장음표시 사용
91쪽
uus. qui pensum operis absoluit, itas agris emendatur. qui officii sui non meminit. Fi ver. qMι πῖ operaturdi dest, Ethnico qui legis ceremonias noscit, aut Iadadio etiam qui a legis seruitute, ad Christi fidem desciscit. nec iam operatur velut ex praescripto, credent ι --
rem in eum qui iustificat impium, id est,
purE simpliciterq; fidit illi, qui gratis
persectain iustitiam consert etiam im-Pijs quorum uniuersa scelera ex sua morte sustulit. iis inquam creρνυ tur Mes adtollitiam, idest, fides illis hoc praestat. lvi ad exemplum Abrahae, nulla legis Obsiciuatae commendatione , sed solius
fidei, pro iustis habeantur: ad quam fidem nemo cogitur sed inuitantur omisDes, ut volutatis sit non seruitutis quod
in Cliristum credimus. Gratiae, non debiti. quod in iustorum numerum, per illum asserimur. Et hoc designat cu ait. EccMndum propositum gratiae Dei. J quia
scit. proposuit. stratis her fidem peccata dimittere: Ex dictis ieitur potest ad mentem Apostoli colliei talis ratio, si
ipse Abraham Patris rch non assecutus est iustitiae laudem merito circuncisionis nondum acceptae. sed solius fidei commendatione non eli, quod legis sui ceremoniis fidat ni in aeus, cui lex ad te-pus data est,& musto minus Ethnicus, cui lex cadata non cit.
Iterum repetendum quod supri dicta est de Abrahamo, scit quod non tunc primo, cum hoc contigit, iustificatus
fuit: iam enim multo ante fuerat a Deoiulius constitutus. nec animus Apostoli elt hoc ita sentire sed ut quemadmodum tune Abraham, nullius exhibens opus legis. aut naturalis .aut scriptae sed tantum fidei supernaturalis obedientia. cum quadam animi sinceritate praestitit, atque adeo tanquam verum iustitiae opus, valde grata I accepta eius fides liabita sit Deo,ut eius laudem in omniu. exemplum mereretur habere omne per
aeuum rita & in iustificatione impii usu
venit. Videlicet, quod non operati, hoc .. est, ut inquit Augus. iacenti in peccato. ptii dictu ea lao non bene operanti . neque
quidquam meriti adserenti ad suam iu-
stificarionem, credenti tamen per auxi Iium Dei, fides reputatur ad iustitiam. o. f I autem qui veratAr.9 POst reconciis liationem factamcu Deo, omnis homo in gratia constitutus, dicitur Operans, S gratia eius dicitur, cooperans Per qua omnia hominis opera fiunt meritoria: quae ideo. xt docet Augus S dona sunt Aiso Dei vi sine cuius fauore, nec cogitare na regia aliquid a nobis possimus: Ac merita no- γh.arb.ntra, propter liberum nostru assensum. o. SI vero qui non operatur ) Ante re cociliationem, nemo potest dici operas. eoquod per nullum opus potest mereri gratiam reconciliatio uis: ideo huius nodi gratia praeuenies peccatorem, gratia
I. credenti aktem in eum. 2 De fide quae per charitatem operatur intelligi tur. Talis enim phrasis, scit . credenti in
eum, voluntatis affectum de lignat comite fidei, quo affectu serimur in Deu . I 2. RI utatur sedis ad itistitiam. 9 Sem
per & in omnibus reputatur fides ad iustitiam. In paruulit quidem ante rationis usum, vel lucem, bla fides per sacra- meta a plicata, tam tu teste veteri,quam in noua reputatur do sufficit ad iustitia. Per quod sacramentum paruulus ea ratione credere censetur, quod reuera o- soro . si abligatur voluntate parentum, fidem ad Z a. σmortem usque sustinere, ac legi obsequi νε- Christi cui illic damus nomina. in adultis vero cum sola originalis macula exi
stetibus si qui sorte estent) solus actus fidei eum baptismo sufficeret ad salute. N a qui crediderit. & baptixatus fuerit. saluus erit. Illa enim fides Dei quod remunerator est, spein secnm affert,atque
intinctio ipsa aquae baptismalis. charitatem S: obedientiam quae illis sufficeret absque ulla poenitetia. Qiii vero una eum originis labe, traber eriam actua lia peccata. non satis illis esset actus fidei, tametsi primus sit omnium necessarius, sed requiritur cum spe veniae, per aliquam forsitan in nere poeniretiam, obicem illu qui gratiae obscat,au. Ouere,
92쪽
istomni laltem praua affectione semota, baptismum suscipere in remisitone peccatorum. Qui autem a gratia baptismali dilapsui est. illi quidem reputabiis tur fides ad iustitiam vel salutem, si ha
beat comites seeum, spem veniae,& sinis gularis charitatis poenitentiam. Iulli denique viris, quorum omnia opera. sunt meritoria, reputatur etiam fides
ad iustitiam. eo quod ratio meriti, non ex naturali virtute arbitria ipsorum, sed Dei munere existit. 33. SICUT es Dauid dieit. senten. tiae suae aeret sit testem Dauid Prophe tam regium. de Regem pmpheticum. primam. secundum Abraham, Iudaicae gentis gloriam, & in quo nobis praeciis pue promissus est Christus, unicus tuis stitiae noltrae sons.
' 3' est sensus verborum Dauid ab A postolo deprompturi qui dieit, quod ad eunde
modum describit hane . quae nunc per Euangeliu apperitur hominis beatitudinem. ut decliret eam non eontingere
ex Mosaicae legis operibu , ceu debita. sed ex beneficentia diuina,qua ad Christi fidem trahimur. Et hoc est quod inquit, Cui Dexa aete is fot iuspiam Iidest, debitum omne Deo ex rigore tuis
stitiae soluendum, saerepto fert. ides ,
- . deputat in acceptum, vel pro aecepto,
iuxta loquendi modum quo dicitur, dotibi hane rem pignori. idest, in pignus vel pro pignoret & hoc sine operibus
praecedentibu , idest .gratis. Cum enim nos soluendo non simus Deo, aeceptam
fert ipse iustitiam. ides , debitum nostrum. sine operibus, idest . fine debiti solutione, dum modo illi fidem polli
centi habeamus . Nam acceptum ferre.
remissionem debiti significat. ει cum creditor debitum remittit debitori diiscitur illi acceptum serre: unde dimana. Dit acoeptilatio verbu iuris. ut cum ille qui non est soluendo quaerit a suo creditore.vrriim acceptum habeat quidquid illi debebat, hoe est, pro aecepto, Be is
Iuto deputet: tunc quidem si aeditorrespondeat, habeo, aereptum gi tibi sero, remissio illa Ze eondonatio dicitur a iuristis accepti latio quae ἡ regione opinponitur iustae lutioni. Hanc ergo tuis ilitiam, siue veniam delictorum . quae
poenam infinitam merebantur. a Deo gratis datam. Sconcessam credetibus.& ex iniustis iustos seri per fidem .vocat Apostolus S propheta beatitudine. Et merito id quidem, quoniam magna est beatido, sine labore legit alieuius, aut poenitentiae, tantum debitum solis uere & in Dei gratiam peruenire iustosq: voeari, veluti siquis dignitatem aliquam gratis aecipiat. Beati indo au tem haee a Domino Deo est, ergo manifestisii in E patet illum habere gloriam apud l eum qui non ex operibuq legis Mosaicae sed ex side Christi iustificatur. ae proinde este vrie beatum, ut dictum
Delictorum ven Iam pro quibu' aeterna damnationem .Se iram Dei prometebamur, voeauit iustitiam, sie enim diciturdi est. Drem valde aecepta, eum sit ense eius iustitiae Chrilli, oblati in eruce Patri suo in odorem suauitatIs, prope eatis totius mundi. Dicitur etiam hea titudo, ut iam dictum est, & iterum diis eo, quia est ellictus gratiae Dei. Gratis enim nobi , conceditur, hoe est, sine labore legis, aut poenitentiae particulari . Et est quid ni magnum & valde gloriosam . amicus Dei esse & voeari iustusqi haberi apud eundem, per solam fidem Iesu Christi, quae etiam est donum ipsius Dei, ideoq; reputatur ad iustitiam. Reputatur autem prima sides ad iustitiam. ut nulches ait, Hiero. ut deprae. mero. terito absoluatur. 8e de praesenti iusti si- .eetur, & ad fatura fidei opera praepare
I S. Beati quarum remissa si ni iniastitates, est quorum tecta sunt perea a, beatus vir mi non imputaint v mmus 'ecatu
Haec sunt verba Dauidis,praedictam sententiam eontinentia, ubi eos dieit esse beatos, quorum remittuntur iniquita res. Se reguntur peceata. nec imputantur ad supticium : ut remissio, reseratur ad ablationem eulpae r tectio vero, ad 'Obliuionem praeterni actust non in pu a tim
93쪽
tatio. Id eondonationem poenae: Sita primu est causa secudi: secundu,terti; . Quod enim remittitur, testitur,vel de eis tur de memoria Dei: oblitum vero,no imputatur ad poenam. At vero, licet sedistinguantur ratione, in re tamen idem Prorsus designant ad mentem Apostoli. Nam his verbis absolutam describens iustitiam, seu beatitudinem David nulis Ilus facit operis mentionem, totam ea apud Deum in peccatorum remissione constituens, quae secundum Dei bene. placitum acquiritur, & non secundum debitum, vel condiguum meritum. Cuenim vult Deus, peccata dimittit.& nulli in hoc debitor elle potest. 6. TEArI.ὰ Nu equite in spe post
vero suturo, in re, quia nullus illuc post Adae peccatum, patet nobis aditus, nisi per gratuitam h .riusinodi condonationem peccatorum.
37. Mus . J Verὸ auseruntur, &radicitus convelluntur peccata quae a Deo remittuntur, ita ut nihil maneat omnino culpae in homine iustificato. sicut vere est iustus. quem Deus iustum reputat. per Spiritum sanctum, quem
effudit in eum abunde: contra haereti cos Luthera nos contrarium asseretes. V. est. Unde Auet. Dicimus, inquit, baptisma ep. l' eis, omnium dare indulgentiam peccatorii,ώ. .c. 3 di auferre crimina non radere, neque . peccatorum radices in mala carne teneri. quasi rasorum in capite capillorum, unde crescant iter u resecanda peccata. is. 'n'Misares.) Pereatum originale, o. ut ait D.Tho. iniquitas dicitur, quia est earentia originalis iustitie, per quam secundum equitate ratio nominis subisiiciebatur Deo. inseriores vires rationi, corpus animae: sed per peccatum originale. haee aequitas tollitur. quia post- qua n ratio desit esse subiecta Deo inis feriores vires. rationi rebellant, dc corpus ab Obedientia animae subducitur 'r corruptionem & mortem . Ponitur in plurali. iniquitates, ut etiam in illo P .sο. Psal. ubi dicitur, Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, quia licet sit mu
pereatum originis, virtute tamen eon tine i in se quodammodo omnia peccata. Ab hoc enim fonte dimanant omnia. Huiusmodi autem peccatum remitti dicitur, quia transit reatus, superueniere gratia sed remanet actu, reman t fomite .leu concupiscentia, quae non tollitur omnino in hae vita, sed remittitur, siue mitigatur, ut ait D. I homus. Tbo. Is . Tecta simi peceata ) De actualibutpote si intelligi, quae & si oculis omnia manifest E patebunt in die illa uniuersalis Didicit: nam tunc reseret v minquisque ante tribunal Christi,ut ait Paulus, propria corporis pm ut gessit, siue in bonum. siue in malum t nimirum, ut non lima in reproborum vindicta, iustitia resulgeat Dei, verum etiam in re tributione iustorum, tin eadem patescat iustitia in laude bonorum opersi, quam summa misericordia in delictoruveni a. Nihil tamen inde confusionis ipsi contrahent iusti, tanta erit conteis pentis Dei misericordia, tantaq; poenitentiae, per fauorem eius,virtus S gloria tanta profecto charitatis efficitia. multitudinem peccatorum operientis, ae proinde abolentis, ac si nunquam suissent perpetrata. Io. Cui non impκ auit Dominus pereatu. Quemadmodum cui reputatur fides ad iustitiam est vere iustus, ita eui non imputat Dominus peccatum, est vere is
sanctus r quia ut ait Aug. neque pecca h I
tum est.quidquid non imputabitur in na Γε
cundum Hiero. Apostolus vult istam beatitudinem.& iustificationis foeticitatem, tribus temporibus assignare, Naturae Circunei sionis, & Christianitatis. Quam enim Abraham in lege naturae, per fidem assecutus est iustitiam ,eandequoque &olim poterant gentes a sequi per eandem fidem, it posteri etiam nucChristiani sine ciret,ncisionis characte re, contra Iudaeos qui tanquam posteri Ahrahr, merito lapis obseruatae, pruinptie sibi meudicabant istam iustitiam, . exesu
94쪽
ex chi sis Gentibus. Et euangelium susti-pientibus aiebant, necessariam etiam esse circuncisionem : ideo aduersus eos
mouet hanc quaestionem, dicens, Nea
raudo hae, in circuncisio e tantum manet,
an etiam in praeputio J qua si dicat respo-dete mihi o ludati, Delicitas haec in Α-hraham declarata,& per David pron u-ciata, virum ad met tantum pertineat
qui circuncisonis sunt, & ob hoe legi obnoxii, an ad eos quoque qui nec circuncisionem norunt, nec legi I ceremonias
22. Qicimus enim quia reputata est
Abrahae fides ad iustitiam. Omnes co-fitebitur, & consentiebat,ut quod ratio de Abraham inuenisset, id de ea teris sentiendum. Ab illo enim eum esset totius gentis Iudaicae caput, reliquum genus opportebat aestimari: neque enim par est nepotes sibi vindicare ius quod In generis authore non fuerit. Constat
quidem qαod fides Abraha reputata est ad iust mam. id est Abraham dictu esse iustum propter fidem. 23. Quomodo ergo reputata est Illud expedit in uestigare quomedo, J idest, quo statu &quo tempore Abraham di.ctus est iustus propter fidem.
24. In circuneisone, an in praeputis P Id- est. pro eo tempore quo iam erat circitcisux .de se ob amputatam praeputii pel Iiculam, assecutus est iustitiae laudem an pro eo quo adhuc erat in circunci. sus.& se ob fidcm dictus est iustus citra ullam circuncisionis commendationem 3 respondet.
et s. - M is circunrisione, sed in praepu- ριο Manifestum est ob circuncisionem Iudaicam. Abrahae non contigi sse iustitiae laudem cum id temporis noe esset adhue circuncisus, nec iussus circucidi, Et sic prius fuit iustus quam circuncisus. Hoc sane constat ex serie rationis scripturae : prius enim credidit Abra li a ex suo semine nasciturum Christum, per quem beatitudinem hanc, εἰ paternam iuilitiae laude assequerentur Om
nes gentes, di ob hanc fidem, iustus est
habitus, ut habetur Gen. I s. eap. Clr- Gen. incuncisionem tamen accepisse legitur, Gn. ι . Gen. I . cap. Si igitur Abraham adhibe
in circueisus existens, iustificatus est per fidem, manifessum est quod iustitia fidei, perquam gratis remittuntur peccata non elisollina in circuncisione9 idi se, in Iudaeis, sed etiam in praeputio, idcst, in gentilitate. 26. ET Rηκm atevis circvncisionis. JQuoniam posset aliquis dicere. si Ahia ham ante circuncisionem iustificatus est, ergo sine causa & frustra circunci sus est. Ad hoc respondet. quod circimeisio non fuit superflue data, sed valde utilis & nece ssaria. Data enim est, non ut res, sed ut signum magnae rei: idebinquit, Et signum acevit circuncisionis, idest, signum quod est circe uncisio. Cuius autem rei fuerit signum,declarat di
27. Signaentum institia fidei. ) persecta
enim fuit, ut signaculum mereretur semper en in res plena signatur, ut ait Hie- Hiero
tony Promiserat Deus Abrahae prolem amplissima, perquam Chriis Dominus . erat venturus, cuius promissionis fide lustificatus fuit. Deus autem ab illo vicissim voluit, ut se suamq; familiam perpetuo circuncideret, quo in me bro illo generationis ministro, sigillatione gestaret promissae prolis. Quapropter signum illud recisae carnis, signaculum fuit, vel indicium, seu sigillum,testificas illam iustitiam, quam fuerat per fidcm
consecutus: quae quidem iustitia. est vera cordis circunciso,quae non in sectione pelliculae, sed titiorum amputatione consistit. Sectio autem pelliculae, non est vera circuncisio. sed signum verae circuncisionis, ideo forsitan non dixit Paulus, accepit circuncisionem, sed signum circuncisionis.18. Qua eΠ in praeputio. 9 idest,suit scit. iustitia in praeputio quasi dicat,antequieircuncisionem susciperet Abraham a nsequutus est iustitiae laudem per fidem Christi venturi. ut apertὸ cognosi ne Iudaei, non a circuncisione, sed a fide pendere iustitiam.
95쪽
ap. re sit pater 'emnmum eredentium per prvula tm,υt reputetur cst illis ad iustι- tiam, rasit pater circuncisionis. 9 Finis circuncisionis suit, ut Abraham, primum ex eptu fidei, fuit enim primus cu quo de sutura salute, voce pactus est Deus, ac primus qui hane sibi fidem expres.sorem adhibuit J intelligeretur quod ipsi suit magna dignitas.) pater Omniuqui eius imitatione, citra ullam carnaini Iem circuncisionem, crederent Christo
Domino. Et hoc est quod ait, 'sit pa
ter omnium credentium per Παρμtrum,)
idest gentium qui sunt in statu praepu' tu, aut per praeputium, idest, per id uod habuit in statu praeputii, scit. perdem quam habuit Deo ante circumcisionem, Di reputetur estissit ad iusti uia laese, quemadmodum fides Abrahae reputata est illi ad iustitia, ita his quoq; ceu germanis ac te irimis Abrahae siliis, reputetur fides aa iustitiam, est sit pater circuirrisioris, idest, Iudaeorum credentium. Nam ita est Gentium pater. vi Iudaei. non excludantur, ut non duo'' populi disiuncti. sed unus persidem co-
Iea. ι o. flatus adnotetur: iuxta illud Saluatoris, Alias oves habeo quae non sunt ex hoc ovili, illas opportet me adducere ut fiat unum ouile, di unus pastor, & ideo unus
Haec autem Abrahae paternitas in infinitum praestantior fuit carnali pateris nitate, prout testatur Ioan. Baptista,c tra Iudaeos,de hoc nimium se iactantes, dicens, Ne velitis dicere intra vos, patre habemus Abraham cilla enim carnis compago,pro nihilo ducitur apud Deu dico enim vobis, quoniam potens est
Deus de lapidibus istis id est,de incredulis gentibus P suscitare filios Abrahae
hoc est, fide regenerare Abrahae filios, non in illam literalem terrae Iebusaeoru di Amorrhaeorum,sed in sternam ac coelestem haereditatem. Hanc enim adu-brabat terra promissionis, & illa quidein primis tanquam scopus peregrinantiu proposita est patri nostro Abrahae. cum illum eduxit de terra sua. Deinde quia sempiterna illa haereditatis scelicitas, nemini unquam potuit contingere.
nisi per fidem Christi, pollicitus est illi Deus proprium legitimumq: haeredhex cuius vastissima propagine, procrCadus esset naturalis Dei filius, per cuius iustitiam fidei adeunda erat, promissa prius coelestis haereditas: citius rei gratia Paulus tradidit illum locum, eredudit Abraham Deo,&c. Haec autem Om nia ante circuncisionem peracta sunt, nequis crederet. ob iustitiam illius obedientiae, vel fui ste tunc iustificatum braham, vel quempiam in posterum H, stilicatum iri. go. NON Ms tantum qui sunt ex circia cisione. sed hi qui sectantur vestigia fidei, με est in praeputio patris nostri Abrahae. De Iudaeis totum hoc intelligendum videtur, quorum, Abraham, est verus pater, si non hoc ramum nomine sibi placeant ζqaid sint ex circa bisne ) idest. quod ab Abrahae circuncisi stirpe duret
genus, nota diit xat corporis,cognatio nis argumentum circuserentes, sed niuito magis fidem illam exprimentes squam in praeputio parti u n ri Abrahae. idest, qua nondum circuncisus, Deo habitus est iustus. Nullum enim certiux arg mentii liberos non spurios parentibus suis asserit. quam paternarum virtutuaemulatio. Cum enim homines abdicet ex se prognatos, suosq; negent esse filios. qui degenerant a motibus, ingenioq; maiorum, inulto magis Deus,hac nota nothos, a legitimis discernet. Vnde Saluator ad Iudaeos ia ctantes se esse Ifilios Abrahae aiebat: si filii Abrahae
estis, opera Abrahae sicite. Secundum carnem, filii quidem illius estis: at vero secundum opera non estis filii nisi diaboli. Abraham enim proprium filium unigenitum scii. statuit occidere in o sequi una Dei: vos me contra, situ Dei, prae infidelitate vestra occidere molimiis ni: Non ergo tanti patris estis filii, sed. vi inquam, diaboli,qui homicida est abis initio. Multis quidem de causis, aiunt sancti, olim instituta fuit cireuncisio. Primo in signum promissionis Abrahae a Deo factae de tanta se tura prole, ideoq; in membro illo generationis congruenter efficiebatur, ut scit. circuncisi acciperet, α
96쪽
di fidem Abrahae pariter cum illa. Deinde ut esset signum verae illius ei cuneisionis, ae fidei Abrahae,& ut qu&adniodum membro illo concupiscentiae deseruieti, abstindebatur superflua illa pellicula, ita etiam a corde hominis cuius ipsum imaginem gerit, omnis superflua concupiscentia tolleretur, iuxta iter. . illud Prophetae, circuncidimini Domuno, & auferte praeputium cordium v
Tertio, ut Abrahamidas, Deiq; populuab aliis nationibus dificerneret, qua de . - causa iussus est populos antequam Gε-tibus commisceretur, praeputia rescin dere quae in deserto nutriuerant. Op- .c po ebat enim popularia veri Dei, secemi a Gentibus idololatris, insigneq; haberi inter omnes orbis nationes,ma xime si ipse populus in pura & easta conersatione responderet signo a Deo subi dato. Quarib, data est cireunciso insignum futurae circuncisionis spiritualis nend per Christum, ad quem omnes legis c remoniae comparantur, sicut figura adueritatem, & sicut umbra ad corpus. Haec autem circuncisio efficienda erat
primo quidem quoad animam, dii per
Christi im peccatorum reatus,& mn in
piscentiae praescinduntur, seu vetus homo carnens exuitur. Ad quod pertinet GI r. illud Pauli dicentis, in quo scit. Christo, circunctii estis. circuncisione no manu secta in expoliatione corporis ramis, sed in circuneisione Domini nostr in stri Iesu Christit Ze ideireo praesentia hariptismi circuncisionem abegit, iuxta ilis l. F. Iud, si circuncidimini, Chrus vobis nihil proderit. Deinde vero quantum ad eorpus, quando in generali illa mortuorum resurrectione, ab electorum corporibus quaevis passibilitas,& mortali tas prorsus auferetur. Et utriusq; eiretieisionis figura, fuit illa circunciso in IV. s. deserto cultris peltinis facta ad designanduin quod spiritualis circuneisio fienda erat per petra,qui est Christus:
non tamen generaliter obseruabatur. quod necesse esset cireuncisionem fieri eum petra: & ad hoc etiam pertinet,
quod circuncisio fiebat octauo di quisgni fieat octauam aetatem resurgenti u. nam septima est quiestentium in Chro, sex autem aetates sunt,quibus seeulum currit. into, data est circuncisio pro reme dio illius natiuae maeulae quam a primo
parente contrahimus omnest nam incireuncisione abstergebatut illa. At o. . ro,ut docet S. Tho. circuncisio ex ipsis opere operato non habebat virtutem effectivam, neque quantum ad rem rionem culpae, neque quantum ad ope rationem iustitiae, sed erat solum iusti tiae signum , ut hie ait Apostolus, & per fidem Christi, cuius circuncisio signuinerat, auferebatur Reccatum originale: de conserebatur auxilium gratiae ad reacte agendum. Et se est intelligeda glosa GJ Iilla Bedae dicentis. Idem salutare cura tionis auxilium; cireuncisio in lege,c tra originalis peccati vulnus praebebat; quod baptismus agere, tempore reuela tae gratiae consueuit. Idem inquit, sed non eodem modo. Nam circunciso noerat tum temporis instrumentum pansionis Christi, eum nondum esset exhiabita, qualia modo sunt nostra sacram eista notiae legis, sed tantum senae ulum fidei. ut dictum est. Quamobrem illa non iustum faciebant hominem, sed fides. At vero baptismus noster, ut instrumentalis virtus Christi,gratifim consere, iuxta illud Pauli, Saluos nos secit per Ia .3- luacrum regenerationis. Et hac etiam ratione cire uncisio non aperiebat ianua
regni coerorum, licet illic daretur gratia erga Deum. Huc etiam pertinet illud Aug. dicentis,ex quo instituta est circuciso in populo Dei, quae erat signaculufidei iustitiae, ad sanctificationem puringationis valebat paruulis,originalis v terisq; peccati, sicut etiam baptismus ex illo eoepit valere tempore ad inno uatione hominis, ex quo institutus est. Et D.quoque Greg. quod apud nos,inqui valet aqua baptismalis, hoe egie a- μ' 'pud veteres,vel pro paruulis, sola fides ivel pro maioribus, virtus sacrifici)r vel pro iis qui de Abrahae stirpe prodierur, mysterium circuncisionis. Non quod in lege naturae non esset aliqua saltem
oblatio paruulorum . qua parentes fide H pro
97쪽
protestarentur poeri oram Deo sed noerat cerium diuinitus institutum sacrificium. quia nulla erat tunc secretis populi peculiaris Dei.
line sumitur sortissimum argumentsi, quod in circuneisione delebatur originale peccatum, aduersus omnes haereticos di hi sphemos. Nam eum ullo tempore Nerivi mortalium . absque aplicata sibi
fide Christi, sud implicite, siue explici tE. iustificari valuerit . quia sine fide imposiibile est placere Deo 2 de paruuli
credere actu intellectus nequeant, manifestum est, quod semper suit aliqua sacrificii sorma. per quod fides aplicaretur illisi talis autem erat circuncisio diuinitus instituta.quae cum,autore Paulo, esset signaculum iustitiae,quam conis secutus est Abraharra, certissimum etii
psh signum, ut quielinque circuncisone reciperet. iustificaretur per aplicata illi fidein .aliis non erat cur teneri paruuli, ante rationis usum circunciderentur. Et sieut circuncisio fuit eemedium veteris. ita haelisurus nouae, & sacrificia, naturae legis. Pertinebat enim hoe admisericordiam & prouidentiam omnipotentis Dei, ut in omni seculo e sileret infantium saluti. Non enim consentaneum videretur .ut qui in culpa erant, quam propria volutate non admiserant,
oinni destituti praesidio, quotquot ante rationis usum obirent mortem, deperi
Praeterea,eircuncisio erat quaedam protestatio S professio fidei, per quam paruuli obligabantur legi, sicuti est modo in baptismo. iuxta illud Apostoli, Testia
ficor omni circuncidenti se, quoniam debitor est uniuersae legis faciendae r &hac quidem ratione, tunc paruuli crodere dicebantur, dum circuncidebantur. sicuti nunc nostri infantes dum baptizantur. & sic veritas illius sententiae. Qui crediderit &baptizatus suerit, est uniuersalis, ut pertineat etiam ad paruulos qui aliquo modo credunt e non
auod vi inm habeant actum fidei, necdum propter infusum habitum , sed propter obligationem qua addicuntur fidei. α legi: qua de causa decernuntur illis ab Ecclesia susceptore'. qui eorum
nomine interrogati ,respondea Di,credo.
AEquissimum ergo erat vi qui per obli gationem fidei Christi subdebatur legi, per eandem liberarentur ab illa innata culpa, cuius ipse erat futurus Rcdemtor. Quem utique sensum sapienter acinouerunt patres in verbis legis, masculus cuius praeputii caro ei uncisa non fuerit, delebitur anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum secit. Significatur enim ob culpam aliquam delendam esse animam incircumcisi qui culpa in insantulo nulla esse, nisi OriSi- .rialis poterat. Adhaee, in il Ia auctoritate Pauli preal- legata. s. Circuncisi estis circuncisione non manu facta in expoliatione corpo ris carnis, sed circuncisone Christi,c sepulti in baptismo, videtur sentire Apollolus, id quod nune facit baptisma. fieri tune olim in circucisione. Ex quo etiam manifestum relinquitur, quar. opporteat citcuncisionem mutari r na. ut dictum est, Circuncisio erad signum suturi, non autem idem signum eonvenit praesenti, siue praeterito & suturo, bapti suius est signum praesentis gratiae, qui copiosiorem, S utiliorem illam coiseri quam circuncisio conserebat, quia quanto agens est propinquius di praesentius: tanto efficati ub operatur. AD argumenta vero quae contra haec fieri poterant,ex dictis facilὰ responde tur, si teneamus mente quod per meri in operum legis no adquiritur iustitia. circuncisio autem cum esset opus legis, non iustificabat per se, nec per modum meriti, sed fides illi aplicata. Quamo rem ceremonias legis vocat Apostolus in firma elementa, cum per se nihil efficerent r sed erant umbra &veluti puerorum rudimenta. quibus erudiebantur. ac preparabantur,suscipiendo Eua .gelio, Pro paruulis vero qui erant ante cireuncisionem in line natur non deerat remedium ad dictam iustitiam coisparandam . quod quidem dura uir suis lege scripta, tam pro Reminis. quam pro paruuli. micoctauum diςm, .
98쪽
uitia pessicitatione 'haereditatis,confirιmat sententiam suam Paulus, videlicet exudd ei muncimio. idie quodcunq; opu legis non iustificet posteros Abrahae. Nam Quemadmodum Abraham non promeritus est hoe, obseruatione legis Nosaicae, quae noresti erat prodita moemerito circuneisionis, qoam, ut dictum
est, nondum acceperat, reeit Deus taminari scis promisi is honoraret, pollicent fore, ut totius orbis dominium ad ipsum ac posteros illius, haereditate deueniret. sed per iustitiam fidei, idest,
per fidem Christi, qua iusti coenomen mesiuit: ita non est quod Iudaei sperethdiuq pollicitationis diuinae in . solo circuncisionisaut legis titulo ad sese peruuenturum. Nee enim alia ratione pm-
vagari potest in nosteros, quam qua priwnm pamur est ipsi generis anthori. Abraham cnsn per legem sed per fide,
di iustus, di pater multarum Eentlim 3ζhaeres mundi constitutus est 1 Deo edigo di posteri eius, iusti,& h aeredes,& --ri eius filii, per eandem fidem,& non liter etiam constituentur.3 a. VT bares est i mundi. J sub his quidem verbi; nulli bi legitur secta promisito sed sob his, in te benedirentur
uniuersae nationes terrae. Magna prose sis. a. virtus fidei, quae dominium mundi habet in praemium. Sub euius figura promittebatur credentibus coelestis haereditas. Sed h*s promissiones conuersi ex Iudaisivo interpretabantur factas admodum stipulationis. idest, si legem,
quam circuncisione Abrahae profitebfitur,custodirent. Hinc eoru blasphemia dicentium. per circuncisione. & reliqua legis opera se esse iustificatos,& com ritos ingressum aeternae haeredi ratis,adis
ueniunt: Messiae. Nam pleri , fatebitur quoci venturus esset, traditur usq;
eis haereditatem Abrahae promissam tinde enim modo in hanc perueneriant amentia ipsi Iudaei, ut Messiam adhue prs stolentur, qui regna sit eis amplisi,ura traditur .
ham non sui compla a. complanda ra men erat in ei iis semine, iuxta illud; Benedirentur in te ne tuo omne ge rei terrae. In serr mei inquit, tuo dest in posteris tuis, quotu caput est hri4ctus. ad quem ideo tanquam ad m. io rem fratrem. principaliter pemnet liae reditas promisIt: nam ut ait Paulus, A brahae dictae sunt pronaissiones, S scis 'ni eius, non dicit in seminibu et quasi ' 'in multis, sed in semine quas in ino quod est Chliiq. Et per regium Vastem P a. David, inquit Pater ad Filitum, Postula a me, & dabo tibi gentes haereditatem ttiam, dc possessio fit tuam termino, terrae. Cuius possessionem pbst resura rectionen accepit, ut ipsemet testates diccm. Dada eiF mihi oninis potestas Mat. 2 δ in coclo, di in terra 'secundario autem pertinet ad minores fratres, otii per fidem & gratiam c.hristi, sunt spirituali. ter semen Abia hae, iuxta illud , mi D .lis sunt etorriissionis, aestimantur in se omine, qui etiaB, ut ait D. Th. per chrisum sunt mundi haeredes, in quantum omniaIn gloriam electorum cedunt,iuxta illud, omesa vestra sunt.
per iustitiam quae ex fide procedit,quae erat in Abraham, pro hac namq: iustiistia, seu merito eius, facta est Abrahae praeinducta promissio, ut habetur il Genesi. 3 s. SI enim qui extrae, haeredes sunt.
exinanisa est fides, abolita es promissior Lex ensm gram ereratur, et bi enim non est dix, nee prauaracatio. 2 Magnum sequeretur incommodum. s tam iam per lege adiretur haereditas, nihil esset fide Abrahae, reputata illi ad ii stitiam: & Dei fidissimi promissio nulla. uua dictunt est in semine ipsius benedic edason nessentes: tum qnia nihil c6mune petibus cum lege, tum elisi, quia nee Iudaeis ipsis,lex haereditatem praestare poterat, quae iram tantum ac vindictam afferre uir, quando sine ulla nuseratione in peccantem animaduolebar quod si lex non esset, neque praeuamc rores essent
99쪽
tg COMMENT.: IN EPIST. D. PAVLI
in quos animaduerteret. Nam reum a
gere nemo potest, ni erius lege lata poenam denuntiet. Porro lex Mosaica de lurimisstatuit,aut praecipien-qter ibens, in quibus Mullaesset praeuaricartio sinonesset lex, ut de circuncisione, de sabbatis, de neomenids, de ciborum discrimine, de morticinis de suffocati de sanguine. de Iotionibus, quae Omnia sunt huiusmodi, ut obseruata non conserant salutarem illam iustitiam, tamen qui transgrediatur, reus sit,pce nqqi obnoxius. Quod autem ad mora. ita pertinet, grauius est . transgredi si-'' ' mul legem maturae & legem scripta suam solam legem narurae : S ideo lege data sine gratia adiuuante, praeuari catio creuit, fit maiorem iram prome ruit. Ex quo videtur manifestuat quoci deteriores erant in hac parte Iudaei quam Gentes. Et quod nimium stulti erant qui conuersi ex Iudaillno, vole, hant simul cum Euangelio, sustinere te gis Onns, quod neque Apostoli, nequς
e. Patres eorum, ut ait Petrus, portam potuerunt, di quod nimium etiam sunt ceci, qui adhuc volunt esse sub iugo tantae seruitutis, noletes venire ad Christum, cuius est iugum se aue. de onus le
Obserua in eo quod ait, ex Iege. Hae braismum esse Paulo peculiarem, pro eo quod eli, factores legis,ex legis operibus ius sibi facientes haereditatis obtinendae. 36; LEX enim iram operatur. Discrimen inter legem S fidem sie se habet, ' quod malorum supticium, non a bene ficentissimo Deo directa intentione insistitur, sed lex illos punit. Deus enim nihil in eos agit nisi secundum legem, quam utique posuit intentione praemia-di. Est enim legistatoris intentio,vt inis quit Philosophus, per legem bonos facea.ειh. re ciues, di ad talicitat perducere. Sed praua nostra volantas causam erae het, cur lex iram operetur. Praemium autem & corona ivltorum non legi de-hetur, sed diuinae misericordiae per fide Osa. rs Christi: iuxta illud Prophetae, Perditio tua ex te Israel, ex me tantum auxiliutuum. Rund discrimen inde nascitu quia, ut dictum est. Lex praecipit,&non
adiuuatsed quod lex iubet,implet fidci R.M. t. Christi, qui adiuuat infirmitate nostrii
37. UBI en non est lex, nee Proclin*mnis lex t m naturalis,quam
scripta,est index & linea voluntatis Deὐideu praeuaricatio legis, inobediepti quaedam est. & .peccatu voluntati Peladuersum, dis mq; proinde illius irae,
quam comminatur lex. Unde August, Au. Vtruqi complexus .c legem, di Dexin, inquit, peccatum est dicium, vel factu, et concupitum contra legem Dςi..
38. Ideo μ fide. 9 Nece garium esse vi
detur, ut promissum Dei impleatprouiper fidem, aut per legem: non perleg quia promissio Dei aboleretur, quo est impossibile: idea ex fide,9 idest,merito sides. scit. contingit haereditas pro
mi sia . Lex enim non donat peccata, sed damnat: & ideo non potest omnesentes filios facere Abranae, quia seczum quod omnes sub peccato inuenti me. omnes erant utique puniendi. Fides contra ex impio,iustum reddit mam dimissis per gratiam peccatis, Omnes credentes, filios efficit Abrahae, quibus sicut de patri reputetur ad iustitiani
39. UT secundum gratiam firma sit pra-mis..9 Dictum est quod si iustitia ex
lege esset, fides nulla redderetur, pr. . , missio aboleretur: sed si sit ex fide,pr missum firmum & constans propter vittutem diuinae gratiae iustificantis hominem per fidem, eam,scit.quae per cliaritatem operatur. Et hoc est quod dicit.
dem per operationes hominum, quπpossunt deficere, sed secundκm gratia, quae insalibilis est. Vel aliter, Vt yr
misso, b idest, haereditas promissa de dominio mundi, sit pecundum gratiam id
est, videatur res gratiae &fauoris, non
debiti, atque ita sit firma. scit . eadepromissio, hoc est, fides promissi diuini constet, quo posteris omnibus Abrahae. spes huius scelicitatis ostensa est. Unde dicit.
100쪽
o. OMNI semini. idest, omni homini qui fuerit qualitercunque semen Α-brahae.
quod dixerat, omni semini. quasi dicati semen, hoc est,posteros Abrahae voco, non eos qui dumtaxat sex sege suma idest, perlegis cognationem ad Abrahapertinent, Mσὶ idest, multo magis ei, idest, eos qui ex fide siunt a br
Ba. idest, qui fidem parentis exprimui. Par est enim ut plus habeat momenti cognatio fidei, perquam ille promissum eruit, amicus Dei factus, quam cognatio tests, quae occasionaliter offenissas gignit, &reos facit. Ad haec, si per se iam testem Mosaicam, esset implenda promissio, non impleretur in omnibus posteris Abrahae, sed solum in Iudaeis, qui eam seruarent: quia vero impleturpet fidem quae est omnibus communis. planum est quod impletur in omni s
Nee tamen hine potest argumentum sumi, ut volui haeretici Lutherini,quod omnis Christianus propter fidem quam habet. certus sit de salute sua, quia di si fide iustificamur, &obtinemus prominiam haereditate, intelligitur de fide quae per esuritatem operatur. Nemo tamen communi lege esse potest certus, quod tali vigeat fide, quia non potest esse tutus, an habeat charitatem. At ille solus qui insantem baptiχat, certus est certitudine fidei, in gratiam illum tue Dei esse, ab originali restitutum. 4 i. QVI pater e 2 omnium nostratam. JStulte gloriantur Iudaei in Abraham, ceu patre peculiari. dicentes apud Ioa. I δ' nerti. nos patrem habemus Abraham, cum is sit pater omnium nostrum qui cunque ex quacunque natione profecti, Christi fidem amplectimui, quemad modum testatur & ipse Deus, in lib. Genesis, dicens. 3. Q U IA pater multarum gentium cons3ituite. Hoc fuit eum adaucto no- Gen. U. mine, & pro Abram,dicto Abraham,ait Deus, cpatrem mastarum gentiam constituiteὰ praeteritum quod se inro, pro phetarum more, ob certitudini firmitatem. idest, non illius populi tantused uniuerserum qui fidem tecu mihi dederint. Certὸ veru sit opportet quod locutus est Deus. At qui tandem pater erit multarum gentium Abraham si is ad unicam circuncisorum natione pertinet 3 imo sicut Deus, comunis est omnium sibi fidentium, ita voluit Abrahaqui Dei typum gerebat,ut Isaae Clitisti,
esse patrem, non huius aut illius nati nis proprium, sed communem omnium suas illi fidei affinitas copulasset. Evinde est, quod iustorum omnium locus, in Evangelio Lucae, Sinus Abrahae nun- Ixe. s eupatur. Et in Matthaeo habetur,quod Mat. 8.multi ab Oriente& Occidente venienti S recumbent eum Abraham . Isaac,&Iacob, in regno coelorum e filiI autem regni, idest, qui ob carnis circuncisionem tales se venditant, eiicietur is rav.
Huc pertinet & illud quod ad Galat. inquit Paulus, scit. Qui ex fide sunt, iasunt filii Abrahae . Prouidens enim scriptura, quia ex fide iustificat gentes
Deus, praenuntiauit Abrahae, quia b nedicentur in te omnes gentes. Et col
lisens ait, igitur, qui ex fide sunt,ben dicentur eum fideli Abraham.
44. Ante Dexm eat eradidisti. J Veraba sunt Pauli declarantis hanc oratio
nam modo ante HDeum,9 idest,in pr. sentia Dei: nam licet proles Abrahae, non erat praesens, sed fututa in re, ta men erat aeternitati Dei praesens. Apud Deu enim. sutura perinde sunt,ut praeterita & praesentia. Vel ante Deum, postum est, ad differentiam illius pater nitatis, qtiae cognatione circuncisae carnis propagatur, illa siquidem coram hominibus est. Quae aulcm sde coalescit. coram Deo, cuius vice interpres trans tulit, ante Deum: P ac si diceret, patre multarum gentium constitui te,non utique apud homines, secundum quorum iudicium. solum carnalium Iudxori mpater haberis. sed cante Deum. 9 idc coram Deo. cui credidisti,) idest, apodquem credendo, hoc meruisti.
