Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

231쪽

beri patris crinibus solutis versantur, angues ct in manibus 9 in capite gestant. Eadem ratione poeta fingunt Furias exemtos capite serpentes pro flagellis uti. Seneca Medeas Ingens anguis excussosonat tortus flagello. Idem alibi viperea verbera tortos angues appellat Furiarum flagella, Sic quoque Ovidius Ibides Tartareis sectos dabit anguibus artvi. Sed Virgilius AEn. I. Continuo sontes ultrix accincta flagello

Tisiphone quatit insultans, tortosque sinistra

latentans angues.

σνδετε Gλλοπ ερυξε , ἡ ἐφυγατούο τε LI. Vel . t ἐφυγματ πετρον, ut Attici solent Eumenidum tha lamos, quos Virgilius ferreos fingit, iste poeta facit saxeos. Dicie vero Furiam ira concitatam unum de suis capillis, id est anguibus exemtum illisisse saxo, lac ratione suum cruentasse cubile, hoc enim notat posem vel φυ - . Κολλοψ vero est flagellum , seu nervus , idem quod κοαυς aliquando σψ ψ, cum omnia haec vocabula ejusdem sint priginis, a θλα nempe, id est taurea seu corio bubulo Harum vocum ignoratio fecit ut cum alia loca, tum etiam verba D. Pauli in 11 ad Corinthios cap. xo non reste interpretes

reddiderint. Quo enim loco legitur; λθη μοι σκ&λοψ τῆ mρκιαθελο Σοι inepte vertund aculatim carni insertunt, sic enim redde

232쪽

.reddendum uerat, datus est carni meae angelu,satan qu vice agelli ca-fliget me. Ut autem apud Graecos, ita quoque apud Latinos pro-iniscue uti runtur pleraque ista flagellorum nomina, sive e loris, sive ex anguinis exuviis, live etiam e crinibus essent contexta. Itaque cirrus accipitur etiam proflagello apud Suetonium in Nerone Matriae ejus a veitice cirrus appositus est, cumoscriptione Graca, Nunc demum agona esse, , adere tandem. Non intelle ere viri docti hunc locum, cum quaerunt, quid agoni cum cirro Utique hoc illis non excidisset, si novissent cirrum etiam accipi pro flagello Martialis cirratam pellem vocat lib. X. Ep. LXII. adludim agit trum.

Cirrata loris horridis Scytha pellis Qua apulari Marsyas Celaneus Scythae , id est, lictoris olim enim Graeci Scythis utebantur carnificibus4 lictoribus, ut nos clare docet Aristophanes in Concionantibus, Pollux complures alii Theognis in Gnomis. A', ' αγε δὴ Σκυθα , κειρε ώμἰω, ' O Grinet κωμον. Ipsum hoc confirmat in mythologicis Hyginus, cum Marsyam ab Apollinc Scythae traditum scribit, qui eum flagellaret pelle locis cirrata. Quod autem alii Marsyam excoriatum, alii, ut Martialis flagellis carium prodiderint, id inde factum, quod ορ- - ωοοειρ ,

utramque habeat significationem , licet Pollux posteriorem hujus vocabuli acceptionem non probet, quae tamen multis adstrui potest exemplis Graeci et o καμους πλοκαμισας vocant , Qqui his caedebantur, πλοκαριιοεθωρ κιρ ΟεΘM dicebantur. Hinc intelligendus alius quoque Martialis locus, lib. ta, de Lalage, cujus dum capillos struit Plecusa comotria, uod in uno comarum peccasset annulo istiusmodi flagello ad animae pene deliquium caedi

tur.

Hoc facinus Lalage, speculo quod viderat, ulta est Et cecidit seris icta Plecusa comis.

233쪽

Ita habent vetustissimae Thuaneae metribrana , non sectu, quod per peram , ex male intellecto Juvenalis loco, de laceratis accipiunt co- iS. Saevas comas manifeste vocat flagellum e crinibus. Eodem supplicio in simili criti ine multatur Psecas ancilla apud Iuvenalem Sat. Vt, diverso tamen flagelli genere, taurea nempe ma deflagellis dicta sufficiant, unde co D plura veterum scriptorum loca, haud contemnendam , nisi fallor, lucem accipiant. Unum tamen antequam

desino addam , hoc nempe, in thyasis Bacchi MCybeles cantui harmonia inservi se istiusmodi flagellorum strepitus. adeo vero

grandbus utebantur flagellis, ut tubae instar sonarent, quemadmodun superius monuimus Mirum autem videri non debet olim CC si tum, cum etiam hoc nostro seculo Tartari Orientales , qui Seras invasere, tubae loco ingentibus utantur flagellis, quae in complureS norunt explicare spiras, quas dominia ita artificiose adducunt evolvunt, ut uno eodemque tractu tres successivo exaudiantur ingentes

sonitus Hoc efficere nequeunt Europaei aurigae, ne qui dem ipsi, ut puto, HiIpanici, qui tamen fortius quam caeteri flagellis insonare creduntur, ut ipote qui flagellis utantur longioribus , apud quos principes, nobiles viri artem aurigandi exerceant. . Longa istiusmodi flagra Graeci μαρθη γνας seu Παιο

, γνας απο τῆσμ αξ sisy, a gravi nempe quem edunt sono, appellarunt. Qtiam vis autem mirum hoc videri possit, est tamen v

rum,.quo longiora magis tenuia sunt flagella, tanto graviorem edere sonum. Sed uinon cujusvis est tractare longas tibias, ita neque longa flagella, quod in regendis istis magna opus sit arte. Porro licet ridiculum possit videri flagellorum facere harmoniam norunt attamen musicae periti, nullum posse fingi sonum , qui concentui aptari non possit. Denique quanta arte etiam si gella regi&gubernari possint, vel unus testabitur auriga Trajecti ad Mosam etiamnum ut puto vivens , qui quaecunque cantica flagello suo exprimit quam felicissi-mp. Talis etiam ante pauccs annos appulit in Angliam , qui id ipsum scite admodum praestabat: PlaVebant alia proceris 'mpana palmi J Proceris hic accipe prolonge extensis, ut apud Ciceronem, brachio procerius projectuvi, quasi quoddam telum orationis In antiquis marmotibus saepe comparent effigies habitus bacchantium&gallorum magna matris, pul-

234쪽

santium tympana, quae etiam supra capita erigebant , unde liquet quare Catullus dixerit proceris palmis. Notandum quoque quod ex iisdem liquet marmoribus, non plectris, ut hoc tempore, sed digitis percussa olim fuisse tympana. Alterum semper fuit barbarorum. Aut tereti tenues minitus aere ciebant P. Crotata intelligit. De horum variis formis, rotundis nempe, longis quadratis, aliquando ligneis, nonnunquam testeis, ut plurimum vero aereis, alibi diximus, quae hic non repetimus.

Multi raucisio nos subam cornua bombos' Mediolanens exemplar habet egebant cornua bombos. Cornua , id est , per cornua. Emere vero rectum. Utitur hoc vocabulo 'etiam Quintilianus. Est autem imprimis tristis seu flebilis cornuum sonus , utpote qui non homines tantum male assiciat, sed arutorum animalium ululatum provocet. Id non tantum in venaticis, sed cin quibusvis experire est canibus, qui sicubi cornu infletur, solent concurrere Mngas in se- tum ducere voces, ut vel hoc solo exemplo explodendi sint illi, qui putant bruta non assici musica. Idem vocabilium reddendum Propertio lib. III. El. m.

Nihil tibi si rauco pratoria classica cornu

Flere.

Perperam enim haec mutarunt viri docti.

Barbaraque horribilistridebat tibia cantu Barbara , id est Phrygia. Non a Latinis tantum, sed, a Graecis Phryges passim barbari &βαρἔαροφωνοι appellantur. Hipponax illos Σολοικους vocat. Κα τους Σολολους ψ λαζωγmρνωο φρυγας μὰν εἰς ιλητον ἀλοιτά ονῖς.

Σοοίκους recte barbaros interpretatur Diomedes nescio an alsas in Scholiis ad Dionysium Thracem. Sic quoFe Anacreon; ρο ν όλυκον θοθον. Tibias vero Phrygum esse inventum credidere plurimi e veteribiis, sane ipsum id confirmare videtur vocabulum. Non enim probo eorum opinionem qui a tibiis gruum aut aliorum

animalium dictam putant; proculdubio tibia dicta a Tibiis, id est

235쪽

Phrygibus , nam Tibia olim dicta Phrygia, ibit iidem qui Phryges. Hinc Tibi seu Tibini mos pro Phrygiis , albini sonitus

