장음표시 사용
161쪽
tegram reservate. Vel primis parentibus lignum mortis laudauit, ita & vos vitae, & crucis Christi
lignum hominibus commendata. A t simplices sicut columbae. Estote sine omni staude dolom, hoc est,sicuti decipi non vultis,ita neminem decipiatis, nec
Vindictam expetatis. C auete autem ab hominibus q. d.
Quod dixi vobis de lupis non putetis de ipsis bestiis dictum, dc quod de prudentia serpentina dixi
non arbitremini quod de prudentia noxias bestias deuitandi,at de hominibus locutus sum . T radent enim uos in conmis, ipsi Iudaei prohibebunt vobis,ne in nomine meo pridicetis,er infγnagogisDu, ubi lex Domini docetur,& oratur Deus, per quod Vide tur intelligere de Iudaeis . Gentes enim si nagogas non habent, flagellabunt uos putantes se obsequium
praestare Deo. E t adpraesdes,Cr reges ducemini propter me.quem praedicabitis. In testimonium illis er gentibus.
ut hoc modo senatis Iudaeis testimonium de me,&similiter gentibus,vel, ut ipsi nullam habeant e cusationem in iudicio. Atque haec non euangelium Vestrum extinguent,sed magis clarificabunt: qu to enim plura passi sunt Apostoli,& quanto pluresci maiores opposuerunt se Euangelio,tato clarius innotuit Euangelium Iudaeis & gentibus. Ex hoc Ioco sumptum arbitror nome martyris: Unde quillo Christo mortui sunt, ut mari reS omneS t res Vo ali sunt. Item hic manifeste patet istum sermonem Saluatoris non solum Apostolorum praedicationem,quae ante Christi mortem facta est respicere,verumetiam illam quae post Christi ascensionem contigit non enim ante Christi mortem ad reges in testimonium gentibus ducti suεre dictum enim fuerat illis in viam gontium ne abieris.
C um autem tradent vos nolite coπitare quomodo.aut Frd .
Ioquamisi ne soliciti sitis, de desensione & purgatione causae vestrae quomodo ea instituenda sit, quid dc quam
162쪽
& quam diserti dicturi. Dabitur enim vobis in in bora quid loquamini. Tunc enim vobis & eloquentia & sapientia diuinitus suppeditabitur. N an estis enim uos qui loquimini minores scilicet eloquenti et & scientiae quas tunc habituri estis, bd spiritus patris ue)tri qui loquitur in vobiς,id est per vos,quandocunq; expedire iudicat. De huius promissionis impletione in Pau- Io, Petro,Stephano & caeteris martyribus abundε constat ex varijs Actorum locis. Non hic scripturarum dogmatum fidei studium prohibetur , sed tantummodo diffidentiae solicitudo , & anxietas, va quis argumentis impiorum existimat se respo-ere non posse,aut quasi Deus non sit seruis suis asefuturus,dum de his quae ad fidem pertinent interrogatur. Non autem dixit,pater meus dabit vobis vel ego qui loquor in vobis licet hoc potuisset, quonia ista dona quaqua oibus personis tribuatur, peculiariter tamen spiritui sancto appropriantur. Tradet autem frater fratrem in mortem, id est, inside Iis fidelem,nulla enim inter homines diuersae religionis esse potest concordia, nam illa omnem co- iunctionem dissipa atque omnem amicitiam sol-trit. x teritis odio onmisus hominibus propter nomen meum
impijs scilicet,qui sunt maxima pars hominum. Scriptura enim sacra saepe de una hominu vel piorum, Vel impiorum parte quasi de toto genere loquitur ut de praedestinatis: Benedicentur in semine tuo omnes gentes,de impijs Vero, Omnes quae sua sunt quaerunt. Nemo sermonem eius alidit Ite congregatus est omnis populus, pius scilicet: &innumeris alijs locis. De hoc loquendi modo tractat Prosper lib. .de Vocat. gent.cap. 3. Propter nomen meum, quod scilicet praedicatis& confitemini. Istud ad eorum consolationem dicit qnemadmodum & illud quod sequitur , u m perseueraue t us' que insuevi , hic se ui erit, id est, qui in consessio
163쪽
ne nominis mei, & praeceptis meis, Vsque ad huius vitae extremum ambulauerit ab ira ventura,&morte aeterna liberabitur. Q tum autem perse luencur uos in Auitate fugite in aliam.
