장음표시 사용
341쪽
SOS aliquid atque exponitur, recte id scriptorum genus historiam nominaris. Itaque liber quidam, qui Galeno tribuitur, neque tame a
ipsius est, quo Veterum philosophorum Unaquaque de re Sententiae EXPONUULNr tantia II. nou etiam expenduntur, reCte ini cribitur φιλοσόφου ἐστο aiας. Eodemque Domitio ui-
fici possent libri ejusdem algunienti, qui salso
tribuuntur Plutat Clio, περὶ των Δρεσκοντων τοις φιλοσοφοις. At libros physicorum aut ethicorum aut ejusmodi alios si quis historia Vocaret, male et inscienter historiae nomine uteretur. Nam illud quoque intelligendum est, quod de toto aliquo genere universe SCYib tur, historiam non vocari, nisi particulatim ad singula veniatur. Atque haec cum ita Sint, historiae tamen nomen in hac disputatione non tam late accipimus; sed, vim illius angustioribus terminis, concludentes, ita delini utidam historiam putamus: HAtoria rat remian publice gestiarum disi Sia et coratisiuata Na ratio. Neque quidquam interesse arbitramur, ad hoc quidem, ut historia sit, sintne res illae remotae ab aetatis nostrae memoria, an minus; et num is, qui eas scribit, eis interfuerit, an non intersitori L Scripsit Herodotus de rebus amemoria aetatis suae remotis et historiam
342쪽
scripsit; scripsit Τlaucydides de bello, cui ipse
interfuerat; scripsit Xenophon de Peditu Graecorum ex Asia, cui non interfuerat modo. sed et praefuerat, et uterque historiam sce ipsit. Si quis dicat, ad fidem et auctoritatem historiae conciliandam interesse, scribat quis ea, quae ipse viderit ac cognoverit, an quae ab aliis tradita acceperit, non negabo; si, ut Vere ac proprie historia sit, horum utrumlibet requiri dixerit, pernegabo. Nunc singulas propositae desinitionis partes minutatim consideremus. Historia rat narratio rerum aesta
ri m. omnes igiti ire sabulae excluduntur. Neque enim continent res gestas, sed ad eius, qui scripsit, libidinem fictas. Itaque: neque Luciani libros Verarum, ut ipse ludens vocat, narrationum neque AEthiopica Heliodori aut poemenica Longi aut ejus generis scripta historias esse dicemus; non magis quam Heraclidae Abarin aut APistonis Lyconem. Ne Xenophontis quidem libros παιδείας pro historia acceperim: tum Ob alias causSuS, tum quia in eis non tam Curae suit sapienti simo ac disertissimo scriptori, ut res a Cyro gestas eXΡOneret, quam ut nobis exemplar regis omni ex parte persecti proponeret. Estne igitur omnis vera narratio historia Τ Mini-
343쪽
me, sed ea tantum, quae est rerum Publice gestarum. Non .enim Oratorias narrationes,
etiamsi verae sint, historias vocabimus; neque illa Ciceronis: Milo domum venit, calceos ac
uxor COmParat, Commoratus est, ara'similia
ad historiam pertinere censebimuk Neque Philostratiis, cum vitam Apollonii aut sophiastarum, neque Laertius aut Hesychius, cum vitas philosophorum, neque Plutarchus, Sumtonius, aemilius Probus, AElianus, Lampridius,
capitolinus, cum vitas imperatorum aut ali rum virorum illustrium scriberent, historiam
scripsisse iudicandi sunt. Aliud est enim vitas scribere, aliud historiam. Qui vitam alicujus scribit, qualis quisque domi fuerit, qualis in uxorem, qualis in liberos, in familiares, inhospites, quo victu ac cultu corporis usus sit, accurate ac diligeriter exponit; qui historiam, haec omnia aut praetermittit aut in acces- .sionis loco, quasi aliud agens, strictini et modice attingit, ea tantum ex instituto per
sequitur, quae ad publicum pertiuenti Hoc
vestimenta mutavit; paullisper
344쪽
M. A. ΜΠ RETIPlutarctius ipsemet docet, qui etiam cum virorum illustrium vitas scribit, Degat, Se historiam scribere. Verba ipsius proferam, ne quis dubitationi relinquatur locus. ' Ουτε ἱστορέας--αλλα βίους, ου τε ταtς
ἐπιφανεστάταις πραξεπι πάντως ενεστι δηλωσις αρετῆς η κακέας,' ἀλλα πολλάκις καὶ ρῆuα καὶ παιδιά τις ει ι γασιν hBους ἐποiησεν μγάλλονγὶ μώλαι μυριονεκροι καὶ παρατάξεις αἱ μεγισται καὶ πολιορκία πολεων. Neque enim hiastorias, inquit, scribimuS, Sed MitaS, neque, ut quinque nobitissima aclis est, ita maxime piritilem aut immobila tem cujusque patefiacit ;immo pero Sc e et DCrbiam inrrum et jocus
aliquis magis declara is, qui cujusque mores o cui, quam Pugrim, in quibus decem hominum nillita cecideravit, maximaque Proelia et urbium obsidiones. Videtis igitur, quae sit quasi seges ac materia historiae propria: bella, paces, in- duciae, foedera, seditiones, tumultus, leges, iudicia, commutationes rerumpublicarum et quae sunt ejusdem generis, qualia apud HerO-
dotum , ΤhuQ didem,X enophontem, Polybium,
Dionysium Halicarnasseum, Sallustium, Li- vita Alexandri c. I.
