장음표시 사용
291쪽
253 ut ait Telemachus, conciliat gratiam, sed cepta, quibus vetustas addit auctoritatem) ehsi vera, utilia. apta ad id, quod mihi prop situm est, digna hujus loci auctoritate, digna
vestris aurihiis attulero, quibus ea cunque verbis extulero, hoc ipso me satis ornato dixisse arbitrabor. Agite igitur, viri praestanisset cum aliis nominibus tum p cipue harum, de quibus dicere ingredior, artium cultu et tractatione clarissimi; agite, studiosi adolescentes, quorum modiis adhuc et tenera aetas in ejusdem gloriae spem: eodem quasi lacte Μusarum educatur, cognoscite mecum felicitatem vestram, qui iusti tu quodam assiatuque divino ad eas potissimum artes animum apΡ listis, quibus, sive quis utilitatem Sequatur, nihil fructuosius; sive oblectationem, nihil suavius ac jucundius; sive splendorem ac puleritudinem, , nihil illustrius aut i ad , struemdam nominis immortalitatem firmius ac stabilius reperiri potesti Nam si veteres illi. qui errore ducti plures esse deos opinabantur,
quem cuique eorum diem consecrarant, eo laudes ipsius commemorare ae concinere sol
bant; multo nobis justior caussa est, quicunque iisdem honestissimarum artium studiis, quasi quibusdam sacris, initiati sumus, cum
292쪽
hic bobis anniversarius dies majorum sapienti
et auctoritate ad intermissam per aliquot mem ses. earum miscitationem de integro repetendam constitutus sit . Cur ab earum Commendatione principium ducere debeamus easque celebrare, quas nobis vicissim aliquid cel Britatis allaturas esse colafidimus: i Meminisse
autem debemus, idcirco latino saniitumi atque augustum locum i ad harao vom delectum esse,
ut et in laudandis artibus i Deum ipsum Iam demus, qui, iud alia: oinnia bona, ita eas quoque hominum generi dedit; - et ipublice comtestemur ac, profiteamui. studia omnia lab Tesque nostxos et Deo auctore atque auspi
suscipi et ad ipsius gloria , . tanquam adism
nem nobis omnibus, pis ipue i opositum, reserri. Unde, igiti . in tauta, eonum, qiuae Soad i dicendum 1 ol ruut, cista. b rpotimimum exordiarai An ab. eo, quisci S aper .apud gx vissimos quosque gravissimuini fuit. antiquit iis testimonio Quae cum artes Omnes bonis sint, nam si quae malae arte dicuntur, imm*rito eis artisim, nomen . tribui tuo has tamen nostras Proprio , - ..peculiaxi nomine bonas artes vocavit easdemque artes ingenuas, aries liberales, quod alias aut a servis aut ab homi
nibus servili praeditis ingquio exerceri , has
293쪽
. unas ab ingenuis ac liberis excoli consentaneum judicaret. Quin etiam cum Graeci earum cognitionem sua lingua tali quodam vocabulo affecissent, ex quo id modo intelli- geretur, statim a pueritia dandam eis ope1 timesse; majores nostri hoc, ut pleraque; melius ac sapientius, qui totum hoc. artium genus
humanitatem vocarunt, credo, - indieant ,
non multo minus inter homines talibus disci- plinis expolitos et vulgus aliorum: quam inter
ceteros et pecudes, interesse. Homines enim duabus praecipue rebus a ceteris animantibus discernimur, ratione et rationis interprete oratione: quarum utraque in eis, qui harum artium expertes sunt,' rudis quodammodo . et
inchoata ; qui eas bene penitus combiberum, 'pe eeui in illis atque absoluta est. AriStippus quidem, cum quaesiisset quidam ex eo, quid botii filio suo allatura eruditio esset y ' si nihil
aliud, hoc certe, inquit, quod in theatro la- pis iti' lapide non sedebiti Idemque alteri, qui . cum εibr nimium' magnam mercedem posci pro institutione silii 'eideretur. dixerat: ista pecunia servum mihi emere possum; tu vero inquit iocans, etiam hoc amplium: si unum emeris, duos habebis. Significavi videlicet, quorum collustxatus doctrinarum luce
