장음표시 사용
91쪽
duplo logius qua a te petit.Primu exeptu de genere
iniuriae est,quod nequit nisi per vindicta reparari, secudii est,de iniurijs reparaotlib tertiu est,cie mixto genere ex utrisq; prsdictis iniurijs : & ista ola . debet dici esse pretcepta,no cosilia quet secundu ani- mi pNparationem intelligi debent. Non tamen ea propter putadum est illicitu esse iuste causam iam in iudicio agere,& sua repetere,quinimo interdum ad hoc obligatio esse potest,utpote si quis haereditate sibi copetentem no repetudo faciat proles suas
pauperes,liocem casu ad repete tu obligatur. Et vositi mutuare a tene auertaris. Quicuq; cupit mutuaria
te, mutua eis hoc est, sis aio ad hoc paratus,& casii necessario occurrete ide quod aio geris opere praestes, ut si inimicus tuus sitit pota eu, si esurit cibaeu &c.quod etia maesti rationem habet sicut dc sequetia. xt odio habebis inimicu tuti, dictu est istud ab
antiquis,id est,a Pharisaeis perpera istud mandatu Diliges proximum tuu sicut teipsum) intelligeti- ExM.13bus quasi per proximuno intelligereturois homo sed tantu amicus: Diis quide in Exodo inimicum Exotis excludit,liusquam in octio haberi praecipit, verum Pharitat per locu que Dialectici in ipso, a contra-rijs Vocant,hanc construxerunt ratiocinationem:
Praecipitur diligendus amicus,ergo praecipitur
dio prosequedus inimicus.Erat iii quida scribet bene pridicta lege intelligetes, unde apud illos problema erat quisna diceous esset proximus,Vt ait Luctas Et quis est proximus meus. senefacite his qui ode rut uolino tantu ijs teporalia bona impartiedo, sed Deu orate,Vt ipsis spiritalia bona,quet vos dare nopotestis elargiatiir. Istud mandatu in extrema imb&arista necessitate obligat, quam boni viri sinceritas,& erudentia,ac unctio,& donum spiritus sancti dijudicabit. A generalibus tame charitatis ossi-chs inimicu nostru nuquam excludere possutiata Gα qua
92쪽
quanquam multis casibus amicis , & non inimicis
succurrere cogamur, utpote si amicus in carcere
positua sit, eusi valemus liberare debemus , quod charitatis ossicium , inimico impendere minimἡ tenemur. ut sitissilii patris vestri Ut possitis per ina rationem Dei esse eius filij, qui etiamsi eum non
imitemini pater vester negari esse non potest,semper namque creatione, gubernatione 5 religionis professione pater vester existit. Q uisolem suum oriri facit super bonos ex malas qui etiam inimicis multa beneficia praesta Vt pluviam, terrae tacunditatem , solis ortum,oc alia innumera beneficia, pro quibus gratias persoluere debemus. Suum solem appellat quia eum creauit. Si ergo ipse bona quae a se habe inimicis tribuit, quanto magis Vos munera quae ab eo accepistis inimicis gratuito impendere debetis φ Quare autem Dominus qui diu pensator squissimus est inimicis,& iniquis ligc beneficia tribuit,h contra vero, pios & amicos suos inediam,multans miserias pati permittit, tractat Augustinus,& causam hanc adsert,ne videlicet bona haec temporalia nimis magni aestimentur, quia illa Deus etiam inimicis impartiam e item mala aegre 1 nobis tolerentur quum amicos Dei eadesustinere videamus, deinde ut fides etiam locum non amittat,quae si secus fieret euacuaretur, & experientia foret. s i enim dis Itis eos qui uos diligunt,qua mercedem habebitis' q. d. Nullam inde a Deo mercedem reportabitis. Nonne or publicani hoc facinni 'qui nullam mercedem ἁ Deo habent : quocirca nec
