Philosophia juxta inconcussa, tutissimaque divi Thomæ dogmata quatuor tomis comprehensa authore P.F. Antonio Goudin .. Tomus quartus, moralem & metaphysicam complectens

발행: 1744년

분량: 402페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

De Praemotione. Ar. IU. 297

tua in omninus , ut P Viderat S. Rugastinus Epist. I.ls. Deinde quis dixerit, Patrem operari in oculo visionem , quod ab eo sit tau illa S, qua illiu , vadet pei trias id enti . 1 at in causis liberas, de quibus Praecipue loquitur Apostolus. Nam liberum arbitrium vi suae creationiς non ha. bet, ut Deo concursum suum ad bonum opus offerenti. ae illud suadenti consenta ac & eoo petetur, potiuῖ quam dissentiat: E rgo si consentiat , hoc ex se hahebit; taenim non fit, nec vi actionis creative. nec vi coue ursus indifferentis, nec si motionis moralis: Ergo diabebit . aliquid , quod non acceperit a Deo, & quod Deus in eo non operatur , quos est contra Apostolum . Concludamus laque , si vere sint , ac minime hyperis bolicae expressiones Scripturae , quibus nobis commendae ct explicat oim divini in fluxu 3, ut haberi deoent circa contro. ei fiam, hunc talem esse, ut non solum Deus eum, causis agat simul concurrendo , sed etiam per causas, eas a plieando , iisque ut sibi lublitis virtutibus id enfectus suae providentiae utendo . Sic enim recte intelligi

gre constant; negata, diminute, ae improprie uix ex plucantur.

I. II.

HUne loeum Iate urgent nostri Theologi. Nos eci

pressius Memur . n Conciliis contra Pelagium ha bitis, praecipue Arausicano a. decernitur , H minem de so nihil boni habere , sed quidquid boni nabet, id a Deo illi tribui: , inquit Consili im ean. Eo. lu ωω

et a tis, nisi meod . ium & peeratnm , ut subdit caniam .Quo decreto radicitus extirpatur Herae sis Pelagii. p. 1squia noni, quantumvis exigui, sta homini vindieetur. ut a Deo non aeceperit, radix erroris ret metur , sui culi tantum amputantur; Sed semota P ae motione , retentis colo concursas alta neo cum motione morali s

cooperari Deo in honis tapetibus, quod sine dubiori s hon

312쪽

mini a Deo ν i. N, . set concursum simul fila enim dicebλt νς g 3Τ ': . duilum ereaturae, sed eae laneum, hic enim non dδ μημ' .ales quae ncia

h προ- Σα ta listi; sententiae nostrae colamι-

runtatem human3m ς00νς ' um ibi definit, vo lentiam ad distensum h qmisit Vsiee.&eum illa reti. untatem coope p .-t-. Et ibi Concilium admi ne te potentiam ad d DR RU' . tet. Nam quod tit praemotionem Phyμῆλ' motioni , quae non est , non hab*x diei cuialia non datur, non P ει ri'': Minor probatur. Cou- retinere potenti δν λβ ρρ'' iti time, cui Calvinus cilium ista dicit, loquendo de iij λ moti

es Lutherus dicebanx 'φη- haee est ipsa

tet . Et quaeso te , si ii Ny ς' definiret, do Diuste usurpatam 3 ςNρ - ' biret sententia actinum esse:rest tu ndRN domo, sed de vineatu palitatu heteticus contendit, cieaturam non coo.

