhibitio. Ideo votum simpleκ se habet ad modii sponsalium: ut inquit dominus Viguerius Granaten. super hoc sacramento ad matrimonium .Quia licui sponsalia dirimuntur per matrimonium,eo quod in illis non est nisipromissio, per quam non transfertur dominium,s si per exhinitionem,cum melior sit conditio possidentis: ideo res alicui promissa potest adhuc dari,si exhibita non sit.Sici in v to solent fit talis traditio corporis Christi vicario,aut alicis locum eius gereti: ideo votum selene habet ex sui natura,quod dirimat matrimonium, clim homo per ipsum sui corporis potestatem amiserit, tradens se Deo ad perpetuam continentiam. I Nec obstat,quod matrimonium carnale fuit iuratum: quia licet iuramentum plus obliget ex parte eius,ex quost Obligatio, quam votum,non tamen quautu ad in dum
374쪽
dum obligandi,inquantum tradit,quod promittitur. Si vero matrimonium carn Ie esset consummatum, & secta esset realis corporis exhibitio, votum selenne non dirimeret, clim melior sit conditio possidentis: sed bene ante consummationem,ut habetur in .c. Verum,de conuersione coniugatorui , ubi dicitur. Quod alter coniugum post contractium matrimonium per verba de praesenti, ante consummati nem, quae fit per carnalem copulam, potest altero inuito ut dictum est supra co- uolare ad frugem melioris vite determinatur tamen ei tempus duorum mensium ad profitendum,vel saltem ad ingrediendum religionem,quae ante annum professione , non admittit.Post cuius tempus,si prosessiis non fuerit, cogitur ad celebrandas nuptias,ut habetur in.c. Ex publico,eodem titulo. Quomodo autem quis vovere ρος- sit virginitatem, & quomodo votum non modo sit licitum, sed & meritorium, ac obligatorium, habetur inferius in tractatu de consiliis Euangelicis . Vouere enim non modo est pium, sed quod vovetur praestare necesse est. Unde Deut. 2 3. Cum votum voveris domico Deo tuo,non tardabis reddere. Quod etiam v
tum in speciali caelibatus pium, gratumq; Deo sit perspicuum esse potest ex verbis Christi, Mati. 19. Quibus laudantur Eunuchi,qui se castrauerunt propter regnum caelorum: & apud Esaiam .se Sempiternum se eisdein daturum nomen Deus promisit, quod non peribit: & Paulus pri. ad Tim. F. indicat. Quod quae vidim ex ecclesiae stipe alebantur,voto se perpetuae continentiae obstringebant: & Philo qua- . quam ivdsus qui fuit temporibus Apostolorum,testaturiuisse inter christianos,qui1uam Deo castitatem desponderent. Vnde Augustinus ad Pollentium scribens lib.
a. c. 19 . de Adulterinis coniugijs, inter alia numerat, quae rectissime voventur, ac inter caetera, Non eos,inquit, terreat sarcina continentiae deuis erit, si Christi erit: Christi erit,si fides aderit, quae impetrat a iubentequod iusserit. Non eos frangat, quod videatur eorum continentia necessitatis esse, non voluntatis: quia & illi, qui eam voluntate delegerunt, secerunt eam esse necessitatis: quoniam vani sine dan
tione ab ea deviare non possimi. Et in. I inlib. consesso .c. 29. conuertens oratione
ad Deum, ait. ta spes mea in magna valde misericordia tua. Da quod iubes, &iube quod vis. Imperas nobis continentiam :& clim scirem ut dicitur Sapientiar.8. quia nemo potest esse continens, nisi Deus det:& hoc ipsum erat sapientiae,scire cuius esset hoc donum. Adij Dominum,& deprecatus sum illum: cum enim Sauuator noster confbrtet omnes in se sperantes, vivatq; per charitatem in nobis,Op returq; velle & perficere, quid est, quod illo faciente,ut faciamus, facere non poni musὸ Ipse enim est, qui in pugna nostra congreditur. Considera, inquit Chryso. MΤomo. 3. in sermo. de Marty. psente Deo tecum hoste pugnare z fauet ille, Vt Vincas : fluet, ut obtineas: ac Paulo post. In tua pugna Dias cogreditur,DnS dimicat, Dias praeliatur,& victoria tibi ascribitur. Certamen tuum Dei certamen est: quid trepidas, quasi tua virtute deuincas λ prehende arma,Brtiter dimica , ut dimicati adlat ille, qui vinci non potest. Dicamus ergo omnes cum Apostolo ad Philip . q. Omnia possim in eo, qui me consertat. Continentiam iubes Christe Da quod a bes, & iube quod vis. Pone me iuxta te, & cuiusuis manus pugnet contra me,Iob.
