장음표시 사용
101쪽
o Tertiae Partis Philosophiae. Q. II.
Electio,&Usus. His accedunt ex palle intelle in μου
alii dirigente , quorum tres etiam Uersantur circa finem tres circa media . Horum omnium oeconomIa & ordo, ut
ob oculoS ponatur, colligendi, ac dirigendi runt di motus animi nostri, qui ita sibi succedunt . tur, ut semper actum voluntatis praecedat aliquis actus intellectus diligens ac regulans, vicissimq; omnem actit mintellectiis, excepto Primo, praecedat aliqui S a uS UO lubri tatis applicans, ac vigorem & exercitium Ue, ut ad intellectum pertinet ordo , directio, & ob ectiisua specificatio actinim voluntatis ἔsac rursus ad volunta . Iem spectat applicatio & exercitium alia i um Potentiarume a m .plius intellectus. Omnes itaque actus , qui Ad opus Ora Ie cnncurrunt,tum ex parte intellectus tum ex Par te voluntati , iunt praecipue duodecim , qu 1 in tripli crctalle ita disponuntur, ut alii finem respicianr, alia circa media assumenda negotiendur, alia exsecutionem P. I,
Primo iguur chorum ducit ex parte intellectus Simple κhoni Apprehensio, qua aliquid , ut bonum per c pitur &voluntati pio ponitur , cui ilatim secundo te spondet ex Palte volu itatis Simplex Volitio, idest, complacentia in Dotio Pi ae lentato,quae si sit foliis, excitat & a relicat in ellectum ad examinandum , num illud honum sit. adeptu expediens iv possibile; sicque tertio sequitur Iudicium, Quo intellectus bovum proponit voluntati, ut adeptu ex pediens& possibile, cui judicio ex parte voluntatis luc. sedit quarto intentio honi per media assequena . Post ejusmodi qua tuos a tui; qui suit circa nnem, lue cedit negotiatio de mediis Uuae quinto in vi intent Onis applicatur intellectus ad investi randa media ad con sequetendum finem Opportuna , qui actus eqn lilium , t eu Consultatio dicitur, cui ex parte voluntatis cor rei P n. det sexto onsensus, quo voluntas approbat , seu Pollu Sappetit uti l . tatem illorum mediorum; in vi cuiuS conterisu , seu appetitus appronati .i movetur intellectus ad meis
uia illa egaminanda & dascernenda, dι scutiendo quς sint aptiora, & commodiora, si tamen plura sint, neci omna possint adhiberi:fieque fit septimus actus , scilicer suda c/um discretivum mediorum,cui ex parte Voluntatis coraret pondet octavus actus, qui dicitur Electio, Per quam vo Iunias unum medium prae alio acceptat. lli Quatuor actus sunt circa media in finem ordinancta, Quibus expeditis manus, ut ita dicam, operi admovetur . Nam ita viinessicacia electionis movetur intellectus ad intimandam exsecutionem mediorum electorum; ncque et nonus actus, scilicet imperium, cui ex Parie volunta.
102쪽
D Actibus Voluntariis. Ar. II. 9 I
tis respondet decimo Usus Activus, 'nuci voluntas appli. Car potentias exsecuti vas ad a ssumenda , exsequendaque media . Huic activae a oplicationi respondet undecimo in Potentiis voluntati subditis Usus passivu , id est, assum Ptio mediorum in virtute voluntatis applicantis facta . qua mediante duodecimo tandem finis, in quem tota illa series actuum collimabat, acquiritur,ae possidetur, in quSpossessione iue unde quiescit voluntas, quae jucunda quale
Ex his apparet voluntatis, ac intellectus mutua dependentia, & processus, ac ordo, qui in hum nis negotiis servari solet, saltem dum prudenter , ac ratione matura ct non piaeeipiti estinatione, aut sola imaginatione pro. curantur: quippe cum plures hominum si ut, qui passioni-hus S imaginatione abrepti , vix ullum legitimi ordinis Nestigium tenent, nullo consilio , nulla rerum lacienda rum ponderatione, discussione , 'ac electione sese. rege tes; attamen etiam in hominibus prudentissimis hi omnes actus ita subito fiunt, ac sine mora sibi succedunt , immo inobservabilibus diseriminibus miscentur, ut eorum Or. do, ac distinctio vix agnosci, etiam ab ipso eperante, possit.
