장음표시 사용
171쪽
Sed liber Florentinus recte hoc loco habet κόλων, non Γαλλων quod ridiculum. Κηλων vero est asinus seu equus ὀχc ς. Ipse
Hephaestion , ubi de Galliambo agit, satis testatur solos recentiores hoc carminis genere lusisse Demum post bella Pontica Graecis Romanis familiare esse coepit hoc vocabulum. Ego ne dubitandum quidem existimo, qui appellatio haec originem suam traxerit
a Gallis Asiaticis seu Gallograecis, qui postquam diu victores fuissent in bellis contra gentes Ponticas, demum ripsi jugum Romanum subiere subacti a Manlio Vulsone. Quod telluri excolendae potissimum insudarent, hinc ipsi arque ac Phryges Magnae matri dicti
sunt in servire. Siquis mores istorum Gallograecorum conferat cum moribus cieremoniis Gallorum Cybeles, prorsus gemellos inveniet. A Livio lib. xxxvor tribuuntur illis promisse 2 rutilata comae, vasta scuta, pralangi gladii, adhoc cantus inchoantium praelium ululatu 2 tripudia, ct quatientium scuta in patrium quendam morem horrendus armorum crepitus omnia de industria compo sita ad terrorem. Sed ut habet ibidem Livius, in uberrimo agro, mitissimo caelo, clementibus accolarum ingemis, omnis illa , cum qua venerant, mansuefacta est
feritas. Pro tubis itaque .lituis succe1 Tere tympana tibiae, pro scutis cymbalain disci, pro gladiis stagella barbari clamores inconditaque tripudia, concinnis choreis, harmonicis permutata fuere concentibus conversis in musica organa univer apparatu bellico Castrationem vero seu ablationem testium quod attinet, ne
de ea quidem vulgo recte sentiunt. Nimis est credulus qui sibi persuaderi patitur in honorem Magnae ut vocant matris istiusmodi facinora licita aliquando fuisse. Non hodie aut heri, sed priscis quoque temporibus .fere semper humanae cupiditatis lavaritiae velum fuit religio Proculdubio quae nunc , illa ipsa quoque olim fuit castrandi
causa, parentum nempe mangonum avaritia, vel custodia sexus sarminei, vel cantus gratia mares in tenera praesertim aetate excidentium, cum experientia docuerit hac ratione voces reddi non acutiores tantum, sed & magis blandas Helicatas, quaeque quam diutissi a me
172쪽
me conservari possint, quo nec Aristotelem latuit, ut non uno loco colligere est ex ejus problematis. Quamvis autem tam sordidi lucri gratia multi sibi ipsis violentas manus inferrent, multo tamen plures erant qui asterilibus istis viris excidebantur, sed religionis simulandae gratia, sponte sua, ut puto, huic deae semetipses devovisse adtabant. Quantis artibus semiviri isti mutilanda puerorum integritati insidiarentur, satis docet puer ille apud Martialem lib. I M. Ep. XCI. qui Misitium comitabatur Adeo nempe impune comatis his
sacerdotibus permittebatur ea quoque facere, quae Romanis legibus erant vetita. Quanta eorum fuerit potestas auctoritas nemo luculentius expressit Dione Chrysostomo, cujus verba ex orata xv. de Cela
nis Phrygiae eo lubentius adscribam, quod nihil lucis illis se adferre
μους τ ου ηπειρων, τέρπερος λης. Alios tres aut quatuor vobis
ostendunt sapientes comatos, quemadmodum hic sunt sicerdotes ostri: beati nempe illi, qui omnibus praesunt sacerdotibus, qui nomen habent a duabus continenlibito occidente uesiversio. Manifeste de Gallis 'relii gallis loquitur, qui non erant calvi ut AEgyptii latii sacerdotes, sed comati Ideo vero dicit sacerdotes istos nomen habere a duabus continentibus, quia&in Europa Rin Asia sint Galli. Ab universo autem occidente addit propterea, quod ut antiquiores Graeci Celtas , ita posteriores quidqlud ad occidentem est terrarum Gallos appellarunt. Istum Archigallum Tertullianus in Apologetico vocat Sanis illimum, ironice quidem , sed tamen ex more gentilium. Juvenali Sat vi dicitur ingens semivir, ad diffferentiam aliorum Gallorum,
quos vocat obscenosiuminores; -- matrasque deum chori intrato ingens Semivir, obscenofacies reperenda minori.
