Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

241쪽

quidem caliger, sed longe aliter Catullus scripserat Libit scripti

sic fere habent; Minoin linquens Doris celebranda choreis natios .imque illa alit radicitus altri

In aliis pro Minosin legitur Mino inque aut Ino in Ie deficiente pii malititera qQ a stipe a veteribus ab ei libri , ut jam aliquoties monuimus. Scaligeri emendatio merum facit frigus, ac non leviter peccat cum Doris conitruit cum choreis laccipit de chorers Doricis. Non peto me falli, saudacter assii men sic scripsisse Catullum; V iasii, linquem Doris celebranda choreis Boebia os . Numque ille tulit radicitus altas

Boebe vel Boebias palus, memorata multis, ita est ad pedem mon iis Pelii Huic vicinum erat Xynias oppidum non ignotum poetis, unde nonnunquam ipsa palus sic appellatur Doris uxor erat Nerei, mater vero Thetidis, caeterarumque Nereidum. Haec cum multis

veterum testi Doniis confirmari possint, non mihi, sed ipsi Catullo injuriam facit, si quis de hujus te stionis ambigat veritate. Observet vero te rei quam benes ex ordine omnia nunc sese habeant. Postquam nempe plebs iopulus Thessalus relicta domo nuptiali locum fecit diis, heroibus , primus ingressius est Chiron , veluti magister convivii, ut quidam voluere pater Thetidis. Hunc mox subsecutus est Peneus senex, una cum sorore Doride, relicta palude Boebiade, ubi cum filia Thetide ac caeteris Nereidibus versabatur. HOS consecutus est Prometheus cipse sanguine junctus Nereidibus. Postremo advenere dii plerique coelestes excepto Apolline Miana, qui mortalibus intereite noluerunt nuptiis. Eschylus tamen etiam bos

as adfuisse

242쪽

natis agit. In eo tamen abit ab altero, quod Mercurium fuisse dicat, qui in nuptiis Thetidis hymnum cecinerit nuptialem , una Aschylus ab ipso Apol ine hunc cantatum fuisse dixerit. Versus ejus praeclaros de hac re vide apud Platonem. Namque ille tulit adlatim altas Ille nempe Penens, qui eripa fluminis ab ipso dicti radicitus avulsas arbores ad domum Pelei nuptialem contulit. Non fine nutunti platani Hoc epitheton convenit coniferis arbori bus , minime vero platanis. In libris veteribus scribitur lutavit, luctanti, aut etiam lactanti Proculdubio Catullus scripserati tanti

Sic supra gaudem latanti pectore. Sic quoque Lucreti nib. D. de avibus .

Laetantiarista dica aquarum Concelebrant circum ripas.

Idem lib. U. Puer haud quaquam, quin saepe etiam tu

Ubera mammarum in somnis latantiarit rit. Sic enim habent ibi plerique veteres, quae perperam mutarunt. Laetare enim est laetum Iacere. Vide Nonium. Hinc laetam eii, quod id laetos reddat agros Maxime hoc epitheton convenit platanis, utpote quae prae omnibus arboribus laetitscam jucundam aciant umbram, unde geniales dicuntur. Quantum omnibus seculis fuerit studium, superstitio vel insania potius in excolenda hac arbore, satis notum ex iis quae complures prodidere veteres. Nequis tantum Xerxis auream ad miretur platanum, etiam hoc tempore non desunt apud Persas, qui vel solam hujus arboris umbram quibusvis praeferunt fructibus. Sed

quoniam platani quam Xerxes amavit facimus mentionem , Opera

pretium fuerit explicare locum Eunapii, qui occurrit in ita Libanii. Hujus ille superfluam taxanscuriositatem, addit, illam ne quidem in scriptis suis omissurum fuisse arbores Despoliam mam asia 3, reperire potuisset, quaenam illae fuissent arbores , α γρει Lυάλι-

