Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

221쪽

AD C. VALERIuM CATu LLu M. is similia, quae licet extendantur, sibi invicem tamen adhaerent, caegre avelluntur. Sed quandoquidem compertum pleraque glutinosa non mia in longitudinem, sed in latitudinem etiain sine ruptura multum posse extendi, cujusmodi sunt res omnes flexiles, veluti ligna, utpote quae riptu e nervis constent, cruda praesertim viridia biscoso etiamnum huniore distentas hinc quoque facitum, ut secundaria significatione , ad res quae sine ruptura multum inflecti possitit, ista transierit appellatio Clarum itaque quare remi dicantur lenti, utpote qui e viridi ut plurimum fiunt abiete, ita ut sint maxime flexiles, id enim si contant, praeterquam quod ficile rumpantur,

etiam minus crunt apti ad promovendam navem. Non itaque ex toto

satisfaciet , si quis lentos interpretetur impliciter flexiles, cum multae res si ut flexiles, quae tamen non sunt lentae, cujusmodi sunt cera, plumbum, aurum similia, quae inflexa non redeunt ad priorem situm, ideoque auctilia potius quam lenta dici merentur. Reliquae siginificationes quas Nonius Malii rocensent, hinc fere tranflatae

Rint, cum ad alias res tum praecipue ad mores, ut cum lentus accipitur pro patient, placido , ducta similitudinem flexilitate viminis, ut in illo loco Ciceronis seu cum publica injuria leni tulisset, suam non tulit. Et in istoc Lucillii Magniti trico fuit nummarius, solvere nussi Lentus. Sic quoque aec piendus locus Petronii de Quartilla;

Me quoque ad idem 'ectaculum lenta manu traxit. Quum vero eadem

vox usurpatur pro molliri duro, pro remisse Mintento seu acri, militudinem tum quoque a ligni natura ductam esse existimo, in praesertim ab arcubus inalistis, quarum brachia cornua molliten

leniter adducuntur, eadem vero relaxata ad priorein redeuntia statum sertiter vehementer percutiunt hac enim virtute a mecha

nicis commendantur praecipue haec organa, sis cis να- simul βαρυτονα, fuerint. Simili udine. h.iceleganter utitur Sappho apud E- tymologici magni auctorem in voce Aβακη quae mitem&trail-quillum significat. --- Σαλαπις si δε μm rim2cisis τοὐνογγόνων αλλ' ἀβακῆτα φρε, εχω -- Dkit se non esse vindictae cupidam, nec mutilam repercutientium

222쪽

machinarum , sed pacato esse semper ingenia. Παλιλα οργα, να idem quod Ταλιν τris τοξα. Aliud sunt αλινὶονοι τοξιι,

quam vocem Vulgo noni tellectum exponimus in belo icis no1tris.

Lentum vero cum frigidum reddidit Nonius ut in illo Virgilii;

Noctu lentus non de=cat humor,

id accipiendum de illo humore , qui sera admodum nocte cadit, iste enim frigidus, cum , qui statim post occasum solem cadid, sit tepidus Apud Propertium lentuna volunt significare durum, Quae tellus sit enta gela. Verum id omnino insolens. Malo lentam hic interpretari lubricanti

Nam sane quas γλικαὶ , easdem quoque lentus continet fgnificationes, cum ejusdem , quod mire e , videantur esse Originis. Αολια

enim γλί ac γnc unde glus, glutis in glutinum hes γλισχε -

ροὰωγλισχροc. Sed vero neglecta priore litera, ut passim dixere etiam λις, λια χαίρο, set quod, latius λει . Pro λίγάColes dixere λιFo unde λ,Ο- Α λίν seu λει' est υνυ de λμῶ levio, unde Ietus cientus λει-loe. Praeterea nullo litus sola insula tecto Non probate So. Corrige a Praeterea nullo litus solum insula recto. Notum illud Ciceronis Metellus, non homo, sed latus, atque a Pr, O solitudo mera. uam justam a divis exposcam prodita multam J Pacuvius Iliona; Di me etsi perdunt, tamen esse adjutam expetunt, Cum , priusquam intereo, statium uic cendi danuntihiulia manifeste hoc loco non de poena pecuniaria, sed de divina a cinitur vindicta. Ideo mox subjicit multantes vindice poena Supratamen dixit multari talento Sarius pro qualibet maena poseum reperitur. Varro apud Nimium in ruprdus Andromeda vinctuo proposita ceto non debuit patri suo hoministupidissimo in os stuere multam. Vulgo legitur vitam, Hlo omnino sensu. Lucretius lib., cum duit diluvio