vos necedem estis habituri,si hoc latum quod illisaciatis.Publicani simi qui certa pecunia vectigalia publica a Principibus redimunt, alias Telonarudieti, qui olim in primis Iudaeis , mirὲ conicia pii erant & exosi, tum quod illi tanquam populus Dei semper solent Iibertatem praetendere, tum
93쪽
quod eos admodum dissiciles & iniquos experirentur . Et sane rarum est, ut impositio & exactio istorum vectigalium citra iniustitiam fiat, proinde indirectὶ, & mediatὶ iniquitais rata stri erant. Quod autem etiam indebita saepe extorquerent, intelligimus ex verbis Ioannis B ptistae , qui eos admonet, Vt nihil amplius, quam eis constitutum esse facerent id est , ne plusquam eis deberetur exigeret. Venerabilis Bedahanc scripturam interpretatur de meecatoribus lucro nimis inhiantibus & pulchre D. Thomas in cathenamper cap.2. Marci circa Vocem Publicani )&ὶ-grcap. 9. Matthaei, ex Glossa ordinaria dicit Pu canos eos vocari,qui publicis negotijs implica
tur,quae citra peccatum Vi aut nunquam tractari possunt. Estote ergo vos perfecti in dilectione, & bonitate, malis benefacientes. sicut Cr pater vester coelestis
refctus est,qui malis,& inimicis suis bonitate sitam impendit.
Y tendite ne Iustitiam uestram faciatis eorum hominnibus,ut videamini ab illis. Tractat quomodo
- sine inani gloria,& auaritia quae Phariseorum sunt Viti opera nostra bona exercere debe mus. Attendite,id est,ssiligenter cauete,ne hoc fi ne vestra bona opera cora alijs iaciatis, ut iusti αsancti ab eis reputemini. A lioquin non habebitis mercein dem apud patrem uestrum,qui in coelis est. Haec est grauis comminatio, nullam post hanc Vitam expectare
mercedem. Iustitia huius vita teste Saluatore) in tribus his,eleemosina, onatione, & ieiunijs consistit: Quemadmodum eleganter docet Augustin. lib.de persect.iustitiae: Ieiunare quidem uniuersam
94쪽
eorporis castigatione intelligens,Eleemosina,omnem dandi vel indulgendi beneficentiam, or tionibus,omne sanctum desiderium quo in Deum
Ierimur, aut eius cultum. QSum ex o facis eleemosnam. Nunc per partes eraplicat praeciictam iustitiam. N osi tuba canere ante te, scut Dpoco faciunt in onagogis, πiu uicis,ut honori centur ab hominibus Hoc est,non conuoces populum
ad spectandum. T e autem faciente eleemosinam . nesciat
sint tris tua quid faciat dexterqua Deo placere studeas, Ut nullo modo intentioni tuae, humanae laudis se commisceat appetitus, qui per sinistram significatur,sicuti per dextram studium Deo placendi intelligitur . Vel sic : Vsque adeo eleemosinam tuam Volo esse occultam, ut si possibile sit illam Vna manus iaciat altera ignorante: ut hyperbolicὸ magna operis boni quoad gloriam humanam o
cultatio significetur. x t pater tuus qui uidet in absconsedito reddet tibi.In occulto opera tua facias, ut in propatulo mercedem in die iudicij recipias. Non prohibet Saluator in publico, utpote in soro, in tem, plo,eleemosinam dari,verum a nobis laudem humanam tantu remouet, ideol est latum mandatu ex cause,quomodo docet ac praecipit orare mosinam in occulto elargiri. Et quum oratis, non eritis sicut Θpocritae. Hypocritae vocantur omnes simulatores, aliud quam reuer', sint praeserentes. Q si amant in synagogis. Cr in platearuangulis stantes orare,id est,in finibus platearum, ubi multae concurrunt plateae alias in compitis. Dicit PDLri . tamen David, Vota mea Domino reddam coram
omni populo eius.Et, in medio Ecclesiae laudabo
P satis. te,scilicet Ut placeat Deo. Et clauso ostio ora putrem secunda ρ- tuum in is condito. duabus de causis,Primo,ne alij terii quaest. videant orantem,secundo ne tua oratio varijs distractionibus interturbetur: queadmodu D. Th