243쪽

Ταλ ο α ενορα Λοαπποδία Δαμασιας Αυτοει ι τως ν ριπιο ἀκθλου Θῆί μοι. πάτον τον πιαποδίων Sue i De φηο Θουκυλοχ1ς πν II. Vide, reliqua. Lae spodiae hujus mentio fit in fine lib. I. Olim enim , ut notum, alia erat clivitio librorum Thucydidis Hesychius tamen Am rogi interpretatur Alcmaeonem, de quo certi quod affirmem nihil habeo. Forsan Alcmaeon verum fuit viri hujus nomen , certe mirandum Thucydidem tam obscam una vocabulum suae inseruisse historiae. Ut ut sit, per duas Eupolidis arbores intelligi puto it tem , platanum Xerxis auream , ἀνῖμμιον illius, quam in Lycia vidisset, sub cujus umbra dormiebat, quamque armillis, torquibus nuptiali veste ornatam , velut pellicem, ubique in itinere habuit comitem. Istos vero duos cin os, Lar spodiam nempe Damasiam, quod vitiosis essent cruribus 'ropterea Persicis uterentur strabaris, cum istis comparavit arboribus Eupolis. Fletaque sorore Flammati Phaetontud Non recte sic reposuerunt viri docti, cum vetus scriptura habeat lentaque sorore, vel ororum. Lentum enim est imprimis lignum populi nigrae, vixque aliud aeque aptum ad viendum. Et aeria cupressu I Martialis lib. XII. Ep. L. Daphnonra, Platanonas ct aereas cupressos. GD a Mem -

244쪽

a36 I. Vos s OBs v ATIONEς, Membrana tamen vetustissimae Thuaneae hoc loco non cupressos, sed Psyο- cxhibent. Unde liquc sic resormandum esse locum. DaphnonM, platanona ct a 2reas pityonas. 1ia circumsedes Lite contexta Iocavit maec supple Doris. Peneu attulit arbores. Soror vero ejus Doris mater Thetidis illas digessit in Ordinem , universum vestibulum opere velans topiario. Nihil hic viderunt in tet pretes. Promethein Extemtata gerens veteris estigia cespiae J Varro in Pro metheo liberato apud Nonium in voce Cortex, inducit reducem ad suos Prometheum ita rugosum .horridum spema, ac siit suberis cortex aut cacumina morientium aritudine arborum. -- Viso tim suis aeste sabernus cortex , aut caulii Aa Morientum in querquet arbortim aritudine. Ita emendamus hunc locum , ex vestigiis libit veteris nostri, in quo scriptum est, si tam visus persupernus cortex. Notum arbOIum cacumina prius mori. Sed 'oc notandum quasdam conii eras arbores, deciso cacumine protinus interire. Pinum ab 'etem ablato vertice eodem quoque anno in arescere affirmat Theophrastus lib. H. cap. VIII. Quod si id non semper contingat, certum tamen est arbores istas deciso vertice non porro crescere, sed senium brevi contrahere Wrugolb& deformi fieri cortice, prorsus ac si1 illarum anima verticibus esset affixa, eadem ratione qua muraenarum, anguium, lacertoruimS in se florum quorundam animas caudae alligatas eme existimant. Unigenamque serti cultricem mentibus Idri Et hare quoque perperam mutarunt, cum consenaiant vetera exemplaria. Idrus mons est Cariae. In hoc monte complura erant oppida&loca: Dianae fratii ueeius consecrata , ut Hecatesa, Chrysaoria, Euromus, aliaque:

Idriades propterea dicti quod in monte Idro sitae essent. Nam ab Idro est λυον Γ δυας , ἀοσενικ&ν vero foeVcς. Apud Stephanum in χρυσαορος male legitur A'oesola Hinc est quod frequens adeo in Caria suerit nomen Idriel. Quamvis vero omnes olim montes Diala aeessene consecrati, irae caeteris tamen gavisam fuisse Lyciae Caria que

245쪽

AD C. VALERIUM CATu LLu M. 237que venatibus, constans olim fuit opinio. Qua de re exstat fibella apud Servium. Candida purpurea Tyrios intexerat ora J In iterata Catulli editione ita hunc locum refbrinare conatus est Scaliger, sed nec veram lectionem, nec mentem Catulli assecutus est. Aliorum conjecturas per censere non est nostri instituti Veteres libri sic fere habent. Candida purpurea Dros intinxerat ora, vel Candida purγreaque Tyros.