Ut de praecipuis aliquid attingamus, Volitio definitur. simplex voluntatis complacentia in hono per intellectum P aesentatio. Duplex distingui solet , prima & secunda
Secunda volitio est , ad quam ex alia priore movemur dquippe, ut in arbore ex uno ramo nascutitur alii; sic exuaa solitione aliae pullulantur ut ex volitione voluptatis sequitur volitio pecuniae, qua res voluptuosae coemi Pol sint. Prima vero uolitio est, quae ex alia Hon Pullulat, inde X qu 3 caeterae oliuntur, & hoc vel simpliciter ct in totavit δι qualis est primus ille affectus , quo puer rationis compos recenter effoctiis suam voluntatem, ut ita di eam. Primo experitur; vel post omnis actus interruptionem, ut est illa volitio, quam evigilantes prin. o formamus , v I Pro aliquo particulari negotio, ut est illa, quae nobis alia agentibu8, circa novum negotium clim iis , quae gerimus nullatenus connexum primo incidit;verbi causa dum cui Venationem toto studio exercenti subito incidit & cogitatio, & volitici deserendi seculum , ac religiosae vitae amplectendae. De hi ς omnibus primis volitionibuS Per. Petuo, & constantissime docet D Thomas, quod licet vi
taliter producantur a voluntate, attamen ad illas volun-
Las non se mou i ct applicat . sed api beatur speciali quo eam instinct i ab Authore suo, te ilicet Deo , qui in si ii. tius non est tantum physsea praemor O, qua omnis Causa ad omnes & singulos actus applicatur a Deo,sed aisIι qua motio longe speeialiter, quae sibi actam ita vindi.
103쪽
or Tertiae Partis Philosophiae . . II.
eat, ut nullum locum sese ad huiae a Pylicandi relinqua
Porro h. ne veritatem , quam Theologi fusius expetadunt, D. Thomas variis rationibus demostrat 1. Par.
alii inue in locis. Praecipuae sunt, tum ea , quae Petilia I ora proportione intellectus & voluntatis , qua fit , ut nauiὲntellectus seipsum quidem movet ex assent ii Princ Pro rum ad assentiendum concIusionibus; sed adia fieri sum
principiorum movetui ct a plicatur praeci te ab Autri re suo' ita voluntaS seipsam quidem ex una volutone aci ais
iam applicat sed ad primam applicetur tantum a luo A thore. Tum quia in tantum aliquid se movet,in quantum est in actu; Atqui voluntas ante primam volitionem nota est in actu, sed lo Ium in Potentia: Ergo non Potest moveare se ipsam, sed eget moueri ab Authore suo . Tum quia in omni vita primus illius vitae motus est a generante, ut patet in motu cordis; Sed Deus est author, & genitor va. rae intellectualis: Ergo primus motu S illius ultae , id enati ima cognitio intellectus, ct prima votitio voluntatis, ea ecialiter debetur. Tum quia omne multiforme varia hirre, delectibile, ct conti age iter convenens, debet reducat aruumn in principium in aliquid uniforme, io defecti diis
Ie. ac naturaliter convenien S, pr indeque datum ala Au thore naturae'. Sed caeteri voluntatis mor us sunt multator. mes, variabiles, contingeriter convenιentes z Ergo redviei debent in aliquem primum uniformem in delectibilem a naturaliter convenientem, ac ab Autore voluntatis 1peacialiter inditum. Tum demum quia volutas le movet αapplicat mediante consilio; Sed primam volitionem nuti um potest praecedere consilium , ut de se patet cum allant radix& origo totius consultationis; Ergo ad primam volitionem voluntas non se applicat; sed ab alio, Auth re scilicet suo, applicatur & movetur. Unde sicut an for .matione foetus primo apparet pulsuS cordis a generatio. ne i . . ditiis, qui est radix vitae, spirituum ollicina, fons ct origo vitalium motuum; ita pariter in voluntate primus affecti, qui est omnium affectuum semen , vitae Gue appetitivae fol. s&origo , nobis specialiter inest a Deo, ac
