장음표시 사용
241쪽
De Subsistentia, oec. Ar. IV. 229
sgn;Mat,qui in ipsu ii iuppositum, non cujusque naturae, j sed intellectualis: non enim dicimus Perso lam equi, auti Iapidis , sed pei sonam vel Divinam , vel Ange Iicam. . vel Humanam. Unde persona nihil addit supra iuppo. situm , etsi aliquam dignitatem , ct excellentiam petiis tam ex natura intellectuali. Quod autem Latini vo cant Aerisnam 9 funasiit..m , Graeci dicunt inposa
Dico a. Subsistentia est quid postivum realiter distin,
Piobatur conclusio. Et in primis, quod subsistentia sits quid positivum, quamvis videatur negare Scotus, tamen suadetui. Nam subsistentia fignificat quandam per ectio.. nem & actualitatem. Quod enim natura sit sui ipsius , &non indigeat altero substent/nte., est maxima pςrfectiori Ergo subsistentia exprimit aliquid positivum. Unde Sanini et i Doctores dicunt , verbum Divinum non assumpsisse subsistentiam naturae humanae; sed eam consumpsilie , ct Ioco ejus Divinam subsistentiam subrogasse , quod dici
non posset de pura negatione. hane Person trum divina. rum subsissentia pura negatio dici non potest , cum ipsas per innas ormaliter constituat, ac invicem distinguat, sit
terminus procellionum divinarum vere , ac re aliter pereas Productus, quae munia merae negation I competere ne .
queunt : Ergo conceptus subsistentiae in negatione non consistit Secunda vero pars , te ilicet subsistentiam realiter di-
tingui a natura, probatui ex incarnationis mysterio, in quo subsistentia naturae humanae fuit separata a natura humana: Ergo distinguuntur ab invicem .
Quantum ad tertium quaesitum , divisi sunt Author est, etiam Thomistae. Quidam dicunt, subsistentiam & exsi-
Ientiam solum uirtualiter distingui, & esse duo munera UnιuSentitatis, quae quatenus sistit naturam , &ream ita terminat, ut non sit alterius, nec alteri communicabilis. vocatur subsistentia; qua eniis vero uti male complet T m p am , & eam ponit extra causas, dicitur eas lienis
τέ' Quidam vero dicunt, esse duas modalitates ejusdem TN. Quidam demum tenent, esse duas actualitates reali. ter distincta S . Hae omnes opiniones tua pollunt haberes undamenta etiam in doctrina D. Thomae. i aeterum priama id commodi habet, quod facile explirat d. Rinctio. Dem exsistetiti e ab essentia . Si enim exsistentia & su isi. t nentia sunt idem , constat , . distingui abessentia , cum fide certum sit, subsistentiam in Incarnatione fuisse sepa Talam a natui a humana , proindeque ab alia distingui . Hi tamen tertia sententia videtur conformior D. Thomaea
qui docet, suppositum , id est , subsistentiam cum natu.
242쪽
a, recipere exsistentiam. l. p. q. s. ar. a. ad 3. Deinde en
De Proprietatibus Entis , scilicet Unitate, Veritate , oe Bonitate.
CUM ens st, euius actus est esse: manifestum est, ipsum
esse unum, verum, hi num . Omne enim, quod est. habet un n esse, verum est esse, & honum est esse. Habet quidem unum eqse, alias non esset ens, sed multitudo entium. velum est isse, quia hoc ipso, quod est, potest teris minare veram cdgnitionem ct actionem intellectus, cu . ius o lectum est ens. Et demum honum est esse quia honum est, quod appetιtur: omne autem ens naturaliter anpetit esse. Et praeterea omne, quod est , voluntati erimae ausaersei Ite et Dei a conformatur; alias non esset,li prima cata. se ipsum ut bonum no i approbaret , iuxta illud Sag. it. GPomodo aliqui stermanere ρ sset, ni6 tra volavisses De i Ilis tribus en is proprietatibus agemus singulis Atticu is, adiiciemusque specialem de distinctione;li tamen primo ad. monuerimus, non eue proprietates physicas. ia est, rea in iter ab ente dιstinctas, sed solum quasdam notiones, quae omni enti tribui solent, ideoque dicuntur proprietatσs alia σνὶ talas, virtuares, S uotionales .