Vt autem anxij non sitis quid facere debeatis, etiain maxima persecutione A men dico uobis hoc assero vobis quoil non consummabitis circumueniendo ad praedicandum ciuitates is dei, id est, populi Iudaici donee veniat filius hom nis antequam ego Veniam, αVos ad me in regnum coelorum astumam. Vel non conuertetis ad fidem omnes ciuitates Iudaeae, quin secundus meus ad lassicium aduentus immi-Ilebit nam in fine sqculi omnis Israel demum conuertetur ad Deum. Vel tertio,donec veniat filius
hominis, ad destruendam Iudaeam videlicet, de vos in gentium dispersionem mittendos: quod contigit post quadraginta annos, tempore Vespasiani,&. Titi,qui totam Iudaeam deleverunt. Non potest autem noc modo haec pars intelligi, donec filius hominis veniat, id est , a morte resurgat, nam Apostolos multi sunt sic persequuti ante inortem Cnristi, ut de Vna ciuitate in aliam fugere
Sed quaerat aliquis an aliquando pastori fugere,& gregem suum relinquere, item an aliis sacerdotibus sugere liceat. Respondeo si per sugam p pulo Christi necessarium verbi Dei ministerium Ec sacramentoru dispensatio subtraheretur sugere minimὸ liceret, eteos in eos quadraret quod dicit Saluatori Mercenarius aute dc qui non est pastor videt lupu veniete dc sugit. At tuc implere tenetur quod requirit Ioanes dicens: Et nos debemus pro fratribus animas ponere. Secundo sugere non licet quado ex hac fuga populus cxistimaret quod scala des aliquod oriretur, ac crederetur pastor pro te porali lucro potius, quam Dei honore deseruisse.
164쪽
i , quis tamen specialiter a persequutoribus quae- ratur,& multi alij ministri, qui plaebi ministrare
possint non defuerint, sega ubi consulere potest, quemadmodum utiliter, α recte in Arrianorum persequutione sibi fuga colluit Athanasius. Si vere omnes & soli clerici a persequutoribus quaeram tur tunc non omnes fugere pollunt, sed a Laicis fidelibus occulcari debent, ne fideli populo necessarium sacramentorum desit ministerium . Si vero
periculum sit ne Laicis illis, qui post cladem relin quendi sunt,desint pastores, licite tunc sugere Doterunt,ita tamen ut sorte cligatur qui populo a ministraturi sunt.Non enim siponte sibi fugam eligere possunt,ne hoc timore,non Euangeli j,oc fructus populi amore sacere videantur, nec tales velle debent in periculo permanere, ne videantur sibi praealijs maiore arrogare sertitudine : nec infirmi etiaeo casu fugam eligere debent,ne magis Vtiles occis dantur,nec tamen velle permanere debet, ne similiter de sertitudine sua praesumere Videantur. At serie res dirimenda eri quae sertasse infirmis vult parcere,& Vtiliores coronare. Caeterum priusquaad illam iriem deueniatur, infirmiores & inutiliores debent rogare sertiores,& populo Utiliores ut suga sibi considant,atque declarare se nullatenus de proprijs viribus praesumere: sertiores aute Vitam iam offerre debent,ne eam minus amare videantur. Si tame infirmi id petere persistant,at se r. Re i 2 riores segere poterunt,quemadmodum David r
μ gatus pretiio & certamini se subduxit. Quod si fimmiores acquiescere nolint tum demum ad dictam seriem veniendum est. Late haec prosequitur Au- Τῖς gust.epist.ad Honoratum. si patrem in sias Beel bub vocaverunt.Si Iudaei me. Ecclesi. ae patrem-samilias,qui tam sancte inter eos conuersatus sum nomine Purcissimi daemonis
165쪽