Ex hoc porro Dionis Ioco patet non esse sollicitandum Arnobii locum libros cum scribit destim consecrasse corpus in Pessinunte ceremo hi, annuis, ct sacerdotum anti ilibu honorasse. Quos enim Diovocat α-ων ζ.ιονυς ερεων, Arnobius nominat sacerdotum antisti
173쪽
antistitibus, legit intestibus.
Dindymena domitia vaga pecora J Et haec quoque pessime vulgo accipiuntur. Equos Masinos pecoribus adscribi patet ex Columella aliis. Quia vero Galli cogerentur magnae matris sellam gestare, si deesset asinus , ideo illos vocat Dindymenae dominae pecora. Verum hoc esse patet non tantum ex antiquis marmoribus , in quibus Cybele gestatur a Gallis bajulis , sed de ex Apuleio lib. LII. apud quem ministri hujus deae gratulantur sbide asino, tanquam miserrimi laboris succedaneo, qui desectis ipsorum succurrat lateribus. Haec, ut puto, vera est causa, quamobrem asinus magnae matri ministrorum ejus delicium passim appelletur. Sic Phaedrus, sic quoque Virgilius in Copa; Vesta delicium est a M. Ut vero Catullus homines, ita Ovidius scripto in Ibin leones, quini
Cybeles currum trahant , pecora vocat, Inque pecin magna subito vertare parentis.
Alienaque petentes velut exules loca celeri J Haec est lectio, quam Achilles Statius in suis, nos in nostris invenimus libris Varissmodis hanc deformarunt viri docti, cum tamen omnia recte se habeant, si pro celeri, scribas celere. Exteritur enim Mabsorbetur media in exules syllaba, ut in furunculda singulum.
Hilarate excitatis erroribus animum I Quod A. Statius in suo, nos quoque in optimo nostro invenimus libro, Hilurule crocitatis. Inde ipse non malefaciebat concitatis. Vide tamen num melliis; milarat hero citatis erroribus animum.
Herus est ipse Attis, qui monet famulos sibi comites, jam sectam suam executos, utpote qui ipsi jam virum deposuerant, ut exhilarent herum suum , faciendo eadem quae ipse faciat. Ubi cymbalum sonat vox Quidam legunt nox, accipiuntque pro metu. Atqui tum quiescebant cymbala caeteraque Gallorum instrumenta. Juvenalis Sat. III.
174쪽
16s Vos s L. Ons ARVATIONES, Notum quoque epigramma in inscriptionibus antiquis;
ut colitis Cybeleno qui Phryga plangitis Attin,
Dum vacatis tacita Dyndima nocte silent Sed contrarium habet Statius lib. XII. Nocte velut Phrygia cum lamentata resultant Dindyma, pinigeri rapitur Simoentu ad amnem
Nihilo felicius Gistantus legebat Ubi cymbalo insonat vox, ac si cymbala, aeque ac tibiae inspirari possint. Vulgata ieci io bene se habet:
cymbalum enim ponitur pro cymbalorum. Tibicen tibi canit Phryx curvo graue calam, Non recte Achilles Statius aliique interpretes haec accipiunt, cum grave hic poni volunt pro tristi, aut magno vehementi sono grave enim hic opponitur acuto Calami seu tibiae Phrygiae quamvis tenues admodum essent, gravem nihilominus edebant sonum. Qua hoc fieri possit ratione multi non intelligent, sed si qui tibiarum explorent naturam, nihil eo verius esse deprehendent. Quod enim vulgo putant tibias majores graviorem semper edere sonum, id aliter sese habere, fuse alibi docemus Curvum vero calamum cum dicit Catullus, id non ita intelligendum, ac si ipse calamus curvus fuisset, sed quod calamo affixum esset cornu
aut κωσων aereus, qui esset curvus, idque eo quo graviorem ederet sonum. Haec cum ita sint, miror Eustathium scribere codonis appositione sonum a tubis edi valde acutum, λίαν οξυφωνον, longe enim aliter id se habere, non tantum plerique veteres Musici di Athenaeus in fine lib. 1 v. sed & ipsa etiam docet experientia. Ecquis enim tubarumve ibiarum leviter gnarus nesciat, quanto illa longiores stit, sive illa longitudo ex continua constet materia, sive ex diversis partibus coagmentata sit, tanto quoque grauiorem edere sonum Eustathium errantem dum sequitur Salmasius multos quoque alios committit errores, ut cum tibiam curvam, iraeterea plagiaulum seu tibiam obliquam, quae vulgo Germanica dicitur, confundit. Plagi
auli enim sunt recti, sed quia oblique inspirantur, ideo sic dicti. int
175쪽
AD C. VALERIub CATu L Lubl. 167 vero tibia Phrygiae curvae dicuntur , quia illis assigebatur κωδων κε - κλασμεν D , quod non id , quod Salmasus vult, sed codonem cornu instar curvatum notat, quemadmodum passim in antiquis depingitur marmoribus Passim etiam in iisdem comparent plagia uli, sed semper solitarii, Iane fieri nequit ut tibia rectar cum plagiaulo simul inspirentur. Vel ipse capitis situs id non permittat Phrygias enim infantibus tibias, sive singulas, sive duas simul iis caput manebat instatu naturali. At vero qui obliquis utuntur tibiis , illis necesse est ut caput in larvum declinent humerum, alias enim sinistra suo non possit
fingi ossicio praesertim si aliquanto longiores fuerint Hagi auli. Hine
explicandus Juvenalis Sat. III. - Et cum tibicine chord obliquas.
