장음표시 사용
201쪽
se prorae alveo , multum concitant spumae, ac propterea lentius procedunt. Aliter tamen putabat Vitruvius, qui existimabat per spumae raritatem celerius progredi naves. Verba ejus ex libro x. cap. LII, prout emendanda sunt adscribam. Etiam remi circa scalmos ropis religati, cum manibus impellunturi reducuntur, extremis progredientiabus a centro palmis, maris undis E in antibus impulsu vehementi; protruduis porrectam navem , secante prora ii luoris raritatem. In libris scriptis invenimus1stremam, quod in summam vulgo nautarunt. Os fecimus istum Ditibus. Sic sensus postulat, licet ratio ex parte tantum
succedat, ut in scripto peculiari de G πλοία ostendimus. Emersere feri Perperam haec de Nymphis latis marinis accipiunt interpretes, ac si illis feros vultus tribuisset Catullus Longe ille aliter sensit, ita quippe construi debent ejus verba Emersere aequorea
Nereides e canenti gurgite admirantes monstrum feri vultus Argo navem vocat monstrum fieri vultus.
Illaque atque alia viderunt luce Immo hoc solum die, non autem alia ημ-π κεινω, ut habet Apollonias. Itaque legendum Illaque hautque alta. Hoc nempe solo die mortales viderunt nymphas nudas novitate navigii e mari emergentes, quod nunquam alias contigissis dicit. Nutricum tenus Scaliger in veteri libro reperisse se testatur, iam crurum tenus. Ego in quibusdam exemplaribus scriptum inveni Um-blicum tenus Mera haec sunt commenta imperitorum hominum nescientium nutrices eleganter hic appellari ubera Nereidum. Sic quoque τῆθοὶ κοφοὶ a Graecis dicuntur ubera tutrices. Huic comtrarium est cum mamma ponitur pro nutrice, ut saepe cum alibi, tuin praecipue in vetustis inscriptionibus. Tum Thetis humanos non dest exit hymenaeos Haec non consentiunt cuin iis quae alii mythographi tradiderunt, qui unanimisere consensu affrinant, Thetidem invitam humanum adiisse conjugium. Porro quod dicit Nereum seu potius Jovem ipsum tunc sanxisse Thetidis Pelei nuptias id non sic debet intelligi, ac si nuptiae illae celebratae forent eo ipso tempore quo Argonautae mari se commisere, sed demum peracta navigatione cui intersuisse Peleum constat ex omnibus
qui Argonautica scripsere. Cum itaque infra dicit B qua
202쪽
193 I. Vos s OasERvATIONES, Vua simul optata finito tempore Iuces
intellige quadrimestri elapso spatio, tanto quippe tempore domo ab
suere Argonautae. Alii tamen ante Argonautarui tempora deam
hanc Peleo nupsisse scribunt, inter quos etiam Valerius Flaccus, qui in Argo navi depictos fuisse dicit Thetidis selei thalamos , Achillemque jam grandem puerum inducit. Haec discrepantia inde proculdubio nata, quod de tempore expeditionis Argonautarum non consentiant antiqui scriptores. Versu sequenti pro sensit, reposui sen-xit, quomodo in duobus vetustis exemplaribus scriptum inveni, unde liquet eam lectionem non prodiisse ex officina Pontani, ut credidere
viri docti. Qui simul optata finito tempore luces Adveneres Simul reete ponitur piosimul ac Libri tamen veteres habent Ut venere.
