장음표시 사용
281쪽
entis debet producere omnia , quae sunt sub linea entis Participati: Sed Deus est causa universalissima elatis: Ergo debet causare omnia, quae sunt sub l. nea entis. Atqui 3 materia prima comprehenditur sub linea entis; est enim potentia ad essendum : Ergo non solum omnia alia, se aetiam materia prIma est causata a Deo . Confirmat ut . Tum quia Deu 3 est universalior causa, quam caetera entia ab ipso producta: Ergo debet minus praesupponere, quam ipsa . Atqui caetera pleraque entia solum praesupponunt materiam primam, ex qua suos effectus producunt: Ergo Deus non debet illam supponere. Tum quia Deus producit exitia immaterialia, ut Angelos, qui non producuntur ex aliqua materia, se i ex nihilo :Ergo potest edueere suos effectus de nihilo , ac proinde causare totum id, quod est in rebus, etiam materiam primam.
NUlla ereatura potest e reare per modum cauta pii ne iapalis . Ita S. Tho m. ip par. qii est. q,. ar. s. Probatur ejus ratione. Nulla creatura potest respirereens stib universalissima ratione entis; Atqui causa creans debet respice te ens sub universali illima ratione entis: Erisgo nulla creatura potest creare . minor constat. Nam causa creans nihil suppomi de elite : Ergo debet respicere universalissimam rationem entis comprehendentem omnes emendi modos ia Major vero deriaratur . Etenimens sub universalissima ratione entis est effectus propitus Dei; oportet enim, universa Ilisiniae cauis assignare uiti versalissimum e fectum.
CReatura non potest esse in nrumentum ph vcium ad
creationem . Ita S. Tlioma S t. par. quaest. Α . a. s-Probatur ejus ratione. In tantum aliqua causa coope ratur instrumentaliter alteri, in quantum per aliquam
actionem sibi propriam attingit subiectum , circa quod
operatur Causa principalis ; Atqui nulla creatura potes habere actionem attingentem lubjectum ipsius creatio onis : Ergo non potest instrumentaliter cieare . Minor constat . Quia creatio non supponit subjectum . Major vero declaratur . Si enim instrumentum non ageret peractionem sibi propriam circa tale subject uin , non posset dici instrumentum , quia nihil ageret ad effectum cauta PrincipaliS . Confirmatur utraque conclusio . Nulla virtus eductiva
282쪽
2 o IV. Partis Philos . Disp. ILQTI.
est ullo modo creativa . Patet ex terminis. Creativum
enim est, quod agit ex nihilo; eductivum vero, quod agit ex praesupposito subjecto : Atqui omnis virtus secepta in ereatura est eductiva: Ergo nullo modo est creati Na . Declaratur minor ex S. Thoma L. Par. quaest. 63. a. s. ad a. Cum enim omnis virtuS , quae est in creatura , hi
principiata ab aliquo subjecto , nihil amplius facere po4test, nisi ut lubjectum a Ii quid participet: Atqui face re, ut subjectum aliquid participet , est educere: Et sto
ob i. r. Ex I. Augustino tractatu a. in Ioannem. Majnssρtis es , ut ex amplo justus ηψt , qtiam eν ea re caedum 9 ter. νam'. Sed creatura potest esse instrumentum physicum iunineationis impii: Ergo & creationis. Secundo ad crearitionem non requiritur virtus infinita: Ergo sussicere po, test virtus creata . Probatur antecedens. Effectus creationis est finitus: Ergo non exigit virtutem infinitam . , 'P. Ad primum ciὲ in D. Thoma l. a. quaest. H γ. a. s.ciflinguo majorem: Iustificatio est majus opus , quam creatio, quantum ad substantiam operis, concedo:quaci in eum ad modum productionis, nego . Quamvis enim gratia , per quam justificamur , sit dignissima creaturarum ia uia tamen fit ex pi ae supposito subjecto, quantum ad mo cum lienda non est tantum ripus , nec requirit tantam v ututem, quantam exigit productici minimae creaturae ex nihIlo. Ad ecundum, nego antecedens. Ad probat; onem, distinguo aut e cedens: Effectus creationis est finitus. ma' ter ι aliter ct entitative . concedo; formatiter 2 In ratio- me effectus, nego . Quamvis enim res creata sit finita v. gr. musca , attamen cum fiat per creationem, debetherminare virtutem respicientem ens suh univei salissima. rat: cine emis, ideoque infinitam. Unde etiam musta, sciti Taraone entisci ea test effectus egi gens virtutem in finivitam. Adde praeterea ex D. Tho ra p. quaest.qs. a. . ad 34
sentIs σA eus. Unde effectus creationis ex modo nenda est infinitus.