313쪽

De Praemotione. Ar. IV. 29 7

Perari praemotioni physicae. ac cum illa non retiuere P . tentiam ad dissensum , & Concilium denniat cle alia motione, ut de morali, aut simulta ne concursu ἔ profeci nihil definit contradictor e , sed adhuc definiendum re . nat, an motio illa , de qua loquitur haereticus, auferat Potentiam dissentiendi. Argumentum validius erit,si tantisper hie duo pondeis remus . Primum est , Sapientissimos Concilii Patres opti. me novisse , C Ivinum & Lutherum , cum dicerent, moistionem Dei absorbere voluntatem , ut nec cooperandi . nee dissentiendi loeum et relinqueret, locutos fuisse nocide motione morali, aut simultanea primae causae cum se. cundis cooperatione , sed de motione lateriori physie eapplicativa voluntatis. Si igitur haec physiza motio aut

minus admittenda, aut minime colix reta S cun libertate visa illis tuisset, an non con naturalissima pravae hujus docti uiae exstirpandae via erat , ut saniorem aliam mori tu nem commendarent, illam ut spuriam aut aperte damnarent, aut certe minime retinerent Atqui non mo. do non damnant, sed etiam retinent; ne 2 retinent tanis

tum, sed plaeterea ab impuris chara laribus , quos illi a fingebant haeretici, sedulo vἰndicant; vetantque, savicium illum divinae potentie radium interfecta ubertatis calumnia infamare : Ergo sua illa decisione omnino fiais vent Praemotioni pnylieae. Alterum vero , illudque faventissimum est , quod Pa. tres Cone illi , qui decretum praetatum forma v re, doctrinam pre motionis in suis seri; tis exp e Te doeuerunt. In primis enim Cornelius Mussus Episcopus ordinis Mino. rum, qui ejusmodi decretum disposuit, e .m doeuit tib a. de Di,ina Historia cap. Io. cujus cum aut horitas fit m a. ximi m menti ad pen trandam Concilii mentem , ideir

co placet ejus verba hic attexere e μου eutue, i. tquit, a

Referuntur quoque Cardinalis Seripandus exordiae D. Augustini super c. 3. Epit . a .l Rom. Ioannes Antonius

Delphinus e Casali maiori ordinis Minorum Episeopus lib. q. de Libero Albitrio , Andeas virga itidem ordi. nis Minorum q. xi. de justifidatione, & lib. 6. supra Tri.

1 oe lurima Duem. Citatur Salmeronius ex primis sanctissimi Patriarchae ignatii Sociis, dila I . in Epist. ad Rom. ubi

et am utitur nomine re ma , a que iuuincabilis pra determ l. ΠιtDv s . idque ut mittam quamplureS alios , tum praedi.

Pue omnes ordinis nostri Patres, qui numerosi ili mi Con cilio Tridentinoi uter suarum, rece senturque viginti tres . N 6 in.

314쪽

aoo IV. Partis Philos . Diis. ILQ. III.

eos, qui a Principibus, praecipue a Summo pontifice missicunt, qui omnes Thomisticae docti inae principiis imbuti

non aliam aut ιn saero Concilio, aut in libris a se con scripti, docere potuerunt , ct quod rraius est , illi tilem magna ex parte uere, quos deinceps exorta Mo Iinae opianio adeo vehementei comm vit .

Ut gentiuς adhuc argumentum ad evincendam Concilii Tridentini meta tem pro piae motione physica desumitur ex Catechismo ejusdem c oncilii. Nam ita motio est d dimente Concilii Tridentini, quam tradidit in suo Catechismo; Sed Concilium Tridentinum ipsissimam praemo iationem physi ea in tradidit in suo Catechismo : E rgo ende ejuς mente. Major est cel ta. Nam in Catechismo Conis cilii dom ina ejus continetur. Minor constat υer his ipsis Catechismi Tridentini l. p. de I. ymbnil articulo n. vi.

veis ειν , Offiti tis. Potuisset ne Thomissa luculentius ex Primere , ct clarioribu , coloribus d pingere praemotio. Nem physicam Plane caecum , aut proterv um esse oporaret , qui non videat, ipsissimam , . quam tuemur, senitentiam , ihi aperte fuisse tradidam . . Adversari; , cum hac aut horitate se insigniter premi Nac penitus confici seu crant, triplicem solutionem excogita unt. Primo, Catechismum non esse tantae aeui ho ritatis, ut quem compiaueruna ipsi Patres tardinis Prae. dicatorum , nempe Leona duς de Marinis Archiepisco ..

