장음표시 사용
121쪽
sario idem rediret numero essectus destructus. Praet rea se queretur, quod idem semper solet lumen productum in aere quotidie a Sole; idemque Ubi eodem 1 corpore pluries in
eodem l eo repetito. a 3. Λrg. 3. Ideo abnuitur, posse idem numero. redire tempus, quia partes temporis realis individuamur a tempore imaginario e sed falsum id e2tat : ergo die. Prob.
min Non est possabile, aliquod reale individuati ab aliquo
Resp. rationem illam utique familiarem apud nostrates esse ; nos tamen ab illa abstinendum duximus, tune ut tanta prolixitas vitaretur, tum quia caliginosa non patum Iesest, profundiorem eontinens mathesim .
De intero ad arg. saeisis solutio est. Negatur squidem min. & ad prob. dicitur, quod tempus imaginarium lic t quid fictilium sit inspectum ad modum entis, Ac positi si tamen est realis capaeitas negativa replebilis, ut inquit Io: S Th. A nos scripsimus Phys. q. a. quaesito . de spatiis maginariis. Sand etiam Ubleatio, & loeus realis in sistentitate deis pendent ab unitate spatu imaginarii, ut vel obversarii annuunt. Et in Logitae prodromis conspeximus, quaterus selentia realis, quae est quid reale potest eausari a demonis oratione, quae est ens rationis, di Logicae objectum.
Quaeritur Num satiem stipis viarur B er ab eadem numera ea a queas idem reproduci esseEas. a . D Esp. negativd , Tum enta nee supernaretalliet 6 potes eteaturae virtus heri infinita. Od idque echie urget prima nostra ratio num .r s. posta. Tum quia nee supernaturaliter potest eadem numer actio redite, ceu ecipia quid lueeessivum. Nee respondere cum eo saeptos laudato in m. s. iuverit , quod redire supernaturaliter potest eadem numero actiu , non ut quid successivum est , lad quo ad sua instrinseca, diem ntialia ; eo quM actio ut actio dicit duntaxat , esse actualitatem agantis, ae per consequens esse quid successivum est quid accidentale. Non, inquam, Tum quia esse quid suce aneum licti non sit actionis praedicatum essem late speeificum, est tamen illius praedieatum essentiala generi eum. Λctio squi. dem est actualitas agentis, non permanens r ergo successi va. Tum quia se responderi posset, quod queat redite ideae numero tempus, non ut successivum est, sed ut mensura motus est ; quod possit idem redire numero motus, non ut quid neeessivum est , sed ut actus entis in potentia est. Item quod esse successivum si accidentale tempori , de motui eo quod tempus vi tempus est, dieat duntaxat. esse mensu ram motus, cte. & motus ut motus est dicat solummodo ,
esse actum entis in potentu, dic.
122쪽
Ad Quatuor Libros Meteororum Arsotelis.
bilior euadere consueuit tractatus iste ;quoniam naturae arcana, quae in eo Philosophi vestigant , sunt eausae quorum adam effectuum, quorum quia vel caulae, dc materiae remotae interdum sunt in locis
distantibus, vel saltem sormantur hujusmodi effectus procul a nobis ilitat ad nos usque. aut saltem
nostros adsensus pertinganti ut nives, grandines, sulmina, tonitrua supra nos; vel infra nos sontes, terrae-motus, cte Ideirco eorum origo, di notio nos praeterit. Nihilom sis tractatus iste non est, nisi appendIeula quae dam ad praecedenteoi tractatum de ortu de Interitu. Ati. stoteles namque postquam ibi egit de Generabili de Cottu-gibili incommuni. agit hic postea de quibusdam generabi. ius de cotruptibilibus in particulari nuper recensitis. Et quia quae in eo pertractanda oecurrunt non praebentsngularis ditetissionis materiam; id ei reo praeter mi fra eon. sueto nolito procedendi modo per articulos , pet varias eon-sderationes incedemus. Igitur
D. N Iue, Natura, Causis, Loeisque Meteororum. a. r Eleota latinum nomen a graeco derivatur vocabulo IVL Mes ore quod latin/idem sonatae eminens &el vatumi ideo tractatus iste de Meteolis inscribitur, ejusque notitia Meteorologia. nuneupatur, eo ouod eius obiectum saltem magis principale sint res in sudii mi apparentes , quamquam saltem ut obiectum minus plinei pale integrans objectum eius primarium ennsideret nonnulla etiam in imo, in diximus, nimirum Maris motus, terrae. motus, sontes, metalla die. Utat seeundum aliquos ista non sol obiectumnis secundarium , de dicantur esse meteora duntaxat
reductiv/. . I. Is qua Isea D natura Metereoram , ct ea aenam
ι ebas eausae . a. e UZ ad primam quaesti partem nonnulli putant , Meteora nullatenus substantialitet differre ab elementis, sed esse elementa attenuata, in qua facile resolvuntur. V. G nix, & nubes in aquam. Λ liqui vero dicunt, esse quoddam conflatum ex duobus elementis, non qOidem idem mixtum unum per se habens duas formas, sed aggregatum quoddam per aceidens ex illis materiis ungulis cum propriis formis, v. G. nivem ex aqua & aere, de sede aliis.
Nos aniem eom videamus, laterdum nubes in ventos. re non in pluviam erumpete dicendum putamus iuxta dicta lib. a de Genet. Ac Cortu . q. a a. a. de vaporibus, ex quihus ipsa Meteora sunt s. a . in s ne num. v. quod habent foris mam diuersam , diset state tamen inadaequata, de reducuntur ad illam, ae ad ejus speciem, id est sunt reductiv/eiusdem speciei eum elementis, ex quibus fiunt; quia sunt formae quaedam viales, & imperfectissimae; ut etiam dixi. mus , Armam cadavericam spectate reducti se ad illam speciem , ad quam spectat formaliter elementum praedomi
3. Quantum ad secundam quaesti partem pro resolutionereeolendum est, ouatuor esse causarum genera, materialis rem , & sor malis, essicientis destialia. De his ergo no-ilo pro Meteotis pervestigatur. Causa materialis remota, idest materia remota, ex qua Meteora sunt assignatur ah Λrist. hie lib. a. te κ. s. terra &aqua; proxima vero uapor , & exhalatio. His addi potest aer, Ac ignis, qui intra terram inelus plures recipiunt meis teorales impressiones. Exhalatici est pars terrae subtilior, virtute caloris solis sursum elevata, quae solet appellari spiritus, seu spiratio, sud anhelitus terrae ea lidus, ec sceus. Non solam autem
ex terra, verum etiam ex ligno. ex eorpore pingui, cor.
pote oleo , de aliis huiusmodi fiunt exhalationes. si exhalatio extrahatur ex ligno, aut alio smili corpore solido, vocatur fumias ; si ex eorpore pingui dicitur fuBνo; si ex corpore oleoso appellatur nidis inquit Arist. Meteoro.
vapor est anhelitus, idest spiritus ab aqua emissus, qui est illius pars subtilior, quique ea lidus. Ec humidus sursum
calore Solis levatur, Ac eonstat ex aqua in olla effervescenteaseendere. Nec tantum ex aqua veram etiam ea mixtis quibusdam humidis, ut ex vinci, caeterisque succis Oritur.
Causa formalis Meteororum est eorum sorma quam iam diximus non disserte substantialiter adaequa id a forma eIementorum , ex qua sunt, sed ad illius speciem reduci, hoe est reducit τὰ pertinete. Idcirco facillime ad eam redeunt, dum
3 Causa esseiens Meteotorum duplex est , prinei palis
una, & instrumentalis altera . Pro instrumentali potissi. mum assignatur calor, qui aquam dc terram pervadens, easque attenuans in vapores, de exhalationes solvit. Proptincipali plerumqne assignantur Sol, caeretaque corpora coelestia, quae sua vi, suoque insuxu tales vapores, aut
exhalationes in sublime tollunt; di nonnunquam Deus ipse immedate per seipsum , ob abse ditos snes illa pro .
s. Finalis causa Meteororum est eorum finis. Hie autem duplex est , ordinarius unus , dc extraordinarius alter . Ordinarius, qui semper naturalis est, est Mundi ornatus, de viventium commodum . Quaedam squidem Meteola habent aerem expurgare, reprimere Solis, de ignis acti sitatem . Quaedam terram se undant, ut nix. Extraordiis narius ite ium duplex est. Unus naturalis, aut praeternatu. ratis, sed per aceidens, ut aeris iniectio, aliique adverseventus, ut prae pud suo loco de Cometis dieetur . Alter supernaturalis; dc est sngularis quaedam Divinae voluntatis manifestatio, juxta illud Ioelis a Dabo prodiri a In Caelo, o in Teria, sanguinem ει unem oe vaporem fumi. Hine Mete torum portenta, alia naturalia sunt, naturalesque causas hahent; alia non ; quaedam vero de utroque partiei pant. Si e cometae naturales non instequenter habent causas , quia com snt exhalationes accensae , calidos Aesceos indueunt morbos, aerem inficiunt, quo insecto animalium quoque e rpola insciuntur, bilique accensa, praeiscipu/ in deli ea iis, inde3 excitatur ita, & ex hac vindicta, di ad is am sequitur bellum. insuper Uivino ex beneplacito signiscant ad suturum quidquam portendendum . Et sedum apparent armati exercitus in aere cum cultibus de e. ut pluites visum fuisse, praecipud apud Tutinum legitur, haec naturalibus musis non putantur facta, sed ex solo Dei beneplacito ministerio Angelotum vel daemonum . s de quibus insta consideratione te tria u. ε ὶ ste enim sertur Rugusti tempore apparuisse in sublimi aureum circulum,
123쪽
in euius medio erat Uirgo puerum gestans, quae Beatam Virginem eum Christo Domino in orbe regnaturos praesignabat. ex quo circulo vox audita est supra eameram. inqua Sibilla degebat : Oe es Ara CaeII ; ex quo Romae templum fuit constructum, quod is praesenti Ara Coeli vocitatur. Non pauca a lia contingere lolent prodigia in in ot-xe magni Principes. In octaviano hello calamitatum prae .
nuncius fuit Cometa. Pluvia sanguinea ante Castellum C litatis vestarum in Apulia habita, post paucos dies terr motu corruit , cum majori urbis parte, De sngulorum impressionum prodigiis infra. r. Pro dignostendis loeis, In quibus Meteora sunt, recolendum est quod in lib. de Coelo diximus q r. aris. n. 3.