283쪽
De Angelis, oe Anima separata.
o etiis, eo qliod in illis divinae cognitionis eIaritas, utrolis uigor in DeeuIo,resplendeat. Nul Ia fere natio est, quae non noverit Angelos, quamvis caeca gentilitas eos eum Deo conlunderet, Decisque vocaret ἔ ex quo Idom o atria pullulavit,quae adorabat fimulacra malis Angelis aleata . Circa Angelos disputant Theologi. Metaphyssineus vero loIum quaedam faciIiora piae libat, stille. aradentur, quomodo intelligant, ct invicem Ioquantur .ct ad eorpora se habeant.
DAntur in universo substantiae ineorporeae, quae dia
euntur Angeli. Concluso est contra quosdam A aliquos , qui uel negabant dari spiritus. ut Sadducaei &Εpleuraei; vel dicebant, omnem spiritum esse reeeptum an corpore, excepto Deo . Unde dabant corpora etiam Angelis, quamvis subit Ilora . Pro qua sententia referuntur quidam ex lacris Ecelassae Doctoribus. Probatur ramen conclusio, quae modo est doctrina E elesiae . omne agens intendit perlacte atani Iare fibi effeωctum suum, quantum eius conditio patitur: Sed Μundus assimilaretur perfecte Deo, nisi darentur Angeli: Erg dantur . Maior patet, praecipue de Deo, qui condidit mundum,ut in illo represen raretur.minor vero probatur. Tunc opus censetur perfecte simile agenti,quando imitaritur ipium secundum id , per quod agit. Sed Deus eausat mundum per modum agentis intellectualis ct incorporei IErgo debent dari in mundo ereaturae incorporeae ct ita. tellectuales , quae repraesentent Deum quantum ad spiriuiualitatem ct i te poreitatem omnimodam. Si vero die a S, dari animam rationalem, quae hane De DarituaIitatem latis repraesentat , ntra in statur. Nam anima rationalis est solum imper ecte ineorporea fit spiritualis, siquidem emendicat cognitionem intellectivam a
284쪽
a a IV. Partis Philaop. Disp. II. Q. ΙΙ.
enfidus, & est capax informandi corpus: Ergo praeter ipsam dari debent in Mundo substantiae perfecte spiritu a. es & intellectuales. Probatur sequentia. Ut enim acute ait Caietanus, natura est magis lollieita de rebus peris.ctis, quam de imperfectis. Unde si produeit substantiam spiritualem imper ectam, a sortiori debuit produeere aliquam perfecte spiritualem . onfirmatur. Tum quia cum videamus, esse res pure corporeas, ut arbores, & alias partim corporeas, partim spirituales, ut homines, debent etiam dari res pure spirituales, scilicet Angeli. Tum quia plures Angelo umeri tus legimus in historiis : constat enim, homines cor. reptos sume ab huiusmodi spiritibus, ita ut per aera rotarentur; linguis, quas nunquam didicerant, loquerentur; res absentes manifestarent, &c. quae omnia fieri non spoliunt, iii si a spiritibus illis separatis, qui dominanis rur corporibus: Ergo dantur hujusmodi seiritus incor. Porei .