17. Si consistant adversem me castra,non timebit cor meum, pS. 2 6. P umVS igitomnes in eo,qui nos conBrtat ,sed non volumus omnes: non adhibemus illud studium, quod oportet: nec accedimus ea fide, qua decet, ad eum praecandum. Vnde Dominus Gregorius Nagiangenus oratione. 3I. Explicans illum locum,non innes
capiunt verbum hoc, sed ii, quibus datum est . Cum audis,inquit, quibus datu est,
375쪽
adde, datum quidem his,qui volunt,& qui assentiuntur. Quem praeceptorem secutus Hieronymus, Datum est, inquit,his,ctui petierunt, qui voluerunt, qui ut acciperent, laborauerunt: quibus dictum est illud saluatoris Ioan . II. Quodcunque volueritis petetis,& fiet vobis. Et Basilius in lib. de vera Virginitate ait. Ne dixeris, quomodo ascendam in caelum, ut virginitatis mee integritatem inde deduca Aut quomodo descendam in abyssiim, ut illam dudum a diabolo corrupta mihi ipsi re cuperem ξ Sed quid ξ prope te est, inquit,& secundum natura tibi ingeneratur Vi ginitas:& post multa,te ipsam,ut te habeas diligentius, inspice: atq; hanc in te per N naturam opertam,abditamq; reperies. Si dicat quispia nequeo praestare, quod vo- ui: hoc dicere, Marcionis & Manichei est haeresim profiterii christiano dicere fas non est: nisi quod dixit Christus Marci .9. Omnia possibilia sunt credenti: & Paulus eius imitator ad Phil. 4. Omnia possum in eo, qui me consortat. Lex quidem, inquit beatus Paulus,lex sancta est, iusta,& bona. Ex quibus omnibus patet,licitum esse votum,quod si solene sit, patet qualiter dirimat contracta matrimonia. An Vero dispensabile sit, visum est in sacramento ordinis. uarto impedimeto videlicet, ordine Sacro. Cap. LXVII.
Vando quaeritur, an ordinis sacramentum impediat matrimonium: cosequenter ad ea, quae dicta sunt stapra de ordine sacro, dicit Scottis . 37. dist. q. ' ordo impediat contrahendum,& dirimat contractum, no est propter votum continentiae proprie dictum annexum ordini sacro, aut annexu ex praecepto ecclesiae praecipietis tali,utputa sacris initiat o ordinibus ,' co- trahere non possit: sed ex hoc, quod ecclesia facit talem personam simpliciter illegitimam : quod statutum fuit rationabile, siue habitum fuerit a Christo, siue non. Talis enim, clim deputetur misterio sacro, requirit munditiam mentis, & carnis , perspicacitate intellectus,& seruorem affectus,ad quae omnia disponit continentia.
Nec in hoc debet aliquis dicere, ecclesiam alicui preiudicare in suo iure: cuin illa communiter non cogat quempiam ad susceptionein ordinis sacri: sed satis publicauerit, quod post susceptum ordinem suscipiens inhabilis incitur ad contra hedum. B Duplicia sunt tamen ecclesiae praecepta, quaedam simplicia, quae solum prohibent:& siquis attentat contrarium, facit, quod attentat, licet peccet: & quedam mista, quae non solum prohibent, sed cum hoc decernunt factum esse irritum & nullum rvt est in proposito in ordinis sacramento, quod impedit, & dirimit, ut habetur in.