Manifeste enim plagiaulum seu obliquam intelligit tibiam , quam cum
in istant tibicines, ripsis quoque obliquum est caput Inepte admodum haec vulgo interpretantur. Chordas vero vocat tibias, uti quoque facit Plato& complures alii. Sed MLucretius cum Satyris lib. I v. tribuit chordas , omnino intelligit tibias. Idem quoque lib. v. cum describit vitam primorum hominum riuomodo artes sint propagatae,& denique qua ratione tibia sit reperta demum addit; Hac animos ollis mulcebant atque juvabant Cum satiate cibi . nam tum sunt omnia cordi.
Manifeste lic legendum chordae Post satietatem cibi, nihil, inquit, hominibus aeque placet ac musica, utpCte qua tu nos amys.
Nec est ut quisquam miretur chordas dici tibias, cum vice versa citharae accipiantur quoque pro tibiis. ωάυλισμος pro κι ρω Am cujus appellatiotiis plura possimus dare exempla, sed quae libenter alterire servamus loco, quo artem tibicinum hoc seculo deperditam, plenius, persequemur. Ubi capita maenades vijaciunt hederigeri In sacris Bacchicis a nades sunt mulieres, in pompa vero Cybeles ipsi Galli dicuntur mar-nades. Sic infra Attis de seipso, uomanas, ego mei pars. Ut in
caeteris, ita quoque in habitu utrique conveniebant. In antiquis a
rnoribus passim Galli visuntur in stola muliebri. Vulgo tamen existi
176쪽
a68 P. OasERvATIONES, mant mulieres esse quae istoc habitu in lapidibus spectantur, in quo plurimum falluntur. Nam sane Galli matris magnae, aeque ac illi deae
Syriae, statim ac viri esse desinerent, vestem assumebant muliebrem. Ut autem cantus reliquus apparatus, ita quoque habitus gallantium erat lugubris Pullis quippe vestibus utebantur, ut ex
Juvenale Sat. I. colligere est , ubi agit de Archigallo; Grande sonat, metuique jubet Septembris o snstri
Aditentum , si se centum Iustraverit ovis, Et xerampelinas veteres donaverit ipsi,
Et quidquid subiti ct magni discriminis instat,
In tunicas eat, torum semel expiet annum. Male haec vulgo corrigunt Minterpretantur ac si moris suisset istis Cybeles sacerdotibus vestes matronarum igni cremare aut in compitalibus lustrationis gratia suspendere. Quin potius ipsi me Galli eas induebant, utpote qui exsectis virilibus illico habitum virilem muliebri permutarent. Eadem sere erat ratio Gallorum deae Syriae , quos Lucianus scribit statim ac castrati essent solitos fuisse per urbes discurrere manibus gestantes genitalia sua: in quamcunque vero domum ea projecissent, inde licitum ipsis fuisse rapere vestes&mundum muliebrem. Xerampelinus vero color quisham sit, ipsum indicat nomen. Recte vetus Scholiastes colorem eum dicit esse medium inter coccinum muricem Plinius pullum interpretatur recte omnino, sed non recte illi qui pullum nigrum confundunt. Quia nempe pulla vocatur terra, in quod pullus sit lugentium color, ideo putant esse nigrum. Sed vero in utroque falluntur. Lugentium habitur non semper nigrum fuisse infra docebimus. Pulla vero terra non dicitur ea quae nigra est, licet sic olim loquerentur Campani, teste Columella, qui pullum alibi nigrum, alibi vero putre interpretatur sed vero quae omnium optima erat terra, ea demum pulla vocabatur Talis vero omnium fere gentium consensu existimatur