in sne nimirum , t tes esse aeris Regiones. una est infima . di est quae est nobis ploxima, designaturque a supei seie terrae, ec aquae ad usque certum terminum altitudinis, ad
quem pertingant radii solares restientes a terra, sicut pila iam tessit. Suprema Regio, seu Zona des gnatur a super. seie ignis tesidentis in concavo Lunae ad usque illum termirum, ad quem ignis pertingit ea lor. Residuum aeris illas iniet duas dieitur secunda Regio aeris, in qua euduntur pluviae, ni Wes, grandines .lce. quia est frigida ; non quidem ex natura sua, ut nitet ex dictis sib a. de Gener. N. Corrup. ln p aea inbuto g. r. D ea fecunda nee per distantiam ab igne aut ladiis Solis resilientibus, quia frigus, eum si qualitas postiva, ut probavimus liba. de Gener. N Corru p. de hei habere causam positivam ; nec per solam antlpetis a sim, quia ista auget, non vero producit qualitatem 1 sed=nia illo evehuntur vapores terret , aut aquei, qui licεtint calefacti a Sole, eos medio calore evehente, tamenidum ibi sunt euesti, tune propter distant lam ah igne, &sole, ad naturalem redeunt algorem , qui frigefacit aerem, di anti peristas augetur. Loca igitur, in quibus Meteora sunt quinque sunt. Pri .mus est suprema aeris regio, in qua sunt Cometae, Myae vagantes de e. secunda est media aeris regio, in qua sunt corruscationes, sulpura , fulmen, lareea de e. Tettius estios ma aeris regio; in qua fiunt ros, pruina Ne & nonnulis quam etiam Meteora nonnulla ignita , ut eaddelae ambulantes, seu lampades accensae. De quibus locis videatur Mais
silus inlib de Caelo disp.4 qq. art r. Quartus est aqua , in qua hunt glacies, salsedines, de interdoin Meteora etiam nonnulla ignita, ut puta in mari Helena, Castor, di Pollux super naves adhaetentes. Quonatus demdm est terra , in qua nonnunquam sunt flamma discurrentes, ct nees aecenta in Coenreteriis, re patib lis mortuorum. Et quia ea vernosa est terra alicubi, interis elim halitibus exitum quaerentibus coae utitur, habetque inultos ignes subterraneos.
De tempore, quo Meteora sunt dicetur agendo de sagu. lis Meteororum speciebus,
Μ Eteora ignita interdum in aere, interdum in terra ,
interdum in aqua formantur, ut d xl nus . Ob idque, ut deli ta cum claritate procedamus , prilis de Meteor is
Ignitis, quae in aere fiunt, disserere , ut fas est, adciti.
Gnita Meteora, quae in suprema aeris regione eon spl-1 ei Meurrit sunt quatuor ultra Cometam, quam, quia nonnulli volunt, interdum in ipsis cietis adeste, pertrahandam s. sequenti mittimus. Primum est ι mpas, ab aliis Fax , ab at is Flamma di ctum, s dum posteriores partes successiv8 inflammantur ,
quae pii s fuerant insammatae extinguantur. Et tune foris matur ceim exhalatio magna in longum & latum aequaliter porrecta, tota simul inflammatur obeam, quam habet sub . tilitatem. Quod nonnunquam tanto cum splendore continis
sit , ut quaisdam diei s militudinem noctu exhibeat. Si ve ro partes omnes simul inflammatae durant, dicitur BOIιs , quae in Mantuana defructione eon ploram se prati t. Secundum est Taeris i vulgo italicd T rone ιηβ. a1.
aliis Iaeulum nuncupatum, estque impresso quaedam i ai ta in longum exiensa ex uinuosa &crassa, acanti cimi exhalatione genita . Si sit longior v atur Trabit. Ηade igneam impressonem te adhue puerulum vidisse testatur in Novesi seeunda ncctis hora aestare anno is Is . at s suisset
longa trabs ignea P Benedictus Ma et ita testinus in sua triplici Philosophia pag. 3s. & per horam durasse dicit, ac
eo a nco mage a m fuisse ventorum copiam , ae sicciti.
Lamea estqtie idem,ae supradictumTνaba quia tunc si eaehi. latin bene eo horetis stine dissi miles habeat partes in classiti se stibi ilitate taui subtiliores palles ele emur, &classiores subtuali tu, tunc aequaliter accensae sgulam pyramidis co . Iumnae, ac pei peridiculum ess gulant, in qua partes inse. riores basim , subii hores sero figuram columnae reserunt.
Quartum eis C ν I .ltans se dicta, quia est impresso,
seu exhalatio quaeda in ignita formam praeleserens balbutae caprae, vel quia ardend 1, in pratum in morem saltat cum quibusdam filis veluti pilis hine inde pendentibus. Et tunc accidit quanda exhalai. oest in longum, magis quam in latum extento si hie ,haerens, ct non interrupta, hia quaedam,
si ψὰ fibras quasdam habens ad latera inter se sejuncta , quae dum ignem eonei fucit, flamma uidetur hile, illi,e discas,rere, cum stat Caprae salii tare. a. TempuS, quo apparent non solum esse de nocte, rarum etiam de die testatur supradictus P. Marro ta, ct se Lycii se vidisse anno a 6 so. subdens, quod Captae moriem insgnium virorum praelagite habent. Unde naitat Senera, post hujusmodi Capras saltantes mortem Aususti ntigisse, di in senatu de morte Seiani deeretum fuisse ; qua ara inquit idem Marratia a vanis Pilleorum superstillodacquiescendum nequaquam se . a s L 3. In fine hujussi. notandum eum G serinoas quod Ei lia Meteora ignita, licdt ut ni urimum in suprema aeris it gione sani ; attamen nonnunquam in media regione sit mantur , immo i addit Maraotta interdum etiam in i
via regione. Omnia uero supremae legionis Meteora ipsiuineenduntur, vel motu, vel collisone exhalationum, im
seceis ae ignis ex silico elieitur ; vel anti peristas , ad euia modum, quo calx viva aquae inlecta inardescit I ves di γne Solis, s mill quodam modo, quo pul. s sulfuratri belle scio spreuli Uiforis, ct influku Soli e incipit ignem ἰ vel denique forsan ab igne elementati, cujux scintilla non ta-rri deseendunt , ut in I b. de Genet. & Cortop agesea de mixtione diximus.
. 'ometa se dicitur ut Innuit Arist. hie lib. I. eap 7 l a a coma, eo quod ad instat stellae cujusdam coma aest, protendendo quaedam sta, seu ouasdam fibras istin ad modum eapillorum, proindequesetia esinit , idest cum etinibus nuncupari solita a de ideo Cometa ab Λ tui. se describitur Astrum comarum , idest ut plut imum , licet inlet
dum nonnulli non einelnnati, & sine eoma eoni ingant 3 Circa Cometarum natu am de loeum variae ee oppos lae extant seriptorum opiniones, omisi is, quae sabulose ce einere Poetae, Hercium nimirum animas essedcc Prima igitur circa Cometae uiam squae di apud ipso Democriti stas hilae temporibus edi oleia habetur J fuit De moeriti, N Anaxagorae existimantium Cometam nihil eise aliud, quam multos ex septem Planetis, s vh errantibus stellis inter se conjunctos, idest ita sibi invicem propinqua ut eonfuso in unum lumine unius saetis smilitudinem exlii beant et hi neque seri arbitrabantur , propter majorem 1 vel minorem illarum planetarum dillantiam inter se, 'a' riumque stum, aut diversam dispositionem, nunc ma
res, nunc minores Cometae , modo cum una, modo cum alia figura. Ad quam opinionem redueitur opinio aliorum dicentium esse comb nationem variorum eorporum cie e sitim lucidorum .
Contra quam opinionem ab omnibus in statur. Tum quias eae tali congresso s .e stellatum, siv8 eorporum lucido rum consurgeret, prios deberet videli dimidium Cometa, di
postea totus. Nam si plures sellulae debeat coadudati , ac
124쪽
eorpora lurida, prius utique duo vel tres eoibunt quam a . Quod respuit experientia . Tum quia sequeretur alternis diebus cometam videri notabiliter immutatum, ita ut si una dioelaeoniunctae sunt sex, altera nocte plures essent disiun. elae, quia erelorum motus, ex quibus ea eoniunctio depen. det semper variantur. Tum quia Planetae non exeunt a Zodiaeo, 3c Tropicis, cometae vero videntur in aliis cietiregionibus. Tum quia Planetarum eonjunctio brevi tempore, eometae vero per dies, interdum per menses, de in.
terdum per annos durant. Tum quia eodem tempore, quo
Planetae observati sunt divis, visus est cometa , de ἡ eontra eoniuncti observati sunt planetae, s ne eo, quod eram ea visus st. Tum denique quia Cometas, vel omnes, vel saltem plerosque luna inferiores observatos esse diemus
serentium , Cometam esse reipsa stellam errantem, seu Planetam a septem vulgatis diversam . Contra quam opinionem nonnulli instant, ex eo quod sequeretur, non posse eodem tempore smul duos Cometas apparere, cuius contrarium testatur Scaliger exercitatio me ro. in Card de Λrist. lib. r. p. r. nimirum quod alter matutinus, alter vespertinus diversis diebus eum diversa latitudine dc figura observati fuere. Quae tamen resutatio, lieet urgea Pythagoreos, qui unam tantum dicebant esse sellam , tamen non urget horum opinionem, quia haee Oplinio docti non semper esse eamdem stellam, sed diversas , quae separatim variis temporibus se videndas exhibeant . quaeque diversum habeant motum, de modo sursum, mo. do deorsum serantur , appareamque, eum nobis propinquiores per descentum sant. Λlii refellunt, ex eo quod idem Cometa modo maior , modo minor evadit; quae variatio in Coelis ineorruptibiles
Nee tamen ista rail inatto urget. Tum quia plures de-Pegant Ceelis incorruptibilitatem , de soliditatem . Tum quia dicunt non seri maiorem de minorem, sed solum siectedi a nobis, quia modo magis, modo minus apparet, secundum quod disersm ἡ stuat ut, vel sole illustratur.
