장음표시 사용
51쪽
nusque coactae, si quis utrumque expendat cum cura. Ipsa illa parca raritas ministeriorum Divinorum longe melius respondet & ordini Divino & conditioni. multisque partibus judiciosior est in Virgilio quam in Homero , quem idcirco Dion Chrysostomus vocat χαλε- -
Est praeterea genus quoddam Admirabilis , de quo Homerus in omni sua anxia admirabilium asse- statione ne somniavit quidem . nempe seminas inducere bellicosas ac pugnaces ; quod cum sit remotum asexu quam longissime , insignem inde ornatum operi suo conciliavit Virgilius , cum undecimo libro talem depingit Camillam. Quod , post Dionem Chrysostomim in oratione de. Rebus Trojanis , observavit in opusculis Torquatus Tassu S. Dispositionis tertia pars est Epi-
52쪽
diorum mistura cum actione 'principali. Episodium est digressio
ab argumento : quocirca neque grande debet esse, ut bene servetur proportio ; neque coactum , aut longe petitum , ne peregrinum aut alienum videatur; denique non nimis frequens, ne confundat ac turis hei argumentum. Homerus inchoat OdyHeam , perfectissimum duorum illius Poematum , ab Epi. sodio quatuor librorum abit ab argumento , priuS paene quam accesserit; &, ut domum stru at juxta regulas artis, incipit a parte quadam, quae est extra totum opus , secundum observationem, quam supra posui. Talene quicquam reperitur in Episodiis Virgilii λ mire omnia con-Veniunt cum argumento , uti illud
de Pallante & Euandro, de Niso &Euryalo, de Camilla, &quae plura occurrunt. Illud ipsum de Diὸone. omnium longissimum & spatiosis C simum
53쪽
ueo obsiervationes in Poemata simum , nunquam ab Herois persona distractum est ; ipse loquitur , ipse fortunas suaS narrat enusquam sere ab argumento discedit, quin ad se ipsum redeat frequenter. Quod frustra quaeras &in Iliade & in Odyssea : cx oculis
amittimus, idque plurium annorum spatio, utrumque Hemem, Achil
itineris restat, priuSquam iterum appareant.
Examinandum iis relinquo , qui non perfunctorie expendent utriusque Episodia , utrum Homeri tam parum sint coacta & affectata, tamque naturalia, atque illa, quae
apud Virgilium. Quid commune habet vulnus Marti a Diomede inflictum cum ira Achillis 8 Multus est in hoc casu Homerus libro Iliados quinto: Mars, plorans ut inultus puer, conqueritur Jovi, a quo mordacibus jocis excipitur. arcessitur
54쪽
stur Paeon, medicus Deorum , ut saucio medicinam faciat: accedit &Hebe Dea ; Poeta, cui placet tam amoenuS locus , urget propositum quantum potest , ac bellos ludos facit, ct ad misericordiam lectorem moveret, nisi obstaret Genius majestatis Homericae. Ne omnia particulatim consideremus, quod infiniti foret operis; Virgilius nunquam abit ab argumento , Homerus fere semper, Scuaria multiplicique Episodiorum copia, torrentem imaginationis suae intemperiem ubique sequitur nullo facto discrimine. non dissimilis est peregrinantibus, qui ubique haerent
admirabundi, quamVis multum adhuc restet itineris. nullus ictus vel infertur vel excipitur in medio pugnae ardore , unde non occasonem captet historias narrandi &genealogiaS. Mores , secundum Aristotelem, C Σ ter-
55쪽
s1 Observationes in Poemata tertiam partem occupant in dispositione Fabulae; neque hi tantum poetam spectant, quantum actores N personas, e quibus consistit Actio. Quam non hic disserentiam inveniemus inter duos maximos poetas JReges & Principes apud Homerum convicia de plaustro jaciunt. Agamemnon in Iliade impudenter atque impie insultat magno Apollinis sacerdoti Chrysi , raptam filiam timida reverentia, nec sine muneribus
reposcenti. Nihil se facere dicit insignia sacerdotii, quibus certe honorem & cultum debebat. Chryses ipse neque melius neque honestius loquitur , ubi Apollinem obtestatur, ut severe vindicet hanc injuriam, S perdat omnes Graecos. Dure sane atque crudeliter ; cum Sacer
dotis sit pro salute populi proque
imperii conservatione DeOS precari. Achilles libro nono decimo multo cum questu exponit metum, quo
56쪽