sECUNDA CONCLUSIO.ANgeli intelligunt per speetes a Deo insusas, in qui
bus res omnes naturales clarissime cognoscunt. Un. de non discurrum, sed in illis speciebus omnem verita. tem,cujus sunt capaces, intuentur. Loquuntur vero inviis Cem Per directionem conceptuum , in quantum scilicet unus Angelus vult cogitationem suam annotescere a Ite ri; hoe ipso enim dat ei jus in suum secretum, si 'que fit, ut talis cogitatio incipiat relucere iii eius speciebas . Prima pars patet. Cum enim non habeant sensus co Potens , quibus colligant species rerum , sicut anima ra. tionalis, necesse est, ut ilias recipἰant ab eo, sub quo immeritate collocantur, & a quo immediate receperunt in iste lectum suum; proindeque spe dies intelli sibiles, quibus perficitur. Secunda sequItur ex prima. Si enim recipiant f ecies a De'; in quihuς vident veritatem, non indigent inquire in re illam perdiscuisum , scut homo , qui ex rebus notis
infert ignota S. Tertia tandem pars ex eo eolligitur,quod inter Angelos debeat dari communicatio cogitationis,sicut & inter homines; alias non possient invicem conversari, nec pro inde societatem instituere. Non apparet autem alius m dus expeditior communicandi coneeptus inter substantias Pure spirituales. iiis per directionem voluntatis, qua te nus unus Angelus vult suam cogitationem innotescere
Alteri, sicque dat illi ve Iuli jus in s ua secreta .
285쪽
TERTIA CONCLUSIO.ANgeli piae sunt eorporibus omnibur, sibique formare
possunt corpora aerea, in quibus licet non exercea ut opera vitae, attamen omnia , quae rebus vitali uuac impetunt, e Xercere possunt secundum apparentiam Prima pars probatur. Cum enim Mundus sit ordinatiuia mus , oportet , ut inferiora obediant superioribus: uri de simi corpus animatum subjacet animae, qua moveri . ita omne corpus subjicet Angelis, tanquam sublimiori has spiritibus , ut ab illis possit moveri , prout ipsis placuerit . Nec subiacent in udo Ange Iis corpora, sed etiam ob eandem , quam diximus iationem, gu ernantur a a ι I. Iis.. Unde S. Augustinus lib. 83. qq. dicit, ruaa uualvae fuexes υises is in bae Muudo baset Arielisam potestat m βί p vastiam. Et Gregor. q. dialog. quod in hoc Manto viribili nihil nisi per creaturam invisibilem disponi potest . Secunda vero pars constat ex Scripturis &Historiis; sequiturque ex praecedenti, si enim Angelus praest corpo .ribus , quid obstat, quominus aerem; v. g. Pnisit movere. addensare , figurare , & ad nutum formare
Tertia vero pars ex eo constat, quod opera vitae ne iseessario exigunt formam vitalem. Angeli autem non possunt esse: ormae vitales corporum: unde nequeunt egeriscere opera vitae , nisi secundum appaetentiam,iugia illud Raphaelis ad Tobiam: Videbar uob s m Maaueare , 9 5 te. re; /ὸd ego cibo iussis ii , 9 patu, rui ab sem niὐustii te, o nota potest, utor .
CUM Anima rationalis immortalis sit, ut demnnstra.
vimus in sine Phyticae , proindeque corpori tuo er. nes, consequens est , duos habere status, Conjunctionis . scilicet, & Sepai ationis . De primo statu agit Phylacus. At secundus ad Metaphysizum spectat. De so muli 4 es revelatione didicimus , pauca ratio investigare potest . Haec quibusdam conclusionibus explicabimu9.