Pus Laucianensis, A gidius Foschararius Episcopus Mi intinensis, Franciscus Folerius Concilii Tridentini Secreis. tarius, approbaveritque S. Pius V. ex eodem Ordinci Pontifex. Sed iesponsio temeratia est, atque idcirco ut sanctae Sedi omnino injuriosa ex Praefatione Detrii Iesu itae act ib. Di i qui sit. Magic. iussu Summi Pontificis expuncta . Deinde advertere debuerant Adversarii, non solum a. Sanctissimo Pontifice S. Pio V. sed etiam a Gregorio X Uia inli : ira Societatis ne nefactore approbatum fui me hunc Catechismum, & ab universa Eccletia exceptum, udeenuin vin Concilii Tridentini foetum &int ei pretem. Unde

315쪽

De Praemotione . Ar. IV. 3o I

Unde relicta illa tot tione, quae PQ uam magis , quam Iongiorem impugnationem meretur a Respondent secundo, ex eo loco solum ιnferri, prae . motionem esse doctrinam sanam & Latholicam , non tamen articulum Fidei. Modesta quidem, & verissima renponsio. Libenter enim admittimus,praemotionem Hon es.se articulum Fidei, alias eam negante S essent haeretici , Quod a tisit. Satis est , quod Ecclesia in celeberri, O illo Catechismo sanam doctrinam fidelibus proponens, Tho minicam promotionem tanquam Catholicam lententi an ct ad explieandam Dei omnipotentiam omnino idoneam expeti derit. Hi solum operae pretium est Ponderare eois rum inscitiam ct malam fidem, qui dicunt, praemotionen esse Alvaris & R. nnesii , duo i um Oi dinis Pi aed. Docto. rum, qui post Concilium Tridentium scripsere , inventum. QuibuS adhuc non modo ι neptiores, sed maligniori res longe sunt, qui apud ignaros mustitant, phae motionem phyli eam esse a Concilio Tridenti o damnatam , & pa rum diversAm a sententia haereti eorum . Plat e dedecet viroS, ne dicam Catholicos, sed bonae fidei vestigium re tinentes, tam insulsi sui. 1 calumniis. Respondent tertio aliqui, qui amant luci meridianae

tenebras Offundere, a tecgismum loqui de motione morali. Sed hae a solucio ne quidem apparentiam probabili. tatis habet, & facile te futatur eg ipso textu . Loquitur enim Catechismus de motione communi omnibus agentibus, qualis non est motio moi alis; lota enim agentia lihe. ra proprie sunt illius capacia : Elgo non loquinur de illa . Deinde motio moralis non pei tua et ad attributum omnipotentiae,cum homo ct Angelus pol sint movere mouraliter hominis voluntatem.Concilium autem itu-lnte dit ostendere vim & effia ac iam divine Omnipotentiae, ut Patet ex arti .ulo Symbol , occasione cuius haec dicit : Erisgo non loquitur de motiune morali Demum motio moriralis nec occulta est, nec 'tἰma virtutis nomine proprie

Potest explicari: Ergo de illa non loquitur: rid de praetetirea, quod Catechismus loquitur de illa motione, de qua Ioquebatur Apostolus act. 17. dicens. D eost cilicet Demuiuimus, --mur, fumus. Sed nemo dicet, hunc locutri

Apostoli intelligendum esse de motione morali; Zrso neq

ne illa loquitur catechismus Concilii .