c. Si qui clericorum,extra de clericis coniugatis, & in .c. Literarum,qui clerici, vel voventes: tales enim inhabilitauit ad matrimonium ccclcsia. Et licet ordinem recipiendo votum non exprimant verbis,eo tamen ipso, quo libere ordinem accipitit C solenniter secundum ritum occidentalis ecclesiae, quae eis votum adiunxit, intelli guntur tacite votum emisisse. Quia tamen non est ibi talis solennitas, sicut in professione religionis, in qua fit solennis obligatio in holocaustum, ideo Papa ut dicituest in sacramento ordinis potest cum illis dispensare. Si vero matrimonium praecedat ordinem sacrum, matrimonium praecedens non impedit, quin inoratus a cedens ad ordines etiam vXore reclamante recipiat characterem. Ipsa tamen VXOrnon priuatur iure suo. Sed vir,cum teneatur ei si petat reddere debitum, non potest tamen exigere: & talis in ecclesia occidentali priuatus est ordinis executione: U & uxore mortua matrimonium de caetero contrahere non potest. Si autem VXOL consentiat
376쪽
consentiat ordinationi, habet executionem: ipsa tamen non poterit petere debitu, quia censentur in illo consensu vovisse perpetuam castitatem: nec tenetur ingredi religionem,nisi sibi timeret de periculo castitatis. In ecclesia vero orientali matrimonio iuncti non possunt accedere ad ordines sacros sine uxorum consensu: quia ad minus in tempore ministerij set,in quo tenentur continere, fraudarentur debiti redditione, quo fraudari non possunt, si eis contradicentibus,aut ignorantibus viri ordines sacros sesciperent. Et apud eosdem graecos eo ipso, quo mulier consentit ordinationi, ipsa se obligat ad hoc, quod mortuo viro alteri non nubat. Si verosne consensu suo vir ordinetur, mortuo viro potest alteri matrimonio copulari. Sanctus Bonaventura . 37. dist. q. ar. pri. q. 3.probat, quod ecclesia statutum prae- η fatum de continentia clericoru potuit facere,ac decuit, ut faceret. Potuit dupliciter,cum pro ter auctoritatem praelatorum,& maxime summi Pontificis,tum etiam propter consensum subditorum. Propter primum potuit,quoniam etsi omnia sacramenta auctoritatem respiciant in dispensante aliquo modo, tamen istud sacramentum inter alia respicit, in cuius signum in ordinis datione loquitur potestatem
habens, ille videlicet, qui ordines consert, dicens. Accipe potestatem &c. & ideo istud onus, quod voluit, summus Pontiὰκ huic sacramento alligare potuit, &sibi licuit. Sed huic auctoritati & potestati sitae successit in latinis secundu,videlicet
Voluntas obtemporandi, cum tale statutum libenter receperint :& haec duo fecerunt statutum firmum . Graeci vero verterunt tergum,& consentire noluerunt in ta Fnobile statutum,ut vasa sua seruarent munda :& ideo ab eis ablatum est regnum,& intelligentia stripturarum,& datum est genti facienti fluctum eius: & sic patet, quia potuit. Decuit etiam,& hoc propter duo: quoniam in actu carnali, qui e usus matrimoni j, ut plurimum est libido: & in cohabitatione solicitudo. Libido autem siue carnalis delectatio reddit foetidum,& immundum: solicitudo vero reddit diuisum. Et quoniam clericum in sacris ordinibus constitutum decet esse mudum, climserat vasa Domini, decet & esse solicitum & attentum, ut diligenter seruiat Domi- non studeat placere Christo. Ideo decens fuit eos ab uxoribus separari,ut per om- Gnia fierent idonei cultores & ministri altaris. Si enim comesturi panes pronositionis vasa sancta habere debebant, quanto magis isti, qui agno immaculato assistunt, tu Ium dispensant, & sumunt, omni puritate & sanistitate fulgere debent, ac vasa sua custodire in sanctificatione,& honore,non in desiderij potestate ξ Hoc certe doccentissimum iudicabit omnis anima, quae est templum Spiritus sancti. Fuit ultra hoc