INtellectus, & voluntas formaliter insunt anime separatae ; potentiae vero sensitivae solum radie aliter. Prima pars constat. Na intellectus 9 voluntas sunt Pacultate, immateriales, uuae subjecto corporeo non infitiat,
286쪽
sted in ipsa animae substantia resident, ut ιndividuae ejus M euiussis spiritualis substantiae proprietates.seeunda pars probatur ratione rhomae quaest. de Anima , ar. ε . Corrupto subjecto corrumpitus facultas In eo residens: Sed lacultates sensitivae non sunt Ipsxanima , ut in subjecto, sed in animali, unde bruti' con vi eniunt: Ergo Perempto animali destruuntur: Ergo non manet ormaliter in an, malaparata, sed solum radicaliis ter , qualetius ipsa est eorum radix , ac principium, quo, filias habebat compositum: obi. Anima separata sensibilibus obiectis a meitur: E 4so sentit Consequentia constat. Autecedens colligitur ex riis Seripturae Iozis, ut Lucae εε. ex illis verbis Anim. Divitis Epulonis et Pallae abraεam, mi'rere me/, ω muta Laetarum, ni Intingui extremum auit μι in apiam 9 ras,'
Re p. Distinguo anteceden S : Anima separata sensibiatibus objectis assicitur , ut motivis sensuum,.n ego Put in mei tumentis divinae Iustitiae,veris quidem,sed mitis modis, ae longe aliter, quam cum erat in corpore, eam torquen tibus, concedo. Haec tamen tormenta, ut emera spi ritualia, Scriptura nobis explicae per sensibiles affectus , fimmo per organa corporea, quae tamen eonstat nul Ia nesse animae separatae. Unde , ut ex eo scripturae Ioem non sequitur , animam , linguam , ct digitos hahere ,. m. nee proprie dictos sensus, sed solum aliquid , quod o Ie re possit, nempe voluntatem, quae ut in co ore ,. sic e
ara corpus doloris di gaudii eagax est. '
ANIma reparata, retinet habitus di species cogniti .
num, quas habuit in hae vita. Constat ex .seriptura. Nam Lucae aia dieitur assi Diὐictem in inferno positum , Recorda ν , quia r.evim bona ris, vita ina . Raecordatio enim est usus scientiae ct specierum..tim impietarum. Probatur vero ratione S. Thomae
Iuaest. 8'. a. s. Ut species& habitus sensitici reeip untur
proprio sunjecto I sed mem maneti: Ergoti habitus , aci pectes s Ei rituales:
Dices .i Moibo plerumque abolet in omnis prius pari: Eognitio, udi certis conflat experimentis: Sed mors quovis ποι bci majorem mutationem inducit: Ergo omnea, lo vita partam cosnitionem aboIet:
287쪽
parta eognitio , quantum ad id, q ioci liabet in organis, corporeis , eoncedo; quoad id, quod en in mente, neiam . Unde sanata aegritudine aliquandoex integro redit cientia. Vidi senem, cui a poplexi a rerum praeteritarum memoriam eripuerat , quique lanatus ea diu caruit; a arietum in similem morbum incidenssium sanitate me motariam ex integro recuperavit. Adde luculentius expertis mentum ex mortuis miraeulo susinatis, quorum animaeum se lentiis ct speelebus suis ale Orpus rediit. Non erisgo mors eas abolet.
Instabis. Harum speeterum nul Iug usus esse potest imanima separata: Ergo non remanet. Probatur an lece
dens. Nam ita pendet a phantasmatibus . ut iis anima uti nequeat, nisi per conversionem ad phamasmata: un de turbata imaginatione nullus est earum usus. Resp. Nego antecede is . Ad probationem distinguo rPendent a phantasmati hus, pro statu coniunctionis, con cedo. pro statu separationis , nego. Modus enim utendi Decie sequitur modum essendia imae. Unde sicut speeieqhus tu per naturaliter infusis anima in corpore polita uti intur eum quadam habitudine ad phantasmata propter coaditionem statust,ut notat S. Thom. Quaest. de Anima . a. t . lieet ex illis non pendeant; ita speciebus naturali. per acquisitis in corpore anima separata utetur sine ha. hitudine ad phantas mala, iee t ea illis pendeant pro natu conjunctionis . itaque , inquit S. Thomas r. p. q. 8 p.
a. s. secundiam verios inreligis tes Hr ae Dasitas auema eis parataiore tinest poto st, qua prius rate laxe ς non tamera arim modo . fetiscet per conversionem ad ybantismata se per modum conustulentem anima separata .
