장음표시 사용
181쪽
Ad Cons nego maj. Sicuti namque Virgae pars virens, & pars arida videntur continuari, & re vera haud continuantur, &sensus decipitur, eam una sat viva, &altera pars mortua ; ita &e. t. Arg. postremo. Quic uid ad humanae spectat natu eae integritatem reassumpsit Christus resurgendo jutita illud Damase. lib. de fide ea p. a quod semel assumpM ntinga mdimi sed non rea mpsit totum sanguinem ergo iste non spectat ad naturae humanae integritatem , adeoque &c. Resp.dist. min.non reassumpsi sanguinem nutrimentalem, concedo , naturalem , nego min. & conseq. Ut enim inquit
Sylvester in rosa aurea cap. 3 i . sanguis, qui a maria Magd. servatus suit in ureeolo, & colitur apud PP. nostri ordinis in Eeeleso S. Maximini ; necnon ille, qui Mantuae ad citat ut in Ecclesa S. Andreae a Longino delatus, est sanguis nutrimentalis. Quod ex eo deprehenditur, quod est ianguis mixtus non persect8 decoctus. Pius autem Secundus in quadam Bulla dixit, non repugnaνe Fidei nos νae dicere quod aliquid in terra sanguinis reliquerit; non tamen dixit ita esse. Vel intellige de nutrimentall. In non paucis autem locis sertur, haberi de sanguine Chri
sel . Verom sui inquit s. Th.ὶ plerisque in locis est sanguis
manatus, non ex Christi eorpo.e, sed quibusdam ex imaginibus, seu statuis Crueifixi. Dices. Sanguis, qui est in eoiae, vel circaeor, est sanis guis naturalis, ae purissimus ut Mediei obtestantur ; sed is se, qui Mantuae asservator est ei rea cor, vel in eoide Chri si elim fluxerit ex latere t ergo dic. Resp. nego min. Λd proh dato ant. nego conseq. Ex Christi latere sanguis equidem fluxit, qui erat in eorde, vel circa eor ; sed tamen exivit etiam alius sanguis, qui ad vulnus illud aliis ex partibus eonfluebat. Insi. Ju2ta pro bilem Caiet. sententiam Christus totum effudit sanguinem nutrimentalem in Horto : ergo sanguis in passione effusus est totus naturalis. Resp. primitEt Caietani sententiam non adeo plaus bilem esse, imo Caiet. non loquitur absolut/, eumque vindieantPP. Salmant. in traei. de Inearo. ubi supra dub in si a. n ηε I nonnullorum calumnia. Praeterea dico, quod Chri sui secundi)m Caiet. effudit in Horto sanguinem totum nu-arimentalem , quem tum habebat. Cum quo tamen stat , quod pa ulisper postmodum advenire potuerit tum ex cibo in Ceena, tum aliquo ex cibo, & potu, quem improbabi. re non est, ante erucifixionem sumpsisse. Quibus omnibus addere possumus. Christi humanitatem integram adhue fuisse, tamets sanguinis tantillum terrae admixtum non reassumpserit, eum parum pro nihilo
Libet nihilominus hie ab errore nonnullos revocare Manis inae Historicos, qui non tam Christi, quam Patriae telo steti quandam recantant, fabellam, nimirum serunt, celebrem peractam fuisse disputationem inter Minores, re Domini ea nos summo eoram Pontifice Leone III cirea Christi Sanguinem Mantuae asservatum nam fit meri Christfanais In pas Iane e sar, veI qua duntaxat ex ima ine, se Summum Pontificem sententiam tulisse eontra raedicatotes dicentes, quod Christus totum reassumpsit sanguinem, nee quicquam proinde potest ejus adinveni.
Libet, inquam, hoe eos revocare ab errore. Quandoquiisdem lis inter duos illos Ordines fuit, non praeadducta, sed alia prorsus, num, nimirum sanguis in ιν da a mονι is fue- νιι Vobo unistis . Abnuentibus Minoribus praesertim laeo. de Marchia, quem Minoritae Mantuae exhibent in ima. ginibus gestantem prae manibus vaseulum, quas palmam ex Dominieanis reportatam; & annuentibus Domini ea nissuo eum Magistro,suitque disceptatio habita e tam Pao 11. qui Praedicatorum sententiam approbavit ; Minorum vero placitum improbavit, permotus tum rationum vi, Tum quia Praedicatores ostenderant eidem Pontisci decretum, &litteras apostoli eas probatas ut authenticas, quas Clemens Vl ad Inquis torem dederat Eymetieum ordinis nostri , Di Doctorem quendam, negantem, sanguinem in triduo mortis suisse vel bo unitum , compelleret ad talem eiurandare Cathedrali in Eceles a doctrinam tanquam e roneam. Historia legitur apud Gibelli l. a. eomment. Pil II. praeseristima pag. sit adusques r. ubi longam hae de re Domini. ea nos inter, & Minotes fert suisse habitam eoram Pio II. dissertationem consentieme illo eum majori Cardinalium parte DominIean;s a simantibus, unitum fuisse. De quo Sylvester in Rosa aurea trael. 3. q. 3o. S 3 . & 3I. Sie etiam suisse determinatum a Pici 11. settur in D re
Etor. loquisitorum patia. q Io. Idemque serunt Domini. eus de Dominicis in Trach. de sanguine citisti. Salinant. 3. p. Tract a . disp. o. q. s. dub 3. Et qui tune rem pro Mi. notibus coram Pio 1 l. agebat fuit Franciscus de Rumere tune Minorum Uicarius, qui fuit postea Sixtus I v. quique de hae te tractatum praetulerat . Vide Salmant. ubi supta numI. Tandem vero determinata res fuit a Paulo II. luc. eedaneo ejusdem Pii II. De quo vide Medinam 3 p. in Trai. de Inear. & Nuperrimum nostrum P. Ignatium Λαat de Graveson in opere de Mystet iis, & annis Christi disit. ai. si . conel a. item Natal. Λlexandre sua in Delasa. stea historia seculo s. & ig. p. r. cap. I. art. . quieti de Pio II. ubi nonnulla digna fert ex Gobelino. ia. Colligi ex dictis potest, patitatem a nobis adductam r. ε. de elementis haud quo ad omnia servari. Ob id. que quamquam elementa singula formam habeant specifici diversam ; non inde sequitur, etiam quatuor humores in Homine formam sortiri specisce di. etiam . Ratio est , quia totius Universi forma, sub qua etincta stant elementa, qua sunt universi partes, non est forma aliqua substantialis, sed est potitis ordo ; seeos sequeretur, quod quem aed. dum singula elementa suam obtinent propriam seraeam totalem; ita quatuor ex humoribus quilibet formam posses.
ret diversam totalem. Quod tamen admiserit ne ma, mi sormam ad summum partialem diversam .
Colligi etiam potest, quod spiritus si tales, seut&hi.
ritus animales sunt animati, eum huiuscemodi spiritus sint sanguis purissimus. Idcirco separata anima I eorpore rena. Dent spiritus, non univoed, sed duntaxat aequis Et quem admodum sanglis, caro, ossa , &e. non niti aequivoce ea. cuntur cum aliis, quae erant, dum anima corpus inlus reabat.
rae informantur Anima rorsus .a 3. Uo ad p. p. habet ut ex Philota. de Gener. anima.
q a. ubi β.D. ostendit , Quod Anima se habet ad corpus
sicut ars ad artifieiatum . di ad patres eius, sevi ars ad in strumenta. Λrs autem instrumentis utitur quibusdam, sthaee sunt de prima intentione artis. Sie ars militaris utiter gladio ad bellum . di vagina ad gladii eonservationem. luetiam in partibus eorporis animati quaedam ordinantur a operationes Λnimae exercendas . scut Cor. Hepar, Mares Pes, dic. &quaedam ad conservationem caeterarum pal. tium, ut solia sunt ad cooperimentum fructuum ; ita capilli ; & ungues sunt in Homine eaeterarum partium ad ta- tamen ; ob idque sunt de secundaria intentione eorporis humani, quamvis non de prima. Tum veri se . Sed Di.nia in imat omnia sua instrumenta, hoe est organa, comst actus corporis physci organiel: ergo capilli, dentes, lungues informant ut ab anima.
14. Proba. Capilli, dentes, ct ungues spectant natu.
nae ad integritatem ergo &c. conseq. est exacta ex dictis I 1. Λnt. prob. Tum quia continuantui eum reliquis mi libus. Tum quia corpora gloriosa cum iis duntaxat resut. gent quae naturae ad integritatem attinent ἰ sed gloriosa corpora resurgent cum ea pillis, dentibus , ct unguibus, ut etiam docet S. Th. ubi supra r ergo Se 13. Prob. . alio ratiocinio D. Th. ubi supra ad 3. Capilli, dentes, ct ungues operationes sortium ut Animae Ve. getatricis : ergo die. Prob. ant. Capilli, dentes , ct un. goes nutriuntur, di augentur ab intrinseeo, non uero per juxta positionem ; ergo &e. Conseq. est exacta ex dictis q. I. art. a. Ant. Prob Eorum inferioribus in partibus deprehenduntur venulae quaedam, & fibrae, per quas attrahunt aliment om : ergo Sc.is. Quod de capillis dixi, idem direndum de pilis , sue
barbae, sive allis in partibus tum Hominis, tum caeterorum animaliumme an ae plumis avium ine squamis pilatum,cic.
182쪽
similliet quod de Unguibus , ae Dentibus dictum
est, idem de eornibus, ct spinis quorundam animalium
tr. Quo ad a. p. docetur a D. Th. q. 3. depol. ait. s. ad O. ubi cohaerenter ad Philosophum hie a de Anima die tu ν, inquit, i . de Anima , quod polent avitae, quae es incoυMe organico , ecus actus es Ansmis non est abj eiens animam, fictit semen es fructus. Ex quo dis ιν sateliu , quod Iemen es ita in potentia ad Animam,
Quae tamen authoritas, ni bene intelligatur, videbitur no . his adversari , chm dieat , semen abiicere Λnimam seutfructus ; exploratum autem est, fructum non ea rere ani iama. Sed animadverte, quod loquitur de fructu eons dein eo, non ut in se, sed ut virtualiter e tento in semine. Cuis ius signum est, quod postmodum duntaxat de semine, non e o de fluctu intulit direndo: ex qua distur inteli e , quod semen ita es in potentia ad Animam, quod Antis
ag. Prob. unieo rati inici D. Th. In dist. 44. q. r. a t. a. ad s. Ea tantummodo informantur ab anima , quae sunt
partes spectantes ad individui integritatem ; sed semen. &lae non attinent ad individui integritatem : ergo&e Mai. ex dictis g. a. n. . enitescit. Μ in. uero est doctrina S. Th. Ioeo nuper eitato, ubi, semine, inquit, non Iuὰ tesue ad
p. ectionem ind vidui, Aut capi tis , sed solum ad peν-J Rionem Oee ei. Ex quo postea S. D. probat. Hominem
resurrecturum eum capillis, & unguibus, at non cum se mine. Et praeterea prota se . Semen, & lae intenduntur, non propter bonum individui, henes vero propter speciei bonum . ergo &c. Prob. ant. Semen intenditur a natura pt piet generationem prolia, sicut & lae propter alendam pro .sem r ergra &c. Cons. Homines non resurgent eum semine, & lacte re o ista non spectant illotum ad integritatem. Neque dixeris eum tarma, ideo sne semine, & lacte resorte luros, quia non amplius propagationis speciei, s. tot nee nubendi status erit.
