장음표시 사용
311쪽
gloriam et parentum pectus gaudio laetitiaque complebis. Sed jam longior, quam par erat,
sui. Cogitate, Obsecro vos, languidis ae remissis omnia dissicilia, navis et industriis omnia pervia ac lacilia esse. Deus Optimus Maximus, cui, quaecunque hic acta dictaque Sunt, grata et accepta esSe cupio, Iobis. Omnibus eum animum inspiret, ut haec, . ad quae vos hortatus sum, tam sequi velitis, quam consequi potestis. Dixi. I, 25. hab. Romae
INGRESSURUS EXPLANARE Μ. Τ. cICERONIS LIBROS DE OFFICIIS.
Decreveram hoc anno pulcerrimum consilium, quod anno superiore Cel'Oram, PerSe qui et denuo Platonem cum Cieerone Con jungere: tum ut adolescentes in studio Graecarum litterarum, quas maximo cum nitimi mei dolore evanescere et ad nihilum recidoro secumque omne olegantioris doctrinae genus trabere video, pro mea irili parte continerem ; ium ut nobilissimus philosophus , cuius ante me in his scholis nunquam, ut oΡinor, Id
312쪽
M. A. MUR ET Iainlita vox erat, paullatim familiarior sactus, uberrimis illis sapientiae et eloquentiae suae sontibus ingenia nostra copiosius et abum clantius irrigaret. Aliter visum est iis, quorum nutu atque auctoritate nostra omnium
studia diriguntur, qui, sive mihi ad tractamdam sive vobis ad percipiendam Platonicarum disputationum gravitatem non satis esse virium judicarint, sive in eo aliud quippiam secuti
sint, non enim sas nobis esse arbitror in eo-rrim judicia curiosius inquirere omnem a me hujus anni operam in uno Cicerone consumi maluerunt. Pareamus libenter, ut Par est, iis, quibus parere omnes debent, quodque ipsis placuit, id sine ulIa retractatione melius esse Credamus. Non enim, ne gravissimis quidem in rebus, tantum apud nos valere ulla probabilium rationum momenta debent, ut non multo plus illorum vel jussis vel consiliis vel auctoritate moveamur. Pervolutabimus igitui, hoc anno aureos illos M. Tullii libros de ossiciis. Qui cum tres sint, et totidem in partes annuum hujus nostri muneris curricu- lum distingui soleat; dabimus Operam, ut singulorum librorum explicatio cum illa tripa illa temporis nostri distributione ac descriptione concurrat ac congruat. Nam qui dies
313쪽
, a Snobis, statis anni temporibus, ad relaxandos animos et ad vires denuo colligendas concedi εOletit, iis ipse otium mihi sponte abiudicabo
et, rationes VeStraS Commodis meis anteponens, domi quidem, sed ita ut neminem, qui audiendi ac discendi studio. teneatur, Exclin. dam, quae hic, temporis, angustiis: Exclusus, non potuero, illic commodius explicabo. Scitis, idem me supctioribus annis factitasse et . Cum ad me magnus studiosorum numerurus domum quotidie ventitaret ata confluere perfecisse, , praefiscini, ut loquebantur vete res, dixerim ut nulla pars anni utilius ab eis aut fluctuosius poneretur, quam lea, quae Ii bera quotannis ac soluta otio: transigi solet.
