장음표시 사용
261쪽
illam ingens aliquod malum civitati .dai uram. Itaque quid postea effecerit, Videmu&., : Ni Cato, in petitione, praeturae otiam V tinio posthabitus, aequissimo ac moderatissiano ani-- tulit. . , Ita sunt philoso i. Maximam v luptatem i tu . . praetermittendi, vo luptatibus, maximas opes in quiein Rc. Conte tot SutS animo, . Maximam gloriam in non ambienda gloria ponunt. , Satis honoratum putant esse, quih0n e .dignus sit ; satis mηεDum regem, i. qui se ipsum regere ; sam e hientem im peratorem, qui cupiditatibus , suis.
vexo eis plane domitis ac subactis inuum rationis, quou Illae De Couentur quidem unquam excutere, imposuerit, ab eo omnes: aliorum .Victorias triumphosque superatos ' quod si libidinem, avaritiam, ambitionem DeStes quasdam ac furias' esse novimus, qhi de standitus humanam vitam conturb6nt: quantus libitos . habendus est philosophiae, quae se' omnes earum Couaturu repulsuram. Oinues igni stilos
magnificentius, quam Merius, pollicetur Fi
dere Vos opinor, quam se latus orationi meae Campus ostendat, si, quaecunque hoc loco se offerunt, persequi et in singulis insistere atque immorari velim. N in cum virtus uulla
262쪽
sit, dd i qua non Ulendide et ornate dicere, nullum Vit um, 'iti quod non graviter et ,
pioso Invehi licent: quidquid de comm uixo libet dici potest,' iden1 ad philosoplitam: Iau
dandam' accommodavit Fqtest quam virtutis itidagatricenii, vitiorum i e pultricem: ih auqo rum' omniinin f .loquentissimus vero : ac morito nolliinavit. 'Sed non committam, ratc liquam Midear transilire eos terminos; quia
initio pep potiusque reprehendi me patiari quod in il la quae 'sustiis explicata 'lica et,
compresserim ' ac coarctaverim, quditi h diu ulla re' diis ahda evectus sim 'longiuς linto neque satis mihi temperare potuerim. ΝΠ ne illud mihi etiam atque t etiam codsisseratis
Ceterarum Ommum artium sines, neque modo, sed omnia prorsus, quae bona putantur in vita. nisi quis phdosophiam vitae ducem habeat, pestifera ac perniciosa eme. Da nO-
es non philosoplio opes ac copias , cla n nores atque imperia, da simam valetudinem, da Eladiatorium totius corporis. robur, da
263쪽
ac scientiam, da flexanimam illam, ut poetae
vocant, et Omnium rerum reginam eloquentiam, da, quidquid in filiis parentum votis optari solet; quo ejusmodi plura in talem
hominem congesseris, eo illum magis et ita suam et in aliorum perniciem armaveris. Opibus abutetur ad suam libidinem exple dam, imperiis ad alienam libertatem opprimendam, firmitate det robore ad obeunda sa- Cinora, scientiam copiamque dicendi ad cim cumveniendos cives suos, ad perturbandam irempublicam, ad omnia denique tum sacratum profana permiscenda et evertenda COD- vertet. Da haec eadem vero minimeque s cato philosopho; deum quendam ad bene faciendum, humano generi e caelo demissum esse dices. Atque hoc illud est, quod in ΑΙ- cibiade minore sive Plato sive Xenophon disputat, ea, quae suapte natura bona sunt, sine scientia ejus, quod optimum est, quam eandem et philosophiam esse statuo, adle niciem, non ad salutem, valere. O praeclaram laudem philosophiae, cujus ope ne mala quidem nocere; qua detracta, ne bona quidem prodesse possunL Merito dixit Plato, nullum a diis datum esse hominibus ea majus aut praeclarius donum. Merito Cice-
264쪽
. To, unum diem ex eius piaeceptis actum imiportalitati anteponendum. Neque Vero non illud ad ejus, de qua prostrie sermo nobis institutus est, philosophiae laudem ac commendationem facit, quod omnia piropemodum. quae a veteribus de philosophia honorifico dicta' sunt, ad hanc pertinent, quae in vitae