deinde per consilium & deliberationem ntellectus.sese explicat, ae d:ffundit in eam affectuum seriem, quae peti
Petua concatenatione ad remotiora volenda nos ducit,
ct infinitis implieat negotiis. Sed de his tusius in Theo,
Intentio definiri potest. Essicax voluntatis tendentia lafinem per media consequendum. Quippe simplexilia hani complacentia , quam supra descripsimus sub nominiis itisnu,accedente iudicio de possibilitate consecutiona
104쪽
De Actibus Voluntariis. Ar. III. 93
honi, crescit , roboratur, ac firmatur in conflantem apis
petitum finis per certa media consequendi, sicque fit Inistentio, quae quidem principaliter est de ultimo fine; alia tamen etiam esse potest de finibus intermediis, qui ct ipsi intendi possunt, quatenuS Per quaedam media obtinen
Consilium dirigit electionem, adeoque definitur, In quisitio , seu deliberatio de mediis eligendis . Est actus
antellectus practiei, qui ut perfectus , consummatusquo sit, tribus gradibus constare debet. Primu S est investigatio mediorum . Secundus examen & ponderatio utilitatis cujuslibet . Tertius judicium dictans voluntati,quodnam sit e pluribus mediis assumendum , in quo judicio tota consultatio consummatur .iEx his patet consilium effetantum de mediis , quippe cum finis sit basis & pria ei pium totius consultationis, sub qua proinde non cadit et se ut in. peculabilibus plinei pia discurrus non cadunt sub discursu . sed ad ipsum supponuntur. Patet etiam consilium non esse de rebus iam determinatis & certis . aut quae non sunt in nostia potestate . Etenim quae Iunicerta & determinata , inquisitione non egent, quae vero Non sunt in nostra potestate, non possunt a nobis assuma ad consequendum finem . Consilium autem en inquisitio
Consensus sequitur consilium.Cum enim per con Iultro υam inquisitionem plura media congrua voluntati proin Ponantur, voluntas eorum utilitatem. approbans dicitur consentire. Est autem proprie eomentire cum8no Dutιre,
ct quasi in alterius sententiam ire: unde consesus est pro . frie voluntatis eorum , quibus intellectus tanquam utili4us assentitur , approbatio . Tunc enim voluntas dicitur cum intellectu sentire, & quasi in sententiam ejus ι re , α
ideo consensus pertinet aci voluntatem,sicut anentus ad intellectum. Praeclare autem notat D. Thomas 1.2.quaest. s. a. a. consensum ultimatum , & quem statun sequitur
actio & electio, pertinere ad rationem superiorem. ld patet tum experientia , qua sentimus, quod quantumvis
tumultuentur potentiae inferiore S, nunquam tamen pro ceditur ad actum,quantumvis in promptu in ,nili consen αtiat suprema mentis pars, cui caeterae sub acent . Tum etiam ratione . Cum enim consensus In a Ium lit unalis
sententia, ad illam animi partem spectare debet,quae de omnibus finaliter iudicat. Hae z autem est suprema ratio. a Cujus tribunali provocari non potest . Unde peccatum non censetur consummatum donec superior pars animae ipsit vel tacite, vel expresse consentiat. Ex quibus naue. rur, hos omnes motus inimicitiae , irae concupisceriti
has omnes cogitationes infidelitatis, blaspuemiae.
105쪽
ρή Tertia partis Philosophiae. Q. II.