Beelzebub vocaverunt, dicentes me obsessum a principe daemoniorum : quanto magis domesticos eiu , vos discipulos meos adhuc imperfectos, hoc vel simili nomine Vocabunt, e ergo timveritis eos, sed aequanimiter sufferte ne patri Domino dc magistro vestro dissimiles sitis. De Beeletebub Augusti nus in quaestionibus stiper libros Iudicum habet. Item Hieronymus in Osceae prophetam dicit idem P. esse quod Bel apud Babylonios,qui sitit pater Niniqui Niniuem condidit,&. 1 filio inter Deos est re latus. Scripturae vero videntur nomine Beel, siue Baal, quodvis idolum significare, Vt Beelzebub, Beelphogor.Quando autem solum ipsem Bel ponitur idolum Sidomorum,quod inouxit impiissima Iesebel maxime significare videtur.Zebub Ve- ε- tro musicam : & hoc nomine propriὲ vocatus est Deus Accaron. Vocatus est autem sic daemon illea spurcitia,'ueadmodum enim omnia muscς conspurcant,& immundae stat,ita Valdh immundum erat idolum illud. Postmodum vero nomo ad designandum principem daemonum transsatum est.
Verum quaeritur ubi Iudaei Christum Beelrebub vocaverint ' Roseondeo expressE nusquam, sed sorth pro eodem habuit quod eum ab illo posses t.
sum his verbis dixerunt.Nonne bene dicimus nos quia Samaritanus es tu dc daemonium habes. N ihil enim opertum est quod non revelabitur, Cr occultu quod non Getur.non est quod eos metuatis quia vi tus vestra,& eorum nequitia, & calumnia in die , Iudicii aperta erit, vel non metuatis eos,quia qua-tumcunq; Vos persequantur nihilominus omnia occulta musteria per vos prodenda sunt, & aperienda,nec illa Vos persequutio impediet quo minus doctrinam euangelicam clare doceatis. Vel,tertio' Possunt quide corpus occidere,sed nolite meruere
quia amplius vobis sacere non possunt.Huic expositio
166쪽
xue.11. sitioni optimἡ quadrat verba Luca: Dico aut v bis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, ct post haec non habet amplius quid sectar.
v ntri autem cispitu cetitis omnes numerati sunt, Hieronymus in Epistola contra errores Ioannis Hiero-
τρ*' ' solymitani, frustra inquit,numerati, si aliquando
perituri.Qtiod satis explicat Lucas dicens, non pe-L- ribit capillus de capite vestro. At in commentariis huius loci dicere videtur, non omnes capillos esse conservandos. Sed aduertendum est eum de ijs capillis loqui qui quotidie deciduntur,& ad orname- tum nihil faciut. Dictum autem Domini de ijs jntelligendum est, qui ad ornamentum conducunt, ita ut hic significetur nihil corpori post resurrectio Lib.11. δε nem desiturum, quod ad eius integritatem, atq3ela. dei .i4 decorem saciat. Simili modo D. Augustinus de anci eis. εἰ ciuitate Dei,& in Enchiridio putant totum quod O dilapsiim est ab humano corpore, ab unguibus,&capillis, ad corpus rediturum, tametsi non ad ean-IM.tri. dem partem. Sed obstare videtur illud Iob Quem oculi mei conspecturi sunt & non alius: Vbi loqui videtur de oculis & carne quam tunc serebat: par autem Tatio de alijs membris relinquitur. Ite Ezechiel ait unumquodq; os accessisse ad iunctu-B A. 7 nam suam.Vnde apparet Unumquodq; membrum ad locum quem in corpore in hac vita habuit,rediturum, & quemadmodum in Christo completa est resurrectio, ita in sanctis complenda videtur:
at omnes partes in eo manserunt sicut in vita suerant,& capilli indecentes ipsi additi non videntur: praestat autem resurrectio ipsius , quod praestitis et immortalitas si nemo peccasset sed ibi unum me- brum in aliud transsatum non fuisset,ergo nec nuchoc sutum videtur, nisi in his in quibus materia a
natura ad generationem alicolus membri ordinata propter aliquod accidens alterius membri facta est
167쪽