Instatur ut supra, quia omnes stellae errantes moventur sub Lodia . Insuper eum scilis motus determinatus sit , ae .cessus de teressus huius stellae ab ipso, determinato tempore fieri deberet, quod non experimur. r. Tertia opinio fuit quorumdam innominatorum apud Nariotam de philosophia naturali Na II. eamque renci. varunt Camesani, volentes nullos ex Cometis esse meteora ignita, sed esse ingentis eram oris materiae massam , solaribus radiis collueentem in Coelis, addentes proind/, Cometas non in suprema aeris regione, sed in alio, quod inter stellas fixas, de Saturnum interiacet haberi.
Quae opinio ex eo salsa eonstat, quia sut sy. sequentl eon. Dabit negari nequit quosdam cometas inferiores Luna , seu insta Lunam dari. Λliae, fle quidem effeaces, huius opinionis oppugnati nes videri possunt apud Guerinois . Remanet iritur, quod ut inquit Arist. de Ptolomaeus , caeterique Cometae Luna inferiores si naturaliter sat sa-cti ν esse exhalationem uald 8 pinguem, erassam, & visco
sam, eujus patetes inter se Mn8 e cerent, & eoagmenta natur . Cometas autem Luna superiores, s quae sunt, eae vel de novo a Deo creatos, vel esse quaedam eorpora Coelestia a erinditione Mundi seut alia eorpora coelestia, licet non empora aeterna, ut Senera praetendebat. Pro quo sit
omnes, quos praecedenti β. a. confutavimus profitentes Cometas nihil aliud esse, nis planetas conjunctos, aut stellam quamdam, aut etiam Gelotum erassiores exha.
Ast quia ex una patre Philosophi tuentes ineorruptibilitatem Coeli, nolentes proind8 mutationem aliquam in Coelis evenire posse, tenent, omnes Cometas naturaliter genitos esse ultimo inelo inferiores 1 Assionomi vero praetendunt etiam in Ceelix cerni. Idcirco varios in dicendi m dos Philosophi abierunt , litat omnes eonveniant, aliquos IMI Bersa Phu. Tom. III.
proereati versua intentem, aliquos versus meidentem , aliquos versus Austrum, aliquos versus Λquilonem Λtri aga disp. uni ea de Creto num. x ε. dicit si non omnes, saltem seta omnea Cometas, esse miraeulo a Deo etea. tos, seque omnes illi, qui in Coelia comperiuntur, erunt creati, non vero genit is imo etiam eorum , qui infra Coelum seia nullum esse, qui non sit specialitet a Deo erratus , di sit naturalis. vero in hoe paradoxum videtur. Mastilo dicenti , quM persaepe essectus illi, qui per Cometas praelagiti solent v niunt siv/ praemiis eometis, de adducit uarios easus, quibus addi potest praesens, eum in hisee annis eontigerit mors
Caroli Secundi Hispaniarum Regia, de post eam tot hella adhuegi astantia i duo Reges in Hispania, Carolus III. Archidux Λustriae, & Philippus Dux Andegavensis Bor. h an , duo in Polonia, nimirum Λugustus Saxonum Dux, dc stanistius, iste Suctorum ae Turrarum . ille Moseo. rum auxilio stetus: pestes in Polonia, de in Ungaria. Item obiit Ioseph Primus Imperator, de tamen nullus praeivit
o. Whl tamen non uidetur paradoxum illud Arriagae dicium, sed valddprobabile reor id, quod inquit Arriaga, nimirum complurimum specialiter a Deo produci, quia ut plurimum protendunt aliquod futurum liberum pendens a voluntate Hominum, vel bella gravissima, vel seditiones, vel violentas Magnotum Principum eaedes . Sie Iosephus lib. r. de bello Iudaleo lutet alia prodigia, quae Hierosoliis
mitarum excidium piae monstrarunt integro anno antea per.
vendisse supra Civitatem ad instar gladii Cometam. Similem narrat Cornelius Gemma lib. a de divinis naturae cha racterismis cap. g. in ditione Palatinatus visum esse anno a sar die ri. Decembris. post quem irrupit Turea potenti exere itu, Et Roma a BOrbonio ea a est. Supernaturalis cetid etiam ille fuit, quem reserunt Conimb. apparui Dis Attalo Regnanter Ingentis enim adeo magnitudinis erat, ut totam viam lacteam Oe patet, ad quem proind/ sora mandum nee totus tetraqueus globus satis suisset si in exhal
ilones solutus suisset, ut idem Mastrius recitat. Et vix in historiis in .edietur unquam Cometa , qui aliould smile non portenderit. Et praesertim Id eolligitur ex illis duobus
Cometis, qui apparuerunt I 338. 8c 33q.Nam tune rem.
potis mortui sunt Carolus v Imperator, Paulus IV. Pon. tisis. Hentieus Secundus Reet Franeiae, Rex Λngliae, Rex Lusitaniae, Rex Daniae; non paucae quoque Reginae, sciliem Poloniae, Λngliae, Hungariae, Franciae, Dux Veisnetorum, de Ferratiae, ae qui ecim Cardinales, ut refert Albertus Lazari pars a. marita aci pag. 3 34. dc Tanard. pari. 3 univers element. quaest g. sub Mauritio item Imperatote alius suit Cometa dictus X ph a ima ensis ,ram habebat , dc eo tempote Padua eombusta fuit, de doma obsessa ab Agiluso Rege Longobardorum , dc a Saracenii Trinachia passa multa mala suit, de tune infamis ortus Maumethiaeeidit. Quot sand mala non praedixit ille Cometa tεrg. qui dc moitem praedivit Imperatoris, tot
rue bella, quae postea in Italia, Germania, Gallia, Hi
pania , te tota Europa.dd oppostionem Mastrii Reso quod lie/t non semper, imo nee ita frequenter ad istos effectus praecedant Cometae; quia Deus sollim quando et placuerit vult eos praenunclare: ben/ tamen d e ita ad I stos eo metas subsequuntur tales esse. Ehus, ut dictum est, eo vel maxim8, quod aliundὰ praenunciari possunt, puta ex starum aspectibus, de eoniun. 1ione
Uethrequiequid sit de hoe, potest diei eum Casino apud
Io Bapt du Hamel in sua Philosophia veteri de nova par te a. physeae, quae est tomuoeulus s. dissert. 3. quae est desiderum motu eap io Ac Go in hie in sua ultima editione, nonnullos esse specialiter a Deo creatos, nonnullos vero esse eorpora quaedam Melestia eondita ab initio Munia di, illa nimirum ι quae non unquam in coelis si vetum est
cernuntur; quae non semper nobis apparent, vel ratione di. stantiae, vel impedimento aliorum corporum ecelestium , vel alio impedimento nobis o ulto, aut quia radiis alicuis jus Planetae Mevitantur.
Nec hoc mirum esse debet linquit praedictus du Hamel quia patet, quod Mereurius plures interdum revolutiones absolvit, nee sub obtutum eadit istella, quae est in collo citi, quae pet et. aut g. menses sngulis annis oeulotum aciem fugit: de de illis quatuor, de quibus diximus lib. de Geloq a. ait a. s. ad 6. argu .
125쪽
His adde te possumus, Ideo non semper videri ad m,dum
Cometis, quia pleiumque cauda est .lli adventitia, de sub . lunatis. Quod explicari piate si a carina Λ r. it. I. Meteor.
sum. a. cap. I. N dicen Ds, interdum comam a ip. nai aliis
cui eκ Stellis notis notis, uel fixae .es eri antis; sie ut inter doni sunt quaedam areae lueidae ei rea Solem, dc Lunam; Imo squilis mirabiliu es J in iventur eadem latione . qua sertur Stella illa ex peculiari a tractione sidetis, tecum illam fetentis. Qui vi quomi dia etintingat eleganter declaratuit eximius Coti unius sect 3 i. eaput enim ipsus Cometae. vel eoi pus exhibet i pla Stella, reliquum ve o eoma, vel cauda eius , perpendiculariter supposia in supterna aeris regione, ita tamen ut eam Do bis non tegat . Quae quidem
eatida, vel eo ma licit, distet a St. lla sely pei immensum spatium , adnue nobi apparet contigua cum illa, quia eii sub ea in eadem linea recta cum Oculo. Est en in tegula apud Pet spectivos, quod duo vel plura corpora aequaliter distan. tia ab eulo, si in eadem linea recta eum oculo sint siluata ab eo apprehenduntur conjuncta, quia oculus non apprehendit cor pota aliqua inter se distate , nisi visa corporibus
o. Objicies eontra praesitam doctrinam, quod semper ex hoe sequeretur aliqua mutatio in Coelis, quia Cometra modo mi irrator, modo minor. Resp. nego Iesalelam. Adprob. annexam dieatur vel id non evenire in Cometis, qui in Coelis habentur, lices eveniat in aliis: vel si in iliis evenit, provenire ex eoma, vel
cauda ei adventitia , modo praedeclarato : vel demum non seri majorem, aut intriorem . sed ita apparere, ex eo quod modo magis, modo minos sit nobis conspicuus .aa. Hare dixi, nequam lib. de loq r art. a. g. 3. ad . . t ult. am diximus toties repetamus deceptionem , quam suis in obser vationibus quidam recentiores Mathematici ila Astronomi patiuntur, agetentes proindὰ Cometas in eoele sti regione generari. ac existere. Ais repetere voluerimus non inutile erit; quoniam persaepdips suas tepetunt observationes . ad quas recurrunt quotios aliquid talioni pugnans propugnate cociantur; volentes nos eorum obset vationibus acquiescere, quamquam adeo discordes inter se ipsi sint; quando nullatenus ipsi rationibus nostris acquiescere vo. lunt, ut inquit Mastrius . .