etiam expediens,cum propter vitandum irregularitatiS periculum,tum propter viatandum latrocinium. Primo modo, quia si mulier uxor alicuius cognoscat virum alium,& ille vir postea cognoscat eam, iam irregularis est: & ideo si uxor sacerdotis raeci sernicatur, amplius nec cum ipsa,nec cum alia potest habere rem. Et quia dissicile est talibus abstinere, frequenter in irregularitatem inciderent,& cum periculo ministrarent, si uxores haberent. Secundo modo propter vitandum latroci- Hnium: si enim Episcopi, & Archiepiscopi nunc filios procrearent, omnia sere bona ecclesiastica furarentur in praeiudicium & ecclesiarum & pauperum: ideo Spiritus
sanctus prouidit, ac voluit offendiculum hoc e medio auserre. Et Dei consilio statutum hoc fuit in ecclesia sancta Dei, ut clerici ad sacros ordines venientes nullo modo uti possent matrimonio. Et licet ordo & matrimonium,ut sacramenta sunt , non pugnent inter se, quae tamen fiunt a matrimonio iunctis quae citra rubore nominari non possunt) ea cum sacerdotio pugnare vehementer a viris non doctrina
377쪽
magis, quam pietate pditis excellenti,docemur. Posse adducere multa testimonia antiquorum doctorum, & conciliorum pro celibatu clericorum,& sacerdotum sed quia in tractatu consiliorum euangelicorum diffuse super hac materia scripsi, ideo I me remitto ad locum illum. Ducenti viginti septem patres,qui in Trullo regij palatii sub Iustiniano conuenientes canones ediderunt, inter caeteros & hunc conscripserunt videlicet. Uxor eius,qui ad episcopalem dignitatem promotus est,ssimul viis electus & consecratus fuerit,communi sui viri consensu prius separata monast rium ingrediatur,quod ab aedibus episcopi procul absit. Et si quis testimonium bea-L ti Pauli adducat dicens, pri. Tim. 3. Oportet Episcopum unius uxoris esse virum,id ad excludendos bigamos a faccrdotio dictum esse, sancti Patres omnes uno ore te stantur. Si enim illa beati Pauli verba ad mentem haereticorum sumerentur, non
erit sacerdos & episcopus Christus, non Paulus ipse, qui haec scripsit, non Ioannes Euangelista,de quo indubitatum est virginem fuisse,non alij quidam Apostoli, qui
celibes fuisse leguntur. Non Titus, non Timotheus, non Dionysius, non Ignatius, non Basilius, no Chrylostomus,non innumeri alij sacerdotes,& Episcopi,quos omnes, ut aliarum virtutum, ita castitatis & continentiae laude celebres sitisse legimus. Ioannes Chrysostomus Homil. a. de patientia Iob, inquit, Tito dicit Paulus,constitue Episcopos,sicut ego disposui tibi. Si quis est sine crimine, & unius uxoris vir,
non ea ratione, qua id nunc in ecclesia obseruatur: oportet enim omni prorsus castitate sacerdotem ornatum esse: & haec sufficiant pro quarto impedimento. De quinto impedimento videlicet consanguinitate. Cap. LXVIII. R O quinti impedimenti notitia notanda sunt aliqua,quae ponit Isid
rus lib. 9. Ethimol .c. F. Primum, quod consanguinitas est vinculii personarum ab eadem persona carnali propagatione descendentium. Secundum, quod persona,a qua plures carnali propagatione descendunt, stipes vocatur . Tertium,quod linea consans uinitatis est ordo persenarum consanguinitate iunctarum. Quartum, quod haec tinea diuiditur in ascendentem,descen dentem,& transuersialem. Linea descendens est a persona propagante ad propagatas . Ascendens a propagata ad illas, a quibus descendit. Transuersalis est, quando ambae personae descendunt ab eadem, sed neutra ab altera. Quintum, quod Gradus est determinata propinquitas per nar ad personam, secundum consanguinitatem: gradus enim proprie inuenitur in linea ascendente, & descendenter improprie vero in transuersali. Expraedictis insero aliquas regulas. Prima in linea recta B tot sunt gradus,quot sunt Planae una minus. Et ratio est,quia tot sunt gradus, quot propaSationes: cum gradus sit habitudo, vel propinguitas inter personam & pers nam : limi aute personae una plures, quam propagationes, cum praesupponatur toti