95쪽
mas tractat. Quaeritur an si bonum, opus quod in propatulo ad placendum seli Deo sit, semper aut fiequenter inanis gloria comitetur,debeat praetermitti' Respondeo nullo modo esse praetermittendum sed dioboli suggestionibus,sortiter,)intrepide resistendum. o rantes autem nolite multum laquIscut a sentei. Non prohibetur hic orationis prolixitas, quia Christus suo exemplo nos prolixas orationes facere docuit, ipse enim in montem exijt, dc in oratione pernoctauit: verum prolixae ethnicorum orationes Ve- tantur,qui per eas linguam magis polire,oc ornare, qua cor mundare midebant,quiqi dijs suis obsequiu prolixis suis, & ornatis verbis praestare se ex-Htimabant, ac persuadere quod petebant,& petita ab ipsis impetrare.de citio argumento costate Aug. epist. Q3.Vbij ait aliud esse sermone multum,aliud affectum diuturnum, Item lib. s. de Trini. cap.VD. tinio. Nullo pacto etiam prohibetur eiusdem orationis iteratio: nam & saluator inpassione sua ideter repetiuit,& Daniel, tribus Vicibus Deum per nisi, Adie orabat. Evisse autem & olim distinctas orationum horas intelligimus cx Actis Apostol. ubi Petrus & Ioannes ascendunt, ad orationem hors no
nae. Vide Augustatb. . Retra.ca. i. scit enim pater vester quid opuῖst uobis,antequam petatis eum. Sentit non debere nos orare , ut Deus ex ora
tione nostra discat quo indigeamus,sed ut donomquae Deus dare paratus est capaces fiamus: quia oratio,siue sanctum desiderium,ad gratiam Dei re-
pistola pria: quae prius eramus clausa. s ic ergo vos orabitis, utemini sine supersuis Vese
96쪽
quicquid conuenienter petitur,continem Vsqu adeo ut peccatu foret aliud petere quam quod hie continetur. Non inadat hic Chrillus ut precise his tantum verbis Vtamur, sed ne quid aliud quam hic praescribitur petamus .Quemadmodum explicat Augustinus Epistola praedicta. P ater noster. p Exordium a beneuolentia, quo per Patris appellationem, gratiam & misericordiam eius erga nos praedicamus . Mire quoque affectum nolirum in amorem Dei excitat, quod a nobis pater Uocari velit. Nec quicyam magis auget impo' trandi quod volumus fiduciam. Reddimur praeterea hinc admodum supplices, dum beneficio
rum eius reddimur memores : vehementer de
nique solliciti ne tam benigno & benefico patre reddamur indigni. Quanto nos multum s licitos essicit, ne tanto patre indigni simus. Latius de hac re agit Augustinus in sermone Domini in
Liba ca 3 mon. Ite Cuprianus in expositione orationis D minicae. Plurimis autem cie causis Pater noster diacitur. Primum creatione,secundo,tam prouida gubematione: tertio, redemptione,ac rigenenatione:
per quam persecta adoptio nostra secta est , secundum quam aeterni eius regni haeredes stimus. Accepimus enim, ut inquit Apostolus, spiritum ado-ηρ' 3 ptionis filiorum,in quo clamamus Aoba pater. Idisi μι--δ' se enim spiritus testimonium reddit spiritui nostro,quod sumus Hij Dei. Quaeritur hic an Cat
chumenus & peccator orationem hanc dicere posisint. Respon. Quod sic,modo peccatorum suoru poenitentiam agant,& filii Dei esse cupiant,tales Onim spe filij sunt,propter futuram peccatorum re is a missionem. Vnde &filius prodigus ob conuersi ημ'VA' nena cordis non veretur dicere , Pater peccaui in
xue. 1 . coelum coram te. Qui Vero sincero corde conueni,&poenitere nolunt,rite hanc oratione dicere nequeunt,
97쪽