Deseritur Scyros Dicit ictam Thessaliam frequentasse domum nuptialem Thetidis QPelei, subjungit Scyron insulam, ac si ea stacsset in Thessalia, a qua tamen abest longistime. Sed vero sciendum licet Scyros non sit pars Thessaliae, a Thessalis tamen possessam fuisse,
utpote cujus incolae essent Dolopes, ut e Thucydide aliis coeli gere est. Paulo post pro eo quod est in omnibus antiquis exemplaribus gravinonisque domus , reposuimus Cranonisque domos, qliod cx alii notarunt, frultra reclamante Scaligero. Ac moenia Larissaad Sic rescripsere viti docti pro eo quod constanter in plerisque comparet libris ac nicenis alacrisea, aut Larissa, uti in eo est libro Per simplex quoque sigma ex primitur in veteribus Larisaeorum nummis apud Goligi uim in illis autem notandus mos Thessalorum , qui ut habet Suetonius in Claudion feros tauros per spatia circi agunt, in iliuntque defessos, ct ad terram cornibus detrahunt. Qui in istos nummos commentarios scripsere perperam exponunt delucta Herculis cum Acheloo. Sed neque recte vir magnus ad historiam Augustam, cor git verba Plinii Thessalorum gentis inventum essequo juxta quadrupedante, cornu intorta cervice tumos necare. Optime se habent haec verba. Primo enim ad equitantes insiliebant tauros, deinde prc mensis manu extremis corniuus sic intorta cervice in terram descendebant,d hac ratione porro instet acervi e tauros proste nebant
203쪽
AD C. VALERI ubi CAY ut Lun. I93nebant , uti etiamnum apud Mauros, Hispanos cilias gentes fieri solet. In Epigrammate Graeco πλεγμοι- άμμα de vinculo manuum accipiendum est. Nummi plane rem ex pluant Larisaeis vero peculiarem hunc fuisse morem, patet ex verbis Artemidori. Si retibus aut restibus pugna haec peracta fuisset , minus fuisset miran
Pharsaliam coeunt Retinuimus hanc lectionem, nam secunda syllaba et ambigua Corripit quoque eam Calpurnius in bucolicis Eit autem hoc loco regionis, non oppidi nomen, quod viros doctos fefellit. Magna heu tae pars sic antiquitus dicebatur, estque Pharsaliae nomen antiquius quam sit Thessaliae. Praeter Pharsalum alias quoque urbes in ea fuisse , patet ex Hesychi , apud quem legas βουκsλω, φαρσαλίιας πλις ἡ Θρακης. Recte vero dicit ἡ Θρακης. Nain alitiquissimis tempotibus hessaliam Boeotiam a Thracibusti possessam vi Thraciae accensitam tuisse jam alibi a nobis osten
Tincta tegit roseo conchylis purpura fuco' Conchylis purpuramus quam, ut puto, alibi legitur. Qtiapropter secutus sum aliorum librorum lectionem, in quibus erat conchyli pro conchylii Purpura nempe illaritiae tegebat torum genialem tincta erat luco conchylii Sic quoque locutus berenti Samonicus cap. XLI v. Pavara torretur conchylii perlita fuco. Sed MLucretiusv I. Purpureusque colas conchylii mergitur tina
Ciceroni in secunda Philippica istiusmodi vestes dicuntur conchyliatae Conchyliatis Cn. Pompeii peristromatis servorum in cellis lictos stratos videres Plautus Poenulo conchyliata tapetia vocat; Ut ne peristromata quidem aeque picta in Campanica, Neque Alexandrina belluata conchyliata tapetia. Hoc tamen loco cum in manu exaratis libris scriptum invenerim consilia tapetia adducor ut existimem Plautum scripsisse consiliata tapetia.