QVbus addo, quod Io: Saguens, qui alias systema Tychonteum eae rei is cunciis praesert videns tot incohaerentiar in illo, compulsus est, sateri, quom modiea si certit Odi magna in eminudo in ita, quae ab Ast conomis suis in obsit .ationibus ditia vel cogitata sunt, ut ibi etiam nos retu
limus in Tyehnmeo systemate, quod rejeeimus in lib de Gebsq. 3. Et quidem probabi: ius est, decipi eos, quam
deceptos fuisse illos omnes, qui ante Tychonem se ipse. nt, praesertim vero Regio montanus, de Volgelius silete, ni vici in oblet vationibus mathemati eis, imo insignes quoque Mathematici Uiennenses, de Grae en ses, Raris tholomaeus Musterus , Thomas Erastris, Andreas N il. thius, Thadaeus Hager ius, di alii, quos refert Λveisa, Illum eundem Comet em, qui apparuit Is r. ansam Ty-ehoni scribendi praebuit , diligenti indagine sublunarem ostenderunt, praecae tetis vero doctissi mus Clara montius in suo An tythone, &lib de tribus novis Stellis, dii ursus in Apologia contra Hepletum, ae demum L, Dualicd inseripto D eo deli' Antilone . Hi omnes ad vel sus Tychonem di Tychonissas incunctam et monstrarunt di illum Come. tam is r. dc alios esse sublunares, non vero coelestes. a. Obile es eontra hoc, quia videmus Cometas moveri motu pernacissimo C otum diurno ab ortu ad Oceasum spatio a 4. horarum, licet motu particulari, vel ex impetu praedominantis s deris, vel allicientia materiae modo ad Aquilonem, modo ad Austrum aliasvd locorum postionea
moveantur; non Rossent autem tanta minieitate moveri si essent in aeris regione etiam suprema, eum multum ista
distet a Getis, de praecipue primo mobili: eo vel maxim/, quod inter aetem, de Lunae Coesum mediat sphaera ignia
Resp. ptim iter dici posse sy mpathia quadam aliquo sidere
trahi, sicut num. Io. de Solis 6c Lunae aeris, ac de coma,
aut cauda alicui Stellae adventitia. Deinde diei potest illam distantiam non minuere sensbiliter motus pernicitatem: se ut videmus Coelum Lunae moveri moi u diurno, di tamen inter i ps una Ac primum mobile nudiant septem Coeil, vide licet sex aliorum, sex Planetatum, Ec Firmamentum . Alia quaedain argumenta desumpta praecipue ex Cometa
eum patallaxi videri possiunt soluta apud rustilam in lib. E
Mando, de c'ce , dup .art. 4. num r. dc praecipvῆ e κpMallaxi dictae Cometae , quae ap/aέ ile anno II a ubitis eius it quod regus parallaxis .uo auris si aptissi aia se. cos tamen pro C imetis, quia illi non habent minium semia per regularem, ut praeterram comper uno es in Cometa, qui asparuit ann is Io qui irregulatissime movebatur, ut υidete ei apud du Himel cit. 5c habet te seactionum ui uer. statem . videat ut ipse,
Libet vero rei huius occasone dicite obiter quid sit paraula, i s. Parallaxis igitur est differentia loei, in quo videtur aliquod corpus eminus sui coeleste, ut Planeta , sive Cometa dce. ab eo loeo, in quo teipsa est corpus illud . Locus verus planetae, aut alterius est ea pals Firmamenti sub qua videretur s a centro tetrae specta tetur; at eum non stinus in centro terrae, sed ab eci integra teria semidiametro disse. mus, hine fit, ut P anetae, vel Cometae cie. nobis sem. per non appaream sub iisdem Firmamenti partibus, subqui. bus teipsa existunt, sed eo sensibinus varietur hie aspιθυε, quo talia tot ta sunt ncibis viciniora. Hinc ex Patallaxi majori eerto insertur Planetam esse nobis piopiorem . Exemplo illustratur hoc. Nam lampas ex laqueati Licta pendula spectatori ad Iaius posio non videi ut esse sub ea laquearis parte, sub qua re vera est, dc sideret ut 1 eenito Fotnicis spectata. Quae disserentia loci veli ec uis eo nia ut
est, quo lampas est propior spectatori. Ac longias distat Alaqueati, a tuo pendet. Haec itaque differentia loci vis, de veri Paralia xis dieitur, de major est pata laxis statu propinquioris, quam rem itiotis. Λt ut haec dissctentia cet. to nobis eonstet, necesse est scite , eam partem Firmamenti, in qua sidus, vel e rpus aliud apparet. de in qua ei se debet. Quod fieri vix potest. non habitu respectu ad aliquam Siet. lam in Firmam .ito posιam, qua tenos planeta ei videtur Propior, aut remotior Hi ne quia Sos omnes nobis Siallii sua luee eripit, eius paravisaeis obsis vati vix potest. 13. Et sane quosda 1, C meias esse sublunares institii nequeunt Adversarii, Tum quia non est probabile Asti,nomos nobis relatos sui se toties dc iugitet hallucinatos. Tum quia ut refert du Ham lcit C meta, qui anno Iε ε 3. die a . Decembris postmodum circa A. Ianuarii diem scit
Oblervavit Arist quia extra tropicos motus Solis, de Lura non solum non attrahit, dc cingregat materiam comita,rum , sed dc e ngregat .im dissipat. Demum in media , aut ultima regione aeris non congre gantur Cometae, quod patescit tum ex eo quod Cometae moventur ab ortu in occasum, qui motiis non pertingit a mediam de infimam regionem aeris ; Tum ex altitudiae obser vata illorum, quae Omnes superat montes, cum v men media regio aeris sit ii ista aliquos sublimiotes montes.
Verum est tamen quod postquam lunt geniti, interdum ἐρ-
Cometarum communiter dieitur omne tempus
esse pi Cometis apium, quamvis unum tempus possit cili
Quod omne tempus aptum sit patet ex eo, quod aliquiternuntur in AEstate, aliqui in Autumno , alii Hyeme, alii vere. Sic enim Arist. teste, imperante Athenis Het cute , mense Ianuario dicitur, Cometam apparuisse; Et anno assa. Λ die iet Uecembris usque ad la Ianuariis ε 3 3 item ille, quem retulimus I antegresso num. 1 3. Quod vero aliquod tempus si magis proportionatum communitet etiam docetur , dc dicitui esse Aulumnum. dc verem , quia aestate exhalationes ascendentes sic ἡ solis ealore dissolvuptur, ex Hyeme obfrigus sursum ascendete non ita facilii permittuntur de ccncrescunt stigore. Item nocturnum tempus , in quo non sevi in die uirtute Solis dissipantur exhalationes opportunius videtur s,e de mane etiam, suἡ de sero. Unde ut vidimus I a. nurn εi interdum unus matutinus, Ec alter vespertinus appaluit .
sigura patet quaenam sit generalis figura Cometae ei dia
126쪽
s. a. in prine lo, ut ex ipsomet nomine liquet. Uno e χdivet state comae varietatem sortitur. Idcirco si per totum gyrum ecima diffunditur dieitur Cometa eν Λ rus r Si versus unam partem, dieitur Barbatus r si versus unam partem eum notabili longitudine dicitur Caudatus. Qua autetur ex eausa proveniat barba aeeauda in Cometa; dieit Matet ita, proventre ex exhalationibus
levioribus uersus illam partem dispostis de accens s , quae ob lui
levitatem , Ac rarita tem ea usant albicantem colorem, vel isi non sunt accensae 3 illustratis 1 radiis Solis,
emittunt, de ideo semper videmus maiorem partem Cometarum habere caudam Soli oppostam . Caeterum s subditidem non tantum ex illustratione evenite potest, quia se non daretor Cometa Crinitus ex omni parte. Unde ego
provenire erediderim, quia Cometa eomatos seu erinitus generatur ex exhalatione rotunda spissiore in med in , ex in extremis rariore. Tune enim si, ut stamenta snt ei rea corpus Cometae. Cometa Barbatus generatur ex exhalatio. me modieti in longum versus terram porrecta . Denique Cometa Caudatus fit ex exhalatione longiore t ractu vel sustinam partem extensa.
r. Quia 4 3. 4. fle s. partem tituli, scilJeet de Cometarum eos re, diverstate, de prognosticis in unum sub hoenum complecti debemus propter quam praeseserunt eonne dilonem , de eκ eorum sud in ectioribus, studinaspectuum positionis diversitate varia praesagiti solent. Ptimo igitur communiter loquentio Cometae raro quid bonum praenunciant, de ut plurimum mala praenunciant , videlicet Cometae naturales signiscant morbos V G. pelles: Clim enim eo tempore aer, quem spiramus multis terrae exhalationibus insectus sit, multorum morborum popula. rium originem praebet. Secundi ut plurimum sterilitates . Terra enim sere tota sucto destituitur in exhalationes reso. loto ; unde annus Cometarum admodum aridus est, ae Ra tuosus. Tertiosamem indὰ ortam. Quarto bella populis extra patriam suum victum quaerentibus ; eo vel maxime Iia tempore . quo generantur Cometae, abundat calor . t praeserti in feeitas, quae qualitates, utpot8 igneum tem
peramentum so sentes aetendunt e rp ra , animosque hominum ad bella, lites & jurgia indueunt . Quinto tempestates, & procellas aeri, & mari turbulenter astitatis. sexto tandem mortes, de praeeipud Ptineipum. Non quod Cometae specialem influxum habeant in Principes, aut connexionem eum illis, sed quia cum Principes ut plurimum deliratios vivant, re tenuiores habeant humores, ab aere , quem spirant faei lias inseiuntur. De quo praesertim vide quod narravimus 3. sub num. g. de Cometa, qui apparuit r. c II sq. Τum quia Principum mors potias notati solet quam vulgarium Huminum interitus , ideoque ut aduertit B Λlti Magnus lib a. tra 1. s. cap x. prine pum rarietes a Cometis praenuneiari ereditum est . . Credendum etiam est eum Damaseeno lib a. de sde or tridoxn cap Cometas denunciare principum mortem , tamquam fgna ad id divinitos destinata ad terrorem. 8cco νersonem populorum, ob cujus delicta saepius tolluntur aequi, bonique Principes a sevitare in poenam diutius vivere mali Principes permittuntur. 1 g. Sigillatim autem de diverss Cometis loquendo , placet verbaliter hJe exseribere, quae habet P. Marrutista. Sie Ex Cometarum eolorum, ae motus de sgurae diversitate Cometis dedere naturam Planetarum Astrologi ex Ptol meo, qu rid iuxta Planetarum naturam dicunt praedioere. Sie ips varios distinguunt Cometas, scut&astra. Un-dd sic ut quia Mars rutilanti splendet luee, dc veluti aeeenseathonis 1 Saturnus lumine splendet pallido, plumbeo, de Ioeido Iupiter aureo, & sic de reliquis : AE ex hoe dedo.