nequeunt,ut docet Augustinus in Enchirid. CD prianus in explicatione orationis Dominicae. T in isto sermone,ac oratione, pater sic exponi d bet &s Pater dicendo,Deum patrem teste Cypri noo Euangelista Matthaeo in alloquimur: Unde Aquaelibet persona omnium hominum pater est, v- ' ε'nico excepto homine qui simul Deus est. Vocatur autem Noster) non meus) quoniam saluator vult , quod quotiescunque pro nobis oramus, simul pro alijs ex charitate oremus, de
inde vi cognoscamus omnes proximos esse se tres nostros etenim oratio ex charitate procedens
dulcis est odoris in throno Dei, nam plus mutuis agimus precibus,dc alterius, quam proprijs : In hoc etiam nomine Noster) omnium hominu comunitas continetur, Vel in qua nunc sunt filij a optiui,vel siperantur futuri,non autem alij verumtamen quia de nemine quamdiu hic vivit desperandum est quilibet homo in particulari comprehendi debet,licet in genere multi excludantur. Qui es in cotas. Admonet nos relictis terrenis aspirare ad coelestia. In hac oratione tres primae petistiones ad praesentem dc aeternam vitam pertinent, reliquae vero secundum Augustinum ad praesem rem tantum. De ordine autem septem petitionum .habes apud D. Thomam ,& ostendit primo loco esse petendum,quod primo loco ponitur. εω 'cetur nomen tuum. Sanctum sit,summe purum, & dia δ'' 'suinitus bonu,hoc est : Ante omnia & primo loco precamur,Vt tu sanctus habearis, & ab omnibus talis esse agnoscaris. nomen enim ipsum ponitur pro re nominata. De nomine tuo in Deuterono. habemus cap.28. A dueniat regnum tuum,hoc est,regnum quo tu super omnes res mundi regnas manifestetur ,licet exum in veritate nunc regnes , nondum tamen regnum
98쪽
gnum tulim agnoscitur , neq; nos adhue persectὁ regni tui participes sumus, precamur ergo ut id omnibus reveletur,& sic eius participes oes fiant.
τ iat uoluntas tua sicut in coelo Cr in terra. Haec pars
sicut in coelo iungi debet cum parte hac fiat v Iunias tua non autem cum ista & in terra) ut hu- ius petitionis sensius sit: oramus ut fiat quod tu vis fieri siue mandando,siue praemia retribuendo, seu de toto uniuersis dijponendo, fiat inquam) ita apud homines in terra,quemadmodum apud Angelos in coelo. Per voluntatem Dei hoc loco,ina- data eius quae fieri vult intelliguntur, quod patet infra. Pro ijs quae Deus fieri vult orare possumus: cq-I ut si velit nobis famem,pestem aliasue miserias immittere,pro beneplacito suo saciat pro illis eni rogare debemus pro quibus factis gratias agimus,Ma.Iti quare Saluator patri pro voluntate rerum clispositiva gratias agizex quo patet quod nos pro eadem orare debemus. Deinde in passione Dominus p trem rogauit dicens : Non mea, sed tua fiat voluntas. 1a de re vide August. seu potius Prosperum ad articulos falso impo.artic. Vltimo. Dicitur aute Deus velle quod praecipit quia in eo sibi placet. γι λ Habes harenise explicata in Magistro sententiam. mpi'-47 Quocirca nos in malis constituti & asdictionibus pressi,Christi orationem, quam in passione ad phtrem suum sudi imitari debemus. Sed obijcitur. Voluntas Dei beneplaciti semper impletur ergo
non debemus petere illius impletionem. Respondeo. Duabus de causis nos debere petere, & orare, Vt impleatur. Primo,Vt illam approbemus. Secundo,Vt per preces nostias impleatur, alias non implenda imo nec sutura. Semper autem Dei voluntas dispositiua,seu beneplaciti impletur,quanquam voluntas mandans non semper impleatur, quam
mali & imph frequenter infringunt , & Violant,
99쪽