apud Nonium ex Varrones sonitu matris deum tonimiuribinos tibi nunc semivir -- Telestes apud Athenarum lib. xiv a Phryge gentis conditore repertas fuisse tibias significare videtur, , φρυγα τε κεκαλλιπνοωνοωλῶν ἱέρων βασιλῆα Α'ηδον ος μοσε πρῶτ' Δωνον ἀν&πιουλον μου νοαοπιολ- ο μάν, πνα μαly dc Jερ ιν αυροι ἀμφιπλεκων καλαμοις Male haec vulgo concipiuntur. ηορνα vocat tibiam, itaque&apud Hesychium ubi vulgo est βομCοι λασονας, Ω Τους , meo licet periculo legas βομ csλαηδονας, ιοι αυλους. Eleganter vero dicit Phrygem ae μαὶ in ιμο αν alligasse Liae It quoque locutus est Manilius lib. v. Hinc venient ocis dotes auraque sonantis Garrulaque in modulos dixersa tibia forma. Sic emendavimus hos versus vestigiadecuti optimi nostri exemplaris, qui habet horaque sonantis. Inepte vulgo legitur Boreaquesonantis. Sed lib. D. apud eundem, ubi de Theocrito arit, reducenda est vetus scriptura, quam temere mutarunt viri docti;

Nec tris si restre canit, perque horrida motivi Rura serit dulces musasque inducit in auras. Porro ut Catullus, ita quoque Lucretius tibiam Phrygiam vocat barbaram lib. I v. quo loco quaerit quare aliter sonet vox cycni, quam vel tuba, vel barbara sonent retrocita, sic enim vulso inepte legitur. Cum in toto Lucretio vix dissicilior occurrat locus, opera pretium fuerit versus ejus adscribere.

236쪽

Et reboat auctim retrocita barbara bombum,

Vallibus 9 vcri nece sorti ex Helicontis Cum liquidam tollunt lugubri voce querelam. Viri docti e suis libris complures producunt lectiones, quae tamen in antiquis non reperiuntur codicibus, qui in hac penultimi versus conspirant lectione. Et alidis necti tortis ex Helicoriis. Itaque non dubitamus, quin sic scripserit Lucretius ;. Et reboat raucum Berecynthia barbara bombum, -Et validis cycni. torrantibas ex Heliconis, c.

Ex Helicone nempe cum alii torrcntes, tum quoque ipse Helicon a mnis profluit Berecynthia barbara, id est tibia Phrygia: αὐλος Βερε -κ I , ut habet Hesychius in Βερεκαυτα3. Hinc ερε ι - ,

βρομον apud Sophoclem. Quare autem Phryges Berecylites dicantur, si causam quaeras, Millarn quoque expediam Phryges eri lilyrico in Macedoniam' luaciam Meginia Asiam transiere. Prius dicebantur Βουγοι, ut ex Herodoto,is aliis constat. Sed vero iidem dicebantur Bowγες, Βουκες, Βωγες, ρογρες, Boia ς θεκες, Βρογανὶες ερεκ- ς, ut ex Strabone, Hesyclito, Stephano, Eustathio Maliis compluribus .cognoscere est. Hinc Bωκ', Phryx, stultus, barbarus. Hinc quoque Βρεκ αυδα δε Βερέκε θοι Hesychius, Βεηρεκε θων , νοητων Ita legendum esse docet litetarum ordo&Aristophanis Scholiastes, Suidas. Hic qualis flatu placidum Manu exarati habent N ualis vel .E-

realis, unde fecimus Ac quali. Hori scans ephyrus proclivas incitat unda. Homerus , ex quo haec habet, vocat φυκα, θαλαασης Eustathius interpretatur γολοκ Mοι, κωφον κύμασθε Πνια χῖ αθν. Sed rectius Flem καχλα-

237쪽

AD C. VALERIuM CATu L LuaI ars ξον Aristophanis Scholiastes; σολοκυμα, τη κθλούο κυμα, ο πι τυφλον ζ το μη κοκαλὰ/ειν. Idem vero est surdus caecus fluctus, Minde exponendus Hesychius, cum dicit τυφλον seu -- cum , etiam accipi pro surdo. Surdi vero seu caeci suctus fiunt in altis maribus, antequam tempestis oritur, priusquam undae rumpuntur. Nam in litor iis, etiam cum est malacia, fluctus saepe non silent, quod in vadosis locis aqvie subinde frangantur. Itaque recte Hesychius κυμα κα παῖ interpretatur τήμη ο-m, in . α χο μένω λεγε θου BM. Graeci quoque vocarunt σκωληκα istiusmodi fluctus, quod tanquam vermes leniter cline sti epitu procedant. Hu- sychius ρλοκυμον, ξηραν Κολοκυμα, τοτυς λον κυμα, οἱ θ