Nerunt et am sidera prout colore assimilantur naturam illius
Planetae induere, scque Bootes naturam Iovis ob smilitu. dinem eoloris imitatur ἔ Spira virginis naturam Veneris , de Martis . At furus naturam Martis, de Iovis, di omissaνι Ua tersa Ps I. Tom. III. nia sidera rubentia dIeuntur martialis pallida, AE plum. bea saturnina ; s eolor fuerit varius, mereurialia ; si roseus, venerea ; s aureus iovialia r se ante prognosticum Cometarum prios colorem s eis solum apparentem J de magnitudinem debemus cons derare, & indes eujus naturaevit ; & eet hae eolorum , ae magnitudinis divellitate variae assignantur Cometarum species. Piimns est δενυ qui horrendus es prope Solem incedens de natura eaudae Draeonis, praedicit desectum fructuum , mortem Regum, de eorum qui apti sunt regimini. Secundus dicitur aseon/; vel Mereurialis, qui ceruleus est parvus, ct longe caudatus, praedicit mortem Regum ae di vi tum, ventos, seditiones, & haeresim, de est ad modum
eornu. Tertius dieitur auroνa vel Martii nus de complexione Martis oloris rubet, caudae longae, licet non tantae
longitudinis se ut Mereurialis, de eum in oceidente apparuerit depresso eapite deorsum praedicit famem magnam , combulliones, de bella. Quattus dicitur Mitis de natura veneris,vel ab aliis Nubes
magnus ad modum Lunae in tergo elinitus,eauda ad modu mradii longi, post se habet erines, & emittit radios coloris Lunae. & praedieit mortem nobilium, de ignobilium. Quintus dieitur auenteus de natura Iouis habens radios veluti purissimum argentum , qui habet eaudam in elautarite superans omnes stellas. Praedicit hie annos sertiles in regin. ne, ubi apparuerit. praeeipue si tune Iupitet suerit in Piscibus, Cancrci, vel Seorpione. Sextus dieitur Rofa , sive eriseus, eoloris argentel auro mixti, habet rotunditatem, & humanam emptem. Asell-bitur soli, praedieit adventum magnarum rerum, de oblistum potent torum.
Septimus dieitur Nure naturae Saturni eaudatus, e loris cerulei tendentis ad plumbeum, dc subnigrum. Plaedi ei; annum omnium lethalem , dg mavi md obitum multorum
Octavus dieitur Perrua, oblongus, quandoque duos habens radios aliquantulum crassiores , dc splendidiores de natura capitis Draeonis. Praedicit hie desectum annonae . di alia. Nonus, dc ultimus dieitur Tenaculum emittens radium sube in et ieium, fle aliquando mittit duos radios eoloris plumbei. Quidam di eunt e me de natura Saturni, di alii Martis At s qui equid si de hoest ipse tamen secundam omnes praediis
eit mortem popularium, desectum annonae, dil iacturam in uiribus & Regnis. q. Super omnes observandi sunt illi, qui harbam & eaudam habent, num longa vel brevis , & versus quam partem diligatur ipsa eauda. Quae omnia significant iuxta na turam Planetarum , quam participant . In luper eonsderanda sunt fgna . in quibus Comi ta apparet 3c sub quibus inredit. Nam in aqueis Oh affluentiam pluviae importat sterilitatem EE pestem : In terreis ob sῖeeitatem sterilitatem di in aereis ventos inustatos , seditiones, dc aliquando pestilentiam r in igneis halla, ineendia , 3c aestus die. Praeterea s eo tempore, quo primum apparest , erectasgura coelesti, dae cognito signo , in quo suetit, considetetur iste, in duodecima, aut in octava affert contagia, mortem populatium, pestem Ex jacturam annonae r in undecima mortem nobilium r in seeunda post Solem occidentem s si uetiti Regum mortem : In nona Religionis jacturam . Praeterea notetur distin . semper Cometam malum s. gnificare circa ea, quae Ogni heat domus, in qua suetit in s-gura coelesti . Ulterios notatum est, Cometam apparentem In arietes nisea re bella, ct mortes, Prineipis alleuius interitum , di aliquando sneendium, notabilem feeitatem , rapitis de oeulotum laesonem, & mrahas ; exaltationes ecilium &dejectionem nobilium ; quia in ariete exaltatur Sol, de domus est Martis. In Tauro validos ventos. eorruptionem annonae ; sit. gora, terrae-motus, destructionem pecudum, ex ruinas aedificiorum . In Geminis bellorum initia, aegritudines , dc
mortem praecipue puerorum. Ec praegnantium aborium, avium interitum, timem, ventos, tonstrua, vivendi luxum, morum intemperantiam, Religionis contemptum ,
de Religiosorum perturbationem. In Cancro bella, submersi es, viarum obsessiones, famem, pestem, Pt incipis, vel haeredis Regni mortem. In Leone bella eum eaede mulia inrum maximd in otientel Ptineipum mortem, segetum destructionem a locustis, quadrupedum luem, ae canum
127쪽
rabiem. In Uirgine Mereatoribus damna, iniustitias . se.
Nationes, sebres, praesertim in sceminis, at niorum strepitus, de Principum credes. In Libra nobilium mortem , proditiones, iacturas mercium , penuriam pluviae, ventos dc terrae.motus. In Scorpi ne contentiones inter Prine ipes, tam inter populares, nobilium mortes, pericula praegnantium, & frugum corruptionem. In Sagittario nimiam ali- stetitatem, contumelias de bella . In Capricorno bella, rixas , Regum mortes, persecuti nes hominum piorum ,
grandines Et nives. Quod totura smiscat Cometa, tamet si non si in Capi como , dummodo sit de natura Sa. turni. In Λquarto diuturna bella, mortem Regum, diis
dium inter nobiles, aeris obseuritates, repentinas mortes,
di pestem. In piscibus contentionem mapnam ob Reli imnem, pericula in navigatione, bella inter Reges, Eeelelia si eorum damna, dissidium inter cives, Ec inobedientiam plebis. Quae quidem denotat ob naturam, quam assuum a
signo, in quo est, de a dominio illius.
insuper Cometa apud Saturnum, auia naturam illius In duit, fgnifieare dicit ut pestem, proditiones, iterilitatein . Cliea Iovem legum mutationem, de Magnorum Eceles a- lieorum mortem. Iuxta Martem bella. iuxta Solem icit icthl magnam cladem. Iuxta Lunam inundationes, aliquanis do sieeita es . iuxta Venetem Principi m , ac nobilium Mulierum mortem; Iuxta Mercurium vatia & multa mala . Iuxta Lyram delieicisis, dc nobilibus damna . Iuxta coronam, Ec in tropitis, ae Λequinoctiis , Regum, ae Principptri interitum Iuxta Serpentes, de in Scorpione
pestem. Iuxta Trigonum aereum perniciem ingentorum, In fgnis fixis terrae .m tua. Iuxta caput Gorgonis, dc fguras armatas, iuxta Andromadam, dc Cassiopeiam serui. ut ea, de desolationes. Iuxta Eridanum , dc Λrgo, inundationes valia notabiles, aliquando secitates , et veptos
insuper notant Astrologi , quAd si Cometa matutinua
suetit, 3c malia ante Solis ortum in parie Orientali e sp i. eiatur, di eunt, fgni scire mortem, vel destructionem, de molestiam magnam Regis, aut principis illius Regionis, aut Civitatis, quae subiecta est signo, in quo apparet Cometa . Et hoe mult A magis significat cometa vespertinus, de s in occidente apparet. Cardanus tamen dicit, quod Cometae sm aYlm h in Oriente in signiscant ortum magni viri legislatoris: in medio Ceeli otium praepotentis Regis in ea Regione, quae subiicitur signo Cometae; rati veto s. gniscat hoe in occasu, de succedente. Cometae immobiles ostendunt seditiones, mobiles vetabella ab extern s. Item motus Cometarum extra ordinem signotum . Ut s ex Geminis ueniat ad Tautura . ut suit Cometa an ni i ε 3 3. importat mutationem legum, ec statutorum: ho sies item externos. de peregrinos. Meundum vero succensones sphorum V. G. a Geminis ad Cancrum, importat hella eis ilia, deseditiones internas. Si ab Oriente in se. mentrionem moveatur, adducit ex partibus orientis, vel pestem, vel legem, aut Principem , qui borealem nati nem perturbet. Si ad Aussum multas numiditates affert,ec annonae penuriam.
Nocent insuper Cometae lills partibus, versus quas diri. gunt extremum caudae, aut halbae, quia ignis semper respicit minerale suum, und/nascitur exhalatio: de quia verristis illud radii influunt , quod respiciunt. Et praecipLἡ in. quiunt Astrologi nocti e Cometas pari ibus illis, quibus per pendietilares sunt. Nieent etiam illi, hominibus, qu bus fgura nativitatis suae concordat eum figura Cometae, vel qui habent pro ascendente sgnum, in quo est Cometa . Tempus quando accidunt Cometatum effectus se non ignotatur. Si Cometae apparent in ortu effectus eveniunt
quatuor primis mens s. Si in medio Creti, secundis qua. tuor mensibus. Si iti occasu in ultimis quatuor. Si di si durat Cometa, diu durabunt essectus ; s parum,natum durabunt, de magis, vel minos stabilem satum spn seant in pertur.
tatione, quam asserunt, iuxta majorem, vel minorem durationem, quam habent Cometae. Miraevio ἡ autem plura fgnifieare observatum est, de quibus nulla assignatur regula , sed hae e tantora naturali. hus eu causis impotiant Nee tamen horum omnia se et dere .eta fatetur idem Mariota , dc si ita contigerunt hoeta tom ex divino beneplacito fuit; eo quod naturaliter eum tDt enarratis effectibus non iudicet Cometam eonnecti . Quod ec ego lubenter eonfirmo.
ao. Uncta haee in unum eomplectimur, quia Toni.
