Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

121쪽

Otium, Catulle , tibi molestum est, Otio exultas, nimiumque gestis. Otium reges prius,in beatas Perdidit urbeS.

Sonitu suopte intinant aurei Scio quidem recte dici sonitu suopte, pro sonitu proprio , quemadmodum apud Ciceronem: alios passim legas, pondere suopte natura suapte, c. non tamen probo ut hoc in loco suopte construatur cum Onitu in libentius amplector lectionem veterum librorum, in quibus scriptum invenio is inui pie Tintinant aures Absolute hic pons tur stapte pro honte Sic quoque Lucretim v I. Sed natura loci hoc opus es icit ipsa sua' e. Seda apud Ciceronem Malios hoc vocabuli sic positu observavimus, licet perperam mutatum sit. Est autem suapte aetae ac cariera pronomi na quibus pie accedit, contractum ex sua pote, valetque idem quod θο re, quod e ipsum factum est ex se pote, interjecto mut solebant veteres. otium Catulle tibi molestum est Haec non satis cohaerent cum praecedentibus, cum plura hic habeat Sappho, sensui perquam idonea, non immerito aliquis suspicetur , excidisse hic nonnulla. Eso γmen libentius credo in medio conatu subsistere & abrumpere hic C tullum, velut andignantem quod in tenui adeo labore, in vertendonein penoc Sapphusodario suo abutatur otio. Si totam absolvisset odam, intempestiva omnino fuisset haec indignatio. Nunc autem legantissima est , cum συι προορ αν fiat, ut solent saepe dithyrambici, quorum praecipuum artificium versatur circa digressi nes. Sed ipsam nunc Lesbiam Musam loquentem audiamus, cujus odam relictam nobis Longini beneficio, emendatam adscribemus. Nam certe in haccorrioenda viri docti operam lusere.

122쪽

ναν, πλατα is pro πλαταν. υerii Drouυσουν, uti colligere est ex

auctore Etymologici Helychio, iis, qui de dialectis scripsere. Postea idem liber Longini habet, μώσω σε βροχέα ς με φωνας ουοενὲθ ἡκ , quod omnino rectum est. Eoles pro βροχυ , dicebant βρους. ροχέο itaque pro βρυιχειας Hesychius βροχέως interpretatur μφως, σωυ μως Male vulgo βρουχεως Deinde quod in lariptis libris est 'λα καμμαγλωμα, mons λε' ον Α'ii ιοι&hoc quoque redium. Σεαγε non est a mμῖν, sed a m8ω, cujus praVeritum medium Aenγα quod ex Eustathio auctore Etymologici constat. Recte quoque idem liber 'ππα πω ς δενορημ ι. Sed nec contemnenda est altera lectio ορηm in eodem libro Saepe enim apud Soles ira in intransit tape quoque apud eos consonae geminantur. Sequitur dein Ποῖα ἀκει χλωροτερρο hπουοις. Eolicum est ἀγρῶpro c&ρει. Hesychius καGκει, καθιαρῶ, bina. λαμαάν . Sed ipsa Sappho apud Apollonium in Grammatica; οτα, παννυχ δ α σῖικα Δηκε i. Πουας vero pro ποFας , id est, πόας Quod sequitur dein in eodem libro sic concipitur, τενάκυ δ' ὀλίγω 'mo id est

praeteritis seu activis seu mediis verba formare, sit τεθνάκω, ut a

124쪽

Vulgo scribitur Ποικιλοθρονε, quod quamvis restum possit videri, cum notum sit quam variis in locis templain sedes ista habeat dea, attamen cum in scripto Dionysii libro invenerim οπι λοφρον, vocandi casu a mικιλοφρων , malui sic rescribere , sensu conveniente, more Solico, ut nCtant Grammatici Qtii sequitur locus vulgo corruptissimus, ille sic concipitur inscriptis Dionysii Halicarnas sens libris Α'λλα τυα ελν κα κατ ερω μ ταλεμ, ας ἀυοως α Μισα, λυ. Unde cimus, Αλά mipελθ άι ακα καπριδίη τας εμας ἀυσοῖς ἀιοια, πολυ. citat quoque haec Priscianus, qui habet mis ελθ', recte omnino, nam τυ ιδ Iolicum pro τμε Nec Toles solum, sedin Cretes quoque sic dicebant, ut ex Hesychio constat, cum is interpretatur ώ σε Apud eundem quoque legas υδο , Um e. ἰολεις , pro is δε Sic quoque legendum apud illos, qui de dialectis scripsere. Ex καὶ ἔρωτα fecimus κατερωτα, quod&ipsum est Eolicum, pro Q ετερωθε Hesychius, Κατερωτοι, καλλο . Sic lege Apollonius in Grammatica; in .ra ἐτερ', επρων ἀφ' ου Sτο παρ' Αἰολευαν επροὐ m. Cum vero in libris sit. Τοῖς ε μιαι - σω αιοι M. P. , id est , μεμές ει σῆς πολυάιουσα τη -σως vel potius moως, uti est in alio libro, accipi possit pro cultu observantia, inuemadmodum sepe alibi r sed libentius credo si re ste se habet scriptura , -οως Eolice positum pro δας mutatumque ab imperitis in ora σως. Simile mendum jam olim in Euripidis. Hippolyto observavimus, ubi enim ille coronam Dianae offert, iste occur id versus; is οὐ D m em mm κη- dirci λοσοις iudor enim, Ne dea, sive affectus, quid hic ad rem facit Profecto scripserat Euripides Aiως ο ταμι oram κη-πc ύλοπις. Aurorae est enim, non pudoris, matutino rore rigare terram. πιλυ vero pro πιλυ reposuimus more Holico, qui solebant liquidam istam geminare, ut ex Etymologo aliis constat Grammaticis. Itaque: πλλάνα,4 μέλγ pro σελάνα. ωριελο