Impudicitiae , &c. quae irequenter nutarum hominem imvadunt, premoni, turbant, confundunt, non esse peccata, nisi accedat supremae illius parcis ceteras appIieantis consensus; vel expressus, in eis complacendo, vel tacitia . ea, ut debet, non refutando Quae quidem retulatio perinite itur, non anxia mentis contentione, impediendo , n occurrant, hoc enim impossibile plerumque est, s nam ut m hνdrae capitibus, uno teiecto aliud pullulata sed generoso dissensu,renuendo approbationem tum in opus, tum in d-I-ictationem, & a A meliora mentem convertendo.
Electio definitur ab Aristotile Ethicorum, Desiderium pi aeconsiliati. Ex qua definitione, ista erui potest . Electio est unius prae alio discretiva quaedam acceptatio eunde debet supponere confitium dirigens, proinde quae proprie non est in brutis, quae non conii Ilo, sed naturae ian in tu reguntor. Grantis quaestio est circa electionem, possitne voluntas ex duobus mediis minus honum elige .re. Hane in Theologia fusius discuti solitam ut breviter attingamus, in primis certum est, id, quod est minus laq- num in se, immo quod ut tale iudicatur in communi,ali. quando praeeligi posse majori homo, quippe cum volun tas non fit eorum. quae bona iudicantur absolute Ee incommuni, sed nobis & hie, & nunc in particulari. Unde merito Poeta inducit Medeam dicentemu
Caeterum fieri nequit, ut quod hie & nune ultimato tu indicio minus eligibile, id est, minus bonum honitate utili. ratiS iudicatur, piae eligatus alteri , quod magis eligibile iudicatur. Tu in quia electio est appetitus praeeonsiliati , id est, in consultatione praelati. Tum quia voluntas,cum supponat,ac sequatur intellectum, eo modo tendit in horium, quo tendendum dictat intellectus: Ergo impossibila est, ut si intellectus dictet, aliquid praeeligendum& aliud Postponendum, voluntas istud praeeligat, illud postponat;
idque, ut mittam varias alia gessie a cistimas rationes. Veri um quia id, quod secundum unam considerationem juindicatur minus bonum & utile, secundum aliam iudicari potest melius & utilius , saltem ad exercendam liberta in
rema ideo praeeligi quoque potest. Ex quo etiam solvi pol
sunt, quae in oppositum objici solent. Imperium definiri potest eum D. Th. I. a. q. I . Inti matio ordinativa essicaciter movens ad agendum. Expli. catur definitio. Postquam enim finis intentus . mediaque electa sunt, oportet, ut impetus fiat ad exsecutionem mediorum & finis assecutionem. Hunc impetum exsecuti- Uum incipit impetium quatenus id, quod ordinatum est aratione, ct appistatum a voluntate, Promulgat,intimatacti ut
106쪽
De Actibus Voluntariis. A r. III. 93
ct, ut Ioquitur D. Th q. ra. de Uer. at. la ad .l. clisti iis huit potentiis exsecutivis. Unde in imperio tria sunt, intimatio rei faciendae, ora inatio subditorum in id , quoa faciendum est ; & demum applicatio ad opus. Illa enim intimatio & ordinatio non debet esse pure instructiva fieindicativa, qualem sonat modus indicativus, hoe est D. etendunt; sed excitativa, essicaciterque applicativa ad opus qualem exprimit modus imperativus, fac hoc. Haec autem tria explicat definitio tradita . Caeterum cum in actu impetii aliquid voluntatis re Iaceat, ct aliquid intellectus, ambiguum est , ad quam po . tentiam substantialiter pertineat. D. Tli. di it,esse actuarintellectus voluntatem praesupponenti S. Ratio hujus est. quia Imperium est essentialiter intimatio Didinativa a priplicans ad opus.' i timare autem , ct ordinare pertinet ad Intellectum, an lirare vero ad voluntatem. Unde substan tia actis imperii spectat ad intellectum emeacitas vero. quam habet ad applicandum ad opus, derivatur a voluit tale, ab ipsa scilicet electione, que cum praecedat impe inritam, ips suam emeaciam inspirat: quia, ut optime dicit D. Thomas: In obordiuatis virtus prioris remanet in pose νἱor . Unde prudentia, quae est virtus bene praeceptiva a residet in intellectu Usus definitur, Applicatio rei ad operationem. Unde quia proprium munus voluntatis est applicare caeteras Potentias, ideo usus proprie est actus voluntatis is
Fruitio definitur, Quies & delectatio in fine , ct bonci Praesenti. Unde cum bonum & finis dupliciter haberi potast, vel secundum egie intentionale per spem , vel lacua.dum esse reale per veram possessionem,duplex quoque di stila guttur fruitio. Altera imperfecta & quasi delibativa . qua delectamur in bono in spe possesso, licui dicit Apo.