Profecto sic scripserat Catullus;

His corpis tremulum complectens undique quercus, Candi a purpurea quam Tyro incinxerat ora. Candida Tyro, est Tyro Salmonei filia , quae vestem Parcarum ora purpurea incinxerat. Hanc nympham apud inferos deos versari, ur-bus nempe Tarcae accensentur, testatur quoque Propertius, inter pulchras infernas recensens quoque Tyronem , Vobiscum antiope, vobiscum candida Tyro. Ita habent veteres non ulli libri, sic quoque Homerus Λ οδ utrasque inter orci incolas conjungit Tyronem vero optimam fui se lanificam, operarumque Minervae intelligentissimam, idem docet B. δ. Candida vero quare dicatur, vel ipsum satis docet vocabulum. So-D ,cles quidem lividas huic nymphae adsignat genas, sed propter pla

τηὼ - ς πῖς προώηγνως τε χεν Hinc est quod Lucianus in veris Historiis praefecturam huic nymphae adsignet perquam ejus nomini convenientem. Quamvis autem candida possit referri ad vestem Parcarum, Plato quippe eas λά χεια ονκίοις , Epimenides co

246쪽

.23 I. Vos s P OBSERVATIONES, λους fecit , Orpheus tamen in hymnis purpureas , Statius Papinius

alii pullas his tribuunt vestes. Praeterea in libris antiquis non comparet vestis, sed quotus vel quercus, .luod omnino reducendum. Hanc lectionem prius quoque adprobarat Scaliger, quamvis postea rejecit,

ut vel hinc satis colligas, τέως φροί διις non semper est ι

φωτερος. Quercus autem hic accipienda non solum de corona capitis, sed de amictu totius corporis , utpote quod quernis esset velatum ramis. Est autem maxime conveniens hic habitus Parcis, utpote a.

tidicis. Quercum enim esse fatidicam, ter hanc ovis oracula notari, qualia hic canuntur a Parcis, Omnibus est notissimum. Quod autem quercum hanc cinctam fuisse dicit ora purpurea, id ea ratione factum fuisse intelligendum, quemadmodum in coronis seri solitum, si quando limbis, imbriis, clemniscis ornarentur. Possi&de picta accipi veste, cui quercus esset intem, sed melius de vera haec interpretaberis quercu, colligata Lehiis , dctari ius scri lemniscis dependentibus Graeci οχθοίίους tillus appellant, plut imumque e purpura lysso contexebantui Lexiccn Alexandrinum, quod

men limbum nonnunquam non desola accipioia seu instita, sed totam notare vestem, ut nota Nonius. Sic hac voce usus Trebellius Pollio, cum scribit Zenobiam ad conciones galeatam processisse, cum limbo purpureo, gemmis dependentibus per ultimam fimbriam. Quo in loco satis mirari nequeo virum magnum conatum fius Ierescribere cum ti ro purpureo. Posito eo ut Iunia sit ex Graeco λώμ α jam idem erit quod imbria seu instita , consentientibus omnibus Graecorum mag stris, At vero lumus, auma, omnino sunt vocabula nihili.

pud Isidorum in Glossis Originibus, cum dicit ese vestem Gallicam subjungit Lin saga quadra 9 moiliasunt, non Iuniae, sed lenae

scribendum erat Lamas enim Ἐλιαναε easdem esse notum est. Quadratas fuisse, loc quoque omnes fatentur Gallicam fuisse vestem patet ex loco Plauti, Laena cooperta est textrino Gallia. Quod ii cui hoc Plauti testimonitim non sufficiat, audiatis testem omniexceptione