angitur , ne muscae vulnera Patrocli occisi insideant , unde posset putrescere totum corpus , R deseminius fieri. Metus ille de muscis est ne satis dignus tanto Heroe 8 Poeta ipse satis prudens , qui faciat Τhetidem Deam abigere muscas JUlysses , qui tanquam omniS sapientiae exemplar proponitur, inebriari se patitur apud Phaeacas ;unde reprenendunt Homerum Arbstoteles & Philostratus. Sed unde sapientissimo viro tanta dementiR, ut obliviscatur tam cito uxorem suam foeminam pudicissimam , filiumque, quem amabat tantopere , quo se irretiendum praebeat insidiis prostituti si imae Calypsus & infamis veneficae Circes; neque, Rex cum sit, detrectet pugnis certare cum homine mendico & miserabili Iro 3 Priamus nequaquam ut patrem se gerit; crudelis est in reliquos libearos , ut exprimat dolorem, quem ce-
57쪽
s Observationes in Poematapit ex morte Hectoris. Malle se
dicit omnes videre occisos , modo reviviscat Hector. poterat mitiore , oratione aegritudinem suam expreS-sisse.'Nihil dicam de inhumana seritate Achillis contra corpus jam occisi Hectoris. Audiamus nobilem Ciceronis locum : Trahit Hectorem , inquit , ad currum religatum Achilles. lacerari eum S sentire, credo . putat , S ulciscitur , videtur. Non est haec satis Heroica voluptas. Congressus ille Ulyisis & filiae Alcinoi in sexto Odysseae plane terminos honestatis
excedit; & Nausicaa , sive commiseratione ducta sive curiositate, oblita videtur pudoris sui. Denique Decorum in utroque Homeri poemate parum servatum est : patres facit duros & crudeles; Heroes inconstantes & passionibus animi nimis obnoxios ; DeOS aeru
58쪽
. Homeri S Virgilii .mnabiles , inquietos , vitilitigatores, quique se oderint mutuos: utpote qui nihil adhuc profecissent in Philosophia Stoica, quam deincepS
Zeno ejusque sectatores docuerunt homines , ut eos rationiS capaciores redderent & perfectioreS , quam sunt in Iliade & Odyssea Dii. Omnia in Virgilio contraria Drances &Turnus 1uccensent alter alteri , atque in se mutuos invehuntur, sed ut decet viros primarios : amor AEneae ct Didonis , satendum est , non habet, quo pergat ulterius; sed neque pudor laeditur , neque honesta Vivendi ratio : Dii ipla nunquam indecore se gerunt : quicquid ad ossicia vitae , quicquid ad probos mores spectat , religiosissime ' servatur. Quippe Virgilius admirabile illud Terentii artificium ante oculos habuerat cui in moribus , supra Caecilium &Plautum , aliis dotibus insignes,
59쪽
s6 Observationes in Poemata palmam aperte dedit Varro. Ignoscendum hac in parte Homero : aetas illa , qua scribebat, moribus vivebat incompositis. Nondum orbis principia honestatis & decori habebat; ista de moribus Philosophia perseditior erat & notior tempestate Virgilii , in quo nunquam falsa est, ut in Homero. Vir gilius enim ne dissimulare quidem potest,quid sentiat de injustitia bellorum civilium , quamvis Augusto causae suissent acquircndo & stabiliendo imperio: nullo modo probat hanc pestem , & , quanquam sub Monarchia , quasi animo adhuc in
Republica versaretur, palam condemnat , sed longe delicatissime, blandiens etiam Augusto , omnis calamitatis auctori; que prior , tu parce , genurqui ducis Olympo, Trabice tela manu, sanguis meus. Adeo
60쪽
adeo tenax est boni Raequi, adeoque contrarius adulationi , quae tamen sub majestate imperii jam cce perat radiceS agere. Transimus ad Sententias , quar- VIII- tam Poematis partem, quibus adeo cum moribus bene convenit, ut ex
iisdem & hae R isti nascantur principiis. Constat enim Sententias revera nihil esse aliud nisi expressiones& imagines morum. Unde mirum non est, Homerum hic a Virgilio sis. perari, qui tam probe cognitam ha
buerit & perspectam Morum disciplinam. Quod saeculo debet, quo
scribebat, politiori longe atque elegantiori, quam fuit aetas illa. quae Homerum produxit. studiosiorem benedicendi, quam bene cogitandi: sunt enim ejus sententiae nunquam tam pulcrae, quam oratio est. Non ero longus in comparatione hujus illiusque; recensebo tantum quaS-dam sententias Homericorum He-C s roum,