Cajus Valerius Catullus et in eum Isaaci Vossii observationes

301쪽

AD C. V I uis. 293 caesis placare deos conabatur, non tamen satisfecit, utpote quibus non niti sanguine illius, qui primus innavibus Graecorum rederetur, est et litandum Clarum itaque quare dicat aram jejunam , non quemlibet sed tantum piunt aegitimum desiderare sanguinem Nihil huc facit νηφαλιν βωμος ωνηφαλία θυστα, in illa quippe

etiam aetabantur pecudes, ideoque tantum sic dicta, quod vinum. in hoc sacrificio non libarent. Pro de deret notant docti viri legi in veteribus libris disteret, quemadmodum ios in antiquis membranis scriptum invenimus. Forsan scripserat Catullus; quam jejuna pium divos roget ara cruorem.

Posset at abrupto virere conjugio Recepi lectionem libri Mediolanensis;

Posset ab innupto vixere conjugio. Innupto conjugio, id est innuptis nuptiis. Homerus de hac ipsa re agens vocat δομον ἡμιlελη. 2 i. γ te nostro letum miserabilefratri J Sic quidem Scaliger, sed nemini, ut Opinor, persuaserit ita scripsisse Catullum. Veteres libri habent Qua vetet id nostro, unde fecimus Qua me: ct id nostro letum viserabile fratri. De hac syllabica adjectione diximus supra in epigrammatin ad Va

rum.

Ad quam tum properansfertur undique pubes' eruntur habent libri manu exarati. Statius in suis monet se reperisse ferretur. In sequenti versu iidem libri habent de eruerefocos aut desertiere deos. Noli dubia tare quin sic scripserit Catullus Ad quam tum properans ferventior undique pubes Graeca penetrales deseruere deos. Sic quoque Valerius VIaximus lib. I. cap. vi II scribit Penetrales deos AEneam Troja ad pectos Lavinii colloc se. Ita enim legunt libri vete

Phenei in prope Cylleneum J Pheneum πνικως quoque dici monet Stephanus. Idem ejus situm ducet quam exactissime cum scribit,

302쪽

καἰ λε s. Sic lege Boream antiquo iactae inore vocat Caeciam. Si itaque a septentrione ducas rectam per giram selle-uam , ac item aliam rectam a Caecia per litoriam vel Clitorem , scito ubi illae duo rediae concurrunt, istic situm fuisse Pheneum oppidum. In positione Clitoris peccat Ptolemaeus, dummodo numeri vitiati non sint, is quippe nimium facit australem Callimachus hymno in Delum oppidi hujus nomen effert per diphthongum , Φευγεν ο γέρων μευ πῖθε Φενωος sed ut puto rectius Φενεου P. scripseris, ut nempe fiat synizelis. Bene vero Cyllenaeum vocat Catullus sita quippe erat Pheneus in monte Cylleno, κει i oορ' ἀυ Κυλληνία , ut habet ibidem Stephanus, quamvis Eusta thius non ερ , sed Uzz habeat Pheneatibus quod Cereri quaerenti filiam Proserpinain barathrum ostenditi ni, quo ad inferos descensus pateret, beneficium a Dea collatum fuisse scribit Conon narratione xv apud Photium , ut nunquam plures quam centum Pheneates bello caderent, unde colligo non admodum frequens fuiste hoc oppidum. Ut autem Catullus, ita quoque Pausanias complures alii voragines istas paludinosas ab Hercule effossas tradunt. Strabo tamen QPlinius terrae motui hoc adscribunt. Ab utrisque recedere videtur Theophrastus lib. III. cap. I. qui natura tempori tribuit quod obstructa ea fossa quae aquarum in barathris stagnantium esset receptaculum, voragines denuo comparuerint. Quod divum domittim ferre j um docuit J Non placet haec Iectio longe recedit a scriptura veterum librorum , in quibus constanter legitur , Qui tuum domatum, unde feci qui invita indomitum ferre jugum docuit Laodamia viventem maritum fJectere non potuit, quominus se reliciacilium profscisceretur. Mortuo persuast ut relictis inseris ad se rediret mota est historia. Impia deris gentilis gaudia tollem Non recte hoc loco vir magnus ab aliorum interpretum expositione recessit, cum tollere gaudia eadem ratione accipi, uir, qua tollere risum. Tollere hic est auferre, ut semper, in perit omnis venustas si aliter interpretemur. Suscitat a cano vulturium capite Nihil mutandum Vulturius&vultur