Quid sit consiliare docet Varro V eLL. Vestimentrum apudfullonem B a cum
204쪽
16s P. Nos s L OBSERVATION Es, cum cogitur consiliari dicimus. Non probo eorum sententiam , qui coniae iliari per c scribi debere existimant Fullones a saliendo olim saliares dictos fuisse notat Seneca Epist. xv, hinc saltus fullonius. Sed&alibi quoque apud Plautum in Sticho, annuentibus sere libris antinui scribendum videtur ;Tum Babylonica peristromata consiliata tapetia. Non consutaque ut vulgo. Quaerunt viri docti qualia fuerint belluata ii stare Alexandrinorum tapetia, quae Graeci vocant ζωωτα, ipρου θιωτα ἐλοοι S. sed qui rei veritatem adsecutus sit hactenus inveni neminem. Salmasius ad Historiam Augustam Malibi putat in vestibus seu peristromatis Alexandrinis, non belluarum tantum civium, sed .hominum imagines expressas fuisse, ac propter figurarum varietatem, impensius placuisse, quam vel Phrygia vel Babylonica peristromata. Sed vero longe id sese aliter habet. Tantum abest ut hominum effigies in Alexandrinis velis depicta essent, ut ne quidem
alicujus animalis vera in iis conspiceretur imago. Fabulosorum animalium & immanium monstrorum , qualia in India nasci mentiuntur Grieci, tantum in his continebantur imauines. Et sane aliter fieri non poterat, cum ab Alexandrini Judaeis texerentur, quos lex divina vetabat similitudines hominum aut animalium exprimere. Sed vero iisdem licitum erat monstra fabulosa pingere animalia, cujusmodi erant Cherubini QSeraphini, de quibus multi tam multa nugantur, ac si illa arcani& sancti quid continuissent, cum solius ornatus gratia monstra istaec acludatis construerentur, pari ratione ac ab AEgyptiis sphinges, cynocephali, renes , similiaque id genus. Porro quam Judaeorum plena fuerit Alexandria fatis docet Philo. Eandem eversis Hierosolymis praecipuam Municam propemodum Iudaeorum. sedem fuisse passim antiqui testantur scriptores, wadeo quidem ut afficinare audeam in hac sola, plures quam in tota Syria habitasse Judaeos. Velis autem lautaris tex Indis semper addictos fuisse Iudaeos e sacris constat literis. Magnifica Martificiosa peristromata quae in deserto ab illis faeta fuisse scribit Moses , satis ostendunt eandem eos artem Olim quoque in gypto exercuisse, ut merito ridendi sint illi grammatici, qui sero admodum ab Alexandrinis aut aliis populis florente Romana Republica artes polymitarias demum repertas esse tradiderea
205쪽
AD C. VAL Riu M CATu LLu M. I97didere. Ut vero clarius ea quae diximus patescant, cognoscamus Alexandrinos istos polymitarios Iudaeos fuisse, qualia diximus monstra velis suis intexuisse , sussiciat testimonium Alexandrini poetae, Claudiani inquam, qui lib. II in Euti opium postquam recensuit testudines volantes , cornutos vultures, aequora frugibus consita . delphines silvestres homines unctos cochleis , demum addit -- quidquid inane Nutrit udaicis quae 'ngitur Iindia elis. Manifeste hoc loco signantur Judaei Alexandrini, qui peristromata sua fabulosis istiusmodi ornabant monstris, qualia in Indis descripsere
Graeci, qui Alexandri praecessere tempora, praecipue Ctesias it videri possit , non aliunde quam ex Judaeorum Babylones inter Persas viventium tapetibus, istum pleraque istaec Indica hausisse portenta. Qtiod autem vestes peristromata attinet Babylonica , licet haec in eo discreparent, quod non pectine ut Alexandrina, sed acu perficerentur, horum tamen eadem erat ratio, quippe non veras, sed fabulosas tantum animalium continebant figuras , cujusmodi sunt grypes, hippalectryones similiaque monstra Hesychius I --λεκπυων τ ιεγκνάλ εγο υονα, ἡ τ καφόρονον ν ηις Περα - κα, ις ροῶμα M. In Babylonia nempe aliisque Persicae seu Par thicae ditionis locis complures vivebant Judaei, quorum proculdubio textrino istiusmodi prodibant tapetia, unde non mirum picitiiris insiginitas fuisse Iudaicis Aristophanes autem , unde haec hausere Grammatici, Medicos vocat istiusmodi tapetes. Verba ejus in Ra-nis, quae Scholiasta non intellexere haec sunt Ουχ ἱππ- λεκτρυονοις μοι A aio τραγελάφους απι αA , πιπι πιραπεὶασμ.