i truum, de Fragor ex sulmine aut fulgure caulan. tur; iutinen vero, de fulgur, Ec eorrustatio eandem sit. tiunt ut materiam. Quae materia est exhalatio terrea magis crassa, ni rosa, sulphurea eua potata ob idque loea, quae minus et elacea sunt, minus quoque fulmincisa sunt, lices de ibi fulmina eveniant propter materiam, quam ex pIO-pinquis locis illuc asserunt uenti, di nubes. Ista igitur exhalatio vel intra nubem, vel in ipario inita nubem superiorem dc infelicitem inelusa, dc ibi vel agita. tione, velanti petistas, ad instar calcis vivat in aquam in te. ciae, uel eae refractione radiorum solis, si eut in speculo ullo. rici accensa rarefit, et ad majorem locum se extendit , adeo. que dum amplicitem sit uni quaerat . cum inveniat nubem
elausam, hinc inde discurrit ad nubis latera, sicque strepuetum edit, dctonitruum, ae postea deorsum tendit cum i m. petu, diciturque fulmen, iterumque fiunt tonitrua iustissione nubis de quia in se issicine nubis in et velut maior vid. lentia, ideo ec major sonus formatur, qui Eititur Fragor, quem nonnulli distinguunt Tonit tuo . dicentes , quod Fragor est ille horrendus solaus in nurus dis aptione a sulnal. ne exeunte prodiens, smili quodammodo, quo eastanea ad ignem posita inealescente spiritu intras ex uente eum stre. pitu frangitur, dum quaerit ampliorem l Um , dc sevium edit. Fuigcit autem dicitur suique ad terram non perve . niat exhalatio illa , sed per aerem cadendo resol valui; Ful. men vero s usque ad terram pertingat Eamdem igitur mat etiam tortiuntur Fulmen, ae Fulgateum sola varietate raritatis, aut densitatis, quatenus materia fulminis non est adeo tara, seu ratefacta, de aliquaa do nonnullae ejus partes ita sunt condensatae ut lapidis duri, item sortiantur, dc evadant Lispis fulmineus. Unde non
est idem Fulmen, de Lapis fulmineus, cum multotida st fulmen , selliedi quotiἡs ad terram pertingit , eis lapis non adst; dc ideo fulmen ut tale nihil plus habet supra sul-gut, nis quod fulgur in aere dissipatur, de usque ad letiam non pertingit: imo nee semper fulmen fert lapidom, scat ex tormento bellico non semper globus. sed aliquando se Ius pulvis accensus exploditur: ais enim in hoc sicut in aliis naturam imitatui. Et hine Seneea inquit, fulgur nos aliud esse, quhni flammam futuram fulmen , si plus victu tis habuisset. Ad fulgur reduei potest etiam eorrustatis iquae in hue a sulpuri solum differt, quia e truscatici nosteolluctat cum nube impediente , unde etiam sereno coelo, de stellato aestvo tempore erumpunt flammae quaedam sol malae istis accens s exhalationibus.
Figura Lapidis fulminei est ad modum piramidis . quia Imitatur figuram ignis, a quo includebatur, de ignis in tendebat i lium depascere, et assimilare sibi; Et quia vapor, elim de queretur sut lateres ad ignem ) inelinabat id eam
Fulmineam flammam non concipi intra nubis anum di xit Petrus Gassendus, cui probabiliter a. haeret nosset Gos din, sed duntaxat sulpureae flammae impetu exhalationis compactiores partes nubis partibus circumvolutas vibrari ;quae aliquando in aere praemature ignescentes innoxio ictuc tepant, qui videtur immediatd lapia eaput nostrum, tiad aures nostras editus, cuius fulgor peia oculos nosti os excaecat, Et obluit. Λt cppostum sentit Guetinois, quia videmus fulmineam flammam e nube egredi. ai. Utrumque nimirum tum Fulgur, tum fulmen sunt Tonitructum e. usa, ut vidimus. At ad ipsa sola non te
stringi tonii tuo tum ea usam plures addunt. Quidam namque ut Seneca lib. a. tiaturai. qq. cap. r.
N Lucretius lib ε sul Poematis. de velut probabile recipiunt
de Coit unius seu ar sentiunt tonitruum eontingere absque ulla exhalationum eruptione ex sola vehementi ipsarum nυb um ad instrem collisone . Tum quia majorem deos tati m ha b ni nubes quIm aqua; ex vehementi autem aqua rum col l isione immanis resultat strepitus. Tum quia nubes est iplamet exhalatione densior. Ad hane opinionem reducitur alia Cattest , qui hic cap. 3. num. 3. dicit oriri ex eo quod eomplures nubes tabu
128쪽
latorum instar unae In aliis superstratae snt, interdum eon. labor est. Adeo enim mirabiles soni, ut humnum superingit, ut superiores magno impetu in in riores dilaban. tare videantur eaptum. tur, ecprobo I smili, quod stilicet magnarum molium Iuxta diversitatem materiae, qua eonstat, diversos ha nisis devolutio a Iugis Λlpium soni cu osdam Tonitrui s. bet esse ius, penesi sui viscostatem, densitatem, aut νemilis causa est. Catiesum autem impugnat Guerinois, eo locitatem: sicut etiam iuxta diverstatem terum, quas serit. uel maxime quias ita dilaberentur certe asque ad terram igitur si tenuissimae sit materiae; nee tanto eum impetu dilaberentur. vid. Guerin s. vibratum . mim s nocet. Ut quod in hoc sentio proseram dico, posse quidem ali. Qii ndo exitum iacit 8 repetit in re, in quam impingit. quem sonum veluti tonitrui ex tali collisone generari, sed ut ipse detinet non possit, lambit, de denigrat tantum , valdd modicum , .dc politis sbilum , quam Tonitruum non consumit. At e contra ubi resilentiam invenit, solo diei debeat. Nee obstat, oiadnubes sit densior exhalatione illis insistit, ut inquit Arist. lib I eap. i. Unde de fulmineaeeensa. Non, inquam. Nam lic/t sit densior, non ia. scut & de tormento bellico illud scribi potest : In mouimen eli tantae aliivitatis, eum ignis si mavi md aclivus . favittiν .Λlii. ut Taia tetus, & Vibellus tenent. posse Toni. Quae ratio valebit ad dignoscendum und/ proveniant truum eontingere per extinctionem ignis in nube, quatenus quamplurimi fulminis essectus. illa exhalatio ignita pet aetem disturrens potest in nubem a . Primiter enim quando aurum , aes, ar8 tum, aut multum aquosam lmpingere & extingui. in qua extinctim sertum dissolvit. illaetis clumenis . vaginis die. Sicut αne formatur sonus. Sed & hie crediderim ntinnas sibilum dum consumit aurum, aut argentum in vestibus, aut alia formati posse, veluti quidam stridor; de se etiam diei m. panno, intacto panno. ultra quod dici posset, provenire ex test de opinione Λnaxagorae, qui dieebat ignem descendere qualitate aliqua minerali antipatica elata in exhalationibus delphaera ignis in nubem, re ibi eum stemitu, de strepi- elevatis edi mineris, scut de grano, aut pulvere nitri dictum tu extingui , ut contingit de serto Ignito in aquam imis Est lib. a. de Gener. de Corrupi.q a. art. i. statuendo, quod
merso . in concavo Orbis Lunae sit elementum ignis s. a. subrium. a.
Demum Conim, ei tantes alios, non esse improbabile ad experientiam secundam I annis Saguens. Ulterilis diei dietini, etiam sine exhalatione e nubibus posse in aere To- potest provenire, quia ensis durior est vagina, aurum, ars nitrua edi. Idque vero simile Mil dicunt experimento mon- gentum durius erumena, de panno &e. tis rumae, Vesurii, aliorumque montium ignem eructan- Pιopter eandem rationem diei potest interdum evenire, ii iam , in quorum eruptione aere sereno tonitrua audiuntur . quω fulmen illaesa carne, nullaque prorsus ignis nota in Λt in hoe easu sinquit Mastrius) non est direndum, re carne impressa, ossa eomminuat, quia scilieet caro mollis vera aerem tonare, quia bombus ille non si in aere . sed parum res stit, ae iaci id cedit; ossa vero admodum dura potios intra voraginem ex collisone saxorum eiaculatorum summopere obsistunt. ad se invicem, vel ad latera montis ex fremitu venti in ea. verum est tamen . quod interdum eis vestis si durior vernae viseetibus, de insuper fit Tonitruum istud in violen. carne, adhoe eonsumit mrpus, non consumpta, aut stata et uptione exhalationis ignitae cum arena , & eineribus ea cta veste, sed hoe provenit quia vestis est magis porosa , eo ea vernae latibulis, eo modo quo generantur in eruptione quod partes ejus sunt minus ecimpactae quam partes coram. globi ex bellieo tormento. ris. Fulmina autem ista sunt de illis, quae quidem usoue Tonitruis interdam vina deteriorantur per vehementem ad terram pertingunt, sed de illis, quae secum lapidem tul-
aeris agitationem. mineum non serunt.
mplura alia de Tonitruis videri possunt apud Matrol. Λt deontia fulmen interdum ob sui debilitatem comburistam, qui extenso ealamo de illis pertiactat. ramum vestes, & pilos, intacta earne illis utilia, quia tune sectores tantum absumit partes, Ec ob Datum vitium debi-V I. litatem nequit earnem, quae humidior est, pervadere. Dum haee scribere mea sus evenit Romae hoe anno retio. die pii-N Nais, Nais pneis te, est Effectibus Falminis . ma Septembris hora M. in Ecclesia S. Augustini ante Sacelis eorumque loca, ct tempore . tum S. Nicolai de Tolentino. euidam sceminae Angelae meconi Uxori Ioannis Bapt. Crudeli annorum 3ε. Nee FUlmen movetur motu praetereundus rasus, qui longe prios item Romae evenerat irregulato, plerumque apud nostri ordinis moniales S. Sixti, quibus existentibus hliquo. in Choro fulmen quoddam cireuivit ad pedes cunctatum Nec pro hujus ratione Montalium, nee laesit ullam . Et propter istam animalium assignanda fas est ieeurre. humiditatem, quasi semper fulminata non comburuatur. te sui piae tendit saguen si Praeterea quod initabilius est interdum homines de id illam suam Maignani, animalia interfecit fulmen, intactis, de incorruptis rema. aut Poniti dominam . nentibus eoipotibus. Quod ex eo esse potest, quia ello sua
quod nempe ignis ex na- velocitate maxima suimen transtet, tamen suo calore na. tuta sua quaquaversom tivum suffocavit ani malis calorem, & exterminavit humi moveatur. Non, inquam. dum naturale internum , dc internum aerem, ae spiritus
Quandoquidem si h e en vitales sua pesti sera qualitate venenavit, se insinuando perset ratio, deberet nonnunis angustissimos animalis meatus.