dem in Σκωληξ Κολοκυμον est locus vadosus aqua destitutus, cujusmodi sitiat Syrtes. Notandum enim nomisia quibus 9λ S, accedit, notare res aut aliqua sui parte truncatas, aut truncas mutilas

toto corpore, quales lint nani pumiliones, similiaque hominum Manimalium itantarum compendia. Sic Bruti pusionem Ἀλοπαιδίον vocavit Martialis. Nam quo loco in Apophoretis legitii Bοουτουσσαι , in optimis Thuaneis membranis scriptum invenimus

B pova OUICULO PEDION FICHILE , proculdubio pro

Βοκτου κολοπωλον fictile. Aliquando tamen etiam contrarium sit , ut κρολον pro inagno accipiatur, ut in Sλοκlρυων , inde est quod κολοκυμον nonnunquam interpretati sint magnam maris agitationem , illam nempe aiae fit sine ventis, quam Orio rein.esto puto expositionem Latini flustrum appellarunt, quod Terinllianus in Pallio interpretatur temperatum maris motum medium inter tranquillum mare quod decumanis assurgit stilaibus. Itaque non acquiesco sententiae Festi, qui flustra exponit, cum in mari u triti noni moventur quam Graeci μαλακι vocant. Ipsum repugnare videtur vocabulum, . nisi Niciamus fluit radici de aestu maris in litoribus, qui contingit e tiana cun medium mare est tranquillum Talem maris agitationem Euripides in Hecuba vocat κλυδωνιον , tanquam minutam tempesta'. tem Scholiastes eius exponit τηκυμα τῆς θαλαμης, SQ;.τω i αλιο ἐίλας ου ς ε n κλύ di . Sed rectior, ut' diximus, in Ff 3 terpro'

238쪽

13 I. Nos s L OBsER ATIONE S, terpretatio, si flustrum accipiamus de fluctuatione maris sine vento, quae ,λ tranquillitas dicitur. Nam ut recte monet Eustathuas duplex est γαληνη, 1 με τι κα Soρεθῆναι τα κυμαὼ τε λεον, η - παχυαχθι τι α νεμον. lustri vocabulo utitur quoque Lucretius lib. , cujus versus ita concipiuntur in vetustis li

Nec turbida ponti AEqttora debant naves ad axi virosque; Sed tensere incassum frustra mare sepe coortum Saepibat, levite rue minas polebat inanes. Unde secimus, Sed temere incassum flustro mare sepe coortum Saevibat, leviterque minias ponebat inanes. Quod autem non distinctius de harum vocum significatione locuti sint

veteres, id mirum videri non debet, ut enim nunc ,ita quoque olim rari inter scriptores fuere, qui res maris exploratas habuerint. Quotus quisque enim hoc nostro seculo non existimat, cum venti maxime saeviunt, tum quoque maxime concitari maria Attamen recoeti nautae sciunt cessantibus ventis , are esse undosius , quam iisdem etiamnum fiantibus. Quin Mamplius dico, saepe in Oceano contingere, ut ventis immaniter furentibus , maria instar soli constrati sint composita. Cessante vero flatu adeo immanes adsurgere fluctus, ut omnia naufragiis impleant. Nec obscura hujus rei est ratio Vento siquidem fiante cumulantur aquae quod difficulter tarde fit quidem quanto magis cumulantur, tanto segnior fit motus. At vero aquis ad prius redeuntibus libramentum , cum per declive labantur, tum vero velociter moventur descendunt ita ut quanto major factata accumulatio, tanto postea major ingruat tempestas. Verum id esse mani. sesto claro alibi docuimus exemplo.