345쪽
ORATIONE s. 5O7vium, Diodorum Siculum, Cornelium Taetitum, Appianum, Ammianum Marcellinum, Dionem Coccejum et ejusmodi alios Ieguntur, os vere ac merito possumus. historiarum scriptores nominare. At tonderi diligenter ac radi aut velli etiam solitum Caesarem et Sem-.
per cingi supra latum clavum, et OCtavianum. mense Decembri totos dies tali. Jusisse, . et.
similia, ejus sunt, qui vitaia .alicujus, non qui historiam scribati Addidi in desiniti0tio
historiae, eam esse nou oarrationem modo,t Sed dis sam et continuatam narriationem, id est,
διεξοδικὴν καὶ συνε i. Diinisam quidem, quoniam, qui summa capita rerum colligunt eaque nude ac simpliciter proponunt ,, ut Florus, Eutropius, Orosius, Sulpicius, . non tam historias scribere dicendi sunt, quam
summaria quaedam aut, ut vetustiores loque bantur, bxeviaria historiarum. Continua. tam autem, ut Valerium Maximum , et alios ejus exemplum secutos ab historicorum nu mero excluderem. Longe i enim aliud est historiam scribere, at ud exempla similia Ox historiis collecta sub uno, quod illi secerunt, aspectu ponere. Probasse me vobis arbitror, quod principio posueram, historiam esse rerum publico gestarum diffusam et continuatam
346쪽
M A. MERETI narrationem. Cetera , de quibus dicere institueram, sunt autem liceo: de Iegibus iii historia servandis, de pulcritudine, suavitate. iiii Iitato historiae, tum quid praecipue Obse vlire debeant qui historias legunt)i ea igitur. et do ipso Sallustio quaedam cognitu digna, ne ot vobis molestiae et aliis impedimento sim,
in crastinum disserentur. , ' ., Non dubito , L. V. P. quin, . quicunque te hoc 'sonotris mei, caussa , Venisse Vident, . Othumanitatem erga mΘ tuam admirentur et me tibi plurimum eo nomine debere arbitrentur. Ego autem ingenue sateOR. nihilo me tibi propterea Dino, quam antea sueram, devinctioremo
Cui enim omnia debeo, quid ei jam debem amplius possim Τ . Quare ne illud quidem mihi
Curandum puto, ut tibi exquisito aliquo orationis genere gratias agam. Ista faciunt, qui se accepta beneficia, Verbis exsequare posseeonsidunti Mihi jam pridem . adempta itaqpraecisa spes omnis est quidquam excogitandi, quod tuis erga ime innumerabilibus meritis ulla ex parte respondeati cΙI, 1 o. hab. Romae