UNum dieitur , Ens indivisum in se , ct divisum a
quolibet alio. Cum autem quodlibet en standiu fit.
243쪽
i quandiu est unum, ct am,ciat rationem entis , quando aisi mittit unitatem,ut patet in homine,qui desinit.dso qua a i do partes ejuς non uniuntur, ι deo ut um nihil aditit sul Pra. ens, sed solum exprιmit pntitatem cum negatione di,t visionis. Circa unitatem sic explicatam tria quaerimus Primo, in quo consistat Principa I, us, an in negatione di. I visionis, an in entitate, ut con notante ιndivisionem. Se cundo, quo rvpIex sit. Tetti O , unde sumatur unitas, strau Itiplicatio rerum.
Dico a. Unum essentialiter significat entitatem, ut con notat negationem divisionisis Unde significat aliquid politi vum in recto, negationem vero in obliquo . 'Probatur facile ex definitione Unius, qua dicitur, Ensincti υuum in se. & divisum ab alio. Et unitas dicitur,en . titas indivisa: Ergo primario, principaliter , Rin recto tignificat entitatem positivam, in directσ vero, ct de cocta notato negationem divisionis. Confirmatur. Propi ietas entis , cum sit a Iiquid posit r. sum S convertibile cum ente, non potest significare primario, S principaliter solam negarronem : Ergo debet principaliter significare ipsam en Iitatem , ut con notat negationem divisionis. Dico 2. Unitas praecipue videtur esse tripIex, scilicet generica, specifica, ct pure numerica . Declaratur. Cum enim unum significet ens indivisum. tot erunt unitates, quot sunt divisiones. Res autem praeiscipue dividuntur ab invicem veI genere , ut Iapis ab ha mine; vel specie, ut Iea ab equo; vel numero, ut Petrus a a Paci Io: Ergo tres sunt unitates, quarum , quae negat divisionem generis, dicitur quae negat divisio oeni eciei, dicitur lymma ἔ quae negat divisionem numeri
Cam; dicitur utimeriea, seu ιudιυ duatis , Circa unitatem genericam,& ipecificam nihil specia Is ccurit. So Ium ad vellendum est , nisi accedat unitas in . dividualis, non esse a parte rei perfectas unitates, sed soIum nraationes diversitatis, ut dictum est in Logica . Circa unitatem numericam, gravis dissicultas est. vi de oriatur unitas, ct mulsi plicatio pure numerica r seu . quae sit causa , cur in rebus quaedam intra eandem speiaciem so Io numero differant,& multiplicendur. Rem dua. Bus conclusionibus explicabimus.
UNitas, ct multIplieatio pure numerica substantia,
rum Oritur ex materia quantitatem con notante.Itas nomiliae omnes contra Scotum
Probatur concluso Primo authoritate Λristoteli S, qui
244쪽
diar IV. Pauis Philosoph. D p. I. Q. III.
e X prene docet lib. a 2. Metaph. cap. 8. EAE, g a fiant musis ea numero, habete materiam . Ex quo infert Primum mo. torem numelo non multiplicari, quia caret materiai. Et
Plato , qui posuit ideas separatas a materia , dixit, ob eam causam eas non multiplicari numero , sed distingui
specie. S, Thomae aut horicates non relero , quia de ejus metue nemo dubitare potest . Probatur a. ratione S. Thomae. Unitas, ct multiplica.tio materialis debet oriri a materia ; ideo enim dicitur nataria sis; Sed unita S et multiplicatio numer Ica est mate. rialis: Ergo oritur ex materia . Probatur,minoe . Tum
quia unitas, quae petitur a forma, sicut & multiplicatio, constituit formalem, 2 specificam diversitatem ei Ergo
unitas pure numerica non potest ei se nisi materiali S. Tum Praec ιpue, quia multiplιcatio in partes ejusdem rationis est multiplicatio materialis; Sed multiplicatio numericast in partes eiusdem rationis: Ergo est materialis. Minor Iatet. Ea enim cen lan vi Pus e numero distingui & multiplicari, quae cum sinti ejusdem rationis , id est , similisellantiae, sola divisi viridistinguuntur, ut duae guttae aquae, duo ignes, i c. Major velo probatur . Nam essentia rater materiae convenit habere partes. ejusdem rationis; est enim radix quantitatis, cujus essentiale munus est distri. huere su D stantiam in partes ejusdem rationis: Ligo ma. teris proprium est dividi in partes ejusdem rationis,ideo que ii competat formae, hoc Orιtur ex communione,quamnabet cum materia .