DOluS: siegati eutes. Altera periecta, qua jucunde quiescio mus i a bono secundum rem obtento. Cum autem fruitio a fructu derivetur, uidetur idem esse, ac ructus Iercepti fructus vero duo dicit, suavitatem, qua delectat, ct ratio. nem ultimi, in quantum finit & coronat labores agricu ..turae. Unde licet secundum primum munus truitio esto possit de quocumque nono, quatenus delectat,altamen secundum alterum munus non est nisi de ultimo fine , qui Per ecte finit, quietat, & coronat omnes voluntatis assescius. Sed de his hactenus.
107쪽
m Tertia Partis Philosophia. III.
Mpetas illi animi nostri,qui ex appetitu sensitivo putimanti sunt in negotio morum,u dc virtutum maxima Paxsillis regendis occupetur, ct vitia pene omnia e1 eorum deordinatione proveniant . Unde non abs rie fore visummit quaedam de ilIis delibare, ac ex D. Tuoma, qui hana materiam peregregie Prosecutus est 1 2. a Quaen 2 r. aia 48. decerpta hic apponere, ne rem S ad notitiam morum uer necessariam, ct scitu 1ucundauimam neglexisse vadeamur. Ceterum, ut hrevitati consulatur, quidquid de Parrison ibus dicendum se offert, tribus completae mur at lcia Iis, Quorum primus erit, de Passionibu S Hi communi. Sericundus de Passionihus partis concupiscibiIιs. Tertius actPAssionibus irascibilis.
Cum circa passiones in communi quaeri possim ad
tria e pila reducuntur; scilicet Quid sint, motunt, & Quomodo se habeant ad bonitatem & malatiam
. Pasio a Graecis patema dieatur,quam vocem Excero no mine perturbatι ouis exponit et Quintilianus vero nomine inua et quamquam vulgata Pausionis vox Graecae origIns deatur accommodatior . Rem autem varie varat aeuinniunt. Stoici Passionem dicebant esse, auersam a rat cineffantra naturam au mi commotisnem verum haec de initis non passionis naturam, sed festum explicat. Alia brevius Passicinem definiebant, nehe neutiorem a petuum.AI 1 ε Dem sonem, veι elationem anἰmι , aut ejusdem estnerat a nem, vel esu nem . Sed praestat caeteris definitionibus , quam ex S. Damasceno lib. s. orthodoxae fidei D. Thoomas refert,qua pallio dieitur Motia3 appetitiva virtutis fruaybiIis ex ammaginatisne lon/, veI ma E,cui ex eodem D.Th. addi potest, eum transmutat one corporaia,quipp cum mos
tus illi sensitivi appetitus temper sint eum aliqua corPo.rιs alteraticiae, a qua nomen passionia obtinent.