247쪽

AD C. VALERIu M. ceptione majorem , Strabonem inquam, qui lib. 1 vGallicum esse testatur vocabulum . Utvero ad Catullum redeam, nequis de veritare hujus quam dedimus lectionis interpretationis dubitet, addam locum Theocriti ex Pharmaceutri , qui eat em ratione , qua hic quercum Catullus, memorat populum undique purpureis incincta nam

Παν in πορφυρενο ἀιζωθηον λ ταν. Tum prono in pollice torquens J Vertice aut vortice habent nonnulli libri antiqui non pollice Verte nempe idem est, quod verticulum aut verticillum, σφονσυλ P . Non tamen summovenda est lectio vulgata, cum & haec librorum fulciatur auctoritate, totum sit fila sta- . minis prono pollice deduci, ut passim veteres loquuntur scriptoreS, Cum enim inter digitos principatum teneat pollex , hinc est quod non textores modo& lanifica , sed & statuariivi figuli4 si niles artifices, pollice opera sua ducere dicantur. Hae tum clarisona pellentes vellera voce J Non recte sentiunt, qui pellentes mutant petientes. Rectum est pellere& pulsare lanam. Etiam Graeci sic locuti sunt unde apud Hesychium E MA, κατα- γει καθελκ . Talia divinofuderunt carminefata J In quibusdam libris si ni, o in aliis, divise legitur, quod admittendum censuimus. Nempe inducit

tres Parcas non siimul, sed alternis canentes, primo quidem Atropon, dein Clothon , ac tertio Lachesia in eodem ordine postea. Eadem ratione dividere carmen apud Horatium est accipiendum lib. I. d. xv, ubi Nereus, quemadmodum lapud Homerum Hector, citha ram exprobrat Paridi;

Nequidquam Veneris praestitio ferox

Pectes caesariem : grataque feminis Imbelli cithara carmina divides. Id est, cum feminis non divides carmina, uti solent amat res , AEdiuuemadmodum sit in illa Oda olimgratus eram tibi, & passim alibi.

Itaque

248쪽

r o . Vos SI DE sERVATIONES, Itaque dividere carmen est alternis canere Male haec interpretatissimi viri do ti Graeci non tantum ἀμοι σωρὸς seu μοι ἔριοον , sed iων ποθέν α θειν dicunt Theocritus Idyll. . . ,-εμιν 1 τυ βοου Ἀλιασο cc πος εν αλλίου θεν Giari σου νοι Μεναλκ. Vulgo legitur ,ποθεν. Sed altera lecti olim probatior uir, ut colligo ex scripto Gre otii Metropolita Cor niti; Oritia de quinque dialectis, cujus audio inepte vulgo Corinthus vocatur. Aliud est Gχομου θειν, quaud nempe non pluribus, sed singulis rei ondent versibus Polluc Σπιχομυθει δ' ἐπιμν , τ παο ' ἰαμά is ἀν-Mλργειν, R. a resis cιMχομυθι - . Sedra alia quoque ratione carmina dividunt: a , de qua moY dicemus.

IEmathiae columen Petili ' Et haec quoque adulterina sunt, cum prisca lectio 11 Emathiae turai renipis. Ops hic accipitur pro terra ut iupra in Epigrammate ad Varum , uomodo ops se haberet. Hoc qui nescirent, corrupere locum, quia nempe supra occurrit Theses alta columen Peleu.