collectioni aliqua ibi non propagata. Ratio autem,Durandi dist. qo. q. est, quia cum gradus sit certa distantia propinquitatis, gradus non potest esse eiusdem ad seipsum,sicut nec propinquitas: ideo gradus semper supponit personam aliquam,cui
unda addita facit gradum. Et per rationem eandem. 3. addita . 2.&.q. 3.& sic semper, ut sit numerus graduum, iuxta numerum personarum una excepta, & haec computatio graduum in linea ascendentium & descendentium communis est apud C omnes. Secunda regula, in linea collaterati,quar non est eorum, quorum VnuS descendit ab alio, sed eorum, qui descendunt a communi principio. Aliter computa
378쪽
rq Itur gradus secundum canones, & aliter secundum leges. Secundum canones com putantur hoc modo. Videndum est utrum perlbnae,de quibus quaeritur, aequaliter distent a comuni stipite :& tunc quoto gradu distat ouelibet carum a communi stipite, toto gradu distant inter se. Verbi gratia , filij cluoru fiatrum distant a communi stipite in secundo gradu secundum lineam rectam, ideo in eodem gradu distant
inter se secundum lineam collateralem. Si vero inequaliter, tunc quoto gradu re motior illorum distat a stipite communi, toto gradu distant inter se. Exempli gratia, sit soror communis parens, vel stipes, o nepos secundum Vnain lineam, tu V ro pronepos secundum aliam: si quaeritur quoto gradu ego disto a te,debet responderi,quod tribus: quia toto gradu tu, qui es remotior,distas a communi parente, a quo ego non disto,nisi in secundo gradu. Et ratio est secudum Sco. o. dist. . Quia personae, quae sunt in linea transuersali,non habent in se propinquitatem nisi rati ne stipitis. Ideo non possunt inter se propinquius coniungi, quam remotior corum coniugatur stipiti. Secundum vero leges aliter computantur gradus, quia secundueas duo fiatres sunt in secundo gradu,fiiij duorum statrum in quarto, nepotes eoruin sexto: & sic duplicantur gradus secundum computationem legalem supra computationem canonicam. Et ratio diuersitatis est,quia leges attendunt descensum ac6muni patre ex utraque parte; & quia quilibet filius distat a patre uno gradu ideo dicuntur distare inter se duobus gradibus. Canones vero non attendunt naturam personarum descendentium,sed quantitatem descensus,quae cum sit una in duobus fratribus respectu patris,non dicuntur distare inter se nisi uno gradu. Ad propositu principale dicendum,quod consanguinitas secundum lineam ascendentium,& de-1cendentium impedit ae iure naturali matrimonium quo ad omnem gradum. Cosanguinitas vero secundum lineam collateralem impedit iure diuino matrimoniuin primo gradu,puta inter statrem & sororem,& caeteros primi gradus,ut patet L uit. I 8. Sed de iure positivo impedit usque ad quartum gradum inclusive. Et ratio est secundum Durandum ubi supra, Quia secundum dictamen rationis naturalis maior reuerentia debetur patri,vel matri, quam debeatur coniugi: sed quicunque sunt in linea ascendentium,vel descendentium,se habent ut parctes ad prolem, vel proles ad parentem mediate vel immediate. Ergo si iungerentur matrimonialiter, iungeretur pater filiae, vel mater filio mediato vel immediato: & sic superioritas parentum respectu filiorum periret,transiens in societatem coniugum, quod est cotraius naturale. Et magis adhuc est contra instinctum 'natum, si filius ducat matromin uxorem, quam si pater ducat filiam, cum plus derogetur reuerentiae matris: m ψvxor in nullo debet esse lupior viro,sed est ei par solum quo ad carnale debitum. In omnibus verbaliis est subiecta viro,qui secundum beatum Paulli pri. cor. Xi.est caput mulieris. Propter hoc Deus a principio instituendo matrimonium exclusit patrem & matrem,dicens Gen. a. Propter hoc relinquet homo patrem,& matre cum hanc copulam et animalia bruta abhorreant, ut recitat Philo. 