303쪽

AD C. VALERru CATu LLu M. 293 voltur idem , utroque enim modo dicebantur haracdipetae Seneca Ep. Cv. Amico aegro aliquis a det, probamus at hoc yha reditatis causi fuit, vultur est, cadavere 'eciat. Nec tantum niveogavisa est ulla columbo J Liber antiquus habet russia columbo, unde feci pulla, quam veram esse lectionem ostendunt sequentia, quae perperam mutarunt viri docti legendo, seu quidquid dicitur improbius. Dicit enim pullam columbam conjunctam nlaeo, multo improbiora decerpere oscula, quam faciant ejusdem coloris columbae.

Quantum praecipue multivola est mulier J Libri scripti habent Quam-

qitam praecipue multivola e s mulier, ut curitatius monuit, unde iecimus Quam qua praecipue Sensus planus est nec eget expositione. Dicit non tantum esse gaudium quod iis contingit, quibus in extrema senecta nepos nascitur, nec item nigella voluptas columbge niveo conjuncta marito quam sit amor seu furor potius mulierum, quae natura sua sunt multivolae. Attamen licet tam multiplex harum sit amor, Laodamiam nihilominus omnes mulieres furibundo amore

superasse dicit, utpote quae post fata Protesilai, impetrata a Plutone venia semel revisendi mariti, in ejus amplexibus exspirarit . ita enim intelligendum id quod sequitur, Ut semel es flavo conciliata viro. PIO-tesilao enim cum alii, tum quoque Philostratus flavum tribuunt capillitium. Aut nihil aut paulo quoi tum eoncedere dignu' In libris invenio, cuitu concedere digna Qtiod non temere rejiciendum , cum saepe probatissimi etiam scriptores istiusmodi a flectent sol arcismos. Sic apud Charisium ex antiquo poeta Vosque Iares tectum G mxnqui funditim

curant, pro curatis , ut hic contulit pro contulisti.

Fulgebat crocina candidus in tunica I Ut in aliis multis, ita quoque in hoc imitatur Sapphonem Catullus, quod Amori estem tribuat. Locus Pollucis unde hoc constat, ita e veteribus debet refingi libris

Conjugu in culpa flagrarit quottidiana J Ita quidem correctores reposuere, sed non sic libri veteres, in quibus constanter flagrantem scriptum invenias , non flagrapit, in sequenti eisu facta non furta. Licet

304쪽

196 Vos sy OB sv RV ATIONES,Licet soloecismus possit videri flagrantem proflagrans, nos tamen non dubitavimus lectionem eam reducere , cum passim apud optimos etiam scriptores istiusmodi σολο ιυφανῆ occurrant, Tubintelligendum hoc loco sit novimus vel audivinuis. Sic Homerus Iliad. Z. Κο πῆε ις ει Γι - χος δ' ὀγε πλον ἀμείνων

pro ἀνιοss. δων vel μο Θων. Sic iδ. A. Wri veta οἱ se μος ε - ψορματα γα αεεo . PompCnius Praecone posterio ie apud Nonium: Maod nitita in st ratas motio mihi irrepsere in sintsin Asianum schema vocat Lesbonax, frequens ad moduli Graecis Siculis id fuisse scribit ut cum dicerent, θέλεις ἀνα evs. κλῆ es in tabe , pro ἀνα ς. Huic contrarium schema sui si monet illud; ε ' - λέξανδρον Μακε θονοι ζῶσα τῆς πέρσας ἐλθωνεις χωργον τῆς πεπλοῖ . pro ελθον9. Et apud Homerum , κοιὼν res περ- ριενέα Κρονίωνα- ωπ , pro ἀςς ψοντα. Utrumque schema in hoc Catulli loco agnoscas licet, sive Digrante accipias projIι-grans, sive uno noscens, positum sit pro 3unonem noscentem. Nec tamen illa mihi dextra deducta paterna Liber Mediolanensis pro dextra habet ista, indefecimus Velia. Non enim a patribus de ducebantur sponsae, sed parochis seu para nymphis, qui S cηλα- corin Em νυμφίου - τῆς πατρωας ὲ α δ 'L δεχαξων α γουον δε - ου γεμ ο-τ' εασεως ἱκανῆς, ut habet Elymol. magni auctor in voce Z66γ - αιονι Gν. Idem passim apud alios legas GrammaticOS. Sed furti ra dedit nigra muniscula noctes Mira munuscula nocte. Ita habent pleriqde veteres libri, quod non erat mutandum. Mira, id est praeclara, egregia Sic supra in Epithalamio Thetidis; eroum