Confirmari praeterea potest concius O . Primo alia ra. tione D. Tla. Α b eo radicaliter oritur multiplicatio nu. metica, quod est ratio, cur forma aliqua sit multipI cab L i S num elice: Sed ratio, cur planta v. g sit multiplicabi Iis numerice est mat ei ia; Ergo,&c. Probatur minor. Nam actus est mu tiplicabilis propter Potentiam , in qua reci . Pitur, ut abunde ostensum est supi a quaest. L. ar. 3. Atqui Potentia, in qua recipitur forma,est matella pii ma: Ergo forma nabet a materia prima quod sit multiplicabilis. Secundo. infima distinctiorum,& unitatum sum debet ab eo, quod est infimum in rebu,; ,ed unitast, & distin. cito numeri ea est infima omnium: Ergo debet sumi a m a. teria, quae est in rebus infima . Tertio demum accedit experientia, qua videmus, HOS,
tibi primum abstrahimus id, quod est formale in rebus, ab eo, quod est materiale in pisi ut quando definimus quid-ditatem hominiS,cir. uli, trianguli,&c. hoc ipso abstrahe. Te rem ab omni multiplicιtate numerica ct individuali: Ma de omnium in lividuorum inqn datur,msi una communis definitio: Ergo signum est , multiplicitatem numer bcam oriri a materia.
245쪽
Ex his Infertur, res rure spirituales, eu formas in m a. teria nullatenus receptas, quales sunt Angeli, nullo mo. do posse multiplicari numer iee, proindeque unicum in. dividuum possibile esse in talibus speciebus, in quo indis viduo natura speeifiea tota subsistit. Remota enim cauisca, necesse est, ut effectus removeatur. Cum igitur in his naturis non sit materia , quae est causa multitudio is nuωmerieae, necesse est,ut & omnis muItitudo pure numerica
obj. r. Ruilibet Angelas est unus numeror Erεo unutas numerica non petitur a materia, quae non est in Anoselis. Respond. In Angelis, licet sit unitas numerica, no
esse tamen unitatem pure numericam , qua scilicet unus Angelus distinguatur ab alio solo numero intra eandem speciem . Unde argumentum nihiI ellieit contra conclumnonem, qaeae est de unitate Pul e numerica . Instabis. Ammae rationales differunt & multiplicantur. etiam solo numero; ct tamen nou habent materiam et Er. go materia saltem in illis non est causa multiplicationis
Resp. Animas rationales, quamvis possint esse sine ma. teria, essentialiter tamen destinari ad materiam,cui pro an de proportionari deaent, quia quidqma r i itur , a/
tiplicabiles, neut aliae forme in materia receptibiles; non quidem ex materia, quam in se habeant, sed ex ipsa ha.