απι πῖς Μηλοῖς καφου M v. Cum itaque eadem apud Egyptios Judaeos fuerit hieroglyphicorum ratio, nemini mirum debet videri, ut apud hos, ita quoque apuc illos caput asini aliorum animalium conjunctum termixtum membris, inter ornamenta templi comparuerit, iccasionem ca-
206쪽
scripto contra Appionem non pluribus verbis istam diluat calumniam , huic sussicere debet, quod istaec calumnia minus etiamnuin
Jud.eo , quam AEgyptios tangeret, utpote quorum templa portentosiis istiusmodi siguris plena, causam gentibus dederint, palam false sitis in illorum deos declamandi. Attarrhen ut e iisdem rebus non eadem omnes judicant , ita quoques olim reperti sunt, quibus
monstrosarum istiusmoui figurarum conspectus impense adeo placuerit, ut sine mora earum usus transierit quoque ad architectos, pulchrioraque viderentur nausea tectori , si fabulons imaginibus, quam verorum animalium formis ornarentur quod tamen damnat Vitruvius lib. um, cap. v. Verba ejus operae pretium fuerit adscrtabere; Sed haec quae a Peteribus ex veris rebus exempla sumebantur, Anciniquis moribus improbantur. Nam pinguntur tectoriis monstra potius, quam ex rebus finitis imagines certa Pro columnis enim flatuuntur calami, pro
fastigiis harpaginetuli stri uti cum crispis foliis tolutis. Item candelabra adicularumsustinentia figuras supra fastigia earum surgentes ex radicibus
cum volutis coliculi teneri plures, habentes in selim ratione sedentia sigilia, non invi etiam ex colicultis flores dimidiata habentes ex se exeuntia gilla, alia humanis, alia es arum capitibus similia. Haec autem nec stiuet, nec fieri possunt necfuerunt. De harpagine tulis mirifica viri do et fingunt, non minus monstrola, quam ipsum sit vocabulum. Cum WTurnebus in suis, nos in nostris libris scriptum invenerimus appagine oculi, quomodo etiam habet codex optimus eruditi&nobi-Jis viri Ioannis Cottoni, non dubitamus veram reddere lectionem;
pro fastigiis a propagine culi riati cum crispi, foliis Notum qui sint
propaginum oculi. Recte vero causam, quamobrem istiusmodi picturae imprimis placuerint, explicat idem Vitruvius eodem capites Quod enim antiqui 'mentes laboremo industriam, probare contendebant artibus, id nunc coloribus, ct eorum eleganti specie consequuntur : quam subtilitas arti cis adjiciabat operibus auctoritatem, nunc dominios sumtus efficit ne desideretur. Vide quoque reliqua. Hinc explicandus Petronii locus, qui tractenus interpretem non invenit, cum haud
procul initio sic scribit Pictura quoque non alium exitum fecit, postquam
207쪽
AD C. VALTRIuΜ Α Tu LLu M. I99 quam Egyptiorum audacia tam magna artis compendiariam invenit. Qui enim monstra pingunt, non egent graphidis peritia etiamsi artem delineandi non intelligant, pingunt tamen, laitis defccitam elegantibus compensant coloribus , efficiuntque hac ratione, ut quanto
absurdiores .magis deformes sint imagines, tanto majori sint admirationi Felicissimos pictorum metito dixeris, cum ipsa illis prosit
inscitia, utpote quibus impune peccare liceat, cum ea tantum depingant, hi sola placent deformitate. Recte itaque Petronius hanc AEgyptiam seu Iudaicam artem vocat compendiariam , cum Opu non habeat graphice scientia , cui boni pictores totam suam addicunt aetatem. Hoc quoque seculo non desunt complures pictores, si tamen