nitra virtutes indicat arte. Ita quoque in carmine ad Januam mira pietate. Sed e apud Lucretium Malios pastina sic io vocabulum accipitur, ut opus non stremotior ira aliquam signi Mationem huic assingere, quemadmodum suspicantur nonnulli. Nonius in Conticinium. Auctores multi suint miri, sed auctoris ite desciunt. Sic enim habent li-hri veteres, quod non erat mutandum.

305쪽

ΑD C. VALERIuΜ M. aspri qui principio nobis terram aufert A quo suntprimo omnia nata bona JHaec est veterum librorum lectio, quam varie immutarunt. In uno ta . me invenimus aufer. An vere conjecerimus nescio, certe non lon, ge a scripta recessimus lectione; Et qui principio nobis terram dedit, auctorea quo sunt primo omnia nota bona. Iam saepius monuimus Catullum amare versus hvpermetros. Terra 'vero retinuimus, superius enim dixit ;Is clausum lato patefecit limite campum. Perturbato ordine ut mos est amantium singula enumerat Manlii Mae sicia, bis aut etiam ter eadem repetens.

Noli admirari, quare tibi foemina nulla. Rufe, velit tenerum supposuisse femur. Non illam rarae labefactes munere vestis, Aut perluciduli delitiis lapidis. Laedit te quaedam mala fabula, qua tibi fertur Valle sub alarum trux habitare caper.

Hunc metuunt omnes neque mirum . nam mala

valde est Bestia, nec quicum bella puella cubet. lare aut crudelem nasorum interfice pestem: Aut admirari desine, quur fugiunt.

Valle sub alarum trux habitare caper J Quidarn subalarum junctini scribendum existimarunt, quod non probo. Neque enim sequitur quod subalaris, ideo quoque subala sit Latinum. Nec juvant optimae Glossa in quibus legas; Μαλη ἀνθρωπι , subraco, subala Malet enim utrunque, cum scribendum sit sub brachio, bubula. Non ignoro Hispanis alam dici sobaco, sed sciendum ab iisdem plenius hoc Pi voca-

306쪽

Yy3 o P in s s, vocabo linii exprimi cum dicunt sobrMo, unde manifestum& hoc quo que factum ex sub brachio, siquidem Hispanis braco est brachium. Hinc bo bracitdos sufflaginati. Non minus peccant qui grandebala dicunt vocari pilos illos subalares, cum in iis glossis, unde desumta haec vox, grandebalas corruptum sit ex grandes alas ex hoc nempe Juvenalis locos Et grandes miretur alius alas. Tuto sane lingua Latina carere pomi istiusmodi vocabulis. Quare aut Grudelem nasorum interfice pestem J Sic interficere messes Virgilius Winterficere virginitatem Apulejus Graeci ρινος, γον μLύ. Attamen hoc potius accipi possit de flatu ventris , quem νος ρον ιιιρ- ωοποςολους ἀνεμους dixerunt. Nec tamen in: malam partem ista semper abeunt epitheta: quidem vinum optimui quod sui flagrantia nares feriat lassiciat, id ipsum quoque a Graecis ρινο σολο Scis νηλατης oi ν' dicitur. Apud Hesychium pro ρινηλάτL οἰνο vulgo legas ινηλαάμ ονον, in quo miror haesisse viros doctos.

DE INCONSTANTIA FOEMINE LAMORIS.