Ne, inquam, id dixeris, Tum quia ex hoe habeo, esse
Intenta duntaxat propter speciei bonum. Tum quia sequitur, non spectate individualis ad naturae inte litatem , comcorpora tesurrecturas ne sua in integritate. Et sand non est dicendum, pueros earentes semine, sicut & Uirgines caren
Urg. Si semen, di lae informarentur ab Anima, iam
dum d generante, aut nutriente decidunt amittetent Animam, sicque eortum perentur; quod tamen salsum esse eon. stat vegeti ex virtute in eo ad generationem manente, renutritionem ; solumque dicitur eorrumpi sanguis, ex quo fit perma, aut lac.
gentur vitali modo ab intrinsecor ergo die. Prob. ant. Quod augetur ab intrinsem, augetur seeunddm trinam dimensionem, omnesque positionum differentias, ut habet Philos a. de Gener. cap. I. & hie lib. a. cap a. tcκ I . sed capilli augentur duntaxat seeundam longitudinem: erispo die. Ptob. min. Capilli si etiam seeundom latitudinem , et profunditatem crescerent , tantam sortitentur latituis dinem , ct profunditatem , quantam & longitudinem rergo Sc.
Cons. Si eapilli informarentur ab Anima, seu i di ungues, aliquo asseetem ut dolore, non modo dum convellunt ut , vero m csim scinderemur , ut in dentibus eos. tingit . Resp. nego ant. Ad prob. nego min. euius ad prob. dist. ant. ii erescerent aequaliter concedo, secos, nego.
Ad Coos dicti, non desul lse, qui dixerit , dentes informati, etiam sensitiuum De d sim gradum. Satilis tamen dicendum , dentes non petet pere dolorem, sed quod membrana, & nervus ille unitus, vel etiam eorpus ipsum, cui praerapillis, dc unguibua sortiter haerent dentes, affici
Dices. Capilli, & ungues eteseunt etiam, imo magis in eadaveribus; sed in istis non est Λnima: ergo non augeat ut vitali modo.
Urg. non maiorem habet AnIma virtutem In aegrotis, qu m in sanis; sed in illis palam est, magis crescere ungues, re ea pillos: ergo&e. Resp. in illis crescere ad eorruptionem per juxta positi nem partium, quae tabescere incipiunt; ut g. Phys in s de eorpore humido in loeo posito diximus. Nee In eadave. ribus sunt uni v d capilli , & ungues, sevi nec raro, os, &e. Ad Cons. Dieo quid in aegrotis magis erescunt, quia in eis magis dilatantur poti, minusque proinde impedimentum extat, non vero quia in infirmis incrementum sortiant ut
Inst. Quae sit aliter ereseunt , determinatum sui augmenti terminum habent ; sed eapilli, & ungues si infinities te.
seearentur, infinitiἡs erescerent: ergo ccc. Cons. Si ungues vitaliter crescerent, erescerent quoque maculae quaedam in illis repertae, quemadmodum maeulae
in carne extantes, & nodi in arbore etestant; sed id sals-tate laborat: ergo&c. Reis dist. mai. ad hune sensum, qu/d habeant tantam magnitudinem, quam excedere minimὰ queant, conredo;
ad hune sensum, quod si quidpiam eis detrahatur nequeae restaurari, nego. Et lamnamque caro aliqua interdum sibi
minuta parte, aequalem ieeuperat.
Ad Cons. omissa maj. nego min. Palam namque est . in Pueris magis, quam in viris tenues esse maeulas illas. Non tamen ab intrinseco ereseunt maeulae: illae, sicut neque in carne, com nee ad ornatum , nee ad sortitudinem spectent, sed per aceidem omnino quibusdam ex impet sectissimis M. veniunt excrementis. Nodi autem ab intrinseco crescunt, quia sunt partes atholis magis pressae, &e densatae. a . Arg. a. ad idem. Capilli, & ungues sunt excrementa naturae; sed ista non informantur ab Anima, ut de sali- a , utina, sudore, &e. eertum est: ergo&e. Prob mai. Fiunt ex extrementis, ct non ex alimento: ergo sunt ex is crementa . imaevelementis ipfs deteriora.
Cons. Capilli, & ungues non fuerunt assumpti a Verbo;
sed Verbum omnia assumpsit, quae naturae ad integritatem attinenti ergo Capilli & ungues non sunt de naturae integritate, adeoque die. Prob maj. Complures ex eapillis non
est probabile non deperdidisse Christit m seut de unguium partes reseidisse : sed verbum quod semel assumptit
Damase. inquit lib. de Fide ea p. a 3. ) nunquam dimisit rergo die. Idem dici quoad dentes potest, nimirum eos variasse, sicut & caeteri in pueritia. Res p. ad arg. capillos, & ungues ex aliquo seri, quod Ite si eomparative ad id, ev quo sunt partes nobiliores, 1e excrementum, absolute tamen loquendo est nutrimentum,licdi imperfectum valde. Dentes quoque tui & Mediet annuunt) non sunt, ex excrementis, sed nonnulli sunt ex semine crassi oti intra maxillas latitante; alii sunt, ac nutriuntur ex lacte; alii ex ipsus individui substantia . Dices. Ideo sudor, urina. ae saliva non informantur ab Anima, quia abiguntur ab Λnima; sed etiam eapilli,
re ungues soras abjiciuntur: ergo&e. Resp. nego min. absolutὰ loquendo. Ut namque S. Th. loco eitato supra num. 4. Meet, partes aliquae omnino retinentur, ut sunt caro, sanguis, nervi, ossa &e. aliae vero omnino abiiciuntur, eeu nullatenus naturae ad persectionem spectantes, uti sunt sudor , urina, saliva, &e. Aliae partim retinentur, & partim abjiciuntur, quia aliis qualiter attinent naturae ad persectionem, nimirum ad oris natum , sortitudinem , &e. Et hujusmodi sunt Opilli, dentes . & ungues. Ad Cons nego maj. Ad proh dist. min. quod semel assumpsi per modum transeuntis, nego, per modum pelmanen
tis, subdist. loquendo de partibus principalioribus, concedo, imperfectissimis, nego min. de conseq. Quemadmodum namque non deperditur integritas naturae Christi perhoe, quod vi ealoris naturalis partem aliquam suae materiae decursu vitae amiserit, non nos ae eae tela viventia: ita multo minus per deperditionem alicujus eapilli, dentis. vel partis unguium. Eo vel maxim/, quod novat continuo subrogantur. Saeut & supra diximus non minDi inteis pritatem per hoe, quod modieum sanguinis non reassum. erit. ar. Arg. 3. contra a. p. Semen, & Lae moventur ab Anima: ergo ab Anima informantur. Prob. ant. Semen,
di tae recipiunt Animae impressiones, di ab ea movemur ad sua propria loca.
183쪽
Resp. dis . ant. moventur ab extrinseco , concedo, ab intrinseco, nego ant. eccon seq. Ea namque duntaxat Antismam ,vet ab intrinseco, quae individui ad integritatem,& pellectionem attinem ἰ alia vero talatum modo ab exit in seco, nimirum vel ea attrahendo, ut cibum, vel abigendo, ut excrementa; sicut di omnia ad extranea perscienda, ut semen, Asac. Contra. Semen movetur ab Anima ab intrinsecis: ergo Ne Prob. ant Arborum fructus solent esse etiam semina; sed fructus moventur ab intrinsecor ergo es: Rela nego ant. Ad pi b. dis .ant. solent esse semina ra. tione ejus, quod ineludunt, concedo , ratione sui, negomin. de eonseq Fructus namque non sunt ipsum semen, sed e laudunt in se ipsum semen .aa. Λre. postem . semen, & Lae ad substantiam indi vidui spectarit, dc persectionem: ergo dcc. Prob. ant. Tum quia s. Th. ina senti dist. 3 o. q I. art. a. ad a. sanguis , inquit. II quo modo dicιIών esse de subsantia generantis , 9 multo amplius semen , quod es ad ulter ον m digesso. nem productum. Tum quia sanguis pertinet ad individui substantiam; sed Semen , dc Lae fiunt ex sanguine: erg Sc. Tum quia constat naturam debilitari Seminis ex ei&sone. Tum demum quia Spadones Semine catentes sunt
Resp. nego ant. Ad i. prob. explico eum distinctione, est de substantia generantis, hoc est fictu ni de substantia generantis, eo cedo, hoe est pars ipsius substantiae, nego. Ubi animadverte, quod S. D ibi loquitur de sanguine, non in se eonsiderato siste namque non tantum est ex gignentis substantia , sed est actu illius pars . sed de eo, quod ad Re- resim ministratur, estque in corrumpi , ut fiat semen. Per quod patet ad a. prob. Semen namque, ct Lae quamquam sant ex sanguine, qui est pars subitantiae generantis, non tamen sunt sanguis, adeoque nec individui pars sunt Λd 3. dieatur, id piovenire, non quia Semen sit pars viventis, sed quia quo plus de Semine emittit ut, eo plus de
sanguine convertitur in semen .
Adult. Resp. Spadones dici mancos, non quia Semine eareant secos etiam pueri solent mane hil sed quia in eis resecantur nervi aliqui, qui sunt Seminis sabii.
De Potens ιιι Animae in Communi.
TR ia perpendere operae pretium hie est r. Num poten tiae speciseentur per actus, & obiecta, quotquesnt
potentiae generales Animae a. Num potentiae realiter di
singuantur ah Anima 3 quodnam si subiectum potentia
Num potentiae ore Mentur per actus, ef obbisa , quotque fiat potentiae generales animae.
Ut autem primae partis sensum Lector assequatur, n uerit , quod res in Uns verso sunt duplici indisserentia . Λlia sunt omnino absolutae, per se primo intentae a natura, ut sint. Et istas exploratum est, speciem habere a sui disso tentia metaphys ea intrinseca absoluta. A liae sunt per se pii-mo intentae propter aliud, ut relatio, motus, actio, passo, Se . quas inter potentiae obtinent locum per se primo ordinatae ad obiecta. Noverit praeterea, quod speeiscativum aliud est intrinis secum , sicut forma dat speciem composio, animalitati rationalitas, die. Aliud extrinseeum, seut idea squam infitie 1. Phys diximus, spectare ad genus causae formalis ex. trinsecael est speciseativum arte iacti, seu ideati, mensu. 1 arei mensurabilis, dee Omnibus apertum est, potentiastion spresseati intrinseed ab actibus, de objectis, eeu existrinsetis, adeoque intrinsec/ specificati Thom ista dieit ab ordine ad obiecta. eo quod ordo ad obiecta, & actus est potentiis intrinseeus . Quod ergo discutitur est, num spe. eiscentur ab illis extrinsecd .
potentias speeiseati ab actibus, de obiectis 1 priori, eon.
eedunt tamen, ab eis speciscari apost. quatenus pet actus, de objecta diversae dignoseuntur potentiae . Hae quoque
suit sententia Philoponii, Apollinatis, dc Pauli Veneti Thom istae vero, de se te communiter Thomissae ab a firmantibus sunt.