223쪽

quod multa dignum sit;

Humor item quondam coepit superare coortus,

Ut fama est, hominum muli a quando obruit undis. Perperam in vulgatis exemplaribus invitis libris antiquis urbes reposuere pro undis. Quare facta virum multantes vindicenen, Sic quoque apud Aristophanem Pluto ne ius in malam partem accipiuntur. Sed&Menander γε ργω , ν παs λάαν, - μάχους. Eumenides quibus anguineo redimita civillo Legendum anguino, ut libri meliores. Ab anguis enim est anguinus, non anguineus. Ineptii mi est putare ut a sanguine est sanguineus, ita quoque ab angue formari posse anguineus Male itaque apud Ovidium tristium 1 v. Et via. Gorgonis anguine cincta fuisse comis, reclamante metro lanalogia. Perperam quoque apud Tibullum lib. III. El. Iv. Nec canis anguinea redimitio terga caterra, cum proba sit veterum librorum scriptura, Nec consangmne redimitus terga caterra. Idem error apud Plautum, Columellam Malios. Frons exstirantis ρωοrtat pectoris iraιJ Non damno hanc lectionem . liber ramen Mediolanensis, caeteris emendatior vetustior, aliam exhibet, in eo quippe legitur, pomat pectorum n. Ut enim postponere, postvidere is postputare, ita quoque post portarerecte potest dici Anguinum enim Furiarum capillitium a fronte quidem gemninare incipit, sed tamen divae istae credebantur capillos suos καὼνωδοιν, seu postergare. Et sane in antiquis marmoribus ita saepe expressae comparent Furiae, aperta facie occipitio vero horrente anguibus retro in directum tendentibus. - Hinc Claudianus de Α--- obsto

224쪽

- obstantes in tergum repulit angues . rerique humeros errare dedit.

Annuit in picto caelestum numine rector Invito legitur in melioribus libris, rectius, nil fallor ἐκων ἀεκρνῖγε θολω , ut habet o-iDerus. Numen enim hic pro nutu, ut passim Caeterum longe aliam referunt causam Diodorus Siculus, Plutarchus, Pausanias alii, quamobrem mandatorum Egei in expandendo velo albo oblitus fuerit Theseus, illi quippe vel moerore rapta a Baccho Ariadnae, vel laetitiam, partam de Minotauro victoriam , hoc contigisse scribunt. Sed si non verior, at certe elegantior magis poetica est Oausa quam hic reddit Catullus, cum id accidisse dicit, propter ilia missam a Jove tempestatem , qua terras, maria & ipsum quoque commoverit caesum, simulque praeceptorum Dei memoriam Theseo excusserit. Jovem vero nutu suo tempestates ducere S ipsa quoque sidera

concutere, Otum ex Homero omnibus. Idem moto throno efficit Iuno cujus contra risus seu μειλασμια, serenitatem malaciam

inducit. Hinc Eis κυλm Zc dictus possit videri, utpote qui

Omnia supercit: temperet. Sed vero cum apud Hesychium inveniam mκυκλίδ' , potius existimo legendum esse ἐπικυλικίλ'. velut calicibus p rectus Notum enim primos ultimos calices Iovi fuisse dicatos quamvis hic mos a bibonibus alrquando variatus fuerit. Quomodo tinc tellus atque horrida contremuerunt Veterum librorum auctoritatem secuti sic rescripsimus, cum prius legeretur; α' sunco tellus. In sequenti versu ex iisdem libris reposuimus, concussuseque micantia sidera mundus, non concussitque nequeenim mundus, sed nutus Iovis concussit sidera.