8.de animalibus, de Camelo,& Equo & adherebit uxori suae. Series etiam generationis debet proc dere ,& non retrocedere, sicut faceret si proles iungeretur parenti ad opus generationis,& esset confusio c sanguinitatis: quia proles genita ex filio & matre esset patri frater aut soror,quia ex eadem matre,quoci est inconuenicias: quia secundu unudeberetur ci paritas,secundum aliud subiectio. Aliae vero sunt exclusae a matrimonio de iure diuino veteris legis ivt illae,quae sunt in primo gradu consanguinitatis in lanea collaterali. Cuius ratio est secunam eundem Durandum ubi supra,Quia se-
379쪽
cuκdarius finis matrimonij est confoederatio hominu,& multiplicatio amicitiae: da
homo se habet ad consanguineos uxoris aliquo mo,sicut ad suos.Sed inter illos,qui attinent sibi in primo gradu cosanguinitatis Lest suffciens amicitia naturalis, i etiaconseruatur,& augetur P cohabitatione mutua: & ideo si iungerentur y matrimoniu non accresceret. Propter quod rationabiliter Phibetur talium coniunctio: &propter cande ratione de iure positivo prohibiti sunt secundu antiqua iura a tepore Gregorij copulari matrimonialiter usq; ad septimu gradu, imo quadiu maneret noo titia consanguinitatis,Vt hr. 3 .Q. 3.c. Progenie sua,& duobus capitulis sequetibus. V Sed tres vltimi oradus reuocati fiunt in concilio generali sub Innocentio. 3.ut habet extra de consangui. & affini.c. Non debet. Prohibitio.n. in tribus vltimis gradibus erat inutilis,& periculose . Inutilis,quia refrigescente charitate, ia ad alios tres graridus paru extendebat se vinculu naturalis amicitiae:& periculosa, quia Ppter multiplicationem consanguineorii,& obliuionem vix poterat obseruari prohibitio sine inulta transgressione: usq; vero ad quartu gradu mansi prohibitio, quia memoria consanguinitatis usq; ad illii gradu satis tenetur per certitudine, quia complures vi
J uunt usq; ad quarta generationem. Simpliciter ergo consanguinitas impedit contrahendu, & dirimit contractu,non ex lege Euangelica,cum secundum Scotu supra non inueniatur a Christo alia prohibitio ultra sepradictam legis natum: nec et explicite confirmauit Phibitione luper hoc ficta in lege Moysi: sed ecclesia ill gitimauit personas quadoq; in gradu remotiori: nunc vero usq; ad quartu gradum inclusue: & ratio illegitimationis fuit propter pace & amicitia in ecclesia seruata.
De Sexto impedimento videlicet Assinitate. Caput . L X VIIII. lR O hoc sexto impedimento sunt qdam notada, anteq. Videamus quo es modo dirimat matrimonium. Et primo,s a finitas est attinetia, Vel P- - pinquitas persenarum ex carnali copula proueniens: quod dicitur, quia non solum per legitimam copulam, sed & per sornicariam, ex qua nata
est seoui proles, contrahitur assinitas. Non autem per actum aliquem siue natura- Iem , siue contra naturam, in quo non est coniunctio seminum,cotrahitur dicta aff-nitas,nisi procederet ex maritali affectu : quia tunc causaret assinitatem propter a sectum,& non propter factum, idest propter coniugale vinculum, quod solum suffcit ad causandum assinitatem, ut habetur. 3 F .q. 3 .c.Extraordinaria. Ratio huius P-pinquitatis hinc sumitur,quia super cornu nicatione naturali fim datur amicitia naturalis: coicatio autem pfata fit secudum Philosophum. 