125쪽

ΑD C. VALERIuΜ CATu L Lum IIT dicebant. Hinc est quod prima in μίλῖ , non tantum a Graecis ..sedis a Persio producatur , ubi tamen vulgo pro melori escripsere nectar. Hactenus invocatio. Sequitur dein, 'κλυεe., mox

cito venisti. Sequentia in libris sic concipiuntur ἀέρος μελιωνας πυκνὰ λναυπς ρερ απ γνύθερο α μεα ω. Priorem vocem correctores absurde mutarunt in ερυρας ac si Veneris currus a nigris traheretur alitibus. Quis non videar legendum esse πεισα μελανας πυκνὰ hv- ς περ απ ωρον θερρο αμμέω ωρ, id est, et mi γῆς μελωνης mκν δνίον-ς ρεώ μ'Σων α μεσου θέρ . Passim occurrit γα α ριδιανα , estque perpetuum epithetum. In sequentibus , ut in ι il/'Urit ἐξικρνυ inaura κάλημμι secuti sumus librorum fidem , omnino sunt meliora& Αἰολικωτεροι, quam quae vulgo legunturcasDoLυm κάλημμι, quare jam dudum te invocem. Sic paulo postar μμιι σαγηνεμαν φιλοτητα, id est πει9ω αγνά εα φιλο - , nam in libris scriptis inveni π σκν Σαγηνεμ νψιλοτητα est λοτητα πιχ λωῖbrim. Cujus, inquiri, o Sappho iterum capta amore teneris 3. Sic apud Phaedrum, formosam ct oculis venantem viros. Denique cum in iisdem libris scriptis invenerim ἡ κι ἐλλοις, non dubitavi ic rescribere vel potius φ.κὶ ἐγλ-

AD SE IPSUM DE STRUMA ET NATINIO-Quid est, Catulle, quid moraris emori pSella in curuli Struma Nonius sedet:

Per consulatum peierat Vatinius.

Quid est, Catulle, quid moraris emori p

suid morari emori J Sic Achilles Statius in suis, ios quoquetia

nostris invenimus libris, non quod, ut prius.

DE QUODAM ET CALVO. Risi nescio quem modo in corona, Qui, quum mirifice Vatiniana Meus

126쪽

Meus crimina Calvus explicasset, Admirans ait haec manusque tollens:

Di magni , salicippium disertum.

Calviu explicasset Ex hac Calvi oratione contra Vatinium superest fragmentum apud Aquilam in Rhetorica ubi de Climace. Meminit quoque hujus orationis Charisius Paulo post uicinium legendum

esse diximus ad Melata Nequid tamen omisisse videamur. istud quoque jam addimu ς, in libris veteribus tam Senecae, quam Catulli, sic concipi hanc vocem, salapatium, salipatium, suliputiuno unde videri possit salapittium veram esse lectionem, quemadmodum olim legendum esse conjkiebamus. Salapitia insitossis optimis exponitur ebem σμοι seu c laphus Hinc ad scurras qui capita alapis contumeliis exponerent detortum vocabulum, ut nempe silpitiones, salvitones xsalutiones dicerentur. Transiit haec appellatio ad Corneliam scipionum gentem, quorum aliquem a similitudine mimi Salvitionem fuisse dictum constat ex Plinio Euetonio A Plutarcho hunc vocari vimωνα Σαλου οὐνια, similiter a Dione, licet vulgo Σαλα legatur, annotarunt viri docti. Sed lapud eundem Plutarchum in vita Bruti occurrit γελω mo Σακουλιων, proculdubio pro Σαλδων Corruptius etiam mum apud Eunapium in vita Proaeresi scriptum invenias hoc vocabulum, cum dicit Anatolium per contumeliam vocatum fuisse,άζου κίωνα, quod nominis ut sciamus quid significet, consulendos esse ait thymelicos. Ego ne dubitandum quidem existimo quin vox haec, dum a Graecis ad Latinos , ab his denuo ad Graecos migrat, variis adeo modis a scenicis inflexa depravata sit, a σαλπιδειν , quippe Mλmβειν omnia detorta sunt, unde non minus sit αλ-m ς quam σαλπιRτῆς - σαλπιβων aeque ac σαλπιζων. σαλmίων- σαλm βιῶν, stipitio, salvito, salutio Causa nominis ex eo, quod scurrae qui capita contumelia locabant, quo sonantiores fierent alapar, tubicinum instar malas inflare solerent, hac ratione aemulum tubae reddere sonum. Tales proculdubio erant