e terra virgo , id est terra pura, γῆ ἰληε νη , si qua nempe optima sit, tamen nilail genuerit. Pari ratione in inscriptione anti-inta apud Gruterum pag. ΙoCxxx Ic locus purus Mintactus appellatur
177쪽
An C. VAL Iu MCΑTu LLu M.' I latur locus virgo Plinius lib. xv M. cap. v. terrae anui se effoetae opponit terram pullam Pullum Grammatici interpretantur quod aetate novellum sit Pulla itaque terra est terra puella Opus vero non est a Graeco πωλγ hanc vocem arcessere, cum utraque ejusdem sit originis . Ut enim a puer sit puellus contracte pullus, ita a Graeco παις pro quo mi dicunt Aeoles , formatur uenu λ contracte πωλ . Rectius tamen pullum formes a Graeco πιλλος de quo infra. Quod vero colorem terrae virginis seu pulla attinet, illam Cato rubricolam , Plinius ex testimonio Homeri nigrescentem ex
auro, alii rutilam appellant. Nec aliter sensit Josepus, qui istius modi terra Adamum formatum esse scribit; ο λάνθ ρωπ' ουτ
minit quoque Plinius lib. xxx I 11. cap. III. Pam regnarerat in
Colchis Salauces o Ebusopes, tu terram pirginem nauius plurimum argenti aisrique erui se dicitur in uanorum gente , ct alioquin velleribus aureis inclyto regno. In hac lectione conspirant plerique, nisi fallor, veteres libri, manifesto tamen errore, cum scribendum sit Salauces AEeta suboles Si Clementem Alexandrinum sequamur, terra virgo est ea quae Platoni v 111. de Rep dicitur terra figularis Philo Byzantius in scripto de septem spectaculis terram virginem vocat terram ilia motam, qualis est ea quae profunde effoditur. Multa de hac forsan non inutilia alibi a nobis dicentur, haec obiter monuimus, ut cognoscatur pullum colorem non esse atrum seu nigrum, sed vel rutilum , vel latiori significatu nigrescentem ex auro, ut habet Plinius, medium quodammodo inter coccinum muricem. Tale erat vellus ovium Baeticarum, unde est quod a Grammaticis pullus color accipiatur pro Hispano seu Baetico, quem lativum appellant.
Bederigera Quemadmodum bacchantes, ita quoque isti Cybeles semivir hedera olim coronabantur , testaturque id ipsum scriptor Etymologici magni, cum dicit Ptolomaeum Philopatorem dictum fuisse Gallum, quod coronam gestaret hederaceam, Moc το φυλλα κιμῶ κατεγχα ως οἱ μῖλοι. Sic lege. De hoc Ptolomaeo vide Justinum lib. xxx. In Gallis autem Cybeles non aeque erat per petuum
178쪽
1 o I. Vos s P Ons ERVATION Es, pctuum ut capillos hedera implexoshaberent ac in Bacchis, quae
nunquam sine coronis hederaceis orgia celebrabant. Nova mulier Perperam, ut puto, sic correxere, cum veterua, librorum lectio ut nota pro norha, ut jam aliis observatum. Sic supra, notho lumine luna. Lingui trepidantibus J Forsan strepitantibvi aut crepitantibus, nam sequitur cava cymbala recrepahi. Retineo tamen vulgatam lectionem, pro qua omnes stant veteres libria Linguis trepidantibus quamvis accipi possit pro cantibus tremulis, malo tamen communi sensu intelligere. Trepidant enim comites Attinis, utpote nescientes etiamnum citiid agant.