Potens ae disinguuntuν , seu specifica πιών per actas ,
Vis etiam in arg. sed eon νa eitat Philosophum dicen. tem a de anima tex. 33. quod priores pote aliis aBus , Θ operationes secundum rarionem suas, iis is diue has pria.
initur a priori secundona priora: eigo potentiae speciscan. tuta priori per actus, dc Objecta. item qde Anima atti3.
Prob. I. ratiocinio. quod habet S. Th. ubi supra. Quo tiescunque unum per se primo de essentia luet ordinatus
ad aliud s peei statur ab illo, ad quod se oldinatur . sed potentiae ordinantur per se primo, Ac essentiat iter ad actus, dc Obiecta, nimirum adactus immediate , dc ad objecta mediatd: ergo dce. Utraque praemisia probanda venit. Prob. Mai. inductive. Si quidem arte factum , seu ideatum, quia est lactum ab Attisce per se piimo per respectum ad ideam nimi tum utam mitetur ideae speelseatur ah idea, de juitai deae diversitatem diversi scant ut ideata . Similitet mensu rabile per se primo, ecessentialiter respiciens mensuram speciscatur a mensura , ehm tota mensurabilitatis essentiast post' per mensuram mensurari. Tum ratione. Etenim quando perse primo, de esseniis liter ordinatur ad aliud , esse ipsus est intentum propter illud: ergo eius esse penu tur secunddm illud, adeoque ab eo speciscatur. Tum 1
pari. Quod est per se primo , de essentialiter intentum pio pter se, spe ei statur ab eo, quod in se est: ergo pariter quo est per se primo, deessentialiter intentum propter aliud spe
et scatur ab illo. Modo prob. min. I. De potentiis, Tum qu Ia potentiae sunt perse primo intentae, ut in serviant substantiae ad ope. rationem, de reapte potentia visiva non est ordinata, rus ad visionem . Tum quia magis ordinantur ad actus, dc chjecta potentiae, quam habitus, cum illae prae istis tendant ad illa, sed exploratum est, habitus per se primo, dcesses tialiter esse propter actus, de obiecta: ergo dcc. Tum quia quemadmodum species est repraesentativa obiecti, ita po tentia est elicitiva actus, Nattactiva Ohielli, sed species perse primo, de essentialiter ordinatur ad repraesentandum objectum : ergo pariter Ecc. Praeterea eadem prob. min. de actibus. Actus est porca tiae exercitium, quod exereitium nil aliud est, quam tendentia potentiae ad obiectum, ut palam est: ergo Sc. Cons. Actiones in motalibus speciscantur ab obiectis ad quae ordinantur, vela sne, propter quem eliciuntur in
omnium sententia, ut videbimus in Ethica q. s. art. . ergo
pariter potentiae specificabunt ut physcd ab actibus, Sub jectis, ad quae physicὰ ordinantur. Sie ut namque se habet moraliter ordinatio in esse moris, ita se habet physc oldinatio in esse physico.
Ela . Unumquodque speciem sumit , si item tanquam ab extrinseco specificativo per ordinem ad quod des nitur, sed potentiae L sniuntur per a ctus, ct objecta: ergo evc. Maj ignoratur nemine non ignorante. quod definitici explicat essentiam rei. Min. explicatur. Potentia intellectiva de snit ut princ pium proximum intellectionis, volitiua voli tionis, visiva visionis, auditiva auditi nis , Ne ergo&c Et quidem essentialibus definitionibus, esem non aliae sit excogitabiles pro potentiis essentiales definitiones de disse. tentiae essentiales. quas tamen habςre debent, comisas babeant essentias inter se diversas. ul.
184쪽
deessariorum argumenta festuntur . T. A Ra. t. Ideo per nos poentiae specificantur peractus, II. ec obsecta , quia pet se primo essentialiter ordinantur ad actus, de objecta; ted id propugnari haud potest : e go &e proh min Λbsolutum n cin ordinatur ei lentia litet ad aliud, com absolutum etymologo dicatur quas ab otios vittim, sed potentiae sunt quid absolutum: ergo dcc. Prob. min. Potentiae sunt degenere qualitatis, non vero degenere relaticinis rergo &c. Resp. nego min. Λd proh ex dictis r. Phys q. r. ait. . I. I. dist. min. sunt quid absolutum a te laticine, dc ordine praedicamentali, concedo, tantaen dentali, nego min. dc con-
seq. Palam namque est . qucit materia prima non est telatio praedicamenta lis, cam si de genete i ubstantiae ἱ dc ta-: men eskntialiter ordinatur ad formam. Substantia non elirelatio praediramentalis, de tamen essentialiter ordinat ut et ad subsilendum, adeoque ad subsistentiam. Et se in aliis compluribus . Ita die. Contra. Si potentiae essentialiter ordinarentur ad obie- cta, necessaria semper soνet distinet io realis inter potem iam , et de Objectum ; sed non Lunquam oppositum evenit: ergo Ie. Mai. latet neminem, quem non lateat , quod nihil refertur ad seipsum. Eo vel maxime, quod in tet c. usam praeci.
4 pia extrinsecam, Ac estahum tealis versatur distinctio, uth a Phys diximus ; obiectum autem solet causa formalis extrinseca potentiae. Min. ptob. Obiectum intellectivae po. I tentiae est ens ; led potentia intellectiva non distinguit ut realiter ab ente, cum si realiterens e ergo die Eo .el ma- di imit quod eadem intellectiva potentia potest esse obiectum
, sui psiu, per actum reflexum ..is Res p. nego min. Λd I. prob. primitdr dieo, quila potentia intellectiva liret strealiter eos, non tamen illud idemens, quod est eius objectum, sed eis aliud ens. praeterea ad 2 utramque prob. dist. non distinguitur realiter a suo objectoniae sumpta, concedo, simul cum actu, nego. Hoe enim modo dicit actum, qui & ab ipsa potentia, ec ab objectorealitet distinguitur. Suiscit autem distingui tealiter sam pia eum actu, quia speeificatur ab Objecto, non immedia . id, sed media ρ , ni mitiam mediante actu. s. Arg a. potentiae intelligunt ut sua in spetie constit utae in aliquo priori ad ordinati ad actus, & objecta : ergo die. Prob. ant. Prias est, quod potentiae scit constitutae in sua natura, dc specie . quam quod ordinentur ad actus, ἐκ ob. jecta : ergo Ece. Prob. ant. ideo ordinantur ad actus, ec objecta, quia sunt talis naturae , hoe est quia eatum se exi.
Resp. dist. ly ιdeo dicente veram proprie causalem, nego, causalem impropriit, ac per modum explicandi, conis cedo ant. dc nego conseq. L est ergo qui ad impet sectum exis' plieandi modum prius si habeti et sentiam potentiae, quam ordinem ad actus, eae objecta, de ille Uideatur earum ex essentia provenire ; Tamen te vera haud ita res se habet ;quia talis ordo transcendentalis est ipsa eatum essentia . Quemadmcdum si diceretur, Homo constituitur per ani mal rationale, quia est talis naturae, quae petit constitui talia per praedicata, ly ideo non dicit causam vetE, dc proprie: , nee sequitur, prius intelligi essentiam Homitiis verE,& propite, quam animal ratiotiale, eum animas ratio uaiale sit ipsa mei hominis essentia . Contra. Eatenus potentiae speeiscantur ab actibus, de objectis, quia ad ea ordinantur ut ad finem ; sed pro priori ad ea usam evicientem, & finalem res intelligitur constituta metaphysce in sua essentia r ergo dic. Prob. min. Tum quia substantia tabet eausam efficientem, de finein; dc tamen pro piloti ad istas intelligitur metaphysicil constituta , cum non sit specificabilis ab extrinseeo: ergo oce Tum quia res intelligitur pro priori ad actualem existentiam , sed causa effieiens, ex finalis influunt in existentiam : etiago dcc. Re p. dist. min. pro priori ad causam effetentem, de s. nalem sumpta causa finali prout exercet purum causae finalis
munus, concedo, prout exercet munuseaulae sormalis extrinsecae, nego min. & conseq. Regula autem pro dignOscendo quando exerceat, vel non exerceat munus e tam causae sor malis, ea videtur, nimirum quotiescunque finis est suis operis, ac operati, non vero operantis duntaxat , tunc exercet etiam munus causae formalis exit insecae . dc
tum res definitur per ordinem ad talem finem . Per quod patescit ad i. dc a. prob. Ad r. quidem quia iubilantia non ita definitur per ordinem ad finem, bene vero potentiae petordinem adactus, dc objecta, ut vidimus D . Dices. in sententia probabili eadem est eausae e meientis , di finalis causalitas ; sed causaessiciens nullatenus inquit inessentiam, ut dans illi speetem, ut a. Phys. visum est : ergo de se se habet finalis causa. Resp. sententiam illam , quam nos a. Phys improbavi.
mus, loqui de fine purum causae finalis munus exercente . Praeterea sententia illa dicit, eandem utriusque esse causali. talem secundam tamen diuersam rationem . . Λrg I. Prius non speciscitur per ea, quae sunt posteriora ; seu potentiae sunt priores ad actus t et g non specificantur p r actus. Mai. manifesta extat, Tum quia ,
quod est posterius supponit id, quod est prius ; Tum quia
judice D. Th. ut vidimus n. 3. unumquodque speciscatur Pet ea, quae sunt priora. Min. veto prob. Actus producuntur a potentiis r ergo&c. .
Resp. dist maj inius in genere eausae formalis, & sna.
lis, eo edo, in genere ea usae pure,emeten:is, nego maj. si universatilet loquatur, dc distincta min. nego conleq. Dupliciter considetati actus queunt. Peimo ut sunt esse- Elias potentiae in genere eausae essicientis, vel, ut alii di. cunt, in executione. Et hoc modo non specificant potentias a priori, ita duntaxat eas a post. mani fellant. See unis
do quatenus sunt finis ea tundem patentiarum . Et hoc modo praecedunt in genere caulae formalis, de stialis extrinsecae, seu t ut alii dicunt in inieciso e potentia si idei icti s
eundam hanc rationem l cistare eas possunt. Contra: Dari mutua nequit causabias eodem in genere
causae sed actus specificantur a prioti per potentias : ergo die. Plota minc per nos unumquodque speciscatur ab eo, ad quod ellentialem dicit habitudinem ; sed actis essentialiter respicit potentiam , dc quodlibet sui essectivum principium, cum essentia liter dicat ab , ni m. tum esse ab
Λd hiae complures respondent in m. s. dupliciter eonsiderati actionem posse . Petino ut est egressio ab agente. Ethoe modo specificatur 1 principio operativo. Seeundo ut actualitas agentis. Et hoc modo non specificatur ab illo ,
sed speelseat illud . ob idque mutua causalitas est secundo mdiversam rationem.