294쪽
M. A. Mu RETI--n esset animus, eos lapidum, non hominum. aut, si sorte inter homines, servorum, nou i .genuorum, IOCO ac numero esse habendos. Ac mihi quidem hac tota de re cogitanti, quatuor omnicio esse viae Videntur, quarum unam aliquam a principio aetatis capessere ac Postea Ρersequi prope necesse sit, ex quibus ne dubium quidem esse potest, quin ea, quam ipsi ingressi estis, longe muliumque aliis omnibus anteponenda videatur. Nam qui ista aetate sunt, Partim otio se atque ignaviae dedunt mollemque vitam ac Voluptariam sequuntur, ii praesertim, quibus amplum patrimonium est; partim, si angustior sit res, quam ut nihil agentes serat, dant se ad artem aliquam tactitandam; alii, qui excelsiore sunt animo, ar-
morum . tractatiouem , et militaris rei gloriam sibi proponunt; alii denique auimum ad It teras et ad haec mitiora studia appelluo L Quid igitur istis turpius aut abjectius, qui, tom rem ac desidiam amplexi, . vitam. luxu atque inertia transigunt, nihil agentes, quo se liminines esse teStentur Z qui, ut Phoeves illi
295쪽
Margitae illius simillimi, de quo idem Home-
Sic enim et hi, neque domi neque militiae, neque privatim neque publice, neque sibi neque aliis utiles. ita vitae curriculum Consi Ciunt, ut veluti naves, nullum sui vestigium relinquant. Qui mihi, si diis placet, quod nihil agant, quasi non pudere parum sit, etiam gloriantur. Alii, inquiunt, in opere occupati sint; nobis majorum nostrorum virtute est, unde otiosi Iaute splendideque vivamus. Quid majores vestros nominatis qui si vestri similes suissent, vos hodie in postremis iaceretis. Si, quales vos estis, tales ipsi suerunt, indigni sunt, qui nominentur; sin alii. vos indigni, qui eos nominetis. At, videte, quantopere a Sapientissimi poetae Hesiodi judicio vestra ratio v. Aristotel. de morib. VI, 7. opera et dies Si I.
296쪽
M. A. M Π R E T Idiscrepet: laborem ille et industriam nemini, languorem et . ignaviam Omnibus turpem esse confirmat. Ρraeclare Cicero, mihi quidem, inquit, qui nihil agit, crae omnino Non pidiciandam et physici docent, quae cuique rei caussa est, ut sit, eandem ei esse caussam, ut aliquid agat. Sed omittamus hos molles et delicatos neque eos ex Somno , cui tam libenter indulgent, excitemus teneamusque id , quod a sapientissimis viris proditum est, nihil esse in emtia foedius, otio ali vitia, Otium, ut nou gIa-Vissimus poeta gravissime tamen cecinit Catullus, δ') non privatis modo hominibus, sed et regibus et prius beatis urbibus exitii cata ' sam fuisse. Cum igitur otiosa et ignava vitane vita quidem habenda sit ; videamus, num ad aliquam potius aliarum artium, quam ad litteras, animum adjicere praestet. Equidem cum mente ac coc tione perlustro eas artes,
quibus cum hisce studiis nostris aut nulla aut non magna communio est, ex iis quidem, quae ita necessariae sunt, ut eis civitas nullo modo
carere possit, duas praecipuas judico, agricul--7 N. D. II, Ist eXtr.
297쪽
ORATIONES. a 59turam et mercaturam; ex iis autem, quae ad ornamentum civitatis et ad animos honesta
voluptate perfundendos pertinent, duas minime sordidas minimeque illiberales, picturam et statuariam. Nam quod boni unaquaeque civitas percipere ex suo et patrio solo potest, id agricultura educit atque elicit; quo eget, id aliundo mercatura com Plat. Ita civitas sine alterius ope ne suis quidem opibqs si uitur; alterius heneficio fruitur etiam alienis.