Quod ego non jactandi mei caussa dico, cumque enim unquam tantum laboris subire aeSuScipere potero, ut aut sanctissimi pontificis Gregorii IIII. aut amplissimorum cardina lium, qui jussu ipsius huic gymnasio praesunt. singularem in me benignitatem ac timesceni tiam exaequem) sed ut vos, si qua ration dΡOSsum, eXacuam Ot exsuscitem ad suscipiendam aliquam curam ac cogitationem utilitatis Vestrae, ne, cum mihi navandae vobis operas voluntas nunquam desuevit, Vestra vobis iam:
duas ac negligentia aditum ad veram laudem
314쪽
nc sedis nitatem interclusisse videatur. Ac quoniam Scio, ESse nonnullos, qui mirentur, quod ipse mihi, cum Vacationes dantur, Voluntarios labores injungere soleo, CUP non hoc ipso . potius, publice nobis constitulo ad docendum Ioco, quam intra domesticos parietes, . obeam, ejus quoque rei quae Caussa sit, aperiam , ne comitiorum meorum pars ulla
vobis ignota sit. Officii enim mei rationem innibus quam notissimam esse cupio, ne quis aenipiam Pateat ad calumniandum Iocus. Primum igitur, si dicam, id sacere me, ut aliqua pars laboris minuatur mihi, nemo in ut opinor, merito reprehendat, quod vobis a me sponte tribuitur, si in eo etiam commodi. mei rationem habendam esse aliquam putem, praesertim cum vobis ex eo nihil oriatur incommodi Sed sunt alia graviora, quae me magist commoveanti Huc quoties Venimus, pendendum nobis est ex aliquot abjectissimorum nebulonum libidino, qui sibi
pro oblectamento habent, obstrependo, Obturbando , exsibilando laudabiles aliorum conatus, quoties collibuit, impedire: domi ab illa sedes ac colluvie nihil periculi est, ubi,
si quid tale tentare auderent, extruderentuUet, ει redire postridie vellent, excluderentur.
315쪽
Hic vix uri suam mihi horam integram docere permittitur: domi me saepe horas duas, Summo Silentio, summa omnium voluntale auditum esse meministis. Illic si quis quid minus intellexit, licet rogare, licet colloqui, licet placide ac comiter, si quid sit, de quo dubitetur, exquirere. I se me caussae adducunt, ut, quoties a publico munere cessatio est, libentius doceam domi. Neque dubilo, quin hoc consilium meum omnes aequi et harum rerum intelligen tes existimatores Prombenti De quo cum et aliquid dicendum suexit, et satis multa jam dixisse videar, transibo ad alia, quae proprie pertinent ad eos libros, quos Vobis .hoc anno Deo Detris explanare decrevi. Qisi quidem multis nominibus magno apud nos in pretio esse debent. Primum quod Ciceronis sunt, hoc est, ejus Viri, qui Perpetuo omnium aetatum consensu inter Romanos scriptores eloquentiae laude ita ni meratur primus, ut ab eo nemo numeretur secundus. Deinde quod scripti a Cicerone jam sene, cum singularis ille vir natusque in posteritatis exemplum et multo studio multi que vigiliis et longo usu ac tractatione rerum maximarum et multis, quibus agitatus erat, casibus immensam sibi qua udam vim sapientiae
316쪽
273 M. A. MURETI νnc prudentiae comparasset. suit enim bio prope ultimus illius pietestantis ingenii se tus, ut postea magis ita tolligetur. Adde quod seribit ad filium et ad filium Athenis agentem in convictu ac contubernio hominum doctissimorum: ut veriSimillimum sit, et summam ab eo curam adhibitam in colligendis undique bonis et utilibus praeceptis, quae Congereret in eos libros, ex quibus unicum ot unice carum filium legem ac normam instituendae vitae petere vellet; neque quidquam praetem missum in limandis ae Ρeia Miendis quae ita
scriberentur, ut in eam urtyerri, quae tum
eruditionis ac sapientiae domicilium erat, acutissimorum hominum subitura judicium, mitterentur. Constat etiam ipsum sibi valde pla- cuisse in consectione horum librorum, ut qui
sibi unus optime conscius esset operae in eis scribendis collocatae. Nam et principio commendat eos, ut ad Latinae orationis ubertatem ac copiam profuturos, et ad finem, magnum
a se mutius habere filium, dicit et, ad Atticum scribens, homini eruditissimo et, ςujus ipse saepe miniatulas ceras extimesc do op. XV, II.