Veiana aliis durum videtur, quod eadem res etiam secundom diversam rationem duplex queat sortiti speciscativum, clam nec secundom diversam rationem duas habeat esset, tias. Propter quod durum quoque eis videtur sui vide. re est apud Io: S. Th. in dogma Uajetam , alleverantis , potentias in ratione proprietatis speciscari ab essentia , , a uadimanant ; in ratione veto potentiae speeificari ab objectis. Qua ex repostea Cajet. infert, potentiam vi suam Leonis, de Equi esse diversae speciei in ratione proprietatis, Ecesse ejusdem speciei in ratione potentiae . De quo Deo dante aliqua ipse dicam in irach. de Incar. quaestiuncula p.
nenda post quael . quintam art. unico post quaelitum a. g. r. ad .ersus Lorcam.
Nihilominos sententia ista se tutatur dicendo, quod di Diatentiae illae sunt subordinatae se habentes per modum
Uetlim quicquid si de hoe, eo m de potentia vi sua Leo nis, & Equi nos aliter dixerimus q. praegressa art.4. ad ε .arg. Ideo aliter.
Resp. nego min. Ad mob. dist. maj. quod essentiali. ter ordinat ut ad aliud ut ad sui persectivum sormale , concedo, ut ad suum persectibile ut forma ad materiam, vel ut persectivum duntaxat in genere causae essicientis, ut actus ad potentiam, nego mai. de distincta min nego
Inst. Actio vitalis distinguitura non vitali per hoc, quod ptima est 1 principio ab intrinseeo, non veto secunda : etiago a priori actus speeis cantur a suo principio. Prob. conseq.
Quoniam hic nullatenus involvitur objectum . Resp. nego conseq. Λd prob. dist. ant. non inv lv l. tui explieite, eoncedo, nee implicite, nego ant. & con- seq. Distinguuntur namque ex diverso nvido , dc diversa
ratione formali tendendi ad objectum ; quia nimirum actio vitalis tendit ad obiectum modo vitali dc ut attingibile vita. liter, nempe media actione proveniente a principio se m vente ; sectis vero non vitalis. Dices. Λctiones Λnimae Uegetativae V. G. genera.
185쪽
io , &e ut lant 1 Deo habent eundem specifeε terminum,
ae prout sunt 1 eausa secunda; led nihilominos distinguun. tur specie inter se: ergo actiones speciscantur a suo prinei. pio, & nullatenus ab obiecto.
Resp. dist. ant. eundem in esse entis, coneedo, in esse termini, nego ant. & conseq. Ut namque vidimus r. phy tre a.art. a si. 3. ad a. num. δά ibi lib. a. q ult. art. unico s. 3. Deus, causaeseeundae particulares, Ac uni vel sales seeundum diversam rationem eundem ad effectum concur
8. Arg. . Actus specis eantur a potentiis, & ab obiectis; sed a ius nequeunt specifieare obiecta, a quibus specificant uti ergo nec potentias specis ea re valebunt . Prob.
nui. Per nos actus speciseam ut ab objestis; sed potentia, de cibi e tum sunt unicum piincipium t tale productivum actus, com per nos speetes una cum potentia esse livd eon. currat : ergo actus specificant ut a potentia , & ab obiecto. Resp. dist. maj. speciscantur ab objectis In genere ea usae
formalis extrinsecie, ecincedo, in genere causae esse ientis, nego mai. & data mini nego conseq. Specificantur namque ab obiectis ut sunt mensura, sorma extrinseca, ae terminus potentiarum, actumque, non vera ut sunt actuum prinise pium .
Diees. In nostra sententia relatio speeiscatur 3e I sunda. mento, dc 1 termino: ergo pariter di a prine ipio, de ab objecto specificabitu actus. Conseq es exacta , quoniam
quemadmodum potentia essective ad actum, ita sundamentum ad te lationem se habet. Resp.dist. ant. speciscatur formaliter a fundamento, nego, causa litet e spectivd, coneedo ant. Et in hcie sensu, concedo etiam eonseq. Hane tamen scias disserentiam in Logi ea assis natam inter relationem, de ipsam actionem, quod lithtutiaque eausaliter evirinsecὰ speelseetur a principio e Metivo. ' sor maliter intrinsectab ordine, quem habent ad . si Elum, vel terminum , de extrinseta ab utroque; Tamen relatio specificatur extrin cἡ a termino , non sor- maliter, sed duntaxat eo impletive, de terminaliud , eam, espiciat terminum, ut purὰ tetminnm . Potentia autem respicit obiectum ut sui mensuram, de causam formalem extrinsecam, adeoque formaliter ab eo speeiseatur. Adde, discrinien etiam aliquod esse, quia sundamentum non ordinatur per se ad relationem, elim haec ei omninoaecidat. Potentia aviem per se ordinatur ad actum. Dice, iterum . Unio specificatur ab utroque extremo uni tra: ergo pariter actio a plineipio, di objecto. Prob. eonleq Tum quia quemadmodum unici respicit utrumque extremum, ita actio principium, a quo es de obiectum, seu terminum, ad quem est. Tum quia actio est unio quaedam agemis ad passum. Rei p. primi cis ant. eadem, qua non probatur facilitate negati posse. Praeterea discrimen est, quia unio eeu mo. dus quidam, est quid incompletum nullo directe in genere, di speeie eoli eatum, reducendum proinde ad speei. m utriis usque extremi, eum u rumque aificat in sententia illa probabili, quam nos x. Phy i. q. abiecimus. Caeter o m actio ceu quid direct d eollocatum in praedi ea mento aetionis est quid eompletum , sicut & potentia de praedicamento qualitatis. Inii. S. Τh loco num. 3. a nobis relato diffeνr enIm , inquit, cauoctio ut infru datione seu natim quod haec arat doὰctita ad e Iidum ; tua autem a frigido I. 1su dum pνMediar ergo de mente S. Th. actio a principio, ecab objecto speciem venatur.
Resp. s. Th loqui de speciscari activ/, iuxta jam dicta.
Vid. Cavinum, qui etiam aliam solvit objectionem in quorundam Thom istarum doctrina, quos ego minimὰ inveni. s. Arg. s. Si specie distinguerentur potentiae, de actus pet ordinem ad objecta, quoque realiter per ordinem ad illa distingueten ivt; sed per ordinem ad O ecta non distinuuntur realiter: ergo 'c. Maj. haud ignota erit ei, eulaud ignotum est distinctionem specificam esse realem de magis quam numericam. Min prob. Nemo dat , quod non habet; sed pluries potentiarum realiter distinctarum objecta haud realiter distinguuntur, ut de vero intellectus objecto, de de bono voluntatis objecto palam est : ergo nec potentiis realem praebere distinctionem queunt. Resp. nego min. Ad prob. dist. min. de alias attinguntur, ae si realiter distinguerentur, adeoque distinguuntur realiter
aequivalenter , tametsi non sor maliter, eoncedo, seclis, nego min. de consequentiam. QuM itaque veram, fle hs hum sint realiter ideotiscata de materiari se habet lespecta intellectus, & voluntatis, quia eons derantur, aes disin.cta realiter solent. Intellectus namque attingit verum, ac si non esset bonum, nimirum nihil curando de bono. Idcit.
co eum objecta speeiscent potentias eo modo, quo ab illis considerantur, si itide, quod realis distinctio habeti per ea possit. idem die de voluntate, quae attingit bonum, nihil curando, quod sit verum . Nee inde sequitur, quAd distinctio minor mantem e set. Non, inquam, quia se habet, ae si non esset minor
sitque aequi valanter non minor , ceu aequivalenset lealis.
Adde. quod distinguuntur saltem virtualiter; Ec irtua. lis distinctio reali aequivalet; habentque in se virtualiter distinctionem realem. Contra ex Atti aga, eui istae minim8 arti)ent doctrina. Voluntas ipsa debet cognoscere Objectum t ergo cuiat tivero, debetque eum intellectu eonfundi. Prob. ant volaatas debet moveri, & evellari motione, it excitatione ia. tentionali; sed moveri, de excitari inte uicinat iste est aed. veri , ex excitari in ratione cognitionis habitae ab obtaei bonitate, vel malitiae ergo&e. Cons. Nequit obieeium amari per unam potentiam, Ecognosci per aliam: ergo die. Probant. Idem Christi in mini obiectum nequit e nosci me nnam naturam, puta Divinam , & amati per aliam , puta humanam , seces non esset necessarius in Christo intellectua ereatus: tigia pariter Se. Resp. nego ant. Ad prob. dist. mai. prout ly esse latearunale idem est, ae obiectivd, eoneedo. prout laeta est, Hcognostillis, subdistinguo, si dieat puram eonditionem iconcedo, si rationem dieat sormalem , nego maj & disia cla min. nego conseq. Com dicitur, quod finis movet inesse intentionali, sumitur ly esse intentionale prout dici esse obiectivum, sumpto esse obiectivo, non pro esse co gnito, sed pro esse intento; S etiam plo esse cognito, stamen in hoc pura importetur eondi, O , nimirum situ iste intentionalis ut eonditio necessario requisita, juxta
Ela a Bhys. q. 3. Ad Cons nego ant. Ad prob nego eons . & paritatem Diserimen est, quia potentiae intellectiva, ct volitiva ira
sunt in operando connexae, quod eodem eomet unicant irradieali principio, quod est Anima. Si autem solet anutum ab una natura, EU cognitum ab altera, non tanti messent duae potentiae, stis neque eommuniearent in radicalipilneipio. xo. Arg. s. Stat unitas, & distinctici spe eis ea potentia absque unitate, & distinctione speelsea ad uum, & obit Ehorum: ergo &e. Prob. ant. a. quo ad p. p. de actibus, Eodem ab intellectu proveniunt actus assensus, ct disses sus; actus seientiae, & opinionis; apprehensio, judicium, di discursus & eomplures alii mediis diuersa habitibus similiter eadem 1 voluntate proveniunt actus amoris, stodii; sed omnea isti actus sunt inter se specie diversi et ga&c. Secundo quA ad a. p De iisdem ac bus Stat distia, ctio speelsea habituum sne distinctione speeisca actuum ergo pariter stabit distinctio specisca potentiarum sine di sinctione speelsea actuum . Prob. ant. Actus V. G. uti proveniens ab habitu fidei & actus sdei proveniens ab ad xilio alio inti iniseci sunt ejusdem speciei, com habrant objectum ejusdem speeiel; de tamen habittis fidei specie distin guttur ab illo auxilio. Prob. praeterea de Objectis. Eadem visoa potentia potest plura speeie distincta objecta attingete . puta album, ani tum &e Idem intellectus plura entia speeie distincta . Cons Stai a tuum specifiea distinctio & habituum absqMobiectorum speeisca distinesione i ergo &e. Prob. ani Aelus , quo quis per mattytium vult vitam profunde e propter Dei amorem. de actus, quo quis vult eleem,iy' nas e largiri pati ter propter Dei amorem, distinguuntur υς'
cie; S tamen idem habent objectum , eundemque finem;
Resp. ad arg. primitiis probare, quod nee a post. speci 'centur per actus, es objecta. Deinde, nego ant si absolute loquatur . Ad . prob. luant m ad id , quod diei tui de actu
assensus, &dissensus, apprehensionis, iudieii, dc discus sus quod es de actibus f eulativis, de practieis obiici γ' tera i) dico, quod liciat distinguantur specie in esse eriis, vel in esse attingibili iis habitibus, non tamen in esse allin'gibili ab intellectu. Ratio est, quia omnes respiciuntur ab
186쪽
Intellectu, ut tendunt ad veritatis aequistionem, trahen. do obiectum ad se, in quo distinguitur intellectus , voltin tale. Quantom vero ad actus seientiae, & opinionis i seu tellam dici potest de actibus diversatum scientiarum) oleo, quod actus illi estodi stinguantur specie ut stant sub illa ratio
ne, sub qua consderantur ab intellectu . ut diversis habiti bus informato, non tamen ut stant sub illa ratione, sub qua Onsderant ut ab intellectuseeundom se. Seu liedi a versast ratio speelsea, sub qua considerantur ab habitibus; non tamen illa, sub qua eonsderantur ab intellectu; quia ab intellectu considerantur & attinguntur sub uni versaliori ra.