Aurora exoriente vagi sub lumina soli J Vagis nempe dispersis ignibus sol comparet iis, qui eum ex Ida, Casio, aliisque excelsis

239쪽

Α C. VALERIuM CAT 'L II montibus aurorae tem pine orientem contemplantistit in iis, quae ad Melam scripsimus, satis a nobis ostensum Vulgo inepte haec interpretantur. Procedunt leviterque. sonant pla ore cachi id Libri veteres liabent, lopher resonant. Unde fecimus leniis resonant Cachinnos vero etiam undis tribui jam observatum est multis. Sed & plangorem mari adscribunt non Latini modo, sed Graeci, idque ais1λαζειν,quomodo Sole dixisse pro Imητώ, vel τλήμων notat Aristarchus junio in canonibus. Hinc dicta Planctae insulae seu scopuli potius, perpetua nempe maris percussione, non quod erraticae sint aut suerint, ut vulgo fabulantur. Nec plaga tantum, sed& πελαγ quoque hinc nomen accepit, in πλαγια, cum novi κροταλα, ut exponit He- sychius. Dorum nonnulli pro meaeo dixere πλαδω, unde Latinum

plaudo.

Ad se quisque vago Aspim pede discedebant Nescio quare caliger

maluerit se, cum alterum longe rectius sit. Cicero Miloniana Atque illo die Aricia rediem divertit Clodius ad se in Albanum. Princeps e vertice Pelii Advenit Chiron Ad pedem nempe montis Pelii prospe Sepiadem promuntorium celebrata tuere istae nuptigeri ut plerique fere testantur veteres. In ipso autem montis vertice habitabat Chiron Centaurus id est eques Thessalus, quem patrem Thetidis fuisse existimavere nonnulli. χειρωνίδας α κως Oct Callimachus hymno in Delii m. Domicilium hoc Chironis Elymologici magni auctor vocat ἀυlουονα ες αν , quod in montibus degeret, οικη0 εχων γυ κην, specum nempe, cum aliis, tum quoque medicinalibus instrucitissimam herbis, ad cujus exemplum apud Pergamenos antrum construct tim fuisse veri simile est, 'Mipsum Chironi consecratum , cujus tholo salutares nam generis herba suspendebantur, ut canit Statius in Sote: iis pro Rutilio Galyco Florente Graecia supererat etiamnum specus in quo Chiron habitasse credebatur. Dicaearchus in descriptione montis Pelii; Ἀασοις c δορος ς is ρυφης πηλαμον νῆ ' καλείρονοναμ νιο , . Διος A'κlcra ου ἱέ,-ν εφ ο ξ κω oc via Di si το ἀκμ ιυοτέον stυμα να

240쪽

stagniciato hac tenus in edito, dicit ac Peliun habitasse quod iuuat minum genus, qui se Chironis posteros me actas ent,quibusque solis ex haereditaria experientia nota essent vires plantarum istic provenientium , ad diversos facientium morbos. Aura parit flores tepidi foecunda faron, De cecunda hac aura diximus nonnulla ad carmen nuptiale de Hespero Carere dicitur hac aura flumen Anaurus , quamvis ipse in Thessalia, unde conficitur ripasin agros huic fluvio vicinos esse stiriles. Inde credo factum ut Ericam Anauri filiam finxerint veteres Hesychiusi'υκη θυ Στηρ τοῦ 'νιωρου. In sterilibus utem locis nasci ericam, notum est o-

Hos indifllhctis plexos tulit ipse corolli. Cum id deorum suctit con

vivium , cu noli oni nibus numinibus eadem conveniant coronamenta,

scribendum omnino fuerit in distinctis Iovem esculo, Miner vana olea, lauro Apollinem, Venerem myrto, Bacchum hedera , coronari notum est. Pari ratione Parcis quercus, Furiis narcissus, picea Vulcano, Cybele pinus, Herculi populus, Dioscoris arundines, Marti gramen lalia aliis conveniunt diis Attamen cum Chiron non vi deatur fuisse ι φιμο πυκν seu coronarius, cum id muliebre seu puellare potius fuerit officium, matullus loquatur de Crnatu a dium, non de coronis convivalibus, retinendam censui lectionem vulgatam. Sic quoque supra fasciculos florum qui indistincte in calathis exponuntur corollas appellasse videtur, Mihi floreis corollis redimita domus erat. Attamen etiam de coronis recte hic accipi possit locus Athe-1mis enim lib. xv meminit o φάνων χύδην τε πλεDάνων. Porro montem Pelion, non odoratis tantum plantis , sed N lotibus abundare testatur quoque Dicaearchus, ες δ' G αυτω ψάνν ταναοικια καλουμενοι λεινα ' λυχνί ς. Quin Pelethronium montem , . qui est velut pars Pelli, sedes alior uni erat Centaurorum floribus aut herbis dicitum volun Grammatici Hesychius; IIε ρονιο