quam fulmen etiam sur- as. Quaedam aliae sideratio digna eernuntur In homi- summoveti de ascendere. nibus, aut aliis animalibus fulmine Decisis. Nonnunquam Ratio igitur est, quia ignis natura, quam in se habet intumescunt, quia fulminis ealor intrans rarefacit partes Fulmen sursum movet illud; uls veto. qua a nubibus pr - corporis, vel quia relinquit partem materiae suae . vel paris pellentibus suit dejectum. addita eius gravitate, deorsum rem aeris, quae partes majorem Oceupant locum. impellit. Qui eonflictus durat donee cedat ignis, de inim in fulminatis docet ex D. Th. Maetrotta, caput verterexim media sertur via, se eoncursando. ct superato tandem contra Fulmen, euius plures reddit rationes; quarum una
igne, deorsum tendit, de multoti8s speetali Dei nutu in ell, quia fulminatus eurio state, sentiens spiritum ex ea peccantium vindictam ejaculantur. sevi legimus Fulmina parte. ut videat quid si, se ad ipsam vertens, statim in eae mobibus ejae alata esse serientia AEgyptios, dc non lae4enis p situs opprimitur. tia Hebraeos . Similem rationem ipse, de Guerinois & Mastrius ex te. EI Fulmen triplex vulgi assignatur his nominibus Grae. ridue reddunt alterius obseivationis factae, quod dormientes ea s sianificatum,nem Auera,Pν sto,de PsIoenta latin/ fulminati aperis oculis obierint, Ac d eontra vigilantes oeu Terebrans . Discutiens , es meas . Primum est valci lis claus sobierint. Cujus causam esse posse dicit, qui ador-sci titile, & flammeum . & per angustissima intrat, se indit, miens metu audiit sibili anteeedentis, Fulmine expergest. de dividit. ae fragmen saeit. Secundum alio nomine diis di oculos aperit, in qua oculorum aperitione fulmine inva-DMisam ictu rumpit, non perforat propter materiae sus perit. E contra vero vigilans metu sbili oeulos elaudit, crassitiem . Tertium urit, & pereulit, imprimitque no- & tune immedia id perit. Nam sulmen eorpora prius comistas. Sunt etiam fulmina alia, quae dicunt ut bora , quae movet, quam seriat; quia spiritus, seu halitus, vel venta ritum sontes, & aquas seriunt. tus antecedit sulmen, quod impetu suo aerem intermedium Superest exponere sulminum effectus . At hoe opus & agitat.
129쪽
vulnus a Fulmine Insinum stlgidissimum si, quia intactu sulminis humidum, ut contrarium sugeret, se reo
,έ Quidam alli forsan prodi glos effectus observari eon.
Reverunt elrea dolium , aut vinum dolio inclusum. Interdum eo inpertum est vinum in dolio sui minato eon. creui ue, cujus ratio esse potest, quam assignavimus num. praecedenti a . in prinei pio. Nonnunquam sui testatur R. A therius Magnus tract. de Tonitruo eap. xa 3 per fulmen fracto dolio uinum nullatenus
suuit, sed itibus diebus stetit. Hoe iseo, quia fulmen seeis
suis exhalationibus extremas vini paries addensat, & veluti indurato quibus totum dolii vinum quas eorto inelusum de tineturi vel quas quaedam pellieula per eoneavum vasa prias continentis extensis,quae etiam in opo eernitur. Quod idem ex eodem declarat hoe exemplo r reperitur heiba quaedam Pselium dicta, de qua Dioscorides lib. . cap. ro. quae s vino miseeatur replet ipsum vinum humore quodam viscoso , quem humorem s s vinum ea se sat) transmittit ad partes exteriores, sicque vinum enoperitur veluti auadam eiusta, qua vinum eohibetur per aliquot dies, ne em uat etiam fra Eloo a se. Quod N in lacte experimur, cui apposito pauco eoastulo magna lactis quantitas eoagulatur . Ferunt autem , vinum, quod Fulmine eoneretum fuit, eum ad liquorem redit perimere potantes, vel dementiam inducere; nimirum quia sulmen habet in se noulas sulphu. eis qualitates, aut alterius smilis materiae, quibus vinum stiscit. Et hujus oeeasone e siderare libet, quAd venenata inisterdum post Fulminis ictum venenum deponunt ; &ἡecintra, quae veneni antea nihil habebant ipsum eonei pete; quia
Fulmen venenatis venenum exurit ἰ non venenatis autem
imprimit venenum per sulphuream qualitatem. Caetetum si etiam in venenatis relinqueret suam qualitatem , itaui istas pendo , & repatiendo consumeretur in exscea dci ven rosam qualitatem venenati sui minati uenenum ei adderet , ct non tolleret.
Illaeso h eontra dolio, interdum eonsumptum est teste Lueretio a & hoe idet quia partes dolii rariores Fulminis indole germano, locum dederunt ad introitum, de ex stum
Quod autem ibi uinum dispareat, provenit ex Illo motI uri, G quo eoni Ingit interdum , quod quaedam etiam alia fulmina dispareant, ut nihil amplius ipsorum appareat, quia sciis
licet uehementi fulminis ea lore ae impetu non tantum interiara, sed etiam externarum partium humiditas fuit eonsum.
pt a & eorpus in elneres redactum ἔ quibus ei neribus a Fulminis vehementia dispersis nihil amplius appareat. a, Inter effectus Fulminis supputari potest etiam timor
quem ineolli r quamvis nemo unquam fuImen timui , nsotis e fas ρ. ut inquit Seneea ultimis verbis liba quaest. nais tuta l. quia qui sulmine interimitur non multum timuit, eo quod non audivit seastorem , qui non auditur, nisi postquam lumen cecidit, de quando vide ur prisis praeeedentia notata
It ad se astorem fulgur, adhue multum distat fulmen a litae
enim flamma videatur priusquam eadat fulmen, non tamen
prisis auditur fragor. Discrimen est, quia species visibiles , ut pot/ putiores immittuntur in distanti . non se vero spe cles aliorum sensuum, sed suerem τὰ . Quod etiam in sel pis& bombardis ab arte , naturae emulatriee, formatis ,
Timore isto Inducti sunt plures ad investiganda ea, quae a Fulmine immunitatem praeseserant, inter quae solent is putati laurus, eorallum, pellis vituli marini, Hyacinthus lapis fulmineus, serti quantitas secum portata , praeeipud stempore fulminis aqua aspergatur; scut etiάm nee praegnanisi a fulmine laedi voeiseratur, aut portantes sceminarum
At haee omnia gratis dicta videntur, eo vel maxim/ ,
quod i ut refert Miarotta pluribus Historiographis haee
Alii eonsultias ad subterranea loea descendunt, de sub cellariis se abscondunt, quia ut ex plinio asseritur non plus
uam quinque pedes sitedi quidam dieant quinque passus
ulmen infra terram non pertingat, eo quod terrae frigidita. te fulminis activitas adeo debilitatur. ut amplisis non do.
erit ob distantiam 1 nube, ὲ qua vibratur. Timorem istum pellere saltem in parte voluit Eoudin . Nam sinquit ipse eum Fulmina in integra Provincia vix sngulis annis unum hominem perdere soleant, quampluresd tectis ruentibus tegulis obruuntur, nauseaos inviae nare veneno pereunt, latronibus enecamur dcc. & tamen saepa vore per meos disturrimus, flumina trajicimus . nam eonseendimus, cibos indiscriminatim comedimus, longi, ea itinera eonseimus. At Don video quomodo his motivis timor minui possit Nam seut quando seitur latrones esse in viis, omnes timent per uias ire r Dhl ad σertit ut tegulas non simiter haerete ea Ae eiε timor i Et quoties Mare agitatur procellis, quilibet pavet vela dare ventis r ac demum quando dubitatuti se ei. se inter personas, quae probabile est , quod tentent venena alios tollere, timetur de veneno et se etiam quando vehe. menter turbato aere probabiliter ereditur fulmina esse in aeterationabile erit de eis timere . Sic fas est pavere eunctos. & metu perduci ad perpurga.
tum servate animum, Divinamque opem implorandam .sie metuebat s Thomas, vitam litat aperet Angelicam , qui proinde adversus fulmina, illam adeo venetatione, tiuis dignam efformavit oucem, quam hic uniuscujuIqiae pro iuvamine eonsulimus.18. pro istius si . eomplemento dicenda aliqua sunt de lo. & tempore Fulminum.