317쪽
ORATIONE s. a 79bat, magnam huius operis exspectationem concitare non veretur. NOS hi inquit , φιλοσοφουμε Θα, quid enim allud p et τα περι του καΘηκοντος magHisCU C licamuS προσφωνοὐ-
mantis cujusdam, de se testimonium elevare CO- ne tu scia hos libros semper fuisse in prima commendatione apud sapicntissimos quosque, ut et tererentur assidue manibus et a plerisque etiam ad verbum ediscerentur. Inter quos minime
COutemnendum est judicium Alexandri Severi imperatoris optimi et eruditissimi, de quo ita scribit Lampridius: Post activpublicos seu bellicos seu ciuiles lectioni Groecae veram mmc jorem dabat, de re ublica libros Platonis i gens; Latina cum legeret, non alia magis legebat, quam de osciis Ciceronis et de rePublica. Ut mihi hoc quoque perbello cecidisse videatur, quod, cum anno superiori libros aliquot Platonis de republica interpretati simus, eis nunc subjiciamus interpretationem librorum
Ciceronis de ossiciis, quasi praestantissimi et
318쪽
I8o M. A. MUR ET Isapientissimi imperatoris Vestigia persequamur. Sed nihil est, quod magis invitare atque allicere nos debeat ad accuratam horum librorum lectionem, quam res ipsae, de quibus in eis disputatur. Continent enim praeceΡta virtutis, docent, quomodo unusquisque in
omni parte vitae gerere se debeat, quid a quoque postuletur, quid quemque deceat, quid patride praestandum sit, quid parentibus, quid propinquis ceterisque amicis, quid universo hominum generi, ea denique, quorum studium AEque Par eribus Prodest, lacu letibus aeque: AEque neglectium Pueris senibusque Nocebit.
Socrates quidem, qui in his et talibus quo
rondis studium omne ConSumerent, EOS SaΡeretinos praedicabat; qui, his neglectis, de natu-xa mundi, de rebus superis, de caussis Ventorum, imbrium, fulgurum, philosopharentur,dosipere haIlucinarique dicebati Eo autem hi Iibri a cordatis, ut Ennii verbo utar, et intelligetitibus pluris fieri debent, quod, cumducti sint e Stoicorum disciplina, quorum suit quidem 'severum inprimis et, ut ita dicam. V. Cic. Tusc. quaesti I, 9.
319쪽
masculum philosophandi genus, sed pleraque
tamen praecepta rigidiora et a communi hominum captu remotiora; ita se Cicero temperavit, ut ab illis, quae absurda aut erant aut videri poterant, abstinuerit omniaque ad civilis vitae institutionem apta et accommodata protulerit. Sed de caussis, cur hi libri nobis Cari ac commendati esse debeant, abunde dictum Ρuto. Nunc, antequam progrediar IOngius, non erit alienum breviter respondere quibusdam reprehensoribus, qui me non tau- tum absentOm in circulis et conviviis vellicant, sed esse interdum etiam praesenti molesti solent. Aiunt enim, perΡeram sacere me, qui, cum jussus sim, quantum quidem Vires meae serunt, eloquentiae praecepta tradere, ejusmodi Damen sere libros interpreter, qui non tam bene dicendi, quam bene vivendi
praecepta continere videantur. Quam reprehensionem, si ambitioni meae, servire
Vellem, nunquam equidem refellerem. Quid enim esse mihi gloriosius potest, quam si vobis, iuvenes, ea praecepta quotidie
instillare dicar, quibus non tam oratio Comptior, quam vita melior fiat O benevo-Ios reprehensores et existimationi meae amicost O reprehensionem cuilibet laudi ant
320쪽
I8IM. Λ. MURETI ponendam i, Quis non eos a me ipso appositos atque allegatos pluet Z Iam Oriclial cum pro utii O aut vitrum Pro gemma si quis vendiderit, merito, ut improbuS, a CCUSetur; aurum quidem pro orichalco aut gemmam pro vitro qui dederit, nemo se, ni salior, ab eo deIufium ac deceptum conqueratur. Sed ne quis sit error, hoe sibi rosponsum habeant, jam itide ab heroicis temporibus conjuncta in suisse harum Terum professionem, idque vel illo
cognosci Homerito loco, ubi Phoenix datum se Achilli a Peleo dicit, ut eum et ornate dicere et sortiter sacere doceret :Tοωκά su προεηκε, διδασκέμεναι ταδε πάντα,
certe sive vera est IL Catonis illius sapientis desinitio, oratorem esse virum honum dicendi peritum: qui, quomodo vir honus fias, docet, potiorem ac proeStantiorem partem a lis oratoriae docet; sive Aristotelem β' sequi malumos, ut quamlibet bonum Oratorem esse posse dicamus etiam, qui non sit vir bonus;