Et per hoe patelait ad id, quod de odii, & amoris actibus dieitur. Isti namque quamquam specie distinguantur inesse entis, non tamen in esse intentionali attin sibilia voluntate; quia omnes spectant ad uoluntatem ut sunt aequiastici bini. Ecfuga mali, non trahendo obiectum intra se, sed obiecto trahente voluntatem . In quo distinguitur volun . a tas ah intellectu .
Ad a. prob. dicas, auxilium illud ad nullam dite id spe. ciem pertinere , ceu quid ineompletum, dg viale, sed reductivὰ spectare ad speciem habitus fidei. Quod idem dico' de habitu spei pro νeniente ab habitu spei, & de proveniente aliquo alio ab auxilio. Ad Cons nego ant. Ad prob. dico, quod licet si idem
finis operantis, nimirum Dei amor; non tamen idem finis operis, qui est objectum. Finis namque martyrii sunt dimeultates in eonflictu superandae, vae oriam teportando . x In quo stat Wirtutis sortitudinis objectum. Finis vero elee. mcisynae est alienae miseriae sublevatio, quae est misericordiae objectum.' Contra. Ens est obiectum intellectus in esse entis, &c loratum est obiectum potentiae visivae in esse colorati: eris D po si sunt diversa in esse entis, di in esse colorati, sunt quoque di sella in esse obiecti attingibilis. Resp. dist. mai. objectum intellectus est ens in esse entis,
1 eonsiderato ente inesse entitativo, nego, in esse intentio
ae nati, eo edo. Similiter objectum visus est eo loratum inesse eolorati, inspecto colorato absolute, & in esse entita- 1 tivo, nego, in esse visibili, seu attingibili a potentia visi.
va, concedo maj. eum min. dc nego conseq.: Instantiae aliae, quae adversus ista responsa possent assereti soluent ursi. s. dissoluendo argumenta eontra secundam conelusonem iacienda. ar. Λrg. postremo. Potentiae nequeunt des niti per or. dinem ad actus: ergo non speciscantur ab illis. Prob. ant. i. ex D. Th. qui hie se l. s. si inreuectus, inquit, pro sae, Ilaiu cognosceret animam po seipsam, ejus cun tia noniae perea ab actibus. ef ofectis, sed e conve0o. usa quanta anquid es pν opinquitis A almae, ranI3 peνοα tis cognos Iur ab eo. Secundo. Si potentiae desnitentur es.sentialiter per ordinem ad actus, ex comprehensone actus sequeretur eomprehenso potentiae; sed salsum hoe est et-go dcc Prob. min. Λctus est effectus potentiae, sed ex comis prehensone effectus non sequitur comprehenso eausae: eris gra &e. Min. valet in sententia apud Thom istas probabili, praeeis avium, quAd eu comprehensione possibilium non sequatur comprehenso omnipotentiae. Eo vel maxi- md quod sequeretur, esse veram istam. Ideo omnipotentia a priori eomprehenditur , quia possibilia comprehendun. tur . Quae tamen salsa est, quemadmodum salsa est ista a priori ideo omnipotentia potest produeere, quia possibi Laptoduei possunt. Resp. nego ant. Λd I. prob. nihil ea ex authoritate in .setri contra nos. Quandoquidem Tune tamets non eogn scelet Animam ipsam per actus, per quos modo eam co-nnoscit, scut nee per eadem obiecta extra ipsam; tamen ipsa tune Λnima esset objectum actus . Praeterea tametsimon eos haberet actus de cirea talia objecta, haberet iamentilios, & cirra alia obiecta, ae semper in ratione veri, autentis. Nihilominos glossemata aliqua videri apud Lelmam,di Cavinum possunt Λd a. pariter dico. nihil urgere. Ea propter nego min. sumpto effectu modo praedeclarato, quatenus snis. Ece. rid prob. dico, non esse ad rem, quia sermo est de creaturarum potentiis, ouae essentialiter ordinantur ad actus ,re objecta; at non de omnipotentia Divina, aliisque Dei Potentiis, puta intellectu, voluntate Ece. Divina, quae reunctus purus, nequeunt ad extrinsecum aliquod ordinari.
i a. Colligitur ex dictis, quatenus ab actibus, de objectis speelseentur potentiae . Ab actibus siquidem Imme. diat/, ab obiectis uero mediatὰ speelseantur.
Nec serupulum aliquod suboriatur, quΛd eadem pro re duo assignemus speei stativa. Non, inquam; quoniam duci per modum unius sunt. sunt etenim actus subordinati obiaiectis, eum ab objectis actus speeiseentur, & per specifieationem ah objectis habitam dent speetem potentiis. I 3. Colligitur etiam , quod potentiae speciseantur ab objectis formalibus, non uero materialibus , com possit una, eademque potentia plura respicere objecta materialia, ut de visu, Intellectu . aliisque potentiis, ae habitibus est palam. Nec obest, quod ad objecta etiam materialia, ordinentur Non inquam, quia ordinant ut ad ista, non perseptimo, sed per accidens, nimirum per aliud, ratione M. tecti sotmalis.
Quare autem stare queat eum materiali objectorum di. vertitate potentiae unitas neutiquam vero unitas composileum materia diversae rationis λ Hoc ideo est, quia materia est pars essentialis eomposti , ut a. phys ' 4.art. a. br. I. obiectum autem materiale non est pars euentialis objecti
formalia. Eo vel maxi . quod potentia quodam saltem immateriali modo objectum attingit.
4. otidem pereensentur D. Th. p p. q 78. art. I. dc 1 philosopho hὶemp. 3 tex. II. Prob. Potentiae distinguuntur peractus, Ec obiecta, sed quinque sunt genera actinim, de objectorum inspectorum a potentiis: ergo &e. Mai. habetur ex dictis, de haud respuitur a Seoti stis, loquendo de distincti ne saltem apost.
Min. prob. t. qui ad p. p. nimirum de actibus, s ve opera tionibus. Extat operatio, quae est omnino immaterialis . dc exercet ut i ndependenter ab organo eorporeo, & qualitatibus elementaribus, ut actus intellectionis . Alia quae exereetur dependenter ab organo eorporeo, dg independenter a qualitatibus elementatibus, nimirum sensatio: alia quae exercetur dependenter etiam a qualitatibus elementatibus , ut actus vegetativi, juxta dictaq. praegressa art. r. sed ut ira ista actionum genera, aliaeviant duo: ergo &c. Min. probat S. D. se. Ad sormam apprehensam per cognitionem quam eunque sve senstivam, si se intellectivam sequitur inclinatio ad tem apprehensam , de ad talem inclinationem sequitur tendentia ,sve motus ad talem consequendum rem ad eum modum, quo materialem ad sormam sua sequitur inclinatio, & talem ad inclinationem sequitur operatio ,ec tendentia ad terminum , G. V ad sormam lapidis sequitur inclinatio ad renitum & talem ad inclinationem sequitur motus ad eentrum, in quo naturaliter eonservatur. Sed in elinatio illa vocat ut appetitus, ct tendentia illa dicitur mo.
tus localis: ergo &e. Adde, quod, ut festinE videbimus , quinque sunt objectorum generat ergo & quinque genera actionum, quae sunt ad obiectum tendentiae . Praeterea proh a p. nimirum de objectis. Objectum terminans motum vitalem vel est unitum. Et se vel est emni no eorporeum , S unitum per seipsum. Et hoe est objectum vegetatricis potentiae. Uel habet aliquod esse intenistionale, & unitum media specie. Et hoc rursus vel est unitum mediante smele sensbili, ut aliquod eorpus sensibile. Et hoe est obiectum sensiti eis potentiae. Vel aliquod uni. versale repraesentatum per speciem intelligibilem λ Et hoe est obiectum intelligibile. Vel ohjectum eri separatum . Et istud vel terminat s t snis intentionem virtutis. Et hoe est obiectum potentiae appetiti vae. Vel terminat in execuistione motum ad se aequirendum. Et hoe est obiectum potentiae loeo. moti vae: ergo die.
Ista sunt potentiatum genera, sive generales potentiae, quae in diversas subdividuntur species. Vegetati va dividi tur in Nutritivam, Augmentativam,& Generativam. Nu. triti sae inser vlunt retentius, digestiva, & expulsiva. Generativae deserviunt seminativa, immutativa , ct forma tiva. Sensitiva dividitur in sensilvam internam, & sen- stivam externam. Externa dividitur in quinque sensus , nimirum visum, auditum, &e. Interna dividitur in qua
187쪽
tunt sensus internos, nimirum sensum communem, Phan. tasiam die de quibus insta q. s. quaestiuncula ponenda post. art. 4. Loeo-motiva dividitur in progressi vam, volati vani, de raptivam . Intellectiva dividitur in intellectum agenis
rem, de intellectum pom bilem, de quibus lib. 3. Λppetitiva tandem dividitur in appetitum rationalem s videlicti voluntatem j dc in sensitivum, qui duplex est irascibilis, de concupiscibilis; de quibus in Ethica quaestiuneula de passo. nibus ponenda sub Ethleae finem ante quaestionem de virtutibus . I. U. adierea festu artiν argumen/a .as. A Rg. t. Unum tantom datur intellectivae potentiae L genus ; ergo pariter unum duntaxat sensitivae potentiae genus, adeoque&c. Prob. conseq. Q emadmodum objecta omnia intelligibilia conveniunt in ratione intelligi. bilis, sive eognoscibilis cognitione intellectiva, ita objecta euneta sentibilia conveniunt in ratione sensibilis, s ve e gnos et, lis eognitione sensilva. Praeterea quemadmodum eundii 'ritentiae intellectivae actus conveniunt in ratione in
tellectionis, ita sensitivi in ratione sensationis; ergo si die. Potentiae Si quidem per actus speciscantur, de objecta . Resp nego ant. Ad prob. nego conseq. Ad prob diseri men est, quia eam intellecti va potentia sit longd persectior, adeoque amplior senstiva , omnia intelligibilia Object, , omnesque intellectiones considerantur ab intellectu sub uni versaliora ratiose, quam objecta sensibilia, de actus sensationum a potentia senstiva ; idcirco quae sunt plura
respectu potentiatum inferiorum, sunt unum respectu mistentiae superioris.
