장음표시 사용
201쪽
XIX. Quomodo vetitus est fiuctus, de quo nondum persoluta sunt ea, quae solvi oportetὶ Omnis cibus, de quo adhuc oportet separari Teruinam& decimas, is, antequam haec separatio fiat, vocatur hau Tevet, ' eoque
Tevet Hebraeam vocem tutinui, cum addita sit intextu explicatio, nec commode una Latina voce ei a ferri queat proventus, de quo nondum persoluta est ablatio magna, quam Terumam appellant, tadecimae, vel de quo persoluta est ablatio magna, non autem decim2. Existimo hanc significatiorinem deducendam ex notatione minernenssi, quam habet verbum , cum in ejusmodi fructibus pars sacra profanae quasi immersa sit, donec ab ea secernatur. Sibilum potius quam plausum meretur derivatio, quam e Latina voce affert Phil. Aquinas:
ejusmodi fructus Levet, quia smilis es tabula ligneae,
utpote de qua nemo quicquam comedere potes. Ita enim, qui de Tevel quicquam comedit, es reus mortis. in dictionar. ad b. v. Caeterum paucis hic notanda est ratio harum rerum sacra rum. De frugibus, quae primitiarum Lege tenebantur, primo solvenedae erant primitiae; deinde de iis . de caeteris vero fructibus antequam quicquam aliud tolleretur,
solvenda erat Ablatio magna, inna nci , quae sic dicitur, ut distinguatur a
ablatione decimarum. Haec autem ablatio magna erat minimum sexagesima pars proventuum, q9od
colligunt Judaei ex Mecb. XLV. 13. 4. Terum , quam
202쪽
- quam meretis, erit sexta pars Vae de Chomer Sc. Nam m*nsura Chomer habebat decem Ephas. Qui tamen nonnulli coloni magis liberales, solvebant quinquagesimam vel quadragesimam partein Pr - ventus, UOςare solebant sexagesimam PM I nnMI ablationem hominis sordide tenacis, seu oculi mali, quinquagesimam a qblatio. nem mediocrem, quadragesimam nB py i nablationem oculi pulcri, i. e. hominis liberalis. Haec Terum a. magna solvenda erat Sacerdoti, qui olim ea vescebatur, sed hodie eam comburit. Hae per
ea separat de eo, quod reliquum es, unam partem dederem. quae vocatur decima pruna, eamque dat Levita. Ioseph Gro Sebleban Aruch Hil tb Therama n. I9. Levita porro de ea parte, quam ipse acceperat, dei cimam solvebat sacerdoti, quae decima pars voca-hatur P ablatio decimarum. Colo-
rum separat de eo, quod reliquum es, decimam partem , quae vocatur decima secunda, pertinetque ad ipsum colonum abfumen Hierosebmis. Hoc modo
203쪽
XXII, II. E N profanabunt sancta fliorum fraelis, elevanda Rhova, quasi diceret :
separant coloni anno septimana primo, secundo, quam to cor quinto; anno autem rertio'sexto septimanae, postquam separata es decima prima, de eo, quod ν Iiquum es, unam decimam partem separant, eamque dant pauperibus: haec vocatur decima pauperum, adeoque bis duobus annis nusiae funt decimaesecundae, sed earum loco decima pauperum. Idem ibid. Earidem fuse pertractat Autor noserloe. eis. Mihi hoc Ioeo lassicit monuisse, quod fruges colonorum, de quibus nondum separata erat ablatio magna, vel Levitarum fruges, de quibus ablatio decimarum nondum erat separata, vocatae fuerint , ad I , iisque vesci vetitum fuerit.