347쪽
1 CUM EXPLANATURUS ESSET AENEIDA VIRGILII.
Ut in reliquis vitae partibus, sic in studiis et in ratione dicendi plerumqus' contingit, ut juvenes quidem nitida et ad pompam atque
ostentationem accommodata, senes autem utilia magis et fructuosa delectent. Itaque ego, qui olim florenti aetate omnes lepores sestivitatesque dicendi, quantum quidem in me
filium erat, summo studio aucupabar et Ρ . Ctere aC Comere Cum Cura orationem solebam, nunc, ut aetate, ita consilio Commutato, profutura potius quam Oblectatura consector:
neque tam id operam do, ut ab iis, qui ad me audiendum conveniunt, disertus habear, quam ut ipsi aliqua re bona et digna coguitudomum redeant auctiores. Et hoc quoque tamen ipsum voluptati vobis esse consido. Neque enim vero novo segetis herbescentis viriditas, quam adulta aestate flavescentis et salcem vocantis maturitas; neque arborum in Primos sese flores induentium, quam opibus suis laborantium et earum pondere incurve-εpentium magis nos aspectus oblectat. Nuno
igitur aeneidos Virgiliauae interpretationem
348쪽
Sio M. A. MURETI . ingressurus, poematis riseri tantum inter omnia Latina sine ulla dubitatione praestantissimi, sed etiam Graeciae gloriam in magnum discrimen Ocantis, omittam multa, quae apte ad plausus et clamores excitandos in hoc argumento dici posse, facile intelligo, conVertamque orationem meam ad quarundam rerum tractationem, quaS SΡes est neque nimis communes ac contritas neque alienas ab hoc instituto neque
cognitu inutiles judicatum iri. Dicam enim de poetices ipsius natura primum et antiquitate; tum suavitate, et quid sit, quod eam tantopere suavem essiciat, quasque illa hominum generi utilitates et attulerit et perpetuo adserat; deinde quasdam Aristotelis de poesi ac poetis sententias, quae propter ipsius auctoritatem in omnium sere jam animis insederunt, tentabo et ad disquisitionem vocabo; postremo cum et de Virgilio ipso et de hoc, quod nobis in manibus est, ejus poemate Pauca quaedam ad ipsius dignitatem ac commendationem pertinentia protulero, mittam con Cionem neque committam, ut nimia longitudine aut vobis molestiae sim aut aliis, qui post moin hunc locum conscensuri sunt. impedimentin Poeticam veteres, ut hinc exordiar, non tam artem esse, quam incitationem quaudam
349쪽
animi et furorem divinitus immissum, qualis est in vaticinantibus, judicarunt. Quod ita
expressit Cicero pro Archia: sic a Summis
hominibus emulitissimisque iacCFim , Ceterarum rerum Studia et doctrina et Praeceptis et iante Constare; Poetam niatura lima Walere et mentis piribus excitari et quasi dicino quodam viritia affari. Et apud eundem Antonius lib. I. de Oratore 40 hoc ipsum a Democrito et a Ρlatone inscriptis relictum esse dicit. Ac de Democrito quidem aliis credamus necesse est, cum ipsi scripta perierint; apud Ρlatonem autem ita multis locis hoc dicitur, ut putidum sit eos accuratius percensere. Sed et poetae ipsi hoc de se prositentur ac praedicant, quorum Sunt illa :Est Deus in nobis, agitante calescimin ilio, Sedibus aetheriis viritus ille Menit, multaque ad eundem modum; et Ρindarus
eo se Bacchylidi anteponit, quod ipse quidem natura valeat, Bacchylides arte sub-M c. 8.c. 46.
350쪽
Si 2Μ. Α. ΜΠ RETInsxus temere multa profundat; itaque tantum interesso' inter se et illum, quantum inter aquilam et corvos, gloriatur. Neque aut moris
illo duplici vertice insignis aut fons, cujus haustu poetas fieri ajunt, quidquam aliud indicant, quam eos non arte et industria, sed divino quodam spiritu et instinctu valere. Et Certe praestantissimi poetarum, Orpheus, Linus, Μusaeus et illo omnium parens Homerus mul- tis ante seculis extiterunt, quam ulla praecepta poetices tradita essenti Sed tamen si naturae tantum et ingenii, non artis et industriae poetica est, quid est, quod summus philosophus Aristoteles libros tres de arte poetica scripsit Τquod optimi poetae Horatii libellus de eodem a sumento scriptus manibus teritur Z quod, ut ceterarum, ita bujus quoque lacultatis pro cepta quotidie ab hominibus eruditissimis summo studio tractari videmus P An illud verius est, ut in Orat0re, sic in poeta, qui Oratori amnis quodammodo et in dissimili genere
simillimus est, et naturae atque ingenii praestantiam et artem praeterea quandam ac Pra Ceptorum Observationem requiri Τ Ita quide perte sentit Horatius, cujus illa sunt: