장음표시 사용
121쪽
fons malorum, fuit Adae delictum, ex
quo flumina culparum,& poenarum innumerabilium, aeriuata sunt. Fos verbhonorum .est Christi iustitia,ex qua omnis gratia profluit & gloria. Unde fit, quod sicut nullus moritur ni fi per Adae peccatum, ita nullus iustificatur nisi per iustitiam Christi,quae est per fide ipsi uri
omnibus eredentibus in eum, tam praecedentibus, quam sequentibus eiu in carnationem. Eadem est omnium fides. N im sicut nos eredimus cum natum Ni alsin, ita illi crediderunt nasciturum
di passurum. Dicit itaq; diuinus Apostolus. Igitur sicut per uvisn scit. Adae .deli Num, quou irrepsit in omnes Oomines. ventum scit . est in emrimnationem moreis, nam deli atra Adae. omnes rud didit norti obnoxios. Hoe per etinius, scilic. Christi iustium in propagatam in omneshνmines' qui credant, di vitae regno sese abiiciunt,si baudi, ventum etiam est,' aus cmonem vita. Na iustitia Christi, , se credita & accepta, iustos facit,& vi-.tae aeternae patet pes. alis aute fue rit culpa delicti. quatum 'iustitiae meis tritum, explicat in specie, cium alte
sciti fuisse gulam, nam esus illius arboris -natura sua, nisi esset prohibitus, nulluae sieti desiet im et sed dicit At illa inobediei tiam, iuxta illud, Q sia audisti voce uxo- . rastataiae. S comedisti de ligno ex quo praece eram tibi ne comederes.&c Nee
stat illud Ecclesiastici, Initiu os, pecca. ti stiperbia,quod theologi .de primo tum angeloru,tum hominu crimine interptatur.Na.ut ibide die ita niti ii superbiae,facit hominest apostatare a Deo: quia prima pars su rbiae emisistit in hoc, ut ait D. Thn. qutid homo non vult subiicia resceptis diuinis quod utique ad inci'
bedientiam pertinet: unde primu homitis peccatum fuisse videtur inobedien-nori sectindu actu exterioremsed sec indit motu interiore superbiae quo voluit diuino praecepto contraire. dicente inust. quod primusIuperbiae illiust mot'
Lit viti tua noluit subcssc α obedire,
Ee sorte no tantum praecepto tibi immγfito, verum nec diuinae.gubernationastibesse voluit. Imposuerat eni illi Deus. illud facile praeceptum, vi vcI ita homines inteligerent, non de bobus, sed de hominibus Deum curam habere, Deoq; semper illos indigere, tanqua caecos s: ductore, ac proinde in omnibus tu inuocarent, di in eum sperarent. At vero primus parens, audito Quod aperirentur Filius ocul i,sciretq; oti Deus honu &malum, eo superbiae elatus est, Vt fortas Eeoeitaret, absque Dei ducatum adminiculo se per se posse deinceps gubernare
inter bonum &malu . Ob quam impie talem,meruit spoliari supernaturalibus illis dotibus ac praesidiis,ut a Deo desertu quase esset naturae imbecillis,ac fragilis,experiretur.
VT igitur delictu Adae,suit quidam detestabilis inobedientia. sic etiam cotra rio modo tu istia Christi, iiqnaeda inirabilis atq- stupenda obedientia. Nam . . .
factus est obediens usque ad mortem, Phili ,
morte aute crucis . Nec refert quod dicitur, Chrum ex eliaritate mortuum, nahoc ipsum quod obediuit, processit exardentis, ima crga patrem. & erga homi
Notandum est diligenter quod in hoc
loco docet D Th. nempc,quod per obedientiam ct inobedientiam probat Apostolus noster unum peccatores essici, scpervnu iustificari r quia iustitia legalis,
Quae est omnis virtus, attenditur in obist uatione praeceptor u legis, quod pertinet ad rationem obedientiae r unde Chrus volens a Ioane baptirari,inqui Sic decet nos implere omnem iustitia. Iniustitia autem illegalis.quae cst omnis malitia, ut ait Philosophus, attenditur Eth.s. lin transgrespone mandatorii legis,quae pertinet. ad ratione inobedientiae. Merito ergo dicitur,quod per obedientiam constituuntur homines iusti, & per ino'
hedientiam. peccatores . .. . o. '.
Notandum etiam ex alio doctore, circa s. . hoc quod aits stirini,2 unde apperte '' colligitur dei peccato originali loqui: nam constituti idem tinax, quod citr filiorum consensum,parentis inobedi lia rei facti, auteaquaui nascerentur et
122쪽
seus δὲ obedientia hristi, pari contra
forma iustos nos absque noliris conitituit meritis. Quocirca non solum ad adultos, sed etiam usque ad infantes an te usum rationis, tam gratia haec proteditur. quana illa culpa. Haec ille. Notandum insuper attet ἡ, primam scintillam in serni, quae in hune mundu in trauit. diabolo portante, fuisse inobe dientiam. Hac magna sylva incensa eli.
Hae, totus mundus ardere coepit. Nam unus Adam dum non obtemperat prae cepto Dei plurimos traxit in peccatum unde, inquit Paulus, Pectataereseo vuιι
sent multa. At vero, aqua baptisnii Christi.& lachrymis poenitentiae,extinguitur hie malus ignis e ibi enim obedientia
Christi participatur, qui obediat patriusque ad Delicium erucis, ae proinde multi fiunt uisti, obedietiae sectator . intesti da eit igitur iam omnis rebellio.
Cum videamus clementissimu Dominii obtempera ta usque ad crucem, ut nos faceret suae consortes diuinitatis, atqueis ade is donaret aeterna vita. Sed nos vice
versa icit illi nominibus debita obedietiam,sic pasiim subtrahimus, ut in obstinatam daemonum naturam degenera nistes, prolabamur in aeternam mortem. 3 . LEa autem subintrarit,ut αἶ-d rit delictia. ubi aμtem abudauit delictum, superabudauιt oe gratia, ut sicut regnaui
peccatum iu mortem. it gratia regnet per rumi iam in vitam aternam, pre fessum
Christum Dominum nostrum. Respodet tacitae quae Ilioni. qua quis poterat quaerere a Paulo, videlicet. docuisti hacten odivine Apostole, quod per unius ditionem iuili constituentur multi . sed animus meus circa hoc haeret in dubio. Nam si Dei cosilio destinatum erat tali via tollere peccatum. & c6serre iustitia. δέ vitam, quorsum attinebat legem inducere,quae nihil conserret Respondet direndo, hoc legem contulisse, ut per ea clarior,& euidentior esset Dei erga nos beneficentia. Quo magis enim eminet& laeuit pecca tum,hoc magis Hucet eius beneficium qui a peccato liberat. c Lear autem, inquit, Iubintrauit,9 idest,ad tem
pus introducta, di imposita est populo
imperfecto, per cuius aduentu, vitἰo no obseruantium factum est. ve abanda rei delie um. idest, ut grauiora, S plura fierent ab eis peccata, dum multa praeciperet,quae sine teste Peccata no essent. dumq; malu demostrans, per occasionέ augeret tentationem, de auxiliu gratiae non praeberet ad euit adum. Nam cupido perlegena compressa, magis meruindescit, sicuti eontrarium suo contrario circunseptum. In iis quae licent, liber tat ipsa iaciendi tu libuerit, restingui libidinem, ut coniugatis compertu est. In illa vero quae interdicta lune, quia
tanquam ardua magnaeq; molis iudicantur, impetuosius sertur aeger animus, quibos adeo maiori cum voluptate potitur. Quum ergo lex auxilium gratiae non Draeberet ad mitigandam concupiscentiam, nam lex per Moysen data est, gratia & vcritas per lesum Christum fa- R. , 'cta est eam peius inflamabat, iubedo,
di non iuuando. Unde Aug. Lex,inquit, Aug. de prohibendo. autet desderium malum, si a. O sicut aquae impetus, si in eam partem baa. F. non cesser influete .u hemetior fit obice
opposito, cuius molem eum emeerit.
maiori cumulo praeeipitatus, violetius per prona prouoluitur: εc causam subdens, ait, Nescio quo enim modo hoc ipsuna quod concupiscitur, fit ioeudius cum vetatur. Et idem super Ioannem δε ing. pienter adnotauit dicens: Ante experie per Ist . tiam legis, dicebat superbus populus, trest. s.
non deest qui impleat, sed deest qui seo. Σωiubeat: omnia quae locutus est Deus faciemus, & erimus obedientes. At post receptam legem,quae non adiuvabat .sed
minabatur efferuere illis coepertit a P . .
petitus idololatrix. alioruq; scelerum: atq; hoc forsitan sibi vult Paulus dicere in verbo lsu trauit,9 illud enim subintrat, ut ait origo quod naeum alio Orig. intrat, bonae intentioni legi statoris adiungitur occasio mala ex horninu pra ii ita te. In eo autem quod ait, ist abAn
daret Abyam,P particula svr non causam, sed euentum rei significat. e si diceret, propterea quia subintrauit lex, factiim est, ut delictum abundaret, quo etiam verbo ania μὰ peccati Urani de designa trium nobis apperuit lex,
123쪽
dum ei frustraobluctarentur homineς,sne gratia Christi: γε. Gι aband Audelictiam, severabam Ait σgratiad qua s dicat, potens erat de valida peccati tyrannis, sed potentior Dei benignitas. quam hoc magis sentimus,quo grauiorem mortis tyrannidem hactenus experti sumus. Atq; hoe eerte legi debemus.
quod inreligimus diuini benesicia magnitudinem, quo factum est, cor μαι
reg Ait peccatum, idest, diabolus per Peccatum, regnaMir, idest. tyrannidem exercuit, sin mortem P qua scit . in omnes inuexit, vel tyrannidem adcptus in moν rem, idest, mortem in Omnes inucxir.
uajscit. Deo largiente aratim Christi,
tiae exercitationem, quam scit . iustitiam in nobis facit gratia Christi, cuius iustitiae vel gratiae habitus. debet tendere' in actum, quousq; ducat nos invisam αιernam 9 quae est merces iustitiae de co-
summario, per 's- Christum Amosi noct--9 idest, autore Iesu Christod nonostro, quo uno domino ac principe gloriamur. iam a mortis seruitute liberi. sub cuius mortis imperio, paulo ante
ΑD ea quae dicta sunt, possunt additi
aliqua quae videntur cognitione digna. . Primum circa id quod dicit. Lex ιωbintrami ut abundaret de tui iam 9 quod videtur posse inteligi de omni lege, lain diuina, quam humana, si fidem di gratiam Christi semoveas. N a fides, telle
et de Aug. docet nos a quo debeamus auxi-ouoelia liu petere, ut faciamus quod lex iubetiere a. lex aute ut a gratia di fide diti inguitur, omnem legem videtur comprehedere. At vero hoc fuit peculiare legi veteri, quod augendo cognitionem peccati, &multiplicando praecepta, maiorem obistulit occasionem peccandi, quam lex naturae, & aliae leges.
SED est maxime notandum, quod cum intelio sumi legislatoris fuerit per lege
aperire diuersitatem recti, & praui.qu Deilius homines de declinarent malum. di facerent bonum: Deinde etiam adis uentum praenuntiare Saluatoris: idcirisco bene natis, recteq; iustitutis homini. hus, non potuit lex, alicuius esse occasio mali, sed plurimi potius causa boni. Naper moralia praecepta instituebantur; per caeremonalia diuertebantur ab ido iolatria, de venturi Christi admoneban tur, unde Paulus,Lex inquit,pedagogua GaI. H.
noster fuit in Christo, idest, in his quae
ad Christum pertinent. Perversi vero S rebelles homines, mul tis inde modis nacti sunt occasionem augendi maiora peccata, ut diu est, de quo est illud Pauli, Lex iram opera
tur, scit. per occasionem non obserua
Notandii praeterea, circa hoe quod ait. superabundaesu in gramm) illud posse in.
tetigi tam ex parte Dei largientis,quanim nostra recipientium . Ex parte item Dei, tripliciter, primo quidem ex numero, quia non solum unum precatu Adae.
quod per originem transfusum est. sed etiam omnia actualia proprio cuiusquaarbitrio comissa, per gratiam Christi condonata sunt, Deinde ex qualitate,de modo .scit. superabundauit propter gratiae Christi eximiam virtute. Quemad modum enim infirmos corpore , perta lacte sanabat Christus,ut nullus illis languor reliquus fieret. sed ea euaderent valetudinis firmitate. ut posset qui iacebat in grabato, illud confestim hum ris portare, ita no solum nos a comissis culpis, earumq; aegritudinibus curat, ve rum quantum ad gratiae virtutem perti
net, vires nostras corroborat aduersustentamenta, ut possimus omnino sutura cauere crimina, ut sequeti cap. mostra.
hit. Tertio, ex praemia magnitudinea verabundauit etiam gratia Der, nam pro vita temporali, quam culpa Adaea mittimus, comparata est nobis a chr vita illa scaeli issima, & senapite , quari uunt beati in coeloru regno : a cuius iure licet nos etiam orba uerit peccatum illud, maiori tamen gloriae cumulo,in stauratum est nobis per Christum . ln-gre isus enim resni, gloriosior est modo. quam si status innocentiae perdura siet. Triumphator ille gloriosissimus, tradet quidem regnum Patri,sanguine proprio
124쪽
tyrum stemmatibus, stigmatibusq:, aetrophaeis splendidu: quibus certὸ ornamentis, earuisset illa sublimis beatoruciuitas, nisi Dbi abun ait delictam, μα- perabundasset O grauia. Hoc vero ignoramus nos, si homines non peccassent, utrimi efferendi & sublimandi essent, usque ad choros Angelorum, an foras. sicut natura inferiores,ita deberent esse in gloria, sed nune iam credimus inter angelicas sedes homines collocatu iri,qninimo di beatissimam Virgine super
choros Angelorum exaltatam. In sum ma, si vera est concordior Parrum sentelia. hoe nobis deni siet in siane. quod si Adam non pecca siet, non fuisset ho- imo Deus. Ecce quomodo gratia Dei. ex parte ipsius. abundauit supra culpae
Adae incommoda. ' . H. A parte quoque no stra, abudantia πω cati. abundantior est quodammodo di- spositio ad resipiscendum . Nam quo
delictorum acceruus maior est, di quo eorum pondo granius. eo hominem bene natum, abiectiomm, humiliorem reddit.ut opem magis supliciter expostulet j Deo, cautiorem di facit in sutu-xum,id quod mat,isella uidetot in Ἀ- mentis David Reeis. &Jachrymis Maissdalenae . quae de suis flagitiis odoriferueonfecit balsamum meustentiae,ut aud Medimissa sibi peccata multa,quoniam . ilexit, multum. Nam cui plus dimittitur, plus diligit. Quanuis hoe non seii per contingit .quia Rabsolute loquedo, ct caeteris paribus. innoces plus Tenetur Deum,mare, plusque amatur a Deo, τώρ- quam peccxor conuersus, ut ait D.Th.
Notandum praeterea. eirca id quod ait,
Regnauit pec tum J quod regnare peccatum. non est vicunm committi. st metsi ennsensuq .nones ullum seruitium D . a. sit, iuxta. ilhad Qursacit peccatum seruus est peccati, λ sed subditam, ae penEvinctam habere libertatem. Vbi enitnMuis ignorantia delinquit, aut repeti
animi comotione corruit. peccarum, Iam rex est.quam fur insidiato et i cum tamen iam homo obdurata mente pruden q& scien . absque illo prauitatis sinsu, suis cupiditatam inseruir,ita ut mi, legis memoria,neque ullo Dei metui tyrannidem, iugum qi peccati valeat excutere, tunc iam in regnum prorsus desciuit,& dominatum eius: id quod in peerato idololatriae I udaeorum satis copertum est.
Notandum praeterea, non simpliciter
dixisse, gratis regnet in vιtam at emam
sed gratia regnet per iustitiam 2 quod reserri potest, vel ad iustitiam Christi. in quo gratia, plena iustitia. mirifiea effulsit. Vel ad effectu ipsius gratiae in nobis, quae nostra fuit iustificatio. Vel tertE ad iustitiam opersi,quae iusti ficati.
diuino fauore operantur. Nam quando.
eunq; Paulns sermonem facit ide dono gratiae, illud absque nostris meritis aserruit nobis imp Edi: ubi vero de praemio vitae aeternae, iustitiam operum in meritum commemora quae per fidei gratia
Notandum denique & diligenter ex D. , in Aug.quod licet per gratiam Euangelii, separs sensualis, non prorsus subiiciatur r σrationi, veluti per iustitiam originalem, νε tamen quodam modo praeclarius nobiscum actum est per gratiam, quam olim cum Adam per iustitiam illam originalem. Quae quidem tantum praestabat ut posset homo perseuerare si vellet, haud tamen dedit ut perseueraret, aliis non cecidisset. At vero, per gratiam Christi plurimis egregias viris collatum est, ut perseueraren r. illis nempὸ qui nullum
crimen admiserunt mortale: quam plarimis insiper. vi martyribus, donatum est. inter saeuit, ima ammaniaq; ror ,enista perdurare usque ad mortem . Adam,
inquit Aug. terrente nullo, & insuper eontra, Dei terrentis imperium, libero usus arbitrio, non stetit in tanta no peeeandi scelicitate : isti aute non terrente mundo, sed saeuiente ne starent, steterunt in fide. Cum videret ille bona praesentia.quae fuerat relicturus. isti autemi futura bona, quae accepturi fuerant,non
Super haee autem omnia, tum, Apostolieon firmati simi ut non selum no offenderent mortaliter, verum neque offen
dere possent. Tum demum, beatissima Virgo, re neque in leuissima venialia
125쪽
sublaberet i . Hee omnia per linu MCnristum eius F ilimn, Dominii uoltrii.
sire quaeinnioni et in lutae in tertio lapit. an scit . in pee caro se
bundet viqi magis clarificetur gloria Dei, respondet modo, nequaqinam id conuenire : nam qui semel per ba prin im . qui eis i istario mortis e. sti peccato su nus mortui. debemu . no stroavetere homine ἱn illum coisse ul- . to . peccati tyrannidem exeutere. ει in no ii rate vitae ambulantes. Dco seruire, di fructificare. '
stitiit quod quide aliquis possct susc
inteligere, quasi abundantia delicti .esset causa superabundantiae gratiarum. indeq: oecasione arripere, in vitias pC setierandit ideo nuc mouet hanc quaestionem dicens s c. go ut bimul , mam bimus in pectatis l) idest, si perea iuillustrat. Et auget benescentiam Dri erga homine, ,expedit ne iterum alii; iterum peccare, quo magis abundet pupporieret hoc dicere. si delicta e ne proprie &directe causa incrementi praetiae, scuti S iustorum virtute e cum tamen id non inn erat Paulu , sed quod sint Oeca lio, velut materia qcae per graitiam aboleti r. in o contrarium huius ex diois licet colligere fi a serere nimitum, si gratia extinguit dilicta, veli, titem Uiuinae amicitiae aduersam, Cal. e
dona deinceps nobis est, ne in eisdem letabamur: nam ideo nos Deus ad sua amicitiam adiungit, ut ab ea nunQuam discedamus, sed officiis as id uis ea coiniamus quia cui plus dimittitur plus t metur diligere. onuenienter igitur A. potiolus, protinus respondens, execraatur talem blasphemiam, dum ait,
impia cogitatio e de pristinae, vitae pecoeatis loeotus sum, qua Deus nobis veristit inhonii. Verum s Absit ut poste qi,ilm semel a peetati tyrannide sumus
assim in regnum innocentiae; rursus l indice nostro de ista mu', & in verere, tyrannidem precipites eamus: Em hae igitur Pauli responsione scit. Ahis Peli eienda est nobis concis sio de prothematorius cap. videlicet, quod non est .llo p: et manendum in peccato, sed perseuerandum iniustit ia. cmenim in lai Amys peream, quμ-da adhuc v--- in illo 3 Pugnant inter se vita & mors, adeo ut vi imsese pri,fligent, neque simul cohaereat iuxta eandem rati rinem e itaq; cum stimulatq: eoepimus c hristo uiuere. - ἄν
orida adhue vivemus in suas hoe eli,qi,rconuenit ut adhile illi vitiamus, eus iam mortui sumi si non enim naturalis ordo rerum habet. t a morte tedeat ut ad vitams
126쪽
vltatri, quandoquidem a priuatione ad habitu ut ait Philosophus, impossibilis
eli regressus e N Isai. morientes non vi
uant. Si Christo vivimus, peceato non vivi pus es peccato vivimus. Christo mortui sumus i at nune Christo vicenis reb, i morasti siamur pereato,) quod ipse sua morte profligauit. Discrimen est inister hos loquedi inodos, videlicet, mori peccato, & peccatu mori alleuit c rariss Paulo perquam familiaris viuere
peccat . seu in peccato, idem est, quod vitam seruitio eius dicare. Nam seruus
quidquid est, Domini sui est i & ideo mori peccato, idem sonat quod dominium peccati excutere, quinimo, & ilis Iud de memoria delere, ita ut peccatum vel munduς, nullam omnino memoriamei habeat. Peccatum vero mihi mo tuum e se vel mundum, est perinde me hq re ad illud, sicut me haberem ad ead uteri de utroque est illud, per quε mihi minuus cruci fixus est,& ego mu do. At veso,eam Paulus stimulo ramis laborabat, tune quidem, peceatnm illi mortuum erat, quia neq; consentiebatineque conuersebatur cum peccatot sed tamen ille non erat mortuus peccato, quoniam inimica eam eum molestiis mutetis afficiebat. Quo ergo virtutem gratiae maiori emphali extolleret diuianus Apostolus, ait, per ipsam nos moris tuos esse peccato, quantum ad ipsius pertinet facultatem.
Illud vero quod ad Ephesios, inquἡγCum mortui effetis delictis, contraris huius habet signifieationem, est enim ablat tu is easus, & siqnificat, eum modi tui effetis per lethifera delicta r atque etiam in hoe loco, dativam Graecu, per ablativum reddere pomum us, ut sit sene qxi pereata mortat seamus, 3 ide qui per peccatum mortem incurrim in qua odo adhue in uis inuemur'J si me dativum, vn iam expositum est. precato enim per baptismum, tanquam illi mortes renunclauimus, ideo non debeamus amplius illi uiuere. 4 v
- sumus eum illo, νer baptismum is morig.
in quomoda Christu0Mrrexit a mortais per gloriam Patris, itas nos in malitate vita ambulemus. Probat mortuot nos e
peccato, per hoc quod dum in Christo baptiamur, in morte eius baptigamur.
in ratis, inquit, fratres, P idest,
ugere vos non est consentaneum, quid
baptistius Christi vel est iciat,vel desgnet, quia quicunque bapti mi sumas in christo Iesu,2 idest, in nomine Iesu Christi, in morte, P idest, ad similitudinem mortis ipsius quasi ipsam morte christi
in nobis repraesentantes, vel in morte. 2 idest, per virtutem mortis eius baptι-xati sumuιρὰ Comorimur enim una cuillo pristinis peccatis, illius morte a in liris, neque solum remorimur illi ver etiam eans alti=mus ) ide st na sepe- 'limur, idq; per eundem baptismum in mortem. idest, ad similitudinem mortis ' illius cui εὐmias Christas ) qui scilis
nunquam vixerat peccato. tamen pro nostris sceleribus mortuus csumexit Amanuis, idest, reuocatus ad uitam aereenam, per gloriam Patris,) idest. nomhimanis viribus, sed Patris gloriosa vie . έ.; ture, cita σ nos scit . a morte vitiorum . . , . .. excitati per eundem, pristinis vitiis moetui, is mattara sita ambulemus, idest, nouam agentea vitam, versemur in pietatis vestigiis, semper ab honestis,ad honestiora progredientes.
ς. ε 6 eneratis fratre3. Emphasini habet haee Pauli interrogatio, quasi ruem esset rem adeo manifestam ignotare. Publicὰ enim olim praeditabatur mystefium hoc de baptisino, ut ait quidam e l .gregius doctor. M.
nomine & virtute Christi, ad differ en tiam baptisini Ioannis .nam Apostoli in nomine Christi baptizabant.
&.similitudine mortis Christi. Intentio enim: t hic ostendere, qualiter bapti- smus in nomine Christi, specimen serae imortis eius, & non sollina mortis, sed etiam Minutata ideo subdit. 'AT S. . χ
127쪽
S. Consepulti rarim humus. Sepulturae
mentionem facit, ut rationem mortis augere r. Sepultura enim. non nisi mor.
tui et debetur. Per baptismum homines sepeliuntur Christa, idest consermatur sepulturae ipsiis. sicut enim qui sepeli. tur. ponitur sub terra, ita ille qui baptiratur immerstitor sub aqua. Quod autem prius dixerat c in marte I d itnunc san mortem,) vi utruq: tribuar bais piismo, nimirum, v quod fiat in similitudine moreis c hristi, S hoe insupee fine, ut eius efficiamur participes. Christus autem D fis. sicuti omncs mortui, Prius mortuus est,quam sepultus. Noa autem econuer . prius sepelimur subtus aquam, ut participes mortis Chri Ili. moriamur peccato. Sacramentum et linnovae legis, ut ait DTho. efficit quod signi ficat, unde c. im sepultura quae fit per baptismum, sit simum morti, pe cati, mortem eluq efficit in baptizato.
Et hoc eli quod dieir, quod sumas I pialis in marte, ut per hoc ipsum,quod signum sepulturae Christi in nobis accipitnus, consequimur mortem Peccδti. . Hinc ut Damasicen iis docet instituta o
lim fuit illa sorma baptizandi per in mersionem,ut Christi Sepultura illic essetiaretur: ac proinde trina illa immerso, non solum trinitatem Dei, sed moeti. etiam Christi triduum significat, &refert. Et sicut triduum Sepulturae non facit nisi in unam sepulturam, ita trina immersio non facit, nisi unu baptisina. Hine etiam est quod in Sabato sancto, ut ait D. Tho. solemnis baptismus in
ecclς si a celebratur. quando comemora
tur Sepultura Christi, seut di in vigilia
Pentheocilleq, quando solemni ratur ita Spiritu sancto .ex cuius virtute aqua baptismi accipit vim purgandi eis Mi. illud. Misi quiu renatus fuerit ex aqua &Spiritu sancto, non prirest,&c. ut igitur D mnia uno verbo colligam, baptismus, licet non sit mors corporalis . est tamemm x lpiritualis peccati. & ideo bapti-1. liri ut peccatum illic occidatur. &sepeliatur. eiusq; memoria deleatur de terra nostra, quantum possibile est.
riosam virtutem Patris, ex oua ipse Pater glorificatur. iuxta illud Psal. Exurge gloria mea. More scripturae consecto, quae ubicunq; insigne aliquod miraculumatellatis Dei effulget, gloria illic Dei apparere dicitur: ut patet de Manna,&
ria Dei apparuit in nube. Et de tabe Daculo foederis. opperuit. inquit. illud
Rubes, di gloria Dei impleuit illud.
t o. y τA cs Ams in neuitate vita ambu ιmus.) Secundum verba praecedentia
Pauli, videtur quod esset additurus. sic di nos restigamus. cuius loco dixit. nas nas in nsae erat e vara ambulimso alii resurrectionem ut Graeci aiunt. per me lioris vitae convcrsationem asserem, vescit . qui sornieabatur. iam non semic t r. qui furabatur, iam non seretur, res milia. Nam sicut Paret glorificatur in Filii gloriosa resurrectione, ita etia ner conuersationi x nouitatem. debet in baptiratis honorari. Christus Dominus. semel mortuus di sepultus, surrexit ad vitam gloriosam nunquam amplius moriturus, ipse splendor eloriae, di figura
substantiae eius, purgatione peccatoruficta . sedet ad dexteram maiestatis in He . a ehcelsis: S nox et per baptismum conis sepulti . criminibus mortui. prillinae vistis renuntiantes, in ea nouitate vitae deis benius esse, ut ne signa quidem veteris homini v agnoscantur in nobis. Neque enim aliquid vel Ie,aut cupere debemus. ' hquod volunt,aut cupiunt qui nondunt sunt baptizat t. ct quicunque adhne ve teris vitae erroribus implicantur. Quin potius. contemplantibus nobis, no quae videntur, sed quae non videntur . nostrae uersitio in e i s esse opportet: R ea quaerere & ea sapere quae sorsem sunt. non quae super terram. quae sursum. inis
quam . ni via Christu dominus nostre et .ad dexteram Dei sedens.
sequentiae. Chri itas enim postquά Die
mortuus, resurrexit. .nde conueniens
128쪽
Chrἰsto quantum ad mollem in bapti- humilitatis nostrae, eonfiguratum eor- sinci per morte peccati, conformentur pori claritatis suae. Ei,Si mortui sumus. Fhil. Letiam resurrectioni, eius, per innocem di conuiuemus. a. aliam vitae. Mors namq; Christi, di resue i, rectio, non solum sunt res, sed etiam ret. cim Imrati. J Non idem sonarsigna quaedant aliarum reru. Morsent quod simul plantati: nam arboru quae Christi, significat veteris ac pravaeco' simul seruntur, nulla alterius humore uersationis occisionε. Resurrectio vero, nutrituri sed id ε valet quod in arbore: spiritualem mentis renouationem . Cu plantata, plantati & insitit & ill e- autem per baptismu inseramur corpori ctare videtur,ubi ait Dominus,Ego sum Christi, & quodammodo in illum trann vitis vera, de vos palmites, & pater in 'sermemur, quidquid in illo gestum vi- agricola est. Nam idem agricola Si filia demus qui caput est, id omne in nobis plantauit in cruce, & nos illi complan qui membra sumus, vel exprimendum tae in baptismo, t quam ligna secus deinest, vel sperandum. Resurrexit ille, asce cursus aquarum, ut de plenitudine eiusdit in eoelum. sedet ad dextera Patris. nos omnes accipiamus. Nam sicut ra-Haec iam in Chriito peracta, ita dem a mus humorem excipit ab arbore, quo nobis speranda sunt, si hic eade, quoad humore in eandem coalescit naturam, nobis siem, aemulemur ae veluti medi- ita di nox, per intimu diuinae gratiae in temur. In his versari debemus per i jstuxsi. debemus in Chri lio fructescere.
tam vitam perseuerantes, & eonfirmantes ea quae in baptismo accepimus, ne- 3. Similisadini mortis eius. Per hoepE morte peccati.& innocentiam vitae, exponitur quod dixerat, in morte ipsi' uae est resurrectio animae nostrae. Haec haptietati sum ux. Chrsis Dominus pre-uo,simul contingui. scit .mors precati, catum non fecit, nec contraxit, sed mis-N resurrectio animae. Quemadmodum sus in similitudinem rami pereati, fa- per illuminationem, simul fit tenebra- ctus est pro nobis maledictum, chiro- , runt fuga. Se accessus lucis, sic per bap- graphuni delicti nostri affigens eruci. . tismum, simul morimur peccato, & fur ac deinde sepultus est: nos vero corpo- gimos ad vitam. Et hoe est quod dicit raliter quidem non morimur, sed in MPaulus, Si enim eo iantati sumus sua sepelimur baptismi, ubi peccata r smilitudini inretis eius,) idest, si in no- linquimus, quae verὰ aut contraximus. his assampsimus similitudinem mortis aut secimus. Sie qum: baptizati, Christi
Christi. dum baptismo accepto, pecca- mortem immitamur,non ut verε mortεtis pristinis.&noxsis cupiditatibus moi oppetamuς, aut corpus nostrum viole
tui, Christi mortem retulimus, simi ra- mus, sed si. ut dictu esti ad pristinas cuin mus insertus, resert natura arboris in piditates sic obsttupescamus, ut illis qua insertus est. G ulo resurrectionis, mortui videamur. seil. similitudini, serimus. pro fuimus, complantati. more Ioquendi consueto 4. Hoc scienter, quia vetus homo is apud vulgares, ut si ego sum homo,etia ster simul crucifixus est.ut des3ν ιαν eo ero. rationalis, ubi ponitur futuru pro Pr pereati, ut vitia non μα--ην pecea- praesenti. Quemadmodum igitur,per si- to. ostendit, facultatem nobis adesse militudinem mortis Christi probavit non permanendi in peccato. Cum enim Apostolus, quod sumus mortui pecca dixisset, quod debemus in nouitate vi to, atque adeo non debemus amplius tae ambulare, ne hoc euiquana impossia peecare, se ' & per similitudinem resuris bile videretur,addit thoe silenter,) idest, rectionis eius. probauit quod debemus diligenter attendentes, seuod vetus ho- innocenter vivere, & piis actibus nos mo noster, idest, terrenus Adam, quem
lupiter exertere. quibus & illa hla expri immirando peccamus, γ- erueifixus mitur, S in futuro ad similem gloriam est,9 idest, una cum Christo sublatus in peruenitur. Reso abit enim corpus crucem velut occisus est: hoc contingit
129쪽
nobis per b=ptismum, in quo membra cluisti efficiis ur. It ille quiuerit Irt o.
F diiuna corpus errcndit, ut Toxit ni nosa vitiis si spcr damus: in cuius mystatio Noscs Set penim AEneina in deserto
dixerit. id salubriter moritur in nobis, quoties extinctis noxiis a flecti hus,n cnamplius seruimus peccato, ideoqursim ponendo solidit, in visa non γιγuia mus peccato, idcst, corpus nostru in dein stuatur a seruitute peccati, di fiat iustitiae mancipium, quod solebat esse delicti: anem pdtaodum ramus insitus,novitiis an plius vir a propria, sed illa quam ei truncus subministrat, ita qui per baptistrum inseritur chri iis, non debet
amplius vivere vita culpae, sed gratiae, ,
. quam ei christu copiose largitur: siae enim ad ostium S pullat. Spiritualis aute in sitio nostri in Chro. est valce longὸ diuella. ab ea quae fit
Per priem agricGlturae. Ncmo enim inis sicli sylves rem arborem in pta tiosa, sed vice versa pirum in quercu, nempe ri insitus ramus huπorem quem fugit degenoris truci, in bonum fructum di- rat. Nos vero contra in baptistro veluti sitriles rami inserimur praetiosissimae a thori,quae cohristus est, ut suo ipsi' diuino humore,fructus gratiae profer
originem, duos in nobis homines opis portet. imaginari, alterum veterem αcrassior rem, di Adae terrenum similitudine reddentem, est qualis per Adar penituram procreatur, utpote no modo in peccato, sed in peccati semite. eum aliisq; mortis legibus natus: est deniq;mmes reccati, de veteris Adae reliquiae. Ritςrum nouum & coelestium appetentem, ut qui 1 christo ccxlasti duxit ori-
SED ex liis iam oecurrit dubium non contemnendum. Si per baptismum, ut dictum eli, tu serimur Chrilto,in quo vettus homo erucifixus cst, unde nobis toti mole sitae ramis nostrae, di accerba ipsi', assiduaq; pugna aduersus spiritum, deIex membrorum legi mentis repugnas, ct Paulu etiam ipsum cogeret clamare. Quis me liberabit de corpore mortis
huius sed dicEdu qiiod gratia Christi.
non adimit nobis libertatem, neq; natura carnis, nec Paulus dicit, quod st itina destruitur corpus peccati, sed quod erucifigitor, hoc cit,debilitatur, ac viri bus imminuitur terus homo, ut exercitio descitatur corpus peccati. Nec ait quod non peccemus, hoc enim pro humana fragilitate. est nobis in rosei bile. sed ne amplius scrutamuS peccato t*nis quam Domino, cuius tyranidi nos sub sciamus. Facultas igitur gratia di ingenitim est mare nos,& constabilire adversus carnis concupiscentiam, quam si apte natura eneruare, extinsverc que conatur. Hoc tamen ut perficiat, pIuti-πo nescii o opus est, di indefesso cenatu : N hac quidem ita rotcst c. hristia,nus horo, vetercm in se hominem conis kdere di crucifigere. ut dicat tandem cim D. Paulo Uuoeto, ipm non ego, vivit vero in ire Christus. Hane gratiam meruit τc bis chrus in cruce per debitam placati nem, di condignam satis f etionem ante Patrem, datq; in bapti is o per quem Christo.con sirin .ur. At vero victoria constin. mata veteris hon, in is, ncn nisi assidua exercitatione eius. dem pratiae ccmparotur. Quamobrem, ideat cbristianus hono, di caueat, ne gratiprn Christi in vacuu receperit. scderm potius colat asesiduis pietatis officiis, xt ad pei sectionem Christianam
peruenist. I 6. cm ex Am mortans tLI. Asificat s a pice cro. congeries peccatori mdestruitur, quando peccata homini re mittuntur: hce itetque modo destru citcnt m corporis peccari rea nise saedim ait. em crim mera/ H s, scilic. per baptisrum quo chro ccn or in ur,
130쪽
peceati c5missi, transsatus est in staturustitiae: in nurnerumq: iustorum coop tatus. desist esse peccato obnoxius, aeuius tyrannide iam est assertus. Mirara pulcbritudo fontis baptisnatis, pulchrioris utique illo qui erat in medio
Paradisi. ex quo non aqua Elementaris, sed vera ein anat iussitia, per quam ad eoelestem beatitudinem peruenitur Surna igitur eura ae diligentia, eustodi da est i u stitia haec. ne si amittatur,fiant nouisiima hominis.peiora prioribus is autem firmiter teneatur, coelestis illa
stelieitas deesse non potest. Unde dicit,
Hoe est, si sumus commortui Christo mortuo, a pristini vitiis liberi creed mκ1,ὶ idest. confidimus fore, eiusdem. s. beneficio. Axia) pro quod, per vitae in
culpatae innocentiam, simul vine murexm illo, 3 idest, eum Christo vivente vi--uemus, hic vitam gratiae, & in futuro vitam gloriae, vitam inquam gratiae . naita debemus vivere per gratiam bapti c. Inalem, ne unquam relabamur in moditem peccati, S in hoc, Christi simul chrum quoad ficti potest, reserentes. Vnde dicit,
II. Scientes, quod Christur resistrens ex
mortuu, iam non moritur, mors illi ultra non dominabitur: auod enim mortuus est yeccato, mortuur est semel, quod autem vixit, vivis D EO. Ita O vos, existimate vos mortuos quιδε- use peccato. visentes autem 'Deo in CHRISTO =ESH2 Corroborat sententiam suam.& perurget nos ad perseuerandum in noua vita,exemplo Christi resurrectionis. Neque enim ille sie resurrexit videntio ius aliquod morti in se permitteret, sed reuixit immortalis deinceps suturus. Nam quod mortaus est perecte.) idest, pro peccato tollendo, Gemet2 scit . dumtaxat cm--μαι est. c aeter tim c Aod nanc visit, via xii Deo, idest, ad conserinitatem Dei,
cuius virtute reuocatus est ad vitam immortalem. E fleeitu enim conmma. Th. tui causae. ut ale. D Tho. unde de vir
quam chriis resurgens acquisiuit,estro iami formis, sicut ergo vita Dei est seminpiterna, di absque corruptione, ita S viata Christi est immortalis . clis O vos Pidest, ad exemplum Christi. existimare volo quoquo semel, mortuas esse preca-rob extim is per baptismum pristinis
vitills di cupiditatibus, tanquam ad ea dem nunquam sitis reuersuri, nue autet alios factos, ae veluti resuscitat Ivi- Mentes quasi vitam immortalem , IDO, idest, ad honorem, vel similitudinem Dei, cuius beneficio contigit innocen tia. Neque enim Deo vivir, nisi qui vivit pietati,nisiq; iustitiae caeteris virtutibus. Cum enim in siti corpori c hri lii. idem facti simus cum illo. neccs 2 cst, ut rapiti membra respondeant. Caput autem Christus est: is cum Deo viva iugiter, conuenit ut nos item eidem vi
uamus, c in christo Dis,2 idest. per ses Christum Dominnm no Ilrom, sine q-mhil boni potest nobis contingere. s. Seienter. 9 Certitudinem fidei dicit, nam scientia, euvletia qaaeda meit.
ao. RUrgem. In Graeco est excitatus, seu qui surrexit, pro quo ponitur,
resurgens . N m verbum re 4o. non habet latine participium praeteriti: vertit autem interpres, resurgeos. ut d crat, Chrsi' lzon tam excitatu aliena virtute, quam propria i virtute enim diuinitatis suae surrexit ad immortalit
a l. GUORS illi vhνά non dominabitin. Dominatur mors in homine,non solum dum moritur per separationem anim q4 corpore, sed Giam, dum . viuit in hoc mundo, per aegritudines, calantitates, erumnas, miserias, dolores, quae satelli te ς sunt mortis, quibus concutimur δέ afligimur,& suo nos iure fatigat, ma cerat, atterit. & tandem vitam ab sumit.
Sed ab his omnibus libera est xit a c hiasi resurgentis, S ideo non subhciti edominio mortis, sed potius ipse dominium habet super eam. Habet enim cla veni mortis, S inferni. Stai per habuit Chrsis hoc dominiit,& pol Dit, si vellet. nunquam mori, crat enim inu. rus,