Sospitem O ereptum se ostendit sere portum J Ne haec quidem est sincera lectio. Monet Achilles Statius in vetusto libro scriptum se re periste, Sospitem erectum, quomodo nostrum habet exemplar. Noli dubitare quin sic scripserit Catullus; Sosipitem Erechtheum se ostendit visere portum. Recte dicit Erechtheum Thesei enim temporibus portus Piraee nec dum

225쪽

ΑD C. VALERIu MCATu L Lura QI7 necdum irae ei nomine agnoscebatur. Supra vero cum dicit elisoribus Piraei, ex sua persona loquitur, aut est prolepsis nisi existimare malimus litoribus Atticae id nominis adhaesisse, antequam portus sic appellaretur. Attamen Plutarchus Malii testantur, non ex Piraeeo,

sed ex Phalero portu Theseum solvisse. Reddite in extrema nisper mihi ne senecta J Unico verbo exprimitur a Graecis αλυ di, Carbasus obscura dicatserrugine Iberi Recie habet liber Mediolanensis; Carbasus obscurata di et ferrugin. Ibera. Dicet pro indicet ut saepe alii, Mipse quoque Catullus, Quos itidcisis

Cameri mihi dicares. Ferrugineum autem quod attinet colorern , ille luidem est funestus, non tamen niger, ut viilgo ex illimant. Recte Nonius caeruleum interpretatur. Si ipsum specties vocabulum, aliterser an senties, cum ferrugo rubigo idem videaturo tamen rubigo

minime sit coerulea. Sed non semper ad primam naturam aut Originem revocandae sunt vocabulorum significationes Ferrugineum Omnino pro. ferreo posuere veteres. Quia enim ferrum optimum, quale est Hispanicum, cum recens est colorem habeat caeruleum, ideo ferrugineum laceruleum oro eodem accepere. In hac significatione conspirant plerique antiqui, ut cum non violas tantum hyacinthos ferrugineos, sed .coelum cum nullis tectum est nubibus , militer ferrugineum appellant. Recte itaque in optimis glossis Wρφυροφάλπινα, ferrugo. Sed vero cum in iisdem glossis serrugineum exponitur υάλινον χρῶμα, id non satis recte se habet, cum vitrum licet arte aut longa coctione omnes admittat colores, natura liter tamen nullius sit coloris. Itaque proculdubio υάλινον in υσγινον mutandum. Porro funestum hunc colorem Graeci plerunque φπιον κυάνεον vocant. Saepe quoque ab iisdem dicitur αλι , πελλος Ἀαλιλος seu χλιονος, vocabulis ejusdem originis, siquidem ab argilla seu terra figulari aqua macerata nomen traxere. Hinc οι πόλλων Theocritus vocat ovem, quae istiusmodi coloris pellem

haberet. Recte omnino id accipit auctor scripti de dialectis; λαν

226쪽

λίαρμα καλλο Sic legendus locus ille vulgo corruptissimus. Hic ipse quoque color est quem Romani pullum vocavere de quo superius egimus. Illud quidem negari non debet, vocabula haec aliter alitesque nonnunquam accipi, pro diversa Minaequali colorum temperie mixtura diversimode quoque afficere oculos in eo tamen conveniunt, quod pleraeque istae species ex rubro nigroque componantur. Cum vero plerique Graeci Romanique scriptores vestibus lugubribus istos quos diximus assignent colores, qui tamen specie potius quam genere inter se discrepant manifeste satis apparet quantum peccentilli qui veterum lugubria nigri semper coloris fuisse existimant. Error tamen hic adeo invaluit, ut ubicunque apud veteres scriptores vestis spmci aut κυανέοι, aut denique apud Latinos pulla vel ferruginea

Occurrat, non dubitarint atram aut nigram interpretari. Est quidem verum atris quoque indutos fuisse veteres in magnis luctibus , honoratior tamen, ut nunc ita quoque olim erat habitus pullus aut ferrugineus, qui nec purpureus, nec niger, sed inter utrumque medius esset. Ilitus modi colorem vulgo violaceum aut pavonaceum appCllant, quali etiam

hoc nostro seculo nonnulli reges iterique purpurati Romani in luctu

utuntur Morem vero hunc, ut nempe honoratiores purpurae ni orae aut

ferruginei coloris veste in luctu utantur, ab antiquis esse translatum , colligo etiam ex loco Varronis apud Nonium in Anthracinus. Propin- qtra adolescentula etiam anthracinis proxima amiculo nigello, capillo dimisso sequerentur lectum. Sic lege, non luctum. Est autem anthraciunus color, non penitus niger, sed qualis solet esse carbonum non extinctorum in quibus flamma Mardoris etiamnum supersunt vestigia. Licet autem Varro anthracinum a nigro distinguat, Nonius tamen simpliciter nigrum interpretatur, more tralativo, quo iurpuram nigram byssum similiter vocant nigrum Italis sane colorullsus est bigio, uti quoque Galli panem nigrum vocant panem bisum, ventum Circium , quem Graeci μελαμ ἔορε ρω seu nigrum vocant boream , pari ratione ventum bis eum, seu rent de bise appellant. Sic quoque aquilo dicitur niger, quoniam illo flante atra fiunt maria.

Non enim ab aquila, sed ab aquilo, id est nigro colore, sic dictus Hinc

227쪽

Hinc Virgilius -- fluctusque atros aquilone secabat. Quod tibi si sancti concelserit incola Itoni Recte se habet hic locus, nam oppidum hoc dicebatur u τωνδε I ων ω ων , , estque

utriusque generis, ut complura alia Thessaliae oppida, quae α σεν-οὐ cla θηλυκαῖς proferuntur, ut ex Strabone, Stephano&Eustathio constat; itaque non recte fτων in τοὐν mutant viri docti. Ab tono Ampnictyonis filio nomen accepi si scribunt Pausa nias Scholi alte Apollonii latii. Omnes in eo conveniunt ex hoc Thessalico oppido cultum Minerva Itoniae transiisse ad Athenienses. Plurimum vero falluntur viri docti, cum de hoc Itono heroe accipiunt locum Lucani lib. I. Primus Thesilica rector tessuris Itonus In formam calida percussit pondera massa, Fuditis argentum flammis, aurumque moneta Fregit, ct immensis coxit fornacibus ara.

Nihil tale de Itono suo prodidere Graeci scriptores. Omnes illi qui

primi nummorum usum apud Graecos introduxisse creduntur, nemorantur a Polluce libro Ixcap. I. Locum ejus insignem, sed mirifice corruptum infeliciter admodum a viro magno, in libro de usuris tentatum, Ope optimi nostri libri integriorem emendatiorem adscribam. Τάχα o ιν πις φιλοπιμον εἰνα νομίζοιή την in τοὐνομιίσμα, λογον mγειν, τε Φεισων οὐτ' - μιγε-

τι φρυγ G 'γαμ ε χνον Κυμοπιων βαMλεως ,ειτε θηνωοις 'ν χθονι - Λυκ' , ω Λυσοὶ καθά φηm Ξενοφάνης, ira Nάξιοι r bis 'γλαοθενους οξαν Quam Δημ.οδικην hic vocat Pollux, illam Heraclides in Politia Cumaeorum vocat Eρμ ολκην Lycus vero iste Atheniensis, fuit Pandionis filius. Nullusti autem hic vides recenseri Itonum Corruptus est profecto Lucani locus. In veteribus libris scriptum invenias Ionas. mnjno legendum Panos vel annos, utroque enim modo scribitur.

228쪽

νοι λεγου s. Vide reliqua. Apud eundem Hesychium alibi legas

Et συνI'αννοι, quomodo de Ephesiis locutus est Antimachus Romani antiqui qui non solebant iteras geminare vocavere Ianum. Illum vero primun aera signasse docet quoque Macrobius Peregre

mari in Italiam advenisse scribunt complures , distinctius Plutar chus in quaestionibus Romanis, qui Ianum ex Perrhaebis, isti autem sunt Thessalici generis, ad Italos pervenisse testatur. Hinc quoque est quod in nummis Thessalonicensium anicaput appareat. Quod

vero de nummis scribunt Athenaeus Eustathius, tales complures hodie quoque occurrunt, in quibus ex una parte Jani facies, altera vero rostrum navis apparet. Quam autem vetustum in Lucano hoc sit mendum, patet ex Cassiodoro qui lib. III. Epist. xxxi, similiter

lagi Ponas. Qua nostrum gemis ac sedes defendere; ret Ita intempestive pro sus reposuerunt viri docti, cum plerique libri habeant mi, non stetu. utique Catullus sic scripserat , sia nostrum genus ac sedes defendere rechthei. Similem errorem paulo ante sustulimus Athenienses licet clodriadae, Necropidae laenique Thesidae dicerentur, nullo tamenaeiaque ac Erechthidarum cognomine gavisos fuisse, propter Erechthei regis sanctimoniam, monet Eustathius ad B Iliad. Hinc est quod Atheniensium populus pius vocetur Lucretio, hinc quoque passimo, μι γ E'ρε κ aut etiam absolute σῆ iιοψ.N'tandima enim ut η πολις de Athenis, ita etiam vii et accipi de Atheniensibus. Est Tero enallage defetidere, pro defendit, vel potius ellipsis, ut sit intellia

229쪽

Ferox morte Thesei L Male haec exponit Muretzs, nec melius alter, qui Marte legendum censet. Sic construe, ferox Theseus inurelia

sus tecta domus quae Iunelta erant morte paterna.