Non profanabunt. R. Salomo de Sacerdotibus hoc activum e ponens, ait, res hasce sacras profanari
erni, α,zma, si eomedendae apponuntur iis,
qui non sunt de genere Sacerdotum. Sed non minus commoda est Autoris nostri expositio, qui de quocunque comedente intelligit, ut sensus sit: .non profanabunt, i. e. ne quisquam profanet, vel more cibi profani seu vulgaris usurpet: cujusmodi con struendi ratio in S. Scriptura frequens est. Onhelos in sua paraphras addit in versu sequente hane rea
dum illi remedunt in immunditis sancta sua: sed hac explicatione opus non est, eum si vel mundi comedant, qui de sacerdotali genere non sunt, rei fiant mortis, unde hanc additionem merito castigat Rasibi adb. I. Utramque sententiam conjungit Aburbanel, praeceptum esse dicens Sacerdotibus
204쪽
ceret: non utentur iis instar ciborum . profanorum seu vulgarium,quamvis etiam ejusmodi tantum sacra sint, quae in posterum consecrari debent, sed nondum siunt
cui nos licet aeas comedere, aut qui sim n M. ad Lev. 22. Quaenam autem Illa laci a sint, upro D nari vetat Deus, patet. ex adlectis veruis
fies facient Terumam 'ebovae, quae verba recte ex-
offerre flent in honorem Dei. In hanc igitur Le-Lem peccat is, qui comedit proventum, de quo nondum separata est Ablatio seu Teruma. Terumam, quae sancta est, simul cum reliquo pro ventu, de quo ea nondum separata est, comedem do, non majoris se eam facere ostendit, quam quemlibet cibum vulgarem. Optime
Gersem sensum bujus dicti estplieat: mran nat
ὶ Eeee bine patet, quod, si quis comedit de st quibus separanda es ablatio , quamvrs ea uis iPud de Ieruma seu ablatioue, suos in eo pr9νω- tu adest. Commenr. LeV. za. f i66 col. 3. Frum igitur M. Clericus in Comment. ad b. l. Rabbimidicam impingit, quod in alienum locum banc Legem
205쪽
DE CIBIS VETITIS. 17'XX. Quisquis de Tevel hala comedit, quantum est oliva, antequam separata sit inde ablatio major & ablatio decimarum,
confer aut, cum ipse contra gravissime hoc loco hallucinetur, dum verba 'M 'U p 'Nneglecto statu constructo, vertit : non profanabune I aesitae res saeras; falso existimans sensum necet sario id postulare, cum haec verballine Soloecismo, ut ipse vertit, transferri nequeant.
Ablatio decimarum. Hac in re dissentire videtur R. Levi ben Gersom ab Autore nostro, dum reatum mortis illis tantum tribuit, qui ante ablatam Te
rumam frugibus vescuntur: nnp, marit
vit , quod in hac specie gravius es, eique reatum mor tis tribuit , nimirum nommavit Tevel, in quo adhuc - est ablatio seu Teruma, i. c. fructus, de quibus nondum separata est ablatio, inde patet , quod fruge , de quibus ablata es Tertima , nondum autθm ablata sunt decima, iidem interdictum quidem nectent,
Natum vero mortis non habeant. Comment. ad loc.
cis. Sed amice consentiunt. Nam quod .quire nollar vocat ablationem decimatum, illud R. Levi nomine ablationis etiam comprehendit; ut lic Levitis, postquam decimas acceperunt a plebe, aeque interdictum sit iis vesci, ' antequam separaverint ablationem deeimarum, ac plebejo vetitum est fru- mento suo vesti, antequam separaverit ablatiovem
206쪽
is reus est mortis coelitus instigendae, quia dictum est l. e. Et non profanabunt sanctasilinum Isimesis s. ne onerem sei os rem tu. v. I6. Qui vero comedit quicquam de eo, de quo jam separata est. ablatio magna& ablatio decimarum, nondum autem reliquae decimae, quamvis nihil aliud supe esset solvendum, quam decimae pauperum,
ecce ille vapulat eo nomine, quod comederit He raves. ReuS autem mortis non est. Nam reatus mortis tantum contrahitur , cum nondum separata est ablatio magna & ablatio decimarum. XXI. Velitum est comedere de hau τενα, de qu0 nullae omnino decimae ablatae sunt, quia dictum est : Non potes com dere intra portas tuas decimas frumenti tui. Deut. XII, 17. In tractatu vero Temmoth& Moseroth explicatur, de quanam re per- isolvendae fini ablationes & decimae, & quaenam res ab hoc jure excipiatur, ut & de qua re solvendae sint decimae ex Lege, Ade qua re solvendae sint ex decreto Scribarum. Quicunque autem, quantum est oliva, comedit de eo, quod ex ipsorum decreto est Tmel hae aut de heterogenςis vineae extra rerram Israeliticam, is plecti-
207쪽
tur verberibus inste instigendis ob re
bellionem. XXII. Liquores, qui orti sunt e Temes hac, proventu novo, sacratove, sponte nascentibus fructibus anni septimi, heterogeneis, aut praeputio arborum, aeque ac ipsi fructus vetiti sint i non tamen quiS quam coro propter eos Vapulat, praeter vinum aut oleum de praeputio arborum,& vinum ex uvis vineae heterogeneis constae expressum, propter quae eodem modo vapulandum est, ac propter ipsas uvas& olivas, ex quibus exprimuntur.