316쪽

ΤΗeo'ogi fusius hne argumentum prosequuntur agem

do do essicacia divinorum decretorum; potest tames adaptari praemotioni physicae su 3 hae lorma . Datur il Ia otio , quam Ecclesia petit a Deo: Atqui Ecelesta non Petit a Deo concursum simultaneum, aut solam motio. nem moralem, sed etiam physicam praeviam, quae scilicet active,& emcaciter immutet voluntatem humanam Ergo datur illa motio praevia, physica, essi a x. Probatur minor. Et in primiα, quod Ecc Iesia non petat in suis Precibus concursum simultaneum , de se patet τ quippe hic concursus sine miraculo deesse nequit, sed omnibus etiam non orantibus praesto est . Unde licut nemo petit a Deo, ne coelum cadat, aut ut Sol lueeat,& ignis comba. rat, quia haec sine miracula aliter esse non possunt: ita ratie nemo petit concursum simultaneum, qui sine mi. o deesse non potest . Quaed vero Ecclesia iam petat colas motiones morales, quae consistunt in Propositionae motivorum excitantium , sed etiam motionem physseam ct praviam , inti insece ct acti ve immutautem corda noωnra, probatur ex expressionibus, quibus suas preces concipit. Nempe hae sunt. Ut Deus aeseues nos Has ad 'eom pellat uoluntates. Ist inme ἰra ex uolan istis eν edere vae messaeiar. Ut ῬυItcet e r mst tim bonis operibus . Ut δει nνό sAnam voιnntatem. Ut couυπιορ γ pe, trabae nos ad se. inauserat eor tapideum, sis det nobis eor earmeum , seu daene , Iis immtitet Doluntates reo iras, e r*ve tu ι est ad bonum &e. Sed haec omnia fieri nequeunt a motione mora Ii, quae nec immutat corda,nec bonam voluntatem subministrat, Nec transfert nos a malo in nonum, nec facit nos ex no-ientibu volente . &e. sed solum suadet, invitat, cta lin. ieit: Ergo praeter inam motionem moraretis Eeclecta pe4 tit a iam orti rem, ct victrinem humanae 'bstinationis , qua D: us, quis vis pertinaees, .suaviter qui Eem, sed tamen sortitεr, ct ineluctabiliter nos trahit , ct applicae ad

se, corda non ea immutan Oct faeiendo, ut ea nouis pya Ceant, quae antea displieebant, ct ut liberrime velimus , quae antea pertinaciter rectitabamus . . Confirmatur Pi imo ex promissioni s divinis. Saepe enim Deus promissi amicιs luis futura opera hominum, ut promist Abrahae eonverfionem gentium . Ut autem arguit S. Augustinus, Deus promittit ea, quae ipse factu.

a est: absurdum enim est dicere, Deum Promittere , α

317쪽

De Praemotione. Ar. IV. 3og

homines Dei pro millia adimplere: Ergo Deus ipse acit ipsam conversionem hominum , non solum quia persuadet, ut convertantur., s hoc enim non est propite facere. sed ad faetendum iuuitare 2 sed quia interius corda hominum immutat, ea inclinando per activam motionem a mais Io in bonum . Coii firmatur secundo ex ipso consensu Fidelium , quidum aliquid boni egere , totum illud Deo veluti primo aut hori cor nostrum applicanti altribunt; immo suam cooperat tonem fatentur esse munuS divinae Bonitatis: Erago ne lalsa sit pia ista confessio, fatendum est, Deum non modo suasorem esse bonorum operum, in quantum movet moraliter; nec solum cooperatorem , in quantum simul. tanee concurrit; sed etiam authorem , in quantum acti inve movet interius, ct applicat corda nostra. Unde ipsi adversaria sententiam illam , quam in disputationibus adeo acriter impugnant, re ipsa quotidie ad aras pie,sincereque profitentur.

. I V.