108쪽
l aissio in primis dicitur m tus, id est, commotio, re vestuti quidam impetus, ut hae e vox sit loco generis . Additur virent;s appetiti vaesensibi , ut per id incipiat discerni. tum ab aliis motibus ct transmutatio bus, quas corpuῶ nostrum subit, tum a voluntatis affectibus , qui di ipsi quadan tenus dici possunt motus. Dum dicitur ex .mar λε- tDve bovi, vel mali, horum mollium propria causa assignatur: quippe proprium appetitus sensitivi motivum et honum & malum imaginatione apprehensum , sicut proprium voIuntatis motivum est honum di malum in tellectu
apprehensum. Particulae verri etim traulm Deataue eam
rati, non m do adjunctum aliquod essentiam pallionis con- comitans significant, sed illius discrimen ,tum a motibus
voluntatis , quae cum non resideat in orgisno corporeo . non se movet per corporalem transmutationem ς tum amotibus partis sensitivae cognosciti,ae, quae licet sit assi.
xa organo corporeo, per Se tamen , saltem physice , non transmutat corpus, sed solum intentionaliter , passio vero etiam Physice corpus mutat, praecipue, ut notat D. Th.
. r. q. 2 q. a t. ad 1. Cor ipsum: nam ut ille ait, in omυοῦ passione arid tur at quid, vel diminuitur a nat mali motu ecaἰs, tu gnavio m cor intens ιs , aut remissus movetur ferata a
Eum fassoleu, arat diadolen . Quantum ad Passi otium divisionem, aliae sunt partis concupiscibilis, aliae partis irascibills. Cum enim sint motus sensitivi appetitus, eo modo dividi debent, quo stipse appetitus. Appetitus autem alia pars dicitur Gneum ἀφ' fritis,quq scilicet versatur circa bonum ct malum senis sibile Praee. se sumptum. Alia vero dieitur is stibios, quae scilicet respicit bonum & malum, non praecise , sed suuratione ardui, ac proinde cum quadam pugna, ct conata attingendi: Differunt velo Passiones partis Concupiscibilis a passionibus partis Irascibi I. s, ut no at S. Thomas a. a. qui st. 23. art. i. quod omnis passi a Concupisciditis aut tendat in bonum , aut recedat a malo . Un. de contrariantur invicem ex parte objecti, quia ferun. tur in contrarios terminos, At vero passiones partis ira.lcibilis circa eundem terminum motibus oppontis ferun. tur, ut Spes tendit in bonum arduum Desperatio vero ab eo recedit. Audacia insurgit in malum. Timor vero ei succumbit. Unde contraiiantur invicem, non modo ex parte termini, sed etiam ex accessu , az recessu ab eo isdem termino.
Passones Concii piscibilis sunt sex, Amor& Odium ,
Desiderium & Fuga, Gaudium & Dolor . Amor est vel ti pondus urgens in honum, unde S. Augustinus: Ambrmeus ρondus meum . Desiderium est motus in bonum
ex illo pondere procedens. Gaudium est quie in bonum . PHI L. R. l . Gauum. Pars Iv. E E con
109쪽
ἴ3 Tertiae Partis Philosophiae. Q. III.
E contra Odium est veluti pondus retrahens a malo. Fuga est motus ex illo pondete causatus Titstitia est violeri
Passiones irascibi Iis sunt quinque spes & Desperat ita . Audacia & Metus, & Ira, quae caret contrario. Spes an minum ad honum in arduo situm erigit. Desperatio deprimit Α udacia insurgit in malum arduum. Timor, seu Metatus surcumhit. Ira vero in causam mali animum iri cera.dit, ct ad vindictam acuit. Omnis passio partis irascibilis oritur ex passione partis concupiscibilis, S in eam ter Winatur; quippe cum pars ita scibilis sit veluti m in Ilia partis concupiscibilis, istiusque sit & tendere in honum , ct quiescere in hono; illius vero impediment 4 removere. Quantum ad bonitatem ct malitiam passionum nota enstoicorum sententia , quae passioneS non modo virtuta an utiles asserebat, sed etiam omnes omnino ut malas da mnabat, ut cum e contra Peripatetici Iaudarent passiones moderata , ct per rationem regulatas, tanqllam hona. Sed cum hae duae sententis adeo inter se pugnare videari. tur, D. Thomas a. a. quaest. Ar. 2 annotat , discr1 men solum in voce esse, caetei um in re convenire. Stoica enim, cum satis non discernerent voluntatem ab appeti. tu sensitivo, omne animi nostra affectus per rationem re gulato S vocabant se; qui vero rationis praescrιν tum vel excederent, vel tardius teque retulir,graece qui d dem pathos, latine vero perturbat oues, at stud uis , NIor