Latini Mamercorum alapae, quae apud Martialem Panniculo infliguntur. Patet itaque quinam fuerint dicti sal pyctae, sal pittae data- pittae Sed Malaudam a sonoro cantu sic dictam existimo, nam quo

loco

127쪽

AD C. VALERIum C ATu LLuΜ Hyoco in Glossis legas o υδαλῖ sulpitia vel sculpitia, bardalla, omnino puto scribendum salpitta vel salpicta, bardaica Simili fere ratione a barbaris gentibus earumque posteris usurpatum bufonis vocabulum de scurri s qui vili lucello faciem exponunt, ac tumentibus genis colaphos excipiunt. Hinc bussam auctionem vocant alapam. Sed sufetius dictus quod sufflare jubeantur, priusquam impingatur colafius. Si itaque in hoc Catulli loco illam quam diximus admittamus eictionem , clarum uuamobrem Calvus hic vocetur salapittium disertum. Minutae quidem naturae erat Calvus, ut & Seneca testatur,attamen disertus 'ut magnum ore sonaret. Nec est quod quisquam miretur tam salso vocabulo perstringi Calvum ab amico Catullo vivo Catone & superstite republica sic amici amicos incolumi quoque solebant amicitia. Noluimus tamen ab ea, quae viris doctis jamdudum placet, recedere e mone, utpote pro qua stare quoque videatur Seneca. ----

Othonis caput oppido est pusillum, Subtile&leve peditum Libonis,

Vetti rustica semilauta crura.

Si non omnia displicere vellem Tibi, iussitio seni recocto.

Irascere iterum meis ambis. Immerentibus unice imperator.

Ottonis caput longe salubrius ad hunc locum est consilium Mureti, qui ex praecepto Hippocratis vetat desperatis adhibere medicinam, quam Scaligeri, qui horum versuum expositione unum id in animo habuisse videtur, ut ostenderet etiam Catullum ineptire potuisse. Reliquimus itaque hos versus pro ut fere invenimus, nisi quod pro Etri aut Veneri ut habendantiqua exemplaria, reposuerimus Vetti, cujus infra quoque facit menti

nem.

ORAM Us, si forte non molestum est,. Demonstres ubi sunt tuae tenebrae. Te campo quaesivimus minore, Te in circo, te in omnibus libellis.

Te in templo superi Jovis sacrato, la

128쪽

In Magni simul ambulatione:

Foemellas omniS, amice, prendi, Quas voltu vidi tamen sereno,

Has vel te sic ipse flagitabam: Camerium mihi, pessimae puellae. Quaedam, inquit, nudum sinum reducens. En hic in roseis latet papillis. Sed te jam ferre Herculei labos est.

Tanto te in fastu negaS, amice. Dic nobis ubi sis futurus ede hoc Audacter, committe, crede, licet. Num te lacteolae tenent puellie 'Si linguam claus,tenes in ore, Fructus projicies amoris omnis.

Verbosa gaudet Venus loquela. Vel signis licet obseres palatum, Dum vostri sim particeps amoris et

Non custos si singar ille Cretum. Non si Pegaseo ferar volatu, Non Ladas si ego, pennipesve Perseus. Non Rhesi niveae citaeque bigae: Adde huc plumipedes, volatilesque,

Ventorumque simul require cursum, Quos junctos, Cameri, mihi dicares: Defessus tamen omnibus medullis, Et multis languoribus peresus Esse in te, mi amice, quaeritando.