A Nama sep rata, praeter species, quas ex hae vita de. tulit, alias infusas a Deo recipit, quibus eius vis
Probatur. Mens nostra ut a sensu, ita fle a Deo laeetestaecipere potest, ut eonstat in prophetia , ecflasI, ct ra .ptu. Porro quandiu posita est in eorpore,con versa est adtrensibilia ; subit enim eand tionem aliarum animarum corpori unitarum, unde ut i Ilae cognitionem suam a tem sibilibus obiectis excipit. At vero dum separatur a cor Pore , a Vertitur a seii sibilibus , & eonvertitur ad inter.
Iigibilia; subit enim natum intelligentiarum separata. rum: Ergo, ut illae,. a fonte intelligibilium specierum pro sua capacitate syeetes hauriet.
288쪽
Σ 5 IV. Partis Philosoph. D. II. . II.
Dices. Si anima naturalirer Pollet a Deo species sis s*ccipere, ut Angeli, frustia uniretur cospori ad eas lentibus ecilligendas . Resp. eum s. Thoma, an im m licet utroque modo queat species habere, ac per eas intelligere; itamen connat aratius, ac quodammodo perfectius intelligere per species a lensu derivatas , quod hae distinctius ei res rep aeseri intent, quam ille, quas a Deo accipit per infusionem, sal
tem naturali jure . Hae enim , eum res repraesentent ma sis in uiliversali, confiissorem in ea notitiam in generant, ob exiguum ejus lumen . Sicut videmus , eos , qui modico mentis lumine praediti sunt, res in universali
pro postas confusius percipere; distinctrus vero, eum it Iis in particulari explieantur. itaque Anima exigit prius iiiiiii corpori, ut per sensus rerum species sibi propor. tionatas accipiat , qua S in statu sep rationis infusa spe .cies magis persi. iunt, & elevant, ut mos dicemus .
Species infusae complent & elevant eas, quas anima staeum detulit, ita ut quanto plura noverit in hac vita, t nto plus a cognoscat in altera. Unde in illis, unctis i . quas secum detulit, cognoscit singularia , quae gessit, aut novit, dum viveret; ut Dives E puto Lucae r 6. meminit fratrum suorum . Cognoscet praeterea Angelos, di oldi. nem Mundi in communi. Non tamen pal ticularia, qui aguntur in hoe Mundo, saltem naturaliter . sed solum qis ritum & quatenus ei Deus voluerit revelare . Conclusio est S. Thomae a. par. q. 89. 9 probatur eius principio. Quidquid tecipitar, ad modum recipientis re ἀC pitur. Unde unaqueque substat uia spiritualis ad De una fontem specierum conversa haurit species de illius pie nitudine juxta proprium modum, e ditionem est exigeat iam. Porro anima per separationem a corpore unitur
perioribus intelligibilibus: Ergo rapta: tet, ut notitiae, quas hinc detulit . uniantur cum superioribu3 notitiis rerum spiritatalium , quas de novo accipit, 2 sic eleven.