ac morum emendatione versatiris. Non enim
Plato, cum illam nobilissimam VOCem,' tun quam ex Oraculo, edidit, tum demium beatas ν civitates fore, cum aut regnarunt philosophi, aut reges philosopharentur, intellexit,' tum id eventurum, cum reges aut tu dissurendi subtilitate aut in pervestigandis rerum natu ralium caussis Occupati essent: quae, quanquam Praeclara sunt, longis ime tamen absunt ab eo, ut beatas respublicas enicere possint: sed, cum virtutis pulcritudine incensi omnes vires suas ad eam: non cognoscendam modo, sed exercendam, excolendam, propagandam contulissenL At contra quidquid 'inanibus imperitorum ac maledicorum sermunculis adversus philosophiam iactatum est, quoscunque - in eam aculeos scurrilis quorundam' libido
265쪽
Ia 7 coniecit, ' quidquid ad minuendam ipsius dignitatem veteris comoediae dicentia effutiit, id omne, si diligentius excutiaturi, ad dialectiacos potius et ad Physicos se quam ad pyliticos, pertinere .videbituri: 'Qupd si ullus in orbe terrarum locus est, ubi piaiticon florere stiamque dignitatem, obtinere deceat, Romae id; Bomae potissimum fieri debet, cui urbi apriamo ipsius ortu divino permissu datum: Est 'u aliis imperaret ; unde leges, unde jura, undureligionem ceterae nationes et olim potiepunt et nunc petunt; unde quondam extito unitam multi clari viri, qni haec praecepta, quae nos trudituri sumus, exemplo suo Comproba Dent. , , molite, enim putare, illa luinina si Caamillos , Curios, Fubricios, i Fabios, scipiones. Laelios ceterosque praestantis viros, quos olim haec uins innumerabiles tulit, quorum quqtia die nomina auditis, saeta legitis, monumenta cornitis, statuas tan ta cum admiratione inlusentia
ni, quod do philosophia neque disputaristit
sere neque scripserunt , eb minus philosophos sui ei Vita, illi, non oratione; factis, mnon dictis; moribus , non sermonibus philosophabantur: quod pulcerrimum ac verissimam est philo ophandi genus. Integritatem, iustitiam, fidem, sortitudinem, omuum denique
266쪽
αα8 Μ. A. CMURETI , virtutem et colebant ipsi et alios coIe1. iubebant. Eo ad tantam majestatem atque amplitudinem pexveuexunt , ut pleraeque gentes, quod ipsae olim a talibus viris subactae ac superatae fiat, quam quod ipsae alias devicerint, praeclarius sibi ac gloriosius ducanti . t Qua tam oportet gloriam fuisse vincentium, Cum victi, tot post seculis glorientur Τ Eorum ego potissimum exemplis, adolescentes, incitabo vos quotidie atque exacuam neque ullum ex Aristotele praeceptum proferam, cujus non ex hac. urbe plurima maximeque illustria exempla repetantun Constitui enim, quando Pius, optimus ac sanctissimus pontifex, qui ipse omnis virtutis persectissimum , exemplar. Est, eum mihi honorem detulit, ut a me virtutis
et ossicii praecepta . vobis proponi atqtie explicari voluerit, modis omnibus, eniti, ut ea non arido et inculto et molestis implicato qua stionibus orationis genere prosequar: ' sed, quantum id quidem in me erit, florido et ubere et, quasi stellis quibusdam, ita petitis ex vetere historia exemplis illuminato atque
267쪽
Ia9 distincto. Peto autem a vobis, ut, si et in iis rebus, quas tractare' institui, summam dignitatem inesse cernitis et me nullis vigiliis, nullis laboribus, nulIi denique rei parcentem, ut o stris commodis consulam, videbitis, industriam insam diligentia ac benevolentia vestra adj velis. DIxI. I, 7. hab. Romae XVI Kal. Decemb.