'a Omine Pramotisuis, ut iam dictum est , inteli gimus

molionem omnium causatum, ut ita dicam, vivifica tricem, ct veluti vitalem tmeulsum , quo Deus causis se iscundis ulciniam agendi astivitatem innuit, easque appli. Cat. Hana motionem docuerunt Patres, dum saepius asse. runt, causas secund3s non agere, nisi motas di applicata Sa Deo rerum omnium motore, ac praedeterminatore . sic enim eum vocλt Dionysius s. de Divia. Nominibus,dum

voluntatem Dei asserit esse rertim omnium stradetermi a riv m, Proindeque nostrarum quoqur voluntatum. Und eodem cap. de Deo inquit: Principium unum Ost, ex quo eni um esse-omuis ννttis , o mura Oollans , omves aram, est omn/s motus : & saepe repetit , Deum pinua , quae agunt mouere. D. Ambrosius lib. de dignitate hominis cap. a. Deus, inquit, Outis ea Omura ut Mi cans, move 1 a g -δernans; sutit avima 1υ eorpore ub quo tota distet , v/νimeans filiud , movens. 6, iubernam. Vbi explicat modum, quo Deu Screaturas movet , exemplo an iniit: 'uem 1 mi. atu, S. Thomas l. a. q Iaest. 17. ai t. 8. ad 3. 3bu , συπDeus msvet Mundum, ta-anima earptis Certum est autem, animam etiam physic: , di praevie membr imoveret . Et D. Bisi lius Constitutionem cap. l. Deus, .inqvie, uatuora Domium est,stalisee, qu ιm A ep omisit . eo cadere νε pote 3 ἰ omnium ourm poteu 3 eis , M arbatratu stist e 3 nsti.

318쪽

; o IV. Partis Philos . Di p. II. Q. III.

Rin clu nem, e con muni omnibus crevi ut is , qt i sine duis hio non est moralis, sed physidus. Et Rer nardus lin. de Grat. & libero arbitrio: Deus, inquit , tis ιnutatem oppii rat operἰ ,' pus expc ae υσι tintiatI. Ubi duaε motiones non modo distinguit, sed e iam eleganter , apteque era Prinait: unam moralem,qua Deus ex illicat & proponit n his quid sit agendum; & a Lana physicam , q ia taeus nos applieat ad agendum. Plura alia reterri possent, sed ex his satis constat, Patres agnovisse occult m Hlam Dei mo. tionem, qua Deus omnia applicat ad agen tum , non moraliter, sed physice, non siiadendo solum, sed etiam acti. e Inclinando. Nihil autem aliud intelngunt Thom istae nomine praemoti us, seu ρ raditeν m natiouis. Immo Sancti Patres saepe usurpant ipsum voc bulum : nam ρ is ris mos Graece, quo saepe cun D. Paulo utunt ut, nihil aliud latia ne significat, quam praedeterm natis em . Unde tu aureo illo libello de Imitatione Christi, Deus vocatur Promotoras . suum. promotor, inquam , essicacissimus , eui nou et

aliquid, quod uelit, aut ρ sst reflexe, uc dicit Boet. a. de Consolat.

. V.

Τ Rita sunt veterum Philosophorum axiomata, ratio

me ea sa arrifieam . cte. Sed hae e axi mala sunt ipsisini a Tn omissarum doctrina circa praemotionem : Ergo Philo, sophi Antiqui clocuerunt praemot 1 nem . Respondent quidam eae A iversariri, haec omnia intelis igenda esse metaphorice, S i impropi te, ita ut Deus di ea tur movere, anιDore , 9 ins elle e causas fecunsas , nora quo a in eis aliqv d intranseoum ponat, quo a Pst licentur ad agenuum , sed quia simul eum illis agent bus concur

Sed adeo frigida respo. fio ex illo faciti confutatur .

Ruod non explicet,sed . enitus denr at ver hiatem horum axiomatum.Si enim neu solum adjuvat causas secundas, in quantum' eum allig extra, sece cooperis tur ad eundem inestum, sicut equus cooperatur equo ad trahendum cur. rum a

319쪽

rum , non vero i n quantum iptas intrinsece applicat stimmutat: Ergo falsum est , Deum movere , & applicare causas secundas ad agendum. Rogo enim, qua loque ud,