Contra. Non mineis disserunt actus apprehensionis, an sensus, de dissensus, scientiae, dc opinionis , dce quam actus omnes sensationis ; sed pro illis non dantur diversae potentiae intellectivae r ergo nec pro istis diversae potenti sensitivae. Cons. Magis disserunt odii, dc amoris actus in voluntate, eeu contrarii, quam sensationes cunctae ; sed pro illi, una, eademque suincit potentia volitiva ; ergo simili
Re p. ad arg. haec omnia veta esse in esse entitativo, at
non in esse attingibili a potentiis. Ratio est in promptu , quia euncta illa sunt impraescindibilia ab intellectu, eo quia
intellectus obsectum est verum, quod intellectus sine illo rum altero ora sequi haud potest. Non enim ι uiscit una in tellectiva potentia eliciens apprehensionis actum, quia ve
litas formalis stat in iudicio. Item unus non suffieit intelle ctus habens iud cium , & apprehensionem , quia discursus ordinat ut ad persectum habendum de veritate Iudicium . Pa ritet actus dissensus impraescindibilis est, quia non stat, intellectum assentiti veto, nisi dissentiat falso Quant sim veto ad scientiae, dc opinionis actum, iam dictum est num. O. ad s. elici ab intellectu mediis habili
Idem die de amotis, dc odii in voluntate actu. Non enim
stat amati bonum, nisi odio habeatur malum ei oppostum, idcirco unus est ab altero impraescindibilis. Caeterrem opti me stat, visum V. G. percipere colorem , sine eo, quod connexionem ullam habeat v. G. cum sonitu, qui est auditus objectum. Et si e de aliis 1ε. Λrg. 1. Potentiae sunt proprietates Animae , &ahil la dimanant ; sed tria sunt animarum genera : ergo tria quoque sunt potentiarum genera, vel ad summum quatuor, iuxta quatuor vivendi modos. Cons. Λppetere est e mmune omnibus potentiis , esim etiam visus, auditus, dic. inclinentur, de tendant i ob. tectum ut bonum sbi conveniens r ergo haud bene pro eo specialis assignatur potentia appetiti ua. Resp. ad arg. quod nullatenus est in serma nees maj. de min. nego conseq. quia potentiae se habent ut Animae
institimenta. Non est autem inconveniens, unam, ranisdemque ea usam pluribus instrumentis uti. Vide q. a. ait r. s. 3. num. . ad 3.
Ad Cons. vide dicta ibidem n. g. ad 4. quddileEt appeteto
appetitu quas naturali si commune omnibus, seres tamen appetere appetitu smpliciter elicito .ir. Λrg. 3. senstivum , dc intellectivum duo constituunt potentiarum genera : ergo pariter Iationalis , de sensit.
vus appetitus duo allaeonstituet genera, adeoque sex luat
potentiarum genera. Prob. e seq. Non minlis sensiti νam , de intellectivum eonveniunt in ratione cognoscitivi, qutinappetitus rationalis, dc senstivus conveniant in ratione ap. petiti vi : ergo si&e. etiam Ece. Resp. nego conseq. Discrimen est, quia intellectus
jintim est quid universale ἔ objectum vero sensus est quid
partieulare. Caeterum objectum appetitus tum rationali
com lens tivl est quid singulare, eum voluntas trahatur ab obiecto, quod trahere minime posset, nasi foret singulare , clim actiones sint suginatium.
nera, plures in homine, quam in Brutis haberentur potentiae ; sed propugnari id mini md potest : ergo &c. prob. min. Qub aliquid persectius est eo paucioribus indiget in. scumentis ad linem comparandum ; sed homo est Brutas persecti, r et go dcc. hoe habes ex dictis io tract. de Gelo q. 4. art. . s. ad s. quod lices quando aliqua sunt ad idem conquirendum num, id quovi persectius est pa Deiotibus indigeat insitu. mentis, quam id, quod imperfectius est. Quando tamen est ad acquirendum bonum pei sectius potest pluribus indite.
re instrumentis. San/ perfectius est, pluribus mediis petie.ctam assequi valetudinem, quam mi perfectum paucioribus instrumentis consequi robur.
i. ' Todum hune enodavimus a. Phys q. t. ubi ostendi mus, contradictionem sapere, quod substantia litim media id operati v a . Versim quia nonnihil peculiare oc
euttit de potentiis; idcirco litem hane denuo Mise ,
Quatuor extant sententiae. Prima absoluid, de uni rei saliter abnuit . Hane ratam habent Nominales, ut inhaer. Gabriel,& alii complures ex Societate, ut Huriadus, Ariuga, oviedus, qui non contenti,Divo Thomae contraire, eua redarguere non verentur , quasi hane in te SS. Patrum it, mi tam declinaverit. At iniquae accusationis reos esse ri lam, &multae sed quam ultio e donavit γ obnoxios re eli vel ipse S. D. locis infra num. a. citandis ut etiam dice mus, ad ult. argumentum, eos prosetico suo piae videtispiritu. Seeundaretur, distingui formaliter edi natura rel. Hre est Seotistarum consueta opinio. Tettia eum distinctione loquitur dicendo, quod potentit spirituales, de sensitivae, quarum operationes de essedesunt accidentia, realiter ab Anima distinguuntur. Potentia autem vegetativae v. G. nutritiva, augmentativa , & Π nerativa, quarum essectus sunt substantia, negat realii et alAnima distingui. Hane propugnant D. Bonaventura, a Durandus in a. sent. dist. i. Quartam, quam univers tutantur Thom istae , quieti ex Societate adhaerent Toletus, Suarm. Conlmbr Funii. , Ruvius, ic Naurus, est nostra verissima .
Potensiae omnes Animae reant, ab Anima disinuanIur. , MAm docet, probat, defendit Λngelieus p. p.q. s . ait. Ita 3.& q r art. i.&disp.r s. q. de spir. creat. Ri II.&q unica de Λnima art. a. de ubicunque de Aninia os tractat. Sancti Doctoris ratiocinia eae pendimus a. ph7s. Ea propter ne eadem redintegremus ProL una ex ratiocinationibus Angeliei p. p. Si pt tentiae non distinguerentur realiter ab Anima, haee foret operans
immediate per se ipsam ; sed propugnari id nitiumd potest :ergo Ece. Mai. evidens est. Μin. prob. Si Anima esset im media id per seipsam , hoc est suam per essentiam opera is, iam solet incunctant et in acta seeundo operans; sed haudita res se habet: ergo Sc. Min. non est eur in dubitim velta
188쪽
aism sis beniis, idest potentia ad vitam accidentalem, nimiis
rum actualem Operationem. Tum quia Anima nonnunquam cessat ab intellectionis , ct volitionis actu. ut enique non dormienti perspicuum est in dormientibus. Mai. prob. h pati. Siquidem quia est per seipsam, sue pet suam essentiam vivens, di semper in actu vivens secundo vita substan. tiali: eigri patiter si die. Tum latione . Etenim Anima nequit per seipsam immediath esse in potentia ad operatio. nem ; sed semel supposto, ouod esset immediatd operans, ct non esset semper in actu seeundo opetationis, eget per seipsam in potentia ad operationem 1 ergo &e. Min de se plana est. Mai. prob. non solom quia i ut a. phys vidimus substantia nequit ab operatione Ueelseari, versim etiam quia, quod est per seipium in potentia ad operationem, est
per se primo intentum ut potentia ad illam, ut antegresso a te s. a. visum est, & manifestum est in matella prima
quae ia per seipsam est fin potentia ad formam, est per se primo intenta ut potentia ad illam; sed Λnima non eli petie primo intenta ut potentia , henes vero ut actus: ergo &e. Dices, discrimen e in , quia in genere causae tormalis Anima est v liae substantialis principium; vitae vero accidentalis in genere causae incientis. Item ques Anima est quidem actus, sed ita actus, quod ultetiorem ad actum est in potentis. sed Contra primam , Tum quia ideo formalis causa est semper in actu secundo sui effectus, nisi ab evtrinseco praepmdiatur, quia ea utit per suam entitatem ; sed etiam Animarausaret operationem per suam entitatem si non distinguere. tot realiter a potentiis: ergo Se Tum quia etiam Deus operatur ut eausa emelens; & tamen quia per suam essentiam operatur non admittitur in Deo potentia ad operati nem suam: ergo pariter tamets&e.
Conf. s quandam piaeclodendo evasionem Deus qnia per suam essentiam operatur identiscit sbi suam actionem, estque actus purus; vel ε contra, quia est actus purus suam sibi identi fieans actionem , operatur immeda ate per suam essentiam: ergo a pari si immediate per seipsam Anima operatet ut identiscatet sibi suam operationem, proindeque
actus purus esset. Contra seeundam haud dimeti iter instatur; quoniam nos non inficiamur, Animam posse ulteriorem ad actum ordinari, nimirum operationem; sed negamus, posse ordinari
Immedia id per seipsam, quia est per se primΛ intenta a na
Rati Minatio ista, quam Λrtiaga. & alii conantur in D. Τ h. te orquere, scut & illas a. Phys magis dilue dabi.
3. Prob praeterea ad ψersus Scotistas. Quae distinguuntur secundlim quidditatem, distinguuntur realitet; sed potentiae distinctam sortiuntur qu, duitatem 1 ergra dce. Min. videtur satis certa, quanta mitis distinctam haberent quidditatem, jam Λninis, & patentiae se haberent per modum praedicati superioris, Sin tioris constituentium unam, eandemque
metaphysice essentiam. Min νeroprob Tum in pta dieatis, si ve gradibus metaphysieis, quorum , ceu duntaxat sor maliter ex natura rei distinctorum sui Scotista obtesta. tor: unum non habet ab alio distinctam quidditatem, henduero se habent ut superius , & inserius , constituentia Unam , eandemque quidlitatem ν Tum quia plos distinguuntur quae distinguuntur secundlim quid ditatem, quam quae distinguuntur pure num et iee , habentque speciem , idest quidditatem eandem; sed ista distinguuntur realiter: ergo &c.
Cons. Seotista dicit , potentias distingui Dimalltet ab
Λnima propter distinctionem operationis ab eadem Anima; sed operatio realiter, & non tantom formaliter distinguitur ab Λnima: ergos militer &e. Sami mirum , quod Scotista nolit, distingui realiter m.
tentias saltem organicas, cam sentiat nobiscum, non reis manere in Anima separata , ut videbimus in Metaphysq. It .art. a. g. r. Nullum namque majus realis distinctio. nis sanum, qu m realis separati .