anno MDLXIII. DE TOTO STUDIORUM SUORUM CURSU DEPUE ELO UENTIA AC CETERIS DISCIPLINIS CUM IURIS PRUDENTIA
CONIUNGENDIS Non eram nescius, cum hanc pandectarum interpretandarum provinciam susciperem, lare, ut multis sermonem darem, quibus mirumae noVum Videretur, me, qui tot annos in hoc docendi munere ita consumsissem, ut eos modo libros attingerem, qui aut ad eloque tiam aut ad philosophiam pertinerent, mutata subito Voluntate, ad tractationem juris civilis tam longo intervallo redire, a quo me plerique jam pridem animum omnino avocas se et ad mitiora studia, tanquam ad Sirenum
268쪽
scopulos, ad laseSisSe. aut , , quasi loti cujusdam Homericae, illorum dulcedine ac uavitate captum, hujus jam ne per somnum , quidem meminisse arbitrarentur. Quibus ut satisfaciam simulque vobis omnibus huius consilii atque instituti mei rationem reddam, ibist noulibenter facio, ut de me loquar, tamen ant quam progrediar longius, pauca quaedam de
toto studiorum meorum cursu breviter Comis
memorare constitui. Quae si audire ac cogo SCere graVe non erit, spero sore, ut gravissimi quidem et eruditissimi homines, quos hic adesse video, sactum meum non improbent; 'os autem ,. Optimi pi studio issimi adulescentes, etiam fructum aliquem ex hac narratiQue Campiatis Cum enim, quae praeciΡuo reS ΡΥ msressus meos retardaverit meque decurso iam spatio a calce ad carceres ut dicituri. re OC verit, cognoscetis; forsitan ι, exemplo . meo edocti, , melius ipsi vestris rationibus consuI tis. Ego igitur, ut primum puer grammatico- xum et rhetorum Ρrpeceptis Visus sum utcun
que .imbutus esse, leviter gustatis dialecti a principiis; ceteris autem philosophiae partibus
269쪽
ORATIONES. Isane a limine quidem salutatis, nulla Graecae linguae intelligenti , nullo rerum usu, nuti antiquitatis, cognitione instructus, animum ad ius civile ppuli eb, iis, doctoribus , qui tum illis in locis optimi putet bantur,. annos aliquot operam. dedi, Jamque eo Broceveram, . ut, quae tum praecipuae laudes hahebantur, et i'
argumentando satis acutus et in respondendo non incautus et, quacuaque de re ageretur, abunde loquax essem et, qu0d .mRltist Ba marium videbatqr, multarum legummon. tellectarum principia uno spirit9 citare, inrum interpreyum uomiua xe9qnsere, multos versus, multas. Paginas, mul: has , columnas, porticus etiam, ut opinor, ,experis Ilia et in in eolumnia' nullo negotio D ex re quavibbet multa possem. Cum ipse eo nominucircumspiciebam; meque pulcrum ac beatum putabam, tum uno ore omnes, .ut ait COI-Cus, Omnia bona dicere et laudare sorti nas meaβ, qui tantula aetate tantam mihi, ut ipsi putabant, sapientiae, ut res ipsa docuit, stultitiae et inanium opinionum supellectile mΡarassem. Jam omnes me mei laxo ot
270쪽
cancellis et subselliis destinabant magnamque in sΡem Venerant, rabulam me aliquem non 'in postremis fore, confidentem, aerem, CO tentiosum ; praesertim cum et natura emem .srmis lateribus et voce magna, et, quod Caput, illi me, quos dixi, magistri, si non multum Sapere, at certe, quod apud eos pro eodem erat, multum audere multumque elamare docuissenti Quid verbis opus est Inibi jam erat,' ut illud vitae genus ingrederer, cum Deus ' Deus enita suit, neque hoc mihi ex animo excuti potest , Deus igitur effecit, ut quaedam Budaei et Alciati et aliorum ejusdem
notae hominum scripta, quae nunquam ante illud tempus adspexeram, in manuS meas V nirenti Quae cum evolvere coepissem passimque in eis multa reperirem, quae de magistris meis nunquam audissem; multas sententias, quas illi me ratas ac firmas esse docuissent, gravissimis argumentis convulsas ac labefactatas; multa ex Graecis scriptoribus deprompta, multa ex antiquitate repetita, quibus in omnibus mihi tenebrae essent: nolite quaerere, quid mihi animi fueriti Visus mihi sum de caelo decidisse aut in alium quendam orbem delatus esse, neque aliter affectus sum, quam egeni et inopes' hominis' intebilum solent, qui