quando mandata eius transgrediuntur. v anem nostrum quotidianum da nobis hodie, quo quotidie indigemus, non enim nostra desideria circa res terrenas in longum extendimus, scientes 1 te mandatum esse: Nolite soliciti esse de crastino. Sub pane tanquam parte principali, totum intelligi id est,Vitae nostrae uniuersa necessaria,& ad vi- Miam transigendam conuenientia, qualia sunt v stitus, hominum amicitia, sanitas caeterinire bona temporaliae quae petere non debemus nisi quatenus Deo per ea serviamus, ad eum enim finemi Deo data sunt: unde quandocunque illa nos
Deo retrahunt continuo abijcienda sunt. Panem
nostru quotidianu, coexistente intelligimus, hoe est,qui nobis quotidie adesse debet. Alii legunt si persubstantiale,id est,oes alias substatias superate. Et quia de re teporali haec petitio est,doctores dat huius petitionis mysticu sensum aliae aute sex quude rebus spiritalibus sint, nullii sensium mysticum
admittunt. Huius ergo sensus minicus estet Pater, elargire nobis tepore huius Vitae corpus tuu quod omne creatura excedit,pro quo Vide Aug.de ver bis Domini,Serm 27.Et Cyprianum in exeositio-no orationis Dominicae . Item Ambrosium de Sacramentis , ex quibus apparet antiquos quotidie Libcommunicasse. rem tractat Aug. Epist. iis. xt dimitte nobis debita nostra, id est, peccata nostra, quae debita vocantur,quia debitores,dc reos paenet
sustinendae nos costituunt. s icut ex nos dimittimus deis
bitoribus nostris. Istud dicit,ut in oratione discamus quales esse debeamus, oc qua ratione, quoue mod a Deo misericordiam,peccatorumq; remissionem impetrare possimus, alijs nimiru,qui in nos pecca verunt misericordia, eleemosinam, Vti nobis im- Pedi cuperemus impendendo:si enim misericordiacosequi volumus,misericordia exercere tenen Uri
100쪽
Duabus autem de causis hanc particulam huic potius petitioni quam alijs, subiungit. Primo, quia
peccatorum remissio maxima est gratia,unde decuit memorari nostram misericordiam, ubi nos A poximus misericordiam: licet enim romissio peccatorum n5 sit maximum Dei bonum, siue donum,maximὸ tamen gratis datuta in M t. Asm habes πΗd August.lib. i. Retract. Secundo quia erincipale bonum est,quod in hac vita ha- C mus: siquidem huius Vitae iustitia praecipvh Ut Lib.t:.de ait Augussinus, in remissione peccatorum conmetuit. Dei stit. Non autem aliam recensiui offleemosinam, cap.17. Vt Vestire nudos,pascere esurientem , sed id quociminimum est, & quoad res externas nisi humani cordis obstaret prauitas factu facillimum . Pro pter praedictas autem rationes latius postea prose quitur & explicat hanc petionem. Omnes autemh, tauri qu*xquot mundi exordio extitθre sancti,Christo& Maria exceptis de quibus inquit August.nullamo prorsus quu de pecciatis agitur habere Volo quaestionem hoc a Deo oratione sua semper petiuere:
Vnde colligimus nullos a peccato immori et a
quod contra Pelagianos passim asserit B. Augusti Iacob. I. nus. Vnde Apostolus Iacobus,in multis inqui os xcele. sendimus omnes,& Salomon, Non est homo, qui a s4t non peccet item David,Non intres in iudicium cu. servo tuo Domin quia non iustificabitur in conis spectu tuo omnis Vivens. a titur hic quorum peccatorum remissio pet tur,an videlicet solorum Venialita, an etiam mose, ostia rabum' Respondeo,primo & principaliter,ut Au- ,-. i. gustinus disit,scribens in Psalmum, Beati tam ' culati &e ; treti remissionem venialiut rysecundo
eo.j;. Vςro mortalium,quando Videlicet ea deseruntur,& vita in melius commutatur ut liquet ex Augu-