istoc digni titulo, qui hanc diligentissime frequentant artem, lac
sola victitent. Insignes in hoc pici urae genere censentur Ant verpienses aliquot, quorum tabuIae magna habentur in veneratione, apud fatuos praesertim. Haec licet forsan sussiciant, unde cognoscere possimus qualis apud Iudaeos picturarum rimaginum fuit ratio, nequis tamen objiciat vitem auream, quae Sanctum Sanctorum obumbrabat, velut veri alicujus rei imaginem, hoc quoque jam addimus , illam veram non reptiae sentasse vitem, sed multarum reruria monstrosam congeriem Testem si quaeris, accedat Plinius, qui lib. 37. . . dicit illam fuisse montem aureum quadrarum, cum cerviso leonibus 9 pomis omni generis, circumdata vite aurea. E vitium enim propaginibus
prodibant non racemi, sed poma, cervi Cleones dimidiati , forsan etiam asinina capita, porcorum molομου, talia denique Omnia, qta .ilia in supra memorato describit loco Vitruvius o qualia Iudaeis licitum esset Engere. Vitem hanc hortum , τερπωλὴν seu para illum idem significante vocabulo appellabant ud ei, quod omnis generis fructus Manimalia, sed monstrose provenientia contineret Forma hujus tecti, si tamen tectum dicendum sit, quod ita esset pervium per bratum, ut undique coelum ostenderet, similis erat pyramidi cui ablatus sit apex. Hinc facile intelligas locum Flori cum de Pompeio scribit Ierosolyma defendere tentavere Adaei; erum hac quoque θ intravit, vidit illud grande impia genus arcanum, patens sub auremi citio. Frustra haec verba vexant viri eruditi, quae jam imposterum nullo vel correctore vel interprete opus habent. Cum Pompeius ingrederetur terri plum, vidit Sanctum Sanctorum , sed penu
208쪽
aedem Jovis Capitolini transtulit Pompeius, jam plane patebat absque ullo tecto. Testem tibi dabo Dionem, Me illo iphilinum, cui affirmant templum Jerosolymitanum fuisse χotia & ἀνοροφον,
id est apertum, sine tecto. Sed haec quoque addo , cum plora Jovis in Capitolio fuerint te inpla , illud in quo Pompei tax auream lianc dedicavit vitem Jovis fuisse Fidii. Hic vel 5 lic id in Quirinali Malibi cultus fuerit, attamen etiam in Capitolio habuisse aedem docent Cicero Malii. At vero omnia in Capitolio templa consecrata Iovi Capitolino bello Marsico conflagrasse constat, verum eadem mox instaurata fuisse .hoc quoque constat, quamvis Romani scriptores ita de iis loquantur ac si eadem essent quae a Num ad aliis Regibus fuissent exstruct a, iunquam incendio periissent quemadmodum, Hebraeos veteres fecisse alibi monuimus, cum reliuionis antiquioris gratia de templo Zorobabelis ita loquuntur ac si illud ipsum fui flet quod aedificasset Salomon. Iam vero cum instauraretur hoc Jovis Fidii in Capitolio templum , a Pompeio eo translatam fuisse vitem auream seu tectum templi erosolymitant , ut credam facit Varro, qui lib. q. de L. docet tectum Jovis Fidii pei foratum fuisse. Sed quia verba ejus digna prorsus sunt, ut non uno legantur in loco ,
non pigebit ea adscribere. Sic itaque ille lib. q. de L. Nam olim Diovis o Diespiter dictus h. e. aer; ct dies pater a quo dei dicti qui inde dies, o dius ct divus. Unde sub dio ct Dius Fidius. Itaque inde ejus
perforatum tectum, ut ea videatur divum id es calum. Quidam negant sub tecto per hunc dejerare oportere. De hac vite accipientus est etiam Iuvenalis locus Sat. 6. a nemine hactenus intellectus, cum arboris Sacerdotes facit Judaeos: --- Cophino fenoque relicto
Arcanum uda tremens mendicat in aurem Interpres legum Solimarum o magna Sacerdos
arboris , summi id internuncia crii.