Proprietate dici potuit, Deum movere ea maIecundam ad

Mendrim, si nullam in illa motionem producit eam avtIeare, si solum ipsius cooperationem exspectans, ei agenti cooperatur Deinde fallem ex hac responsione habetur, Antiquos Plii losophos proprie & sitne metaphora explicatos in hac parte consentire Thomillis. Unde rejecta responsione , Respondent alii, ct sane longe conformius ad sua prin. cipia. haec omnia axiomata falsa esse : nec Deum active movere, aut applicare causas seeundas, Quia in illis nul. Iam mutionem imprimit, qua applicentur actioni; sed se. Ium cum illis simultanee concurrere , associando suam virtutem virtuti creaturae, ut ex hac societate unus producatur essectuS. Caeterum hae e responso non solum toti derogat antiis quitati, cum primates Philosophi haec axiomata tam rata habeant; sed etiam D. Augustino,& D. Thomae, immo aliis Patribus, qui illa inculcant agendo de providentia Dei, ac de dignitate primi Motoris. Praeter has communes aut horitates expressus estFAri, noteles R. Phys. cap. b. ubi Praemotionis Principia pro funde statuit, ac ex iis ad investigandam Dei exsistentiam sibi viam facit. Itaque statim constituit, in sub ordinatis

fecundum movens non movere , nisi motum a primo: mertimque, inquit, movere . icimus, cis quod es ms emum, of quod Ut primum inter m ventia, sed motis quod est primum, grata siue primoporemum n a moue Mit, ρ imum a tem seuepossiems motiebIt. Huic principio aliud adjungit: M, qtisdmotietiar ab aliqvo , s id est, quod non e ii sua vis moti a , sed iii quo distinguitur substantia moveri S a virtute mori vendi I non e se primum Na vena rum quia ita move , ut etiam moveatur, ut animal movet & movetur: primum autem movens debet esse immobile ; non enim ab alici

Priori moveri potest, quia est primum . nec a se , quia

quidquid movetur, ab alιo movetur . Tum quia, s ιοἀser Ie seacla, f. er es pr ius eo, g Ora rit ea .ιρ r aliud is Et ideo opportet, ut primum moυenS non alio , sed te Epso moveat, seu sit sua vis movens. Ex his principiis colligit , oportere dari primum princi p. um movenS i m. moi D te, quod non alio, sed se ipso moveat , seu iit ipsacua UiS movens. Atque hinc laudat Αn gagoram ,.quod dixerit mentem immobilem , ac non mixtam s nempe e X O, quod mobet, & quo movet a esse primum omnis moistus Principium'. Cum taque ad eam mentem omnia alia Oventia compatentur, ut secunda movensia,concludi deae.

320쪽

ξ Hse. Quae sane est iplissima Praemotionis doctrina tio et

Aristotelis algumento demonstrata. Secunda moventia, seu agentia, non movent , nisi mo . ta a primo,ut statuli cap. s. Sed omnia alia, praeter Deum, func secunda moventia ; primum enim movenS Immobile non uni est esse nisi unum, ut statuit cap. 7 Ergo omnia alia moventia, seu age alia, non movent, nisi mota a Pii.

' ΑΙ τὸ ei LM t, Aristotelem solum velle aget tia

tur. Virtutem. Qua movere possunt, accieiunt, α.cium actu agunt ejus concursu, non prae vio quidem, sed simul.

m hete Adversistorum doctrina &sus aliena est ah Ar stoteli S intento. Nam 8. MIyl. cap. F. non agit de productione aliorum entium a prImO ente, sed de dependentia secundi moventis qua talis vente . seu sit ab eo productum, sive non . Atque clia eo

Neatur a Pi imo, propter dependentiam eundi moventis a primo importatam . Unde In une me.

taphνs compa iat Deum Duci egero,cus, euius m us en non modo milites instituere, ac suis Udi vel ' 'policat: alias dueis munere non funges eius. Αζ.

sive illum ag overat, sive ignoraverit,non suri enim per eum De causas m et ad xgendum , sed iis a.

SEARCH

MENU NAVIGATION