Nulli se dicit mulier mea nubere malle, Quam mihi non si se Iuppiter ipse petar. Dicit sed mulier cupido quod dicit amansi,

In vento, o rapida scribere Oposset aqua. In vento ct rapida scribere oportet aqui Atqui Ariadna id ipsum supra viris objicit, unde videas omnibus ex aequo amantibus tribui per juria , quae ut arenae , vino, aquae aut ventis inscripta cito deficiant dissipentur antequam deorum aures contingant, quo licet perveniant, ipsis tamen in ludibrio diis. Sed haec velut notissima libenter

mittimuSo.

307쪽

AD , UIR RONE M.

SI qua, Virro, bono sacer alarum obstitit hircus Aut si quem merito tarda podagra secat:

AEa ivlus iste tuus, qui vostrum exercet amorem, Mi tarice est, actu, nactus utrunque malum. Nam quotie futuit, toties ulciscitur amboS,

Illam adfligit odore, ipse perit dagra.

Si quoi, Chro bon sacer alarum obstitit hircus In vetusto Mediolanensi libro ii scriptum reperi Si qua viro ...... se obstitit hircus Forsan proji quoi virosus obstitit hircus Attamen cum in plerisque aliis invenerim, Si ira viro bono sacrorum obstit: hircus, vulgatam maluimus admittere lectionem , nam certe bono recte hic ponitur ad xerbialiter ut apud Ciceronem Niniri soccidi Roscium bono fuit, convenitque cum merito, quod est in sequenti versu. Cessitent: n in beneficium Virronis quod alteri stet plius aemulus eodem quo ipse malo affligeretur, utpote qui nunquam cum amica Virronis rem haberet, quin illam excruciaret Virronum vero appellatio nota erat apud Romanos, aene hominem alarum vitio laborantem sub hoc introducit nomine Est enim Virro: βειρος , βερ- ρος ωβιρsὸς quae omnia δαπαν seu pilosum interpretatur Hesychius, nempe ab ἔροον seu ειρμον, addito pro more B loco digam-niatis. Hinc bi rus apud Lintinos pro lanosa hirsuta lacerna quam bebrum posteriore appellirunt Latini, ac si ex fibrinis id est castoreis fuissent contextae pilis. De bebroin castoreo exstat Claudiani epigramma', Nominis umbra manet veteris nam dicere birrum Si castor Uiteat, castoreum nequeo. Dicit' rrum seu bebrum retinere quidem umbram antiqui nominis,

quia bcbrus dictus sit a fibro, id est castore sed cum castorum pili

308쪽

so I. Vos sΙOns ARvATIO Nys. niteant, utique istas lacernas, quae nihil habeant splendoris 4am vili emantur pretio, non esset veris castoreis contextas pilis. Nam ut nunc, ita quoque olim praecipue laboratum fuit in eo, ut lana castoreum induerent splendorem. Sive is conchili succo, ut habet Suidas, sive alia ratione esset inducendus. Porphyrius in Isagoge ad apotelesinata Picilemaei tincturam hanc vocat βοι ἰώ καὶ & Mirifice es a te nactus utrunque malum i te interpretantur tua ina precatione, quod non probo. Viri docti in suis libris repererunt actu, unde Muretus faciebat astu, sed vera scriptura est, ac tr.

Ain LESBIAM.

Dicebas quondam, solum te nosse Catullum, Lesbia nec praeme, velle tenere Iovem. Dilexi tum te, non tantum ut vulguS amicam Sed pater ut gnatos diligit ueneros. Nunc te cognovi quare, etsi impensius uror. Multo mi tamen es vilior devior.

Qui potis est inquis. Quod amantem injuria talisCogat amare magis, sed bene velle minus.

Quod amantem injuria talii Libri vetustiores Quid amantem; iuria talis cogit, Pro Quia amantem c.

I INGRATUM.

Desine de quoquam quicquam bene velle mereri, Aut aliquem fieri posse putare pium. Omnia sunt ingrata nihil fecisse benigne est: Imo etiam taedet statque magisque magis. Ut mihi, quem nemo gravius nec acerbius urget, Quam modo qui me unum atque unicum amicum habuit.