Ut vero ad Catullum redeamus, longe alia erat ratio Phrygionicorum, Lydiacorum4 Attalicorum peristromatum seu vestium, quae veras laturales hominum animaliumque exhibebant effigies, qualis
209쪽
addere possimus, sed commodior de his alibi sorsan dabitur dicendi
locus. Cum enim Catullus non effugerit multorum nescio an dicacitatem, an vero justam censuram, quod in descriptione veli hujus Thessalici modum excessisse videatur, utique nec nos culpa vacemus. si laboranti sua magnitudine vesti, longius attexamus syrma. Namque suemibono prospectans litore Diae Haec de Naxo aecipiunt interpretes, utpote quae ita appellata, vini optimi ferax propterea Baccho fuerit sacra sed vero si sic sentiamus, i gna oritur dissicultas Nasiali Naxon , quae est una ex Cyes adibus, adierit Theseus, longe nimis a via aberrarit. Quapropter rectius videntur interpretati illi, qui haec de Dia Cretensivim accipiunt insula, quae vulgo Standia appellatur, v Creta Athenas solventibus occurrit. At vero illa quomodo a io sacra esse potuit, cum nec vini, nec aliarum rerum sit ferax Huic sane convenit, de quo infra conqueritur Ariadna, Praeterea nullo littus solum insula tecto, quod de Na o minime dici poterat. Non fugit difficultas haec veteres scriptores , itaque hanc seu fabulam , seu historiam varie conati fuere exponere, alii quippe scripsere Theseum adiisse quoque Cyprum insulam, inde petiisse Naxum, alii alia prodidere, de quibus vide Plutarchum in vita Thesei Diodorus quoque Siculus complures alii in NaYo expositam fuisse Ariadnam scribunt, quibus contrarius Catullus, qui de Dia Cretensium haec intellexisse videtur. Utramque opinionem confundunt, qui Naxum in Creta collocant, miam Creticam , di Oham quoque Naxon fuisse volunt, ut Pindari Scholiastes, Suidas, alii. Sic qimque Eustathius ad A. δ Δία νησο et: τῆς Κρητης, i DNάξ' ληθ=1, ροι Διονυσω. Sane si
vera sunt haec quae de Baccho, Theseo inriadna memorantur, at terutrum necesse est, aut plurimum in mari errasse Theseum , aut Bacchum quaerendae Ariadnae gratia accessisse hanc desertam Cretensium insulam, ut sensisse videtur Catullus. Vide Schol. TheocHti ad Pharmaceutrias , qui quinque insulas Diae vocabulo insignitas en
Nec dum etiam sese quae sui tui se credit Haec est veterum librorum reaio, quam in suis quoque exemplaribus invenere Maligerin Achil-C c es
210쪽
ro I. Vos sI OB sp RVATIONES, les Statius. Quae pii reposuere, ea ut opinor, nollet Catullus pro suis agnoscere. Idem vero nostram agnoscat lectionem , Nec dum etiam sese qua ibit visere credit. Fluctu, sulis alludebat Nescio quare caliger maluerit allidebat, cum alterum usitatius elegantius fit, passamque sic loquantur optimi linguae Latinae auctores ut jam aliis observatum. Quin& Graeci quoque frequenter hac phrasi utuntur Moscho pulus mmo,
Tot te ex pectore Theseu J Sic quidem vulgo, sed nos reduximus priscam schionem quae in plerisque antiquis comparet Ebris ;- Toto ex te Thebea ,
Toto animo, tota pendebat perdita voce. Illa perdita toto pectore toto animoin tota voce, ex te pendebatd laeseu Recimum vero pendere ex aliquo. Sic Manilius lib. v. de fu nambulos Et caeli meditatus her vestiola perdet, Et perna pendens populum suspendit ab ipsa Sic enim constituendus iste Manilii locus Illa tempestate ferox quo tempore Theseus Haec est lectio librorum
scierum recte omnino, cum ut alios imittam , sic quoQue apud Ciceronem legamus u in temporu, quo die Liber tamen meus opti-
Illa tempestat feroxo tempore Thesera
attigit injusti regis Gortynia tecta Reduximus veterem scripturam Coryn a vel Gortynia templa, cum notum sit non ampliora tantum , sedci quaevis tectari domicilia dici quoque templa Cortyna vero, ut est in plerisque libris, more Latinorum, qui promiscue istis utuntur literis, ut contra Cnoson vocant Gnolum. Nec ipss hoc insolens Graecis, uti in multis videre est vocibus. Et sane videtur Gortynae nomen factum ex K αὐεννα , seu Κοι θεμινα ves Κα Hεμ νια. Gor