Pictorum autem et statuariorum opera et V
luptatis atque admirationis habent plurimum et, quae liberalium artium nota est, ingenii,
non corporis viribus constant et ad Conservandam Clarorum virorum memoriam ceterosque
ad eorum imitationem incitandos non immerito magnam vim habere creduntur. Sed tamen quis ausit harum artium ullam cum litterarum studio comparare Nisi sorte majus est agrum, quam ingenium, colere, aut jacta in terram semina depactive surculi, quam ingenia praeceptis philosophiae consita, ampliOves aut uberiores fructus serunt. Mercatura autem vel si tenuis est sordida est vel, si amΡla, tot exposita periculis, ut merito illo olim Laco negaverit, optabilem sibi viderisOrtunam, quae rudentibus apta esset; Cui-
298쪽
α6o M. A. MORETI cuimodi autem sit, tota sere ad quaestum et ad lucrum refertur. At litterarum tractatio et dignitatis plenissima est et quietis et eas opes CODSectatur, quae uela suyem DBC praed nem timent nec incendiis, ruinis, naufragiis obnoxiae sunt nec ullis denique casibus eripi possunL Jam Vero quae Apellis aut Protogenis tabulae cum Homeri pictura, quae Phidiae aut Praxitelis statuae cum litterarum monumentis conferri queant Quos ipsos hodie ignoraremus, nisi solidioroni ac diuturniorem
gloriam essent commendatione Scriptorum, quam artis suae operibus, ConSecuti. NRm
quae illi artificio suo claborarant, et solius corporis effigiem exprimebant et uno tantum spectabantur in loco et eam Daturam habebant, ut ea, si nihil aliud, ipsa certe longinquitas temporis consectura ac ConsumΡtura eS-set. At eruditorum hominum lucubrationes et clarorum virorum non sormam modo CO Poris, sed ingenia, mores, consilia, reS geSta subjiciunt oculis et iisdem, quibus orbis ipse terrarum, leoninis ac regionibus continentur et tantam vim habent, ut illa ipsa aliorum Omnium humanorum operum con Ctrix Vmtustas his unis non modo nihil detrahat, sed majorem in dies comparet ac conciliet dignit
299쪽
tem. Trecentas sexaginta Demetrio Phalereo statuas pereas populus Atheniensis anno uno eoque non toto posuerat, quibus Omnibus Demetrius ipse superstes sui L Λt quae ipse sibi monumenta ingenii ac doctrinae magnitudine exstruxerat, ea et multis post ipsum seculis Viguerunt et, . cum postea densa quaedam et Opaca nox omnem prope disciplinarum lucem exstinxisset, ex oculis erepta incredibile desiderium sui in omnium eruditorum animis reliquerunti Elate et magnifice de se, ut solet, Ρicidarus, sed tamen Vere: statuarium esse se Hegat, qui mutas statuas edolet una defixas in basi, i sed, quos ipse cantibus suis colebret, eorum famam terra marique spargi ac disseminari. Sed erunt fortasse, qui vitam militarem huic nostrae pacatae atque umbrati
li anteponendam putenti Mihi . quidem som
tium virorum virtutem detrectare aut Conavi,
ut quidquam ex eorum gloria deteram, neque1'vopositum est Deque . fas videtur. Ρotius omnibus, qui dicendo aliquid possunt, Omnem industriam ad . eos celebrandos conserendam
censeo et hoc ipsum numero inter Praecipua
300쪽
262M. A. MUR ETI, bona, quae ab artibus nostris in vitam homunum manant, quod earum ope praeclara illq-
rum facinora ad immortalem posteritatis memoriam consecrantur. Sed tamen si quis se-
Cum in animo reputet, quae vita sit ejus hominis, qui, modicis opibus instructus, in litterarum studio molliter ac placide consenescat. et quae ejus, qui, ab adolescentia armis tractandis assuetus, sub dio saepius, quam sub tecto, sub pellibus saepius, quam domi somnum Capiat, vix dubium fore arbitror, utra melior et magis expetenda siti Alterius aures tub
rum et lituorum et cornuum clangore, alterius
Musarum concentu et Apollinis fidibus adsiduo 'personant. Illius oculi caede et sanguine et incendiis, hujus admirabilium naturae operum adspectu et contemplatione pascuntur. Ille aut in ipso aetatis flore hostili gladio transve
beratur aut mancos ac debiles artus et i signem cicatricibus vultum reserens domum redit, hic, ut animo ita et corpore integer, vultum, nisi quantum rugae canique Venerationis addiderunt, etiam nutrici agnoscEndum, perfert ad ultimam senectutem. Neque Vero minus gloriosa aut minus hominum generi fructuosa hujus quam illius opera. occupatur