8. Ethi .duobus modis. V nomodo secundum carnis propagationem, secundum quem unus est ab alio, Vel ambo a tertio. Alio modo per coniunctionem ordinatam ad carnis propagationem: quae coniunctio est per carnalem copulam,vel per matrimonium, in quo est mutua obligatio coniugum ad carnalem copulam. Propter quod dicit ibidem Philosophus, samicitia viri ad mulierem est naturalis. Et ideo sicut P propagationem carnis caursatur attinentia naturalis amicitiae,q est consanguinitas: ita per carnalem copulam, vel coniunctionem ad hoc ordinatam ut est matrimonium causetur vinculum naturalis amicitiae,quod vocatur assinitas,dum haec se habet ad consanguineos uxoris suae, sicut ad suos: eo ' uxor est aliquo modo unum corpus cum viro. Sed quia est quasi ab extrinseco adiuncta,ideo quicunq; attinet viro, attinet & uxori in eodem gradu: sed in alio genere attinentiar, quia consanguinei viri sunt assines uxori. Vnde sequitur
380쪽
. . . qV δ Q g dxi QR anguinitatis attinet quis viro, toto gradu assinitatis a Z Tri, e miersio . Frater.n marsti est affinis uxori in primo gradu ζζει-
tris in istisado,nepos eius in temo,& pronepos in quarto, & idem computandu est ex parte uxoris. Antiquitus tria fuerunt genera assinitatum.Primum,quod causatur ex matrimonio seu copula carnali inter virum & con inguineos uxori & inter mulierem & consanguineos viri: de cilici seri
lierem & consani illaciis viri, di, o dici 'ζ
rsonam per matrimonium vel carnalem copulam primo generi hoc ratris inei, quae est mihi affinis in Drim eo T. . ninat alteri viro, ille erit mihi assinis in secundo genere assinitatis: & ille secundum antiqua iura non poterat accipere aliquam de cos anguinitate prioris mariti usu ad quartum gradum inclusive.Et de isto secundo oenere habetur di x rabs in
qui . Tertium genus habetur adhuc addendo personam per matri noni pre ς-- . hi ς' *4 6 ςμd' ἶς' i hQς modo . Petrus filii maritus reli fratris Iul.
relicta,Petrus,qui est tibi assinis in secundo genere,accipit aliam.Issa est ab A. - η'ςyxi0gςΠςI illa mortuo Viro suo non potuit olim copulari alicui de confinfinitate tua Vsq; ad certum gradum: De hoc habetur. 3 s. q. . Porro essenitatum generibus secundum & tertium genus non impedit matrimonium, quia utrunq; reuocatum est per generale Concilium, ut habetur extra de consang. & assini αNon debet. Et rationabilirer, propter mill iplicationem iam P
T Ted i lx xςm mutandi,imminebat etiam pericissum antarum
crebra trans5ressione prohibitionis. Primum igitur gentis,si pcedat matrimonium impedit ipsum contrahendum, & dirimit iam contractum usq; ad quartum gradum excisue, sicut & consanguinitas: quia secundarius finis matrimonii est dilatatio
ut ad Bos,& e conuersio:& ideo sicut non potest coniungi consanguineis suis usos admu' radum , ita nec emnguineis uxoris suae. Antiquitus hoc primum tenus Sassinitatis impediebat matrimonium usq; ad septimum gradum, sicut & consensui mira: sed tres vltima reuocati sunt per illud capitulum,No debet. Afinitas auia se uens matrimonium non dirimit ipsum: sed eum, cuius culpa contracta est excludit ab exactione debiti, sed non a redditione. Si dicatur, ' uxor alicuius assinis est fratri viri sui, quo mortuo debet eam accipere in uxorem secundum legem veterem
ΑΙ. quar. quod lex prohibuit,ne stater acciperet uxorem fratris, Leuit. I 8. Cocesila
scitaret semen tam defuncto, ne nomen eius in progenie sitia absq; liberis remane- 12 supradictis patet,' consinguinei uxoris non esciuntur agines cosanguineis viri sidiantum consanguinei viri uxori, & consanguinei uxoris viro assines viciu- Ftur. Vnde si uxor haberet filiu ex alio viro, & vir filia ex alia uxore, inter dictos filiu& filiam contrahi posset matrimonium. Et ista assinitas contrahitur tam per cohabitationem matrimonialem, q per Ernicariam. Vnde licet inter aliquos it matri-
loquendo: tamen tam in sponsalibus si matrimonio rato,& non, contrahitur initas largo modo,prout importat publicae honestatisti d)qu illi bentur de consangui.&assinit. in . 6. c. Quod ex sponsi libus. Septimum impedimentum est publica honestas iuxta capitu m unicum de '