XXIII. Caeterum in sacris alii quoque cibi vetiti sunt, iique omnes Lege. V. g. In terdicta quaedam prohibent vesci ablationibus, primitiis, placenta' decimis se-
' Placinia n, Placenta hoe loco intelligitur, quae ex mandato divino Num. XV, 30.AN a qualibet
anassa farinae, quae deplebatur, separanda Deoque eonsecranda erat, idque praeceptum solam terram Israelis spectabat, eoque tantum tempore. cum Judaei illic rerum potirentur. Observari tamen adohue solet hoc praeceptum, lieet alia atque alia ratione ubique locorum ex decreto sapientum, ne oblivioni per diuturnum exilium tradatur. In illa terrae istaeliticae parte, quam & ex AEgypto & Baby- Ione reduces Israelitae tenuerunt, separat pistor depasta unam partem quadragesimam octavam, alius
208쪽
cundis, & quaedam interdicta agunt de iis, quae aliari consecrata sunt , v. g. de eo,quod cogitando de tempore illegitimo teme
. verolPaterfamilias vel Mater familias partem vigesi- .mam quartam, eamque dat Sacerdoti comedendam. In ea autem parte regionis Israeliticae, quam Decuparunt quidem ex AEgypto venientes, sed Babylone redeuntes non obtinuerudi, separantur binae placentae, prior quae pars est pastae quadragesima octava comburitur in clibano, posterior, cujus magnitudo non determinata est; datur Saceris doti comedenda. In reliquis vero regionibus binae etiam separantur placentae, prior cujuscunque li-het magnitudinis comburitur, altera, quae est Pars quadragesima Octava massae, datur Sacerdoti comedenda. Quia vero Spiritus S. ἱn mandato de hae placenta utitur voce Temma colligunt
Π,n euieunque non liceat comedere ablationem, ei nec liceat comedere placentam hanc; cuicunque vero liceat comedere ablationem, ei liceat comedere hanc placentam. Malimoniae. Biccarim cap. V. hal. IS. Cum veto haec interdicta, ut recte monet Autor noster, hujus loci non sint, comemus vocem h3nc exposuis se, ea p/udens praetereo. Caetera, quae detrac placenta oblurvanda sunt, fuse&accurate pe tractati idem reces. eit. c. V. G. VII. cr Hr Seb ehon Arueb TracL Chalia. Cons integer tractatus Tahnud. Chalya.. Temeratum. Ita vocabatur caro sic risicii, circa cujus oblationem peccaverat Sacerdos. dum
in anim ' habuerat facere illud alieno tempore: vide
209쪽
ratum, residuum vel immundum est,
quorum quodque suo loco explicabitur. XXIV. Λleti sura autem omnium horum ciborum, ad quam fit aestimatio, num quis vapulare vel exscindi debeat, est oliva. Exposivimus autem jam ante interdictum fermenti in Ρaschate & risus circa illud tenendos in Tractatu Chamez umazza. In
terdictum autem cibi in die expiationis speciem peculiarem constituit. pari modo interdictum, quo vetitum est NaZiraeo, quicquid nascitur e vite, non extenditur aequaliter ad omnes. Et propterea exponetur quodlibet horum interdictorum, cum mensura siua& ritibus suis loco cui
fol. 24. alii vertunt: abominaudum. Residuum Autor noster hanc vocem ita exis
tando temeratum non fuerat , sed sanguis ejus bigiti me adspersus fuerat altari, de eo autem aliquid reliquum manserat post Lege e finitum tempus, intra quod ejusmodi carnes comedere licebat, tum ilia reliquiae vocabantur residuum, iisque vesci vetitum erat. ibi e XIII. hal. s. ' .
210쪽
VIoum libatum cultui idolorum usui
interdictum est, & quicunque de eo quantulumcunque bibit, vapulat ex Lege Sic & qui quantulumcunque edit He eo, quod idolis oblatum est, sive sit caro sive fructus, imo si vel sit aqua vel sal, vapulat, quia dictum est Deut. x II,38.
mi adipem η sacrificiorum eorum comedere flent, s bibere vinum η libaminis eorum, surgant caec. II. Ea-
adipem cte. Quam accurate voluerit Deus inoterdictum de idolothytis observari, patet ex historia Bilsami , ubi ira Dei exarsisse narratur, quia Moabitides ad sacra Deorum suorum ipsos vocantes secuti tueranr liraelitae,& cum iis comederant, es. νιι que Deos adoraverant. Νum. XXV, 2. cons c. XXXI, is Hie enim Deus etiam propterea Israelitas punivisie legitur, quia idolothyta comedeis