est materia. Videntur certe multi crines mali dcvngues pedum & manuum modo in homine esse qui in primo flatu minime sui sient,ut pote ex materia corpus grauante orti : Vnde apparet talia perxesurrectionem nequaquam sore reparanda. o mnis ergo qui confitebitur me coram hominibvs: Qtri Cue me tanquam Dominum,& magistrum sitim Dominibus doctrina meam extinguere Volentibus profitebitur, , onfitebor Cr ego eum tanquam disci pulum,& filium coram patre meo qui in coelis 6t perpe
tuo in societate mea suturum. Mir autem negau rit me
esse magistrum & dominum situm, siue aliquam
Hostrinae meae partem, coram hominibvs , WZabo Cr e eum coram putre meo eum non recipiam inter discipulos meos. Ex hoc loco sumptum videtur nomen f Confessorin Proprie enim cosessores dicuntur qui Dianorum tormentis cruciati libere Christum consitentur, atque a tynannis non ad extremum supplicium adacti dimittuntur : qui Vero non dimittutur, at mortis supplicio assiciuntur mar res nuncupantur. Grauissimum scelus est& maxima blasphemia Christum,aut doctrinam eiuspoenam temporalium timore negare nec aliquo casu licitu, Quanquam subinde veritas taceri potest,quod quacio liceat,& ouando non, tractat Thomas. Certum secundase- est aute quod quandocunq; aliqui ad fidei destru- cum sequae.ctionem moliuntur, & aliquem interrogant an ari 1 sit fidelis seu catholicus confiteri teneatur,nam luc si taceret,interrogati taciturnitas, eius esset abnegatio. N OIte b trari quia pase venἱ mistere in terraem. Hacst nus generaliter de persequutionibus egit,nunc vero specialius ad ras quae ab amicis fiunt descendi praedicit o discipulos suos ab amicis sitis & propinquis quod horrendu est) plurima perpessuros.
N on ueni pacem mitere carnalem scilicet qualem habent
168쪽
beat homines terrena diligentes quae non pa sed potius conspiratio est nuncupanda, sed dium mutuam dissensionem, &persequutionem etiam per gladium,inquantum veni ad quosdam conuertendos ad iustitiam, alijs insita impietate relictis , qui meo permissu iustos persequetur. Et inimici hominis
dom6Ηei eius ita ut Patrifamilias subiecti , sint ipsi
hostes& inimici. usi amisi patrem aut matrem plusquam me.Qui autem propter patrem,aut matrem,doctrinam meam non sequitur, Vel praecepta mea non
amplectitur, N Onest me dio id est eu inter meos noagnosco: quia me abnegat propter affectum parentum. Et qui non accipit cru . em suam qui patienter mala illara non sere vel proprias concupiscentias quantumuis hoc molestum sit) mortificare no conatur. nisequitur me et ita me non imitatur qui ignominiosam,& probrosam crucem portaturus sium in. qua totius corporis mei mystici typum geram. Non es me dignus. Mecum regnum non obtinebit.Subindicat hic Christus se mortem crucis passiirum alludens ad crucem quam baiulaturus erat. Eleganter
Apost. Paulus declarat, quid sit accipere cruce sua: Qui inquit sunt Christi carnem suam crucifixerui cum viiijs,& concupiscentijs. Haec duo crux dicuntur,quia sicuti in cruce duo sunt,ignominia horribilis poena , sic mortificans hic carnales sitas
affectiones apud huius seculi homines , primd tynominiosius est,secundo vero ab ijs multa patitur. qui inuenit animum Do id est Vitam,quae absente hnima esse non potest,quasi dicat,qui non mortificat hic vitam iam feci et,eius p concupiscelijs o sequitur. P enset igim in perpetuum punietur , m qui perduserit an m. suam propter me. qui occisus fuerit, vel etiam concupiscentias, ut mihi seruiat mortificauerit,inuen et eam habebit vitam aeternam. Hae