bo M appellabant. In quo sensu sumpta ρ o, ut te ilicet
a rationis regula recedit. etiam apud Peripateticos ma Ia est, & vitiosa . At vero, ut rationi obtemperat&coo. Peratur, nec ab ipsis Stoicis condemnari potest , Sed dissici Iior quaestio est, an pallio, dum rationi, vo Iuniatique cooperatur, diminuat, vel augeat volunt a. iis honitatem. An, v. g. Iudex, qui cum passione, ardore. que partis sensitivae itistitiam exercet, melius, vel de te rius agat, quam si silente appetitu sensitivo totum opus Pacata, nudaque voluntate perageret. Osp. Hic cum S. Thoma esse distinguendum . Passi enim duplia iter ad rationem & volutatem compar aeri PO.test, uno modo ut antecedens, alio modo, ut subsequenS. Aliquando enim praecurientes passiones sollicitant,& ur. gent voluntatem, etiam ad rem bonam, puta ad misere dum, puniendum, Scia Aliquando e contra praecurrens ratio & voluntas passionum motus excitat , ut opus non frigide, sed ardent et, ac vivide peragatur: quippe passiones sunt veluti igniculi quidam, attentionem, vehe. entiam , ardorem, vigoremque operi inspirantes. Sic Iudex ad malos terrendos iram excitat,& miles ad Uei suS hostem animum exacuit iracundia, quam eleganter ve
110쪽
D Passonibus in commvni. Ar. I. 99
teres Acaaemi cito titudinis cotem dixerunt οῦ unde vulga
Virtuti lanmPte furorem. Hoc posito facile elucescit dissicultas. Nam passio prat. veniens, trahensque post se voluntatem diminuit boni. tatem, tum quia obnubitet judicium rationis, ex quo, ut fonte suo dependet bonitas moralis,quae ideo, veluti turis bato fonte rivulus, minus pura est . Tum quia diminuit libertatem, quippe cum voluntas passionis ampetu abre. yta, sit minus sui juris, ac actus domina . At vero pallia ubsequens, non diminuit bonitatem; sed cum duplieiter subsequi possit , uno modo per quandam redundantiam , quatenu3 voluntas, cum fuerit intensa, serum rapit appetitum in seriorem; alio modo per electionem , quatenus voluntas expresse, ac nominatim eligit aliquam passianem puta irasci, ad incutiendum timorem. Dum sud sequit ut primo modo, non addit quidem pio prie, sed ostendit majorem bonitatem ; immo quadan tenus extendit ipsam. Se .cundo vero modo addit bonitatem actioni: Ad persectio. nem enim boni moralis spectati, non solum ut homo bene agat secundum partem rationalem, sed etiam ut mem bra tua, omnesque affectus exhibeat arma iustitiae, ut Io.quitur Apostolus .
A Passionibus partis Concupiscibilis incipimus, quod
illae sint oc principia , di termini passionum partis Irascibilis. Constat ex dictis, esse sex numero, Amorem 2 Odium. Desiderium & Fugam, Gaudium & Dolorem. De his ordine hic dicendum . I.
UTrumque sub uno titulo comprehendimus , quia
contraria contrariis innotescunt, ideoque oppositorum eadem est seientia . Ut autem ab Α i ore incipiamus. Amor s ct idem dicendum de odio 3 duplex est, senis stivus & intellectivus. Amor intellectivus est ille affecturiquo voluntas sibi complaeet in bono per intellectium a PPrehenso. Amor vero sensitivus, est sen fitivi appetiatus passio, qua sibi complacet in ono per sensum apprehenso. Addi potest& tertius, cilicet naturalis , qui es
inclinatio uniuscujusaue naturae in id, quod sibi eonve. E a niens