. Ex his probatum remanet, etiam Vegetatricis Λnl-rnae potentias realiter ab ea distingui; quia nee Λnima vegetativae ii semper in actu seeundo nutritionis, augmenta tionis, re generationis. Nuin autem distinguantur realiter duntaxat modaliter,
vel realiter emitati . d. Dieendum venit, distingui realiterent traliud; quia quod ponitur dilectε in praedicamento estres, &non modus, ut de relatione in Logi ea diximus; sors Unde Ua phil. Tom. III.
Arist. autem eap. de qualitate mlloeat potentias in genere qualitatis; ut vel nos ibi dicebamus, esse in secunda quali. tatis speeie postas.
s. A R g. r. Si potentiae distinguerentne realiter ab Ant. n. ma, adhue Anima solet immedia id per seipsam,sve per suam essentiam operativa et sed hoe non Obstante
haud sequitur, esse ineunctanter in actu secundo operantem: ergo nec ex eo, quid realites eam ea identificarentur , proindeque in lubsistens D. Th. ratiocinium . Proh mai siquidem immediat id ctas musaret potentias. Si rei pondeas ex dictis a. Phys ct ex dicendis art. sequentl 1y. quod huiusmodi acti es duntaxat improprid actio,
Estque mera di manatio; per actionem veth propriil talem potentiae causan tu deseeundario a generante, quod dando
esse, dat quoque consequentia ad eme Contra exurgit du Hanael in sua Ethica . saltem immediati appliearet dictas poteti ias ad agendum; sed applieatlo ista est proprii actio: eteto die. Mai evidens est. Non enim potentias media alia potentia appliearet, secus daretur processiis in infinitum. Min quoque, com applicatio illa nequeat diei di manatio, e 1 quia nihil di manet: Reίμ hene ibi. Atl opp. dist. min. applieario est propridacticidistincta ab actione, qua agunt ipsae potentiae, nego. indistincta, concedo in in . di nego conseq. Una enim, ea demque actione agit Anima, & potentia ut ini tumentum Impropri8, idest ut ipsa mei Antimae virtus. Videlicet Atilina agit ut quad, potentia veto ut qua per unam , eandem-i
s. Λrg. a. ad idem. Anima est immediat pee seipiam actus eorρο is; & tamen non es semper in actu secundo actus eoi potis, ut eertum habetin de Anima separata. Similiter Λnima per seipsam unitur materiae . re identiscit sibi unionem; & tamen non est semper in actu secundo x interiae unitar ergo nee ex eo, durid &e. i et
Cons. i. Deus identiscat siN suam potentiam. eratim vam, imo operat lonem ; & tamen not est semper in actu secundo operans, secus Μundus seret ab aeterno Seeund n ..Ex eo, quod Λnima identiscat fla potentiam operativam, non sequitur, mi identiscare operati nemr ergo non seo uitur, eme in actu secundo semper ope. xantem . Ant. pr . pluribus modis adductis a Phys & ptae. terra prota se . Potentia operativa realiter distinguitur ab Operatione: ergo ex eo, quod &c. Rei p. ad arg. nego min. Λd ptob dist. ant. propter impedimentum ab extrinseco, puta ex desectu actionis extrina
sui agentis, & unientis vel ex desectu debitae dispositionis in materia, concedo, ab intrinsecis , nego min. , eon M. Λnima autem sui q. a. vidimus ut dis inguitur 1 sormia non vitalibus, potest ab intrinse etiam suppositis omnibus requisitis cessare suis operationibus, saltem illis, quae sunt non a generante. Quod minime haberet s esset suam perentitatem operans ob usque retorqueas arg. Contra. ideo S. Τh. dicit. Animam fore iugitet in actu secundo operantem, quia emet suam per egentiam actos; sed etiam potentiae sunt per seipsas actus , esim scit qualita tes aeeidentales; sine eo, quod sint semper in actu seeundo
Resp. ex dictis num a. dist. min. quia est pet sessam actus, & per se prim6 1 natura intenta ut actus, coneedo praeeisd quia est per seipsam actus, nego mai. & dist. min.& alias timi per septimo intentae a natura ut potentiae, e incedo, ut actus, nego min. & eon seq. vide dicta num. a. sub
Inst. Et iam potentiae sunt per se primo intentae ut actus ergo &e. Prob. ant. Prida est, potentias actuare subjectum, di eme in illo, quam quod operentur: ergo &c. Resp. nego ant. Ad prob. ex dictis a. phys. ad 3. arg. dist.
t. in executione, eoncedo, in intentione, nego ant. &eonseq. Esse namque accidentis non est intentum 1 natura
nisi ut praesuppositum, ut possit operari, ad quod est per septim6 intentum, ut in serviat substantiae. Λd r. Coos habes ex dictis r. Phys. q. a. art. r. 1s 3 adult. Uel aliis sub terminis diras, quod Deus ab aeterno deis nominatur agens, suaeque actioni eonjunctus, ae identi Geatus; non tamen est conjunctus eum essectu, quia iste nocta ponitur
189쪽
ponitor in re, nisi iuxta ordinem suae sapientiae, de volun
talia. Sand Deum esse in potentia ad Operationem dicere audebit nemo. Hic sit interim satis, ne alias ingrediam ut Theologicas controversas.
Ad a. nego an t Λd pro di ant. ubi potentia est aeei dens, eoncedo, ubi ρotentia est substantia sut esset in ea D, quo Anima identificaret sibi patentias a nego. Uide di
ν Λrg. q. Repugnat, potentiam volitivam non esse sor. maliter liberam, sed si distingueretur realiter ab intelles ui& Α alma non esset formaliter libera tergo&c. Prob. min. Nequit aliquid esse sat maliter liberum, nis sit cognosciti. vum , de intellect vum , sed voluntas s solet realiter distincta ab Λnlma. de per eonsequens ab intellectu non esset fot mariliter eognosti tisa , dc intellectiva r ergo Acc. Resp. nego min. Ad prob qua nonnulli etiam utuntur Atomistae ad probandum , quod iudieium sit actus voluntatis, dist. maj nequit esse formaliter liberum per modum principalis agentis, nis Ace. concedo, per modum agentis
ministerialis, de instrumentalis, nego min. Et conseq Ad hoc namque sat est , quod in erviat ei, quod est intellect i. vum, de liberum principaliter , nimirum Λnimae . Alia solutis apud Cavinum, de nonnihil diximus in summula.
mediatd per seipsam libere operatur: ergo non distinguit uerealiter a volun ate, quae est principium proximum , de immediatum libet um. Prob. ant. Si sola voluntas immediata libet/ esset operans, ipsa sola. dc non Anima meret e tur praemium , vel poenam, sed hoc Ece. ergo de e. Resp. nego ant. vel dist. ant. immediat i immediationeminet pii quod , de principalis, concedo , immediatione principit quo, &ministerialis, nego ant. S conseq. Quem . admodum namque Λ ma mediis habitibus elicit actus se lentiae, aut virtutis moralis . ec tamen ipsa anima , de non solus habitus dicitur sciens, merens, Ece. ita dce. Et ratio est, quia potentiae, se ut & habitus licti sint imme
diatd operantes proxime, dc instrumentaliter ς tamen Ani ma immediatd operatur ut principium principale, quate, nox operatur non mediante alio principio radirali, sed dun.
taxat mediante potentia tanquam instrumento.
Cootta Haud imputabiles ad eulpam sunt, vel vituperium ut praemio, vel pcena di3ni actus, ei. In cuius potestate non est. eos impedare , .ed nullatenus in Animae potestate foret voluntatis praepedire actiones, ni realiter abi Atilina voluntas dis ingueretur: ergo Sc. Prob. min. Anima nullatenus effecti vo immediate concurreret ad volun talis actus tergo non haberet immediatum dominium supra illos: ergci Ecc. Resp. primiter insando iterum de habitibus virtutum , ultiorum, ec scientiae. Praeterea in sorma nego min. Adprob. ex iamd ctis dis . ant. nullo modo immediat/ concutiavit immediatione minet pii suo proximi instrumentalis conis
redo, immediatione principii quod , & principalis negoant.&eonsequentiam. Repetantur dicta. Eis vel makimil
uod voluntas est in transit iis ipsamet potestas , adeoque
in ima habens voluntatem habet quoque potestatem . Contra: Anima concurrendo ad actus. liberos medianteuo uniate realiter distincta coneutrit naturaliter , non M. io libete: ero eum in naturalibus nec mereamur , nee deis mereamur dee. Proh ant. Concurrere mediante volunta te est concurrete raditando, δέ substentando voluntatem imme
diate conentientem, sed Λnima radicit, ae substentat vo luntatem modo naturali, de non liberor ergo flee. Resp. nego ant. Λd prob primitos instatur pariter in Mahisibus. quos etiam Anima radicat, Λ substentat . Prae terea dis . ma, praeei se radicando, ec substentando volun talem, nego, concurrendo etiam ipsa effecti vel prinei m. litet si quad ad tales actus, concedo mai. eum min. de ego conseq. In hoc itaque hallucinatur Adversarius, quia
imaginaret , Thomiliam velle , quod perpetuo Anima
torpeat otio, nihil operando. Contra I. Dcus quamvis eoncurrat immediati ad acto, mecaminosos, quia tamen concurrit ut determinatus hvoluntate ereata non imputatur illi peeratum: ergo a foristio l si Λolma e neutrit soldm mediate liber/, ut determ l. nata a voluntate, non est ei imputabile petratum. Seeundo. Si Woluntas separaretur ab Anima, & opera. retur heia vel mala, tales operationes non imputarentur psi Λnimae r ergo nec quando voluntas in Animae unita. Prob. eons . Anima quemadmodum immediat/ non eno. currit ad operationes voluntatis sbi coniunctae, ita nec isse separatae, & quemadmodum voluntas separata est νititii Animae, ita quosve ut coniuncta: ergo si Ece. Vel dicatur. Ni operationes voluntatis eonjunctae sunt imputabiles Animae principaliter : ervo tamets separaretur Anima voluntate, exc. Prob. conseq. Quia namque calor ignesaeit in virtute ignis, calefactio, quam calor separatus praestat, igni attribuitute ergo similiter M. Resp. ad p. nego suppositum. supponit namque, Deum concurrere ad formale peccati. Ut enim r. Phys vidimui q. a. concurrit duntaxat ad materiale. Praeterea discrimen est, quia etiam si ut a creatura determinatus Deus ad me.
tum concurreret, et eatura determinaret, non put/ in.
strumentaliter, sed principaliter Deum. voluntas autem ad summum ministerialiter potest stiri determinare animam. Anima namque potius determinat seipsam ad operandum
Ada. nego iterum suppositum. sqpponit namque, voluntatem iidem reliquis de potentiis vitalibus dicas) se a. ratam ab Λnima posse vitaliter operari. De quo videri poeteil Cajet. p p. q. s . art. 3. Fetrariensis 4. eontra Gentes cap. ε 3 Nee eadem est ratio de calore. Non, inquam . Actiones squidem vitales petunt ementialiter esse a pria tapio ab intrinseeo se moνente. Calefactio autem non est actio vitalis.