tur , ac quantum ad id, quod sibi deest, compleantur. Unde pei species illas inlusas aequilitis iunctas repraese-tabitur ammae quidquid stire drbet pro suo statu . Porro nolle debet ea omnia,ad qua: per praecedentem cogPiti . nem & affectioni deter nata fuit; aut quae ad eam per. tinent, ut ordinem universi cuius pars est τ aut quae specialiter ad illum novum statum spectant,ut angelos, eun quibas eo aversari debet. Illa vero, quae in hoc lae ulci
289쪽
geruntur, amplius ad eam i,on Pestinent,quia jam est extra hoc seculum. Attamen Angelis ea , que fiunt in hoα Nun do, repraesentantur in eorum *eciebuS, quia nata raliter sunt ministri divinae provιdentiae: itaque haec per tinent ad eorum ministerium. Quaeres, an Anima separata post movere corpora . Resp. Animam separatam habere quidem vim aliquam i movendi corpus . Hec enim omni spirituali natura: co gnata est. Haec tamen virtus naturaliter determinatur ad proprium corpus, quod est proprium eius mobile , ut in quit S. Thomas. Unde non habet natura Iem habitu di. nem ad alia corpora , ct sic anima separata non videtur naturaliter ea posse. movere, ut Possunt Angeli, quorum vis moti va non est sic determinata ad aliquod corpus, se a
omnibus eminet. Attamen nihil vetat , ut ordinatione divina ulterius extendatur haec vis motiva animae. Ut vi. demus,alias animae potentia Sextendi divinitus ultra conis
naturalem sphaeram, ut intellectus ad videndum Deum . Unde concessione Divina fieri potest, ut anima separata quodcumque corpus moveat. Ac eo pacto legimus in hi. storiis. Animas Sanctoruin apparuisse in ast umptis corpo- tibiis, opem tulisse hominibus, ct alia ejusmodi per feeis. se cum motu Ioeali corporum . Quamquam dici potest . hae e facti ab AEngelis earum nomine; attamen non reruinguat & ab ipsis animabus esse facta .
De Insuri Dei in causas secundas.
CUM de Deo Creatore, ac nobilioribus creaturis diis tum si , nunc agendum de Divino in nuxu in resiam crea tas. DupIex distingui potest . Nam alius respiiscit esse, dici tui que Conter tro; alius ορε rar , qui varsis nominibus exprimi solet, prout varie sumitur, ac in genere dicι potest in fluxus causae primae in secundam. Prini ri influxu creatura dependet a Deo , ut eras secundum a Primoente; posteriori . ut causa secunda a causa prima. Per Primum habet cieatura , ut actu sit; per se. Icundum , ut actu operetur. De conservatione vix ulla feti quaestio . Constat enim ct concedunt omnes, crea. turas, ut sint &.ia esse persistant , egere continuo ire.
nuxu Dei, quo subtracto in pristinum nihilum statim
290쪽
- lanerentui. At circa nyodum , quo I u Sinnuit ad a.
uiones & effectus causarum secundarum gravissimae, a celeberrimae, his praecipue temporibus, exeitatae sunt controversiae. Porro cum ea usa tecunda, Iibera, de qua Praecipue hic agito let, duobus modis spectari possit, in ordines ilicet pure naturali, tum vero in ordine gra. tiari atque in utroque stat egeat inlluxu Deli ut agat; ea posse mori modo quaestio ad Theologos spectat, at priori
modi, ad Philosophos . Ut rem tanti momenti accura. tius expendamus, eam octia articulis ita complectemur,ut nos,quantum fieri poterit, intra kroprias, id est natura, tis ordinis, meta&contineamus, ii , quae ordιnem gratiae epectant, ad Theologos remissis. in v. Ouaestionis statim, lac varias opiniones reteremus. in a. Terminos, qui in hae quaestιone in usu sunt, explicabimus. in 3. ID quire. mus, an possibile sit, Deum ita innuere in causis secure, das, ut ea η ad agendum praevia motione applicet . ιn da re ipsa se prae moveat. In s. An & quomodo Deus uoluntatem in oveat ad actum peccati. In 6. Naturam ct vim divinae motioni; explicabimus. in 7. Solvemus oboiectiones, quae ad vel lus eam fieri possunt. I ii 8. Coneor. diam e meae: ae divinae Illius motionis cum libertate e plicab mu , ae in ea re Thominarum sententiam ab H reticis omnium remotissimam esse ostendemus.
CAusas secundas ad agendum egere divino insula vel ipsi primae notae Gentiles Philosophi agnovere,
Durandus iu 2. Dist. P. quae'. s. censet, hunc Dei in causas secundas inaugum non alcum esse praeter eum, qu*Deus tes OmneS erea, It, eisque vim. agendi contulit , az utinuo conservat,