Urgebis. Unitas ct distinctio numeri ea debent desum
ab aliquo prιncipio intrinseco ἔ Sed anima separata in . trinsece non habet materiam: Ergo non desumit unita. tem,& distinctionem numericam a materia. Relpond. D.stinguo majorem: Unitas numeriea dehetae sumi a principio intrinseco, Proxime , concedo ἔ ra. Hic a liter , nego . Licet enim id, per quod res immedia. te sortitui unitatem numericam , debeat esse ipsi intrin- recum; attamen illud potest rursus dependere a a a Iι quo e trinseco, ad quod essentialiter destinatur . Unde ani. ma separata proxime quidem individuatur a propria enotitate ; Sed tamen quod illa ea litas sit distinua solo nu. mero, habet ex hoc, quod fit recepti Oilis in materia . quae est prima parens diuinctionis numericae; seu ex coamrtatione ad materiam, tanqstam ad proprium receptia
obile. a. HEeeeitas individuat lubitantias :. Ergo nouel quaerenda ulterior ratio unitatis individualis . Respond. Haecce itatem esse ipsam differentiam indvidualem. Sed rursus de illa queritur, unde habeat quod
246쪽
quo a sit multiplicauiIis nume tace, ia est, cur , lures hedcecitates possint re periri intra eadem speciem. Unda Seo. tus rei hil dicit ad quaestionem, dum ait, haecceitatem in. dividuare substantias. Instabiti omnis differentia desumitur a forma; Sed untitas individualis est aliqua differentia: Ergo desumitur a
Resp. Distinguo majorem: omn7s differentia forma Iis, ct quae est per modum diveisitatis, concedo; omnis Hime, rentia matellatis,& quq est solum per modum quan qua n. titati ae divisionis, nego Nam sicut 'orma est radix di vero fitatis, ita mate ia est radix divisionis. Unde sicut diverustas specifiea sumitur a forma, ita distinctio numeri ea
Objic. 3. Eadem materia pertinere potest ad plura inis dividua: Ergo non est principium unitatis numericae. Resp. Distinguo antecedens. Eadem materia materIa. Iiter sumpta,concedo;eadem materia formaliter sumpta, nego. Materia sumitur materialiter, dum sumitur Praeci. se secundum suam entitatem,quam constat posse successiisve pertinere ad pIura individua . Materia vero sumitur lor maliter, quando ejus entitas consideratur, ut substans tali actioni, α eon notans talem numero quantitatem. Sio autem sumpta materia non potest pertinera ad plura in. dividua.
A Ccidentia desumunt suam unitatem , & multiplieetina a tionem numeri eam a subiecto forma,iter sumpto,id est, prout subest tali actioni agentis, a quo recipit ipsum accidens, talique durationi, cte. Probatur. Tum quia subjectum tenet Ioeum materiae respectu formae aecidentalis: Ergo debet eam individua. re. Tum quia forma multielicatur per suum receptivum; Sed sorma accidentalis recapitur in suo subjecto et Ergo ab illo desumit multiplieationem,& limitationem nummeticam.
Ο te. Aceldens separatum a subjecto, adhue est unum Numero, ut patet In mysterio Eucharistiae: Ergo non in. di viduatur a laniecto Relpond. Acci sens separatum semper retInere habris tudinem ad subjectum, ae pio: nde potest individuari ab illo; seut dicebamus, animam rationalem individuari a corpore, ad quod dicit habitudinem. A L.
247쪽
CUS in titulo discutienda suscipimus, etsi a plurrishus praemature tractentur in Logica , opportunius tamen visum est hoc usque differre . Cum enim eadem scientia sit de contrariis, explicat a unitate Cougrue aῆetur da distinctione. Et quia praecipua dissicultas, quae circa distinctionem agitatur, ea est, quam celebrem Scotus fecit, de distinctione graduum meta, hysicorum , t id est . illatum formalitatum , quas gradatim in sua libet re dis ninguimus, ut in Petro formaritatem rationalis, anima- Iis, viventis, substantiae, dic. a ideo de illa dicendum ea operassus. De variIs D Iliactisnum φener sus .
UNitas ct distinctio sequitur ens. ut saepe repetit RThomas: in tantum enim res aliqua distinguitur ab alia, in quantum non est idem cum illa . Unde sequitatur, distinctionem esse duplicem, realem scilicet,& ratio. ni S. Res en Im una potest non esse alia vel de facto a par. te rei;& hae edistinctio realis diei ut, in quantum ei licet sunt duae res, aut quasi res, ut i' et ius ct Paulus : vel per consideration m iii tellectus, an quantum rem in se unicam in varios conceptus distin ruimus; ct haec dicitur diis si inclici rat. onis. Distinctio re a lis est triplex, maior, minori ct virtualis. Distinctici r alis maior est distinctio rei a re ; sic Petrus distinguitur a Ioanne, anima a corpore. Distinctio rea lis minor, est distinctio rei a modo, quo assicitur, id est, a tenuistinvs quibusdam entita tuliς, quae proprie non obtinent nometa re ι propter suam exiguitatem , atque a decidicuntur moei: lic Petrus distinguitur a sua sellione . linea a sua obliquitate. Haec distinctici solet etiam diei ma. tia. Distinctio ut tu Iis non est tam d. stinctio , quam fund-mentum distinctionis: ct est in illa re, quae unica lase aequivalet pluribus, ideoque praebet undamentum, ut eam distinctis actibus cognoscamus,diversasqtie in ea for. malitates d: stingua inus Ac nummus aureus habet quidem Unicum valorem, scilicet librarum sex circiter; attamen ille unicus valor aequivalet duplici valori duo tu nummo. ruin