309쪽

AD C. VALERIuM CATULLUM Io IIvi etiam a det statque magisque magis J Alphenum Varum Juris. consultum hoc epigrammate perstringi recte monuerunt viri docti. Sed de veritate lectionis non satis constat Guyetus sic emendabat olim

Omnia sunt ingrata, nihil fecisse benigne

Prodest, imo etiam taedet obestque magis. Vulgata tamen lectio,quae in pluribus comparet libris, non temere reii eienda est. Probum enim latinum est benigne facere alicui, quomodo etiam Cicero in oratione pro Planco locutus est. Nec displicere debet magisque magis, pro magis magisque. Nam apud Suetonium in Tito haud procul initio magisque ac magis deincen in libris antiquis scriptum invenias. Etiam absque conjunctione veteres dixisseniqe- magis ex optimis cognoscas glossis. Attamen siquid in hoc Catulli loco sit mutandum, sequar libenter eam quam achilles Statius & Mu- retus dedere lectionem; Imo etiam adet a det bestque magis. Nam pro statque, vel ut habent antiquiores libris itine, in aliis veteribus scriptum invenies obesque Notum vero geminatas voces a librariis negligi semel tantum poni. Itaque cum bis scribendum esset radet, hiatus compareret, bis posuere magis, qui versui consulereyoluerunt.

IN GELLIUM.

Gellius audierat, patruum objurgare solere, Siquis delicias diceret, aut faceret. Hoc ne ipsi accideret, patrui perdepsuit ipsam

Uxorem patruum reddidit Harpocratem. Quod voluit, fecit: nam, quamvis irrumetipsum Nunc patruum, verbum non faciet patruus.

Et patrisum reddidit Harpocratem J Patruum obscoeno silentio compescuit Harpocratem esse silentii deum norunt pueri. Sed Harpocrates marpocratiacos etiam accipi de formosis quidem, sed tamen

310쪽

o I Vos sI ot spRvATIO Nus, ineptis ad te Venereas pueris, id non perinde est notum Ptole. maeus in tetrabiblo lib. , ubi de monstra agit , meminat Harpocrati acorum, coniungit cum androgynas Viri docti balbutientes hoc loco intellexere. Sed vero de mutilatis inferiori cCrporis parte ac cipiendam esse me vocem, clare satis colligi poteli ex Plutarchide Iside Osiride s rapto , ubi dicit Harpocratem , intempestivis mensibus natum .imbecillem inserioribus fuisse membris, γλιτι αἱμονσε, αθενῆ τη καταιθεν κοις. In taecisanonymi ad hunc Loim scholiis editis Basileae, legas ἁρπιακlορες , pro A ρπικροτές vel Ao- Σπκea e2ακροι, quomodo Pioclus habet. In nutatismatis, gemmis amuletis apud antiquarios, crebio occurrit in Ug Harpocratis,

sub specie pueri formoti, sed loripedis non stantis, sed ἀναίάδίαν insidentis soribus loti arboris illud quoque observatione d gnum coelo ab AEgyptiis donatum fuisse hunc Harpocratem Inter coelestia rei tum signa: Nam qui Eisigonas in seu ingenicia dicitur, quemque Herculem esse Graeci existimarunt illum Harpocratcm esse ex sententia AEgyptiorum colligo ex Manilio libro . Nixa genu decies, O Grisis mine dicta Engonas, ingenicia vides s origine constat. Sic liber emblacens s Optimus vero meus codex non vides sed laudes Nempe scripserat Manilius Clavdens ab origine constat. Claudens id est claudicans; loripes enim ut diximus, natus est Harpocrates. Chaldaeos Astyptios aliis formis& nominius expressisse signa coelestia certissimus testis est Hero in astronomicis.

Nulla potest mulier tantum se dicere amatam

Vere, quantum a me, CSbia, amatam Caes.

Nulla fides ullo suit unquam scedere tanta

Quanta in amore tuo CX parte reperta mea est. Nunc est mens adducta tua, mea Lesbia, culpa,

Atque ita se officio perdidit ipsa pio:

라틴어 텍스트