De eorum loco patet ex dictis in huius I. prineipio
Qui ad tempn diei mus, nullum posse assignari determa. natum tempus. Nihilominsis Uerno, aut Autumnali tem. pote maximῖτigere fulmina scitent, ut experimento eom. probatur. Cujut ratio est quia in AZstate exhalationes ea. fore nimio attenuantur, &serε dissipantur: hyemali ero tempore frigent exhalationes, difficiliusque ignem cocti piunt . De Fulmin Ibus autem - quae interdum etiam tereno tera. pore aedidisse narrantor, dire ncin sui sse generata ibi, citas ut vidimus non nisi intra nubem sulmen generetur , ravet miraeuloia id evenisse in alicuius vindictam materia su tim disposta , aut a Deo immediatd. aut Angelis, aut etiam a daemonibus, qui aereae pores res nuncupaviae, maxime Hominum ruina, eorumque strage gaudento quique proinde libenter non solum nubiloso, verum etiam sereno tempore, ubi Deos permiserit in fulminibus sei ferunt, quibus nocere possint . Uel dieendum est ibi vento
tum ut a loeis distantibus nubilo sis suisse portata, quae iamotu isto potuerunt durare ratione majoris crassuiei tua
De eaeteris med ae Regionis aeris Meteoris , uis ΤοπDa s lia eadente, Dracone toiante. as Uamquam interdum, de in suprema aeris regios ista Meteota generent ut, imo & in Coelisum dei meor, qui Gelos corruptibiles adstruunt ἔ tamen ut plurimum in media regione aeris generant ut, idcircongexplicamus r seut Trabem, Lanceam, Iacatum, 'ramidem, ae capνam satianiem Ledi interdum in mea; aeris regione generentur . quia tamen ut plurimum iasuprema aeris regione generantur, idetreo in g. a. expi' euimus. Igitur
Sidus et tans, seu DU ννεηι. se dictum si ad latera maeveatur Volans, s sursum ascendat si vis Carini , s ratio ne maioris crassitiet deorsum descendat, quae est quaei exhalatici uniformis, de in longum prmensa docet Ara , quod duobus modis seri potest. Uno modo, Ilaut re reta non moveatur, nee disturrat, sed sensus deeipiatur : qua' tenus si per aerem snt dispeis in plures patres spitii usis' phurei, hoe est facil/aecendibiles, dc per longum dii in ti ἔ se tamen ut pars suprema, vel propter impulsum bitum a nubibus, vel propter majorem anti petista sua acces datur .& propagetur sam rea per materiam illam tenti dispersam uideatur scintillare, & stellam ea usare &discus rere dum sueeemvὰ aerenduntur partes dispersae in longum Exemplum erit s pnnas pulverem tormentarium in pluio partes dispersum post unam massulam sne motu aceenditui quia successi τε partes illae inflammantur perni ei uim/, avidentur discurrere, di localiter moveri, ut ego pluries rati vidi in Arce Rnconae recurrente festivitate Almae Domin Lauretanae, vel Anniversatio eoronationis pro temps te Repnantis Pontiseis. Λltero modo evenit, cum e alationum multitudo ac
130쪽
erela, ben/ compacta ab uno loco in alium sertur, vel quiast levior, idcirco movetur, vel quia reperit partes vapo-
rosas . de sit g das , a quibus uti a contrario fugit , de
impellitur. Interdum et lam, nee tam rarΛ, solent etiam In insma
Magna stellatum cadentium copia dum apparet magnos deri tat ventos, quia signum est ascendisse materiam ventorum, quae nimis uiseosa est, de si di vel sis ev locis appareant tempesarem ob ventorum vatietatem denuntiant .
Siceitatem insuper important, quia tune exhalationes, dc vapores ascendunt, di haec frequenti stellatum cadentium copia , cum tune magna si per aerem exhalaticinum sulphu. rearum copia accensa, aerem non rihil possunt inficere, denotahili et ealefacere, morbosque indurare.
Effectus suos plodueunt versus partem illam, versus quam dirigunt, ouia ibi relinquunt nocuas partes suas ; &etiam propinquo loeci, ubi accenduntur, quia signum est inde ma- tetiam illam suisse elevatam. 3O. Draco volam est exhalatici densa , & ron uniformi ter accensa r dieitur autem Draco, quia sputa protendit Draconis, quia dum ad altum elevatur oeeurrit nubi frigl-dae , a qua repellitur , dc pol talem impulsum incurvatur ad instar ventris Draconis ; partes vero circa nubem positae, ubi curvatur, alas repraesentant, & ideirco dieitur voians . Ex parte anteriori si subtilior, de aequi est fguram capitis, ex quo uidentur exire se intillae tanquam ex ore , vel propter scintillas ex incendio emanantes, vel propter partes exhalationis tenues, quae circa materiam capitis ac cenduntur , idcirco videtur caput Draeonis ignem evomenatis . pars, quae nubem attingit restringitur, sicque caudam formare videtur. Ex quo patet, ouod lataeo volans in sola media regione aeris, ubi sunt nubes, sotmari valet. Ferunt, quid seia, semper quod Meteorum Draeones pest i lentiam . aliosve morbos praedicant ob maximam exha laticinum ascendentium copiam pro hoe Meteoro se ingenti efformando.
Igne lambente, Castore, Polluce, es Helena. 3 i. Ria, vel etiam qua vor ista s Castor enim, Pol- 1 lux . ex Helena possunt pro uno computari, ut
num. 31. videbimus unico absolvemus s. quia non multa de eis dicenda occurrunt.
Ianis fortitis est exhalatio viscosa, quae vel per antipe. ristasim nocturni temporis, vel per mutuam in v ieem colli. sionem accenditur . Iste ignis magnam in admirationem trahere solet vulgus . Nam eos, qui ibi pertranseunt, vel comitatur, vel praecedit, seu fugit, quia agitato aere δε- cil/ propellitur, vel AEt trahitur, utpote tenuissima exhalatio
Esse .etum ignem suppono contra quosdam volentes , esse es halaticines a stellis illuminatas. Suppono inquam , quia candefacit. Solet apparere in Cremeteriis, & prom patibula, ut ex Angesto refert Masti ius, atque etiam in locis palustribus, ae paseuis propter viscosas materias, quae in eis tricis hahentur. Idem vulgus rapinatur esse animas, dg uetulae garorutant esse animas infantium, qui sne baptismo decesserun eo vel maximE quod dieunt videli scirmam pueri, de audiri voces humanas . Quod tamen inis illuso sit earum alteratae imaginativae i provenire potest , vel ex nova Insammatione, vel erepitu matellae ardentis, sicut ereptis ros & sbilus auditur in quibusdam lignis dum candesunt . Item forma illa humana prouenit ex disposti ne materiae, ut dictum est supra de Capra saltante, de Dracone volanter de nonnunquam visae sunt in aere hominum fgurae in aere equitantium quasi in dispost lone pugnae. Fertur dueere etiam ad praeeipitia, quia materia illa utispoid viseola. ae densa, proindeque gravitant, paulatim Ioea declivi era petit. Λppellatur autem Fatuus quia inconstam est ejus m tus : accedit enim , recedit, movetur ad latus, saltat, in clinatur pro diveria aeris agitatione. Non impi obabile teputat Maraotta interdum spraeeipud si e .eniant eae tra tempus cons uetum huiusmodi ignes fieri attedaemonum, quos observatum esse dieit e domo voca.
tos statim avolare, de vorantes necare, nisi senestra elauia
datur; ad quos oleiendos dicit elata vore esse Deum lax
Quoties autem naturales sunt huiusmodi ignes eτeniunt circa primas noctis hctras, quia tune adhuc vi caloris sumat tetra, Ex adest antiperis asis nocturni stigoris. Media notacie, cum non si materia, ct frigus maius non habetur ae eenso. videntur hujusmodi ignes tempore aestivo, eum tune ingens Solis ea tot materiam sursum elevat; de etiam autumnali tempore, quia etiam tune terra sumat ob calo tem tune, ac in aestate conceptum. Cum ignes isti frequenter suscitantur protendunt sterilitatem ob nimiam sceitatem, quae fit, quia terra privatur vi seoss, Echituminos stilis exhalationibus terram in crassantibus, inquit Ma Zotta. 3 a. Ignis Lamiens. est exhalatio subtilis, & rara modo supradicto, vel attriti ne vehementis seleationis accenis sat dicit ut Lismbens quia plerumque in capillis hominum , equorum , aliorumque animalium , dc hominum ea lidiorum , exhalantium spiritus pingues, qui in capillis, & pi. lis tam detinentur, aeeenditur sine eo quod eomburat ad in .sar ignis ex aqua vita excitati , qui sudariolo illaeso ad.
De isto Historiam refert Matrotta ex Cardano de varie. talibus lib. 8 eap. a per plures annos areidisti cu dam Carmelitae ut dum caputium ad Meiput perducebat dea pillis favillae erumpebat: se ut etiam de quodam in Corsica , aut dum manibus si 4eabat brachia apparentes exeitabat ammas: Et de quodam Med eo Aquilano saepὰ ex brachiis, Ac dorso flammas emittente. Ex eolio equi vehementer perfricato, pilo Inverso scintillae prodeunt, de multo magis ex dorso selium. Λddit idem Maretritia narrati, quod animalia quaedam
ignem evomerint. Cuius rationem adducit, quia scilicte halitus ab ipsis exeuntes ubertim cordis calore accendi poniant, vel si ignei non exeuet, calidissimi tamen ad aetem sigidum exeuntes antiperistasi intenduntur ealore, dc ae-cenduntur: vel f ignei ve id sunt, quia tamen validissim 3, ae vehementet expuis sunt , in onum eoacti efformant
igneam lucem pet illuminationem a planetis aut sderibus , ut aecidit in halitibus aquarum vehementissimὸ expulsa,&per sera na exeuntes coacti colorem iridis per illumina. tionem efformant, ut se vidisse in Fraseate dieit in villa Aldobrandina. a . Postremo loco explieandus venit Castor, Pollux . de Helena, qui sunt pinguis quaedam exhalatio viscosa, vel
vapores ex mari, aut etiam e navibus elevatae, aut etiam spiritus ex ipsis nautarum uas bus elati, &accensi. Quan.
do haee exhalatio est di visa in duas, dicitur Castor, de Pol. tuae. Quando est conjuncta, &una, dicitur Helena, quae malorum, de tempestatum fgnis catrix habet ut praecipu/s discurrat.
Eκhalationes istae Dellius accenduntur levissimo etiam
si duae, nimirum Castor 3c pollux appareant, solent vocitaria nautis-sanctus, & pluantur S. Nicolaus , &S. Telmus, alio nomine Cor salvus ex ordine nostro, hquibus eis praenuntietur quod sit cessatura tempestas. Nam praecipud si quiescant ei rea navium malos, ct antennas, ut plerumque eontingit, sedatum indicant aerem, certiusque serenitatem praedicunt . Cuius rationem physi eam istat Conimb. dicant assignari non posse: tamen eommunitet as-s gnatur; quia sellieet eum immotae adhaereseunt signum est regasse ventos, quibus hibe , illae compelluntur. si autem una duntaxat appareat, nimirum Helena solet ab eis diei sisnctis Cuνa & ut fgnum malorum habetur, quasi quod sancta claνa eos praemoneat de suturis malis . Nam primit dr habetur ut prae nune iatrix tempe satis, quia dum totus ignis est unitus, fgnum est esse in aere multam erassam, densam, ae ben/ eompactam materiam exhalationum . eum indivisa extat, quae si te lis
venda omnino est vehementiores excitabit ventos', caete
rum eum geminatus emicist fgniseat, exhalationem emente dissipatam, ae dissolutam; proindeque cito desectu
insuper s una tantum adest aceensa, ET Immota, imminet periculum aliud; quia eam habeat partes crassas, quae proinde. Eelle moventur , si intra navim sertis ruerent