promissiones sunt,pro quibus sanctos oramus Vt pro
169쪽
pro nobis intercedant,vi digni essiciamur promisesionibus Christi. Postquam vero multa mala iis discipulis ab omni hominu genere imminere prς- dixit,eos nunc per magnifica dona consolatur,quet promittit eis qui discipulorum fautores suturi sint dicens. Qui recipit vos me re. it qui Vobis in necessitatibus vestris subuenit, tam gratum mihi opus pretita qua si mihi subueniret, qui me recipit recι eeum qui me misit,id est,tam gnatum Deo patri beneficium dc obsequium praestat quam si meipsum de Deum patrem reciperet. Non tamen proprie talis Christum in per na recipit,quoniam de recepti ne ad hospitium carnale loquitur, quo Christus amplius non eget , deinde Deus pater hospitio recipi non potest. Item non simitur in venerabili sacramento Eucharistiae corporaliter nisi Deus filius,non Deus pater,aut spiritussanctu ta-
etsi digne communiantes totam trinitate. c in mete recipiant. Qui recipit Prophetam,id est,concion torem,seu Verbi Dei annunciatorem,in nomine prophetiae, hac ratione tantum quia propheta est non propter aliquod temporese commodum. Ai ercedem
prophetae accipiet qualem ipse propheta habebit, quia subueniendo prophetae,praedicationi illius cooperatus est. v t qui recipit iustum virum insigniter sanctum, licet propheta non sit, mercedem iusti accipiet. qualem ipse habebit. At quicunque potum deaerit uni ex minimis istis calicem a uestigisse , tantum in nomine discipuli. Atque ut nulla sit excusatio,per quam eleemosyna subtrahatur,facillimam pono eleemosynam, calicem scilicet aquae frigidae rem vilissimam, qua qui uni ex minimis istis non prophetis, aut insigniter iustis , sed tantum in Claristum credentibus, id est,ea ratione quia est discipulus meus. Amen diseco uobis non perdet mercedem m,sonam & inaestima
bilem mercede accipiet. Vel ut M arcus ait: Quis
170쪽
quisquis potum dederit vobis calice aquae inn mine meo dcc. Merces autem eo modo promitti intelligenda est, quo superius, si videlicet aliunde non impediatur, non enim impijs eleemosynam propter Christum facientibus promittit salute sed ijs qui per infidelitatem aut malam conuersatione mercedi obicem non ponunt, Vt Aug.lib.4.de com sensit Euangelistarum cap. 6.
τ Dctum est M os iste loquendi Hebraeis as
inodum familiaris est. c um consummasset Iesus praecipiens duodecim discipulir Iris. Postquam hete omnia supradicta discipulis suis praeindicasset Mordinasset. Non enim verbo praecipere in mandata ad salutem obseruatu necessaria sunt intelligeta, na stequenter madatu, seu oriceptum pro ordin tione ponitur quemadmodu hic: Dauid mandauit testamentum suti,id est,oninauit insta : Quid ergo Moxses mandauit dari libellu repudii & dimittere, id est,ordinauit,&. permisit. Transit inde ut doceret, . praedicaret in Auitatibus eorum Iudaeoru scilicet,ubi Apostoli praedicabant . Quemadmodu nim in Iudaea Ioannes praecursor Christi fuit ita Dpostoliri.& 71. discipuli in hisce ciuitatibus Christi praecursores fuere. ioa.aut baptista cu audisset a discipulis inuidiae zelo Christu prosequentibus,dic bant enim Christo: uare discipuli tui no ieiunassIte Ioanni Rabbi qui erat tecu trans iordane cui tatestimoniu perhibuisti,ecce hic baptizat,& omnes
veniunt ad eu. In vinculis carcere Herodis detentus. opera e bristi miracula quae eu Messiam Verum, ac
promissum ostendebat.Non dixit opera Iesu quia adhuc de operibus illis agitur quae ostendebat euesie Christit,& ad hoc inducitur ista historia,ut ex