Rapida ducem sequuntur Galla pede propero Cum praecedat rapita, ineptum est addere pede propero. In melioribus libris scribitur propere pede, unde feci properepedem, id est properipedem. Sic sol
bant veteres scribere cita passim Lucretius ut consacere pro conficere, oceferari pro vociferari, confrangere pro confringere, Iu-yamodo multam Odo, pro plurimodo multimodo instatuit pro instituit, complura alia, quae omnia viri docti invitis libris antiquis e Lucretio sustulerunt. Α propereptae vel properipede, fit properipedare, quo usus Accius apud Nonium in Nitidant. Verum quia locus ille male admodum se habet, cinfeliciter illum emendare aggressi sunt viri eruditi, totum illum adscribam, prout inveteribus concipitur me aibranis. Nitidant, abluunt, dictum a nitore. Ennim Cresponte Opi eam secum advocant, eunt ad fontem, nitidant corpora. Accius Thebaide Quin id circeofonte adveniunt mundula , ni-ridantur vulgo pripedantur soni pedum Primo lege picam secum ad-rocant. Opicam id est, scam vel spurcam Ela immundam. Locum vero Accii sic constitue; auum de Dirceo fonte adueniunt mundula Nitidant dijugo properipedantum sonipedum. Piger his labante languor, Melius, Piger his labantes languore ocu-Ios sopor operit. Trepidantem eam recepit dea Pasiubeasini Bene inducit Pasitheam, quoniam Gratiae curas molestias sopire credebantur. Et in
179쪽
AD C. VAL nn Iu MCATuae M. et 7et est quod apud Hesychium Gratiae dicantur E'νδιαλεγινες non ἀ- δαλεγινες ut vulgo, quia nimirum faciunt ἔνδειν, id est ηαχόδων - ἀλεγεινα. Hinc quoque est quod nonulli eas Lethes seu obli Vionis fihas esse prodiderint, ut docet Eustathius quamvis hoc aliter possit accipi, quia nempe χάρος 2 se ει ὰ προδῶ μάλι- σκεται, ut loquitur Sophocles Eaedem, moi seu quoque dicuntur apud Hesychium, ideo, nisi fallor, quod gratiosi esse soleant
primi congressus. Porro Pasitheae nomen ex eo, quod omnibus,
quasi ex aequo, benigna sit haec dea, ideoque Somni coniux, qui
Cipse curarum sopitor. Eadem autem ratione compositum est hoc vocabuIui ac momme νη, quo usus Hermippus in jπωλω apud Pollucem lib. II cap. XXXm. ως tam mi νη κ κά πινα.
Sic enim in optimo meo libro scribitur iste locus. Rapida ne rabies utramque lectionem vetera exhibent exemplaria rabida rapida, sane utrumque χη etζω m convenit. Rabies .furor est in seipsum saevire, rapiditas vero notator παν--τινον ζ' τα Θους seu aestum&celeritatem affectus, quoad istiusmodi furorem concitabantur, qui tantus erat, ut ipsi quid facerent nescitent. Fervorem vocat Papinius Statius Thebaid. x. Sic Phyga terriscis genitrix Ida cruentum Elicit ex adytis, consumtaque brachia ferror
Sie sere libri veteres. Quae autem hic Statius consumta vocat brachia, illa Martialis lib. xi Epigr. de Antiocho tonsore, vocat orba; orba minus sari Iacerantur brachia cultris, Cum furit ad Phrygios enthea -ba modos. si rectius in veteri meo libro scriptum inveni, quam quod vulgo Isgitur Alba. Cum vero hoc loco describat Attin aestuantem quidem. sed tamen sine rabie utpote quae jam cessabat, ideo maluimus rapida fine rabie.
Patriam allocuta maesta est ita oce miseriter J ajesta Majestas,
180쪽
quomodo habet liber meus, e suo loco ad inarginem migrarat, ut saepe olent non intellectae voces, quia nempernai LiItantiquo more scriptum erat promasta est. Maestitiam vero Attinis, seu adolescentis istius, qui musica magna matris in rabiem actus semetipsum castrameta, multis hic prosequitur Catullus , nee dubitari potest quin maeror mirisinia, qui tale facitum sequebatur, immensus omnino fuerit. Hinc explicandus, ut puto, Martialis lib. D. Epigr. 1
Linum λ. Et Gallum timeo minus recenter L. Nempe propter gravem halitum, qui tantum comitatur maerorem.
Non assecutus est mentem hujus loci Turnebus Walii interpretes Ipse seipsum interpretatur Martialis cum alibi scribit; Non puer avari sectus arte mangonis Virilitatis Limna mare erepta. Maerentium vero anima quam si gravis, idem satis declarat cum dicitia Maestorum quod anhelitru reorunia Ut apud nivem ferarum J Sic in plerisque inveni libris, quae perperam mutata erant a viris doctis Notum Idae verticem ab Homero vocari Γαργαρ γάννιφαν. Ego mulier, ego adolescens J Subintelligitur sim, ut saepe. Itaque non probo lectionem caligeri, rescribentis, Ego puber, ego adolescens. Sub altis Phrygiae columinibus J Columina arbores interpretatur Turnebus, reprehenditur hoc nomine a Scaligero. Sed ipse fallitur, neque enim Latitium est sub culmine, pro in culmine. Si columina Phrygiae pro ipsis Phrygia accipias montibus, jam vivere sub montibus, est vivere ad pedes montium. Atqui hoc contrariuinsensui Catulli, cum nulla ibi nives. Rectius itaque Turnebus,. Sic vertices Idae pro arboribus dixit Petronius in halosi Troja .