Te in omnibis libelli, Id est in tabernis librariis , ut recte exponunt viri docti, ex communi Atticorum loquendi formula , qua res venales ut oleum, sesama, vinum, salsamenta, pleraque alia, ponuntur pro locis ubi veneunt. De libris vero sigillatim testem do Pollucem, cujus locum ex lib. I x. cap. v. adscribam; ' θ τ-νων

129쪽

ram puto hanc lectionem. Studio enim Catullus in hoc passim epigrammate tam tardigrados captat numeros, ut suam exprimat lassitudinem. Has elis capseflagitabam DPutida lectio 3 miror qui iris doctis placere potuerit, cum in illis ipsis libris veterjbus, quibus usi sunt,uera lectio totidem pene literis compareat ,

ab avellite ipse flagitabamri

Camerium mihi pessimae puella. Ayellite inquit a vobis pessimae puella Camerium D mihi reddite. Sinum reducetis Κολπιν ανιεμενη , ut eleganter Graeci. In libris veteribus autem inveni reduc, ut nescias, aer reduce an reducens lit scribendum. Sed te jam ferre Hercule labos est Male pro equidam legunt qua- ωHibris invitis Ferre hic est afferre, adducere. Sic apud Martialem de Herculea, aurea muIa tulit pro attulit Sic passim Cicero, sic Virgilius sic alii Herculei vero vel Herculi, pro Herculis antique Varro de L L. lib. o. Neque enim utrum Herculi an Herculis clavam dici oporteat, docea analogia, cum utrumquest in consuetudine, non neglegendum. Audacter committe, crede, licet rata in nostro, ita quoque in vetusto libro Mediolanensis Bibliotheca scriptum inveni, quamvis in aliis non licet, sed lucet exaratum sit, unde viri docti fecere Luci, quod non placet. Committe crede, inquit, amores tuos amico, tuto id tibi licet Sequentia confirmant hanc lectionem.

Vel si is lise obseres palatum J Ita quidem plerique libri, sed puto Catullum scripsisse, Vel signis licet obseres palatum Dum ostri sim particeps amoris. signis id est sigillis. Non custos si Marcille Cretum mos decem versus, qui in plerisque

manu exaratis libris consequuntur Epigramma ad Coelium de Lesbia, Scaliger in hunc transtulit locum, ita ut mox subsequantur ultimam partem constituant epigrammatis ad Camerium Aldus, Muretus&caeteri, constituunt eos post istum versiculum, En hic in roseis latet papillis.

130쪽

Da Vos sI MasgRVATIONES, Mihi neutro loco satis commode se habere videntur, nec tamen dubi in quin ad praecedens pertineant epio ramma Sed proculdubio deest nonni- nil. Sive enim hoc, sive istoc loco reponantur non tamen sensum aptum Catullo dignum essicias. Custos vero Cretum hoc loco est Talos gigas aeneus, qui singulis diebus Cretam circumibat Holobolus Rhetor ad secundam Dosiada Aram; ερρωσε ac φνρεν ἡ οετοι φουρον , τορμη ἶ- γηοχασιγρον , χαλκεο ανδροτTαλι κωλυονῶρτους Α'oγονάυὼς λελθῶν γος π αια αεροι Mιο oc τί- ρ ἀυ νηων

κ ἐφυλαίε. De hoc Manutae Holobolo, viro sane doctissimo sed infelicis admodum fati, vide historias Georgii Pachynaerii. Huius Taloni, amores fuisse Rhadamanthum prodit Ibycus apud Athenaeum, ciuida, in μιυυς Quod autem singulis diebus Cretam circum iret, id viden turnonnulli ad Solem retulisse, itaque apud Hesychium αλως, ηλι

exponitur. Nempe quia ut huic aereo giganti, ita quoque Soli ius ho-sρομ epitheton tribuitur, sumtum a Persarum ἡμεροδρομιοις,.de quibus viden alios, Iuidam. Quod autem Holobolus ρον ὀρα IGν interpretatur, id ego malim cum Catullo custodem reddere. Namio Oisseu ωρ' custos, ab ωρῶν, φυλοιέειν. Unde ωρ , φυλακήνοι, vae Ἀρ Γλοιο dicuntur ab N πω, quod idem est. Inde Latinorum horrea, hinc quoque θυρωρος, complura alia. Porro ab hoc Talone dictos este montes in Creta Tallaeos alicubi me eoisse recordor, sed

an verum si nescio.

Non Rhesi niveae citaeque biga J Mediolanense exemplar habet C taque bigi , idque intelligi possit de curru Medeae, utpote nata in oppido Cyta.

Ista exemplorum coacervatio, quanto majori creblior, tanto majorem orationi vim affert. adde huc plumipedes, volatilesque J Quales fuere non Sirenes modo,

Ied Vettius Galais, quid capiti pedes pennatos habuere, ut scribit Hyginus. Sed vetus liber Mediolanensis Malia quaedam exemplaria, habent plumidera, intelligi possunt Sirenes Volatiles vero sunt Zethux. Calais. Vulgatam tamen retinui lectionem.