Sed vos quae fata se untur J Spuria Momnino huic loco intempestiva ditio. In Veteribus libris est in Non dubitavi itaque rescribae, ferres': fata sequuntur Sic Virgilius Georg. I. Noc metuens, Himensesct fidera serra. Vide Nonium in Servare, qui e Menandro desumtum dicit Verba Menandri ita concipiuntur in optimis noliris membranis;THΡΩTONAIAΥΟNΤA IOXD , quae infeliciter admodum aggressi sunt viti

τ ονὼ πλω. Nul et domus tales unquam conjunxit amores Hos quatuor versus uncis inclusimus , quod absint a multis libris antiquis. Si illos adimittamus, a statur quodammodo cantantium Parcarum ordo. Nam

249쪽

Α C. VALTRIu MCΑΥuLLu Me et Ie versu intercalari Currite&c, qui duodecies occurrit, manifestum fit, singulas quater cantasse, quae ratio .non constabit si decimo tertio intercalari locus concedatur Scaliger xistimat versus hos a Marullo esse aciditos, quod tamen fieri non potest, una etiam in Mediolanensi occurrant libro , qui aliquot seculis Marullo est vetustior Quod sensum attinet, habebis quidem illum integrum etiam absque hin, sed tamen nulla satis idonea reddi possit ratio, quam-obiem expungi debeant, cum in melioribus appareant libris. Scio quidem etiam in illis nonnulla occurrere additamenta, quae assuta esserinifestis possimus cognoscere indiciis, sed clarioris intellectiis interpretamenti gratia id solet fieri. Et tamen etiam hoc adeo est rarum , ut centeni in libris occurrant defectus, priusquam unum aliquid quod redundet inveniatur. Verum hoc esse norunt illi, qui tractant libros antiqua cum antiquis committustat exemplar a PasIim in omnibus etiam sacris id observare licet scriptoribus, ut ubi similia

aut eadem occurrant vocabula omittantur a librariis ea quamn medio nonuntur. Nemo doctiis haec nescit aut negat, futiles tantum

inepti aliquot ho ines, qui tamen Theologi videri cupiunt, haec non admittunt, libenterque sacros libros ab hac labe immunes velint, ac propterea sanctosi ἀναμαρlητους quosdam fingunt sibi librarios,

quales ta Dei nemo hactenus aut vidit, aut unquam videbit. Sed

ut ad institutum redeamus, in quibusdam veteribus libris, non isti,

sed alii desunt versus, hi nempe; Non illi quisquam bello se conferet heros;

cum quatuor sequentibus. Sed neque intercalares versus eodem in o. mnibus libris ordine collocantur. Quamvis sit dissicile tantae varie tatis causam explicare, maxime tamen mihi verisimile detur, ab hominibus non satis doctis immutatu in aliquot locis suille intercalarium versuum ordinem , translatosque fui me ad finem cujusque sententiae Attamen poeseos gnari, qui vel primum Theocriti legerunt

Idyllium , longe id se aliter habere sciunt. Quin in cantu plurimum affert venustatis iratiar, si medius interrumpatur scrino, quaeque dicenda supersunt peracta parenthesi aut intercalari versu perspicue feliciter impleantur aut eadem voce, uti 'pud Theocritum Callimachum saepe, vel etiam alia, uti hoc in loco facit Catullus, cum Hli con-

250쪽

Σ I. Vos s P OEsERVATION Es, concordes futurorum conscias inducit Parcas perficientes interru.ptum fatali stamine sororum sermonem. Sed operaepretium fuerit inte grum earum cantum, prout sim se habuisse existimamus, apponere.

Decus eximium magnis virtutibus augens, Emathia tutamen opis , clarissime nato, Accipe qua lata tibi pandunt luce sorores ridicum oraclum. Serves quae fata sequuntur. Currite ducentes subtemina, currite fusi.

Adreniet tibi jam portans optata maritis Ne sterus adveniet faust cum sidere conjux , Qua tibi exanimo mentem perfundat amore, Languidulosque paret tecum conjungere somnos Currite ducentes subtemina, currite fusi

LACHE SI S

Leria substernens robusto brachia collo. Iussa domus tales unquam contexit amores . Iulius amor tali onjunxit foedere amantes pQualis adest Thetidi, qualis concordia Peleo Currite ducentes subtemina, currite sus.

ATROPOS

Nascetur vobis expers terroris Achilles, Bostibus haud tergo, sed forti eo tire notud, aut persaepe vago victor certamine cursus,

라틴어 텍스트