248쪽
135 IV. Partis Philosoph.DOp. I. III.
rum argenteoru .ii; ideoque polluimis illuni distinguere indu OS valoies partiales . Similiter anima hominis en qui .
dem in se linica, attamen praestat quidquid praestant ani. mae plantarum & pecudum , diciturque ob id uri tu aliter multiplex; ideoque poteli nistingui per intellecta in tres
graduS, vegetativum, sensitivum, & rationalem . Hanc distinctionem uirtualem Scotus non putat sussi. cere; ct ideo a I iam ejus loco subrogat, quam vozat A situ. cusnem forma em actualem ex natura rea; quae sit, non quiadem inter rem & rem, aut rem & modum , sed inter duas formalitates ejusdem rei, ut inter animantate ni & ratio. nalitatem, quarum una ante omnem mentis operationem non sit formaliter altera, neque de intrinseco consili uti. UO alterius, quamvis utraque non sit nisi unica res; sicut
In lapide triangulari It res anguli sunt unus & idem lapis;& in fabuloso Iano bifronte duae erant facies, sed unum
Dicit igitur Scotus, hane distinctionem quamvis sit
actu ab ter in rebuS, non tamen esse realem : quia non est distinctio rerum, sed solum form litatum, quae adeo Proprie dicenda sit' nom. Hanc vero livet aliter concedit an omninus rebus, etiam in attributis divinis, adeo ut in una simplici re & entitate integrum lor malitatum exe citum aliquando excitet, ex quibus aggregetur: unde dein
Quantum ad distinctionem rationis, triplex quoque as. sis nar ι potest, major, minor, ct minima. Distinctio rationis major est, dum ratio nostra entitatem virtualiter inu I. tiplicem distinguit in varios conceptus perfecte distin .ctos, quorum unus nullo modo includitur in alto,ut dum distinguimus humanitatem in animalitatem , ct rationa Iitatem: nam concepi usam malitatis nullo modo conti net actu conceptum rationalitatis; ideoque attribui po. test rebus etiam irrationalibus. Distinctio rationis minor est, cum intellectus rem eandem distinguit in varios con hceptus , quorum unus explicite quidem non continet a. Ilum, id est, pium formaliter non exprimit, implicite tamen ipsum involvit & includit, ut dum distinguimus inente unum, vel um, bonum, bona siquidem couceptus in cluditur in conueptu veri, uterque in concepta entis.. Dininctio lationis mi uima est, dum absque udo funda amento ex solo beneplacito, vel ex infirmitate sua, in te I. Iectus di .idit rem unicam in varios conceptus et ut si quis distinguat vestimentum ab indumento, & voluntatem di. uinam a sua volitione. His praesuppositis, ut ad distinctia,nem graduum metaphysicorum redeamus.
Duplex est sententia. Prima Scoti, qui vult, hos graidus a
249쪽
dus, V. g. anima Iitatem , Sc rationalitatem in homine duslingui actualiter ante opu3 intellectus, distinctione illa , quam vocat formalem ex natura rei, ita ut, Ii et concedat in homine animalitatem; ct rationalitatem esse eandem reni, velit tamen esse duas formalitates actu , ct de iacto independenter ab intellectu. colum sequuntur ejus disei. puli; sed deserunt alii , ut hac in parte de illo dixeris , quod de Ismaele dictum est: mutis ejus contra omnes ,
Secunda sententia est S. Thomae, ct communiter alio. rum, qui tenent, gradus illos distingui quidem actualite eper intellectum: ante operationem vero intellectus solum fundamentaliter, ct virtualiter; quatenus scilicet eadem simplex formalitas, licet in se una, quia tamen aequivalet Pluribus , praehet oecasionem intellectui distinguendi in ea varios conceptus; quibus non correspondet in re, niis si unica simplex entitas diversimode concepta et sicut in circulo,diversis lineis a circumferentia ductis correspondet idem centrale Punctum virtualiter solum multiples .
1ΜA CONCLUSI o. 'NON datur distinctio actualis formalis Seoti inter sor.
malitates eiusdem rei, sed disti actio unius entitatis in varias formalitates, ct varios conceptus objectivos ne ab intellectu.
Probatur uniea,sed emeaei ratione. Distincito illa non est necessaria: Ergo nec admittenda . Probatur antecem dens. Distinctio virtualis potest facere quidquid facit diis stinctio illa Seoti ea; Ergo non est necelsaria. Probatur antecedens tum ratione, tum inductione . Ratione qui in dem. Nam, quod aequivalet alteri, poten faeere quidquἰaa Iterum faceret,si adesset; Sed distinctio virtualis aequiva. I et actualu Ergo potest facere quidquid distincto actualis faceret, si adesset. Major aperta est . Sic enim nummus aureus tacit quidquid facerent duo argentei, si adel .ent: sic punctum in e entro positum, qosa est virtualiter mulintiplex, potest terminare varias lineas aeque , ac si essent Varia puncta. Minor vero manifesti est . ideo enim dica.tur drsIn Iso vi tuatis, quia per illam res aequivalet p uri bus reai ter disti iactis. Probatur etiam in fluctione . Tita sunt, quae Scotu 3 tribule aistinctioni formali actuali, & propter qu e ιllam
250쪽
238 IV. Partis Philos .Di p. I. Q. III.
Iam ne eeliariam putat. Psimo, ut de minam Possint v eis irificari contradictoliae ps positiones. Secundo , ut possit iter minare diversos conceptus. Tertio , ut possit definiri diversis definitionibus; sed haec omnia praestare potest sola distinctio virtualis: Ergo, &e. Probatur minor. Nam hoc ipso, quod res est viti ualiter multipl: x. , secundum
Unam partem ejus, 'ut ita dicam, virtualitatis potest ali. quid ver incari de illa , quod non veri fi .atur secundum aliam; ae proinde sussicit ad verificanda contradictoria: sic in nummo aureo , licet sit unus valor sex librarum , potest diei, quod nummus ille aureus, quatenus continet Malorem unius argentei, non sussicit ad solvendum debi. tum quatuor libratum, bene tamen quatenus excedit aris genteum. Unde D. ThomaS Quaest. T. de Potentia, ar. t. ad s. Da stlo, inquiti quod ea tae nocuodum rem,seu ratidi.
etiam distinctio virtualis sussiciat ad terminandos di verasos conceptus & varias definitiones , adhuc apertius patet. Hoc ipso enim , quod una res aequivalet pluribus, potest concipi & definiri praecise secundum quod aequiva. let uni, & deinde praecise secundum quod aequivalet a l. teri. Et rogo , cotistas, si re ipsa nolint esse , sa Item fin. gant in rei um natura exsistere formalitatem in se qui . dem unicam ct simplicem, quae tamen idem praebet, quod plures, id est, fiat aequivalenter multiplex. An non continuo palam erit de ea diversimode considerata posse Prae. dicari contradictoria, posse formari plures conceptus in . ad aequatos, posse de num constitui plures definitiones eam sub illa divelsa consideratione diversa explicantes : Er.
go virtualis distinctio ad haec tria sucidit .
GRadus metaph usici non distinguuntur actu in re an .
te opus in rellectus, sed tantum viitualiter . Unde tota illorum distinctio actualis fit ab intellectu distri-huente eandem entitatem virtualiter multiplicem in diis versas formalitates, v. g. hominem in animalitatem &rationalitatem .
Conclusio posset probari ratione iam facta. Si enim non datur dιninctio Scoti, gradus quoque illi non pos.
luat distingui tali distinctione . Sed praeterea Probatur ratione fundamentali. Gradus metaphysici
sunt una, ct eadem formalitas virtualiter Iantum muIti, Plex :