Qua tum prospectans cedentem vi a carinam Veterum librorum lectionem reduxi; areae tamen asipectans cedentem cuncta carinam. Licet procul abesset Theseus, utpote jam ad suos reversus , illa ni hilominus, in iramin rabiem verso amore, tota in eo erat, ut maria prospectaret, diras imprecaretur Theseo. At parte ex alia florens politabat Pacchus J Vetus lectio habet, si pater ἐπ alta, quod non erat mutandum. Ex alia, id est, ex alia par

te, ut passim optimi quique loquuntur scriptores. Cum figenis Silenis Silenos priecipuos esse Nysaeorum testatur Diodorus Siculus lib. III. Is vero Nysam collocat ad Tritonem fluvium in Lybia plures tamen Nysam seu montem, seu oppidum A rabia aut Indiae adscribunt. Hinc Nυ Φει , seu Nysigenae, quo ivocabulo usus quoque Ovidius libri, ubi de Adoni agit. Per juga per silvas dumosaque saxa vagatur

NUigenuni, vestem ritu succincta Dianae. Ita enim legendum esse hunc locum facile perspiciet, si quis veterum librorum scripturam consulat. Pars e divolso raptabant membra iuvenco caligeri suo codice sic reposuit, cum alii plerique veteres libri habeant iactabant, rectius omnino. Spargebant enim jactabant carnes isti mamades Euripides in Bacchis seu in Pentheo, sic enim in libris antiquis ista interibitur tragoedia. Κλλα θίαμαλοις δεφορο - ασα ,γμα s.

230쪽

Vide statuam Bacchar apud Cavallerium. Pars sese tortis serpentibus incingebant In sacris Bacchi MCybeales requentem olim fuisse serpentium usum , solitasque fuisse mulieres bacchantes iis se coronare, satis nisi fallor jam notum Modus tamen ratio qua id fieret, vulgo non satis intelligitur. Primum quidem istud monendum, huic usui non quoslibet serpentes, sed eos tantummodo delecto fuisse, qui quamvis amplas maxillas ingentem

haberent rictum , non tamen mordaces, aut certe morsus haberent innoxios. Παρώας vocat Demosthenes in oratione decorona, ubi

dicit Eschinem choros bacchantum Ἀλη Λακων frequentas. ac saepe supra caput extulisse istiusmodi serpentes, δε φρις δε παρείως θλιcων , x ερ κε φοιλῆς Κωρων. magnitudine autem

seu tumore maxillarum anguis hic nomen habet si antiquis velimus credere Grammaticis Apollodorus tamen apud Elianum jubet, ut non κρειας, sed πιτρου oe vocetur hic serpens, ac si ex eo dictus esset, quod collo lauribus circumligaretur, cum tamen hoc vocabulum a Pario oppido Hellespontiaco , mutato ut saepe syllabae modulo, suam videatur traxisse originem. Illic quippe οφιοβεῖς tuisse, qui pari ac Psyllivi Marsi in tractandis impune serpentibus virtute pollerent, tradunt Varro, Strabo, Plinius Malii Cebeti in tabula istius modi homines vocantur ἐχιολωκ . Sic enim legendum non εχο λκὶοι, ut vulgo Caeterum quamvis de istis serpentibus intelligi possit hic Catulli locus, notandum tamen in sacris Bacchi MCybeles, non semper vivos adhibitos fuisse serpentes, sed flagella , quae hanibus tenebant 'uibus corpora sua incingebant, quod anguino ritu e loro crinibusque essent contexta, ipsa quoque angues appellata fuisse. Manifeste hoc colligi potest ex antiquis marmoribus, in quibus gallantum, bacchantium chori tali exprimuntur habitu. Et sane nusquam adeo mites invenias angues, ut se flagella fieri patiantur. De

his Porphyrio ad illud Horatii nodo coerces iperino Bistonidum finest ude crines; haec habet Bistonides Thressa sunt, qua cum insacris Liberi

라틴어 텍스트