Quod si pervicaciter velint, hane nox sacere impos9.iem hypothesina, i a primis dieo quod rc eos peto in la. possibili suppositione, quod voluntas identiscata separat . tur , quid ipsi dicerent. Praeterea respondeo, quod si eost; easu voluntas ope fatetur bene , vel mal8, tales ad ea imputarentur Λnimae repugna uter, h0c est imputarentur ec non imputarentur. Imputarent ut, quia voluntas opera ret ut ut virtus Animae, Ac non imputarentur, quia Anima non esset principaliter volens, ccu non habens in sexdilitionis actum . per quem ab intrinseco se moveret. Q sunt eontradictoria . Si eque ad impossibile respondent: eum impossibili . Si diras. voluntas separata esset potentia vitalis r erga
Resp. quod est vitalis ut qua . Pilo et plum autem vitale o essentialiter indiget princi pio vitali, radicati quod uivi aliter operetur, quia petit actus eme a principio ab ia
Si autem petas num , dc quae potentiae vitales queant ab Anima separari. Ad hoc dicetur in Meth. q. 13. per veli, gando quaenam retineat Anima separata λIn casu autem quo separaretur intellectus, Ac voliretas quas naturaliter esse inteparabiles docet S. Th. p x q. De. art. . ad 3. licEt fortasia non repugnet supernaturaliter, ad
eum modum , quo non repugnat conset Wari accidens saesubiecto) Tune Anima esset intellecti .a, & volitiva ta
dicaliter duntaxat , non vero proxim8.
O. Arg. s. unum ex potissimis ratioe iniis a. phys adde Etis, quare nequeat substantia esse immediatd operativa est. quia substantia specificatetur ab operatione, sed id minimi sequitur: ergo die. Prob. min. Si operatio substantiam spe ei hearet enet illius snis; sed finis saltem eritis gratia ellipsum suppositum ut opemns, non vero Operatio: ergo dcc Maj. habetur eu dictis retroacto ait. de potentiis. Min. quoque ex dictis q r . art. I. ad 4.
Resp. nego min. Ad ptob. hab1s ex dictis praegresso art. s. I. ad a. inst. 3. ar g. quod operatio licἡt non sit finis odorso rsa respectu principii radi ea lis , ben/ tamen respectu prineipii proximi, quod est per se pii ino intentum propter illam. Eapropter elim in ea su, quo substantia solet immediath operativa, esset principium proximum ; IdeitcA 3 c.
suo intellectu r et go neque Anima. Conseq. est exacta a
ati. Ant prob substantia Λngeli non dis inquitur realiter speeie intelligibili r ergo neq. &e. Ptob. Coos . Sicut intellectio est ultima actualitas in linea intellectivi. ita species intelligibilis est ultima actualitas in linea intelligibilis rergo sicut hoc non obsante, oce. Resp. nego ant. Ad prob. nego consi q. Ad proti dico ,
probate, quod non distinguatur realiter ab intellectione . Praeterea rego ant. Ultima squidem actualitas in linea imtelligibili est, esse actu intellectum, seut ultima actuali. tas in linea intellectivi est actu intelligere, sue actualis intellectio.
190쪽
11. Arg. postremi nonnullis Ss P P. Authotitatibus. Venisi has omitto, quia eas sol vit s. Thom. loco num a. relato, adeoque videri apud ipsum possunt, vel apud Ler. mam, Cavinum , &e.
. Ex dictis eollige, reeolenda ea omnia esse, quae cir- ea hane disseultatem dicta sunt a. Phys. q. a. ait unico . Ubi s. a. remanet etiam resutatum, quod ncinnulli cum Suarez dicunt. Animam saltem partialiter esse immedia id operativam. Vidimus namque, substantiam nec partialiteria posse esse immediate operati vam.
Iaodnam L fabjectum p tentiarum an mae . I. I.
a. 'ontroversa ista procedit de subjecto quod, non veror. quo, quia Animam esse subiectum qua potentiatum, haud dubitat ullus.
Reeole, potentias alias esse inorganicas, quatum nemia 'pe operationes independentes sunt ab organo corporeo, euisa iusmodi sunt intellectus, & voluntas . Alias organicas , at quae nimirum operantur dependenter ab organo corporeo , u ut sunt potentiae cunctae sensiti vae.
. a. Π Λm universa tutantur Thom istae eum D. Th. p. p. q.
ta et . art. s. quibus eomplures alii adstipulantur eon. fa 1ccitum in a. sent. dil . ra. q. 3. & adversus Gregorium thidem dist. Ir. q. 3. quem sequuntur illi omnes, qui delen. stant , potentias non distingui realiter ab Λnima, an severantes , potentias etiam inorganicas sola in Anima
. Quo ad p. p. eam docuit Arist. hic liba. tex. xi. ubi ahquae , inquit , partes animae nultius corporis sunt AEusti tib 3. inretiectus, ait, est separatus , ef nuuιαι comisis es actus , Quo ad a. verdeam habet lib. 1 de som
. Prob. quo ad p. p. ratiocinio D. Th. In eo subiectantur potentiae inorganteae, Intellectus nimirum, re voluntas, quod denominant ; sed denominant, non compos tum, heia vero Λnimam e ergo&e. Maj ex eo nota est, et quod notum est , accidens suum denominare subiectum . N in. prob. Si tutum ab illis denominatetur potentiis, per eas denominaretur potens operari in aliqua integrali tui par. te ; sed hoe non : ergo die Praemissae certae penitus sunt. Mai. quidem, quoniam subjectum media qualibet potentia est potens operati, lices non in omni parte, com nequeat videre brachio, die. Min. etiam, quia assignabilis haud est hujuscemodi pars. Tum quia tales operationes sunt corporeo ab organo independentes, ct reapse eliciantur etiam ab Rnima separata. s. Probatur qui ad a. p. Potentiae organicae sunt corporeae, & materiales : ergo recipiuntur in entpote . Λnt. M. testit, secos essent propriae solius Animae rationalis, ut rationalis. Conseq. prodi Tum a pati. Potentiae spirituales in organiear petunt subiectati in sola Anima ut subjecto quod ergo e contra &e. Tum quia si sunt eorporeae &- materiales, supponunt in subjecto quantitatem , quae est primum accidens materiale ; sed quantitas recipitur in toto subjecto r ergo dic.
Cons. Tum quia Anima Brutorum hujuseemodi sortitur potentias ; & tamen nequit operari ut quod, laesis posset separa a eon sal ere , non secos ac rationalis Anima. Tum a pati. Siquidem huiuscemodi potentiae sunt corpori affixae ,& operantur dependenter ah organo eorporeo : ergo quem admodum potentiae in organicae independentes a corpore in
operando, sunt quoque independentes quo ad esse ut 1 subjecto, ita die. Eo vel maxime, quod operari sequitur ad esse, ae eum illo aptatur. Demum adversus Scotistas argum. Quandoquidem nonssa Ua νιν a Phit Tom. III.
alla ratione ipsi nobiseum probant , ut in Metaphy. q.
23. art. h. probabimus , potentias organicas non rema.
nere in Λnima separata, nisi quia ceu corporeae sundantur
s. Ex hactenus dictis Inseras contra Suarra, & alios ,
hujuseemodi potentias non subiectari in materia prima nuda ; Tum quia sola materia prima non est operatis ut quod . Tum quia quantitas, ut libr. de Gener. q a. ari I. probavimus non recipitur immediatd, vel saltem non in sola materia prima. Tum quia materia prima non est per se eonsi. 1lens se sola, naturaliter saltem. 7. An autem rationalis Anima in Homine possit esse subiectum saltem quo potentiarum organicarum . Respondeo assirmative eontra Serram, & Lermam hicq ar. quos sequitur M. Cavinus. Ratio est Tum quia ut persaepe diximus, Anima rationalis est corporea, ct materialis ut quo, licdi non ur quod . Tum quia non est am-gnabile aliud, quod sit subjectum quo talium potentiarum.
Adoresae partis argumenta soliuntur. g. A Rg. r. contra p. p. argumento solutoq prima art. r. A si. 3. ad instantias ultimas quinti argumenti. Sunt num. r. Illo adeas. Arg. a. contra utramque p. Ideo potentiae organicae subjectantur in eonjun t , si ve composito, quia conjunctum sve compositum, non vero Anima est id, quod operat ut vir quod ; sed ratici haec vel haud eonvincit , vel probat etiam potentias in organicas subiectari in composito i ergo ex his alterum respuendum venit. Prob. min. Etiam illud, quod operatur ut quod operationes potentiae in organicae est conjunctum, si ve eompos tum t ergo die. Λnt. prob. Tum quia Thomi ilica maxima est, quod actiones sunt suppositorum . Tum quia Philosophus hie tex. ε . melius , inquit , foνtas is es non videre Aasmam in fereνi, aut distere , aut inteliuere , sed Homunem per Andmam. Tum quia X. Thom. p p. q s. ali. a. ad x. soles, inquit, diei ςa ad Animis ini IIuis Atit acu Ius videa, sed magis proprιὸ Mestuν, quola Homo inreliuit per An mam. Tum demum, quia salsum videtur, Animam per tales operationes non operati ut quod . Siquidem S. Aug. lib. ia. super Genes ad .liti. cap.46. non comui , inquit, sed anima sentit per corpus , quo tanquam nuncio Anima ipsa utitur. Resp. nego min. Ad prob. d: st. ant. est conjunctum ratione alicujus partis essentialis, eoneedo, ratione alleuius partis integralis, nego ant. & conseq. Responsum mitescit ex dictis num . . Haec namque est disserentia inter modum . quo operatur suppositum mediis potentiis inorganicis , &illum, quo operat ut mediis organteis. Primo modo operatur ipsum suppositum ut quad, tamen ratione alterius partis essentialis, ni mrum Λnimae. Secundo velo modoratione alterius integralis partis . nimirum organi corporei. Idcs reo quia pars integralis quaelibet habet compostionem ex materia, di forma, ita organiere potentiae dicuntur sub .iectari in eomposio, si se conjunctor Et ἡ contra ; quia pars essentialis , qualis est Anima non est ita commuta , ideo potentiae inolganice non subjectantur in composito.
Et per hoe habes ad i. ct alias ex Philosopho pro.
bationes adductas. Ad illam vero eu Aug. respondet S. Th. p. p. q. 77. art s. ad 3. D. Augustinum, non in sui sententia , sed iuxta platonis opinionem cui philosophicis in rebus se accommodare consuevit
Alia ex Caiet. huiusce arg. solutio videri apud alios Scri.
Contra S. Th. dicit, quod Λnima intelligit sicut oeulus
videt; sed oculus non dicitur operans ut quod, Mod vero compos tum 1 ergo nee Anima est intelligens ut quod .
Re . S. Th. velle, quia ita possit dici potius impionld,
ut ex eo us verbis ibi conspicuum fit.
oppugnabis. S. Th. dicit, Hominem intelligere per Ani.
Resp. s. Th. loqui originaliud , quia intellectus , per quem Homo intelligit originatur ab Anima. Cum quo stat, quod etiam Anima possit intelligere ut quod .
vestigandum modo foret, num Anima rationalis etiam