장음표시 사용
301쪽
De Di possione ad Gratiam sanct c.
Heam , & miraculorum vocant, attribuit; Sic Marei ultimo. Praedicate Euangelium omni ereaturae', qui crediderit , ita baptiastus fuerit, falsur erit.
Ioan . Verba vitae aeternae habes nox credimur, ἐν eo novimur, quia tu eroristat Filius Dei misi, o ut et edentes
me est Verbum Fides,quod praedicamuI, quia si constearis in ore tuo Dominum Pessum, re in eorde tuo credideris, quod Geui tuum fuscitavit a mortuis, GaIsureris. Heb. Io. ubi dixit: Iustus autem meus ex fide vi t,statim capite sequenti significat hanc fidem justificantem pertinere ad intellectum , dicens: Fide credimus aptata esse eula Veriso Dei.
Et ibidem : Sine fide impossibile Mest placere Γυ : eredere enim opportet aeredentem ad Deum , quia en, b ρυθd inquirentibus se remunerator est et Hine AEt.8. Eunucho petenti Baptiimum dicendo: Ecce aquam ; quir prohibet meis tietari e respondit Philippus: Si eredit ex toto corde , licet: & respondens ait, Credo Filium esse Perium Christum. Ex quibus omnibus patet fidem praerequisitam ad gratiam sanctificantem , pertinere ad intelleistum , &subinde
non esse illam fiduciam , quam obtrucere nituntur haeretici. Eandem veritatem constanter docentaneti Patres, inprimis Cyril Ius Jeroso-Iymitanus Catechesi s . ubi duplicem, fidem agnoscit, & distinguit: unam dogmaticam , quam historicam appellat , alteram quae est gratia gratis data,
Per quam miracula patrantur: assirmatisque per fidem dogmaticam formatam atronem in cruce salutem fuisse consecutum , & ibidem nos per eam salvari Subscribit S. Augustinus pluribi, maxi-mὸ lib. de praedest. Sane or uin , ubi rie. cessitatem fidei, a qua nostra saliis ori, inem ducit, donum Dei esse demon.
rat; Suamquam , inquit, ita ipsum
eredere nihiI aliud en, quam cum assensione cogitare, non enim omnis qui cogniat id o cuit ent ρDrrque ne e edant: sed cogitat omnis , qui erodit , o credendo cogitat, ἐν evitandare dit . Adstipulatur S. Leo, serm.4. de Epiphania , his verbis: Noe es quodjusseat impior, hoc ea quod ex peccatori-δυ, furit Sauctos ,st in uno , eodemque Domino nostro risu orso,di vera Deitas , o vera credatur humauisar .
Prahatur denique ratione. Fides que ad iustificationem praerequiritur, ea est
quam Christus , de Apostoli praedicaverunt,& de qua prius instrui debent Ca ieehumeni , quam ad baptismum accedant : atqui fides illa pertinet ad intellectum; igitur fides ad justificationem necessaria, est a Rus intelledius. Detrie, Fiducia illa quam peccator quisque habet in Dei bonitate , 6e misericordia . revera distinguitur a fide tanquam qui clad eam consequens, seu tanquam causa 1 suo effectu, ut observat Apost. 3.aa
Ephes. his verbis. In ρους ei licet ChrIsto hasemus siduciam , b acressum in co dentia per fidem *ur . Contingie enim interdum aliquem justificari peractum fidei formatae , prius quam ha beat illam fiduciam . Sic hem Oroici apud Lucam , cap.8.declaratur habuimactum fidei formatae . his verbis : Syretigero fimbriam vestimenti ejus,salva ero ; Quapropter Verbis sequentibus . vocaturis Christo Domino sitra , quia .
ut notatS. Hieronymus ad illum locum
Evangelii, per istum actum fidei formatae fuerat justificata , postea vero il- Iam hortatur Christus ad habendam fiduciam , istis verbis : Conside silia, ubi eonfidentia, seu fiducia supponit fidem
iustificantem praecedentem, ut aliquam
sui causam : igitur haec fiduc Ia ad gratiam justificationis non prae requiritur . Denique , Fides illa specialis proinis. sionis , gratis conficta est , quippe nuII ibi revelavit Deus particularibus hominibus quod eorum peccata sint re mira: proferant enim haeret Ici aliquos Scripturae textus , quibus signIficetur O o a Pri-
302쪽
privata eorum peccata esse λ Deo re- Per quam apprehendimus, recipimus , ni ista; nullam enim aliam revelatio- ω nobis applicamus Iustitiam ; at cen-neni praeter Scripturam ipsi admittunt, sent nos per solam voluntatem accipe& nihil fide divina ,& justificante cre- re oblatam promissionem remissionis di debet, nisi quod Deus revelavIt,elim fidei objectum non sit aliud , quam Ue
ritas a Deo revelata . Scio equidem
quod ubi eis fit talis instantia, illos proferre testimonia Scripturae, quibus continentur promissiones generales, laetae omnibus ad Deum recte conversis: aut si ieciales , puta eas , quae laetae fuerunt Magdalenae poenitenti, Lucae 7. bono latroni. Lucae a 3. Paralytico, Matth.9. Vertim haec non significatu ipsis haereticis parem gratiam esse concessam , nec ullo Scripturae textu evincere possunt se In particulari, & sigillatim esserith conversos, nec eth consequens quod
si speciali privilegio id Magdalenae, Latroni, de Paralitico revelavit, parem
quoque gratiam Lutheranis, de Calvii istis concedat: igitur fiducia illa ominnino conflicta est,ia absque ullo fundamento excogitata.
Reponunt haeretici, se non negare fi dem justificantem esse actum intelle-e us ; sed dumtaxaequbd non includat solum actum intellectus, sed etiam ha heat aet um confidentiae , qui ad voluntatem spectat. Ita Calvinus locis citatis, ubi sic Ioquitur : Non negamus in- , , terim, quin fidei ossicium sit veritatiri Dei subscribere,quoties & quidquid,
, , & quocumque modo loquitur . Vertim haec responsio non obstat , quin revera in errore versentur; quippe nolunt hunc actum intellectus conferre aid justificationem per se, sed tantum
rat one confidentiae,seu fiduciae sibi ad ui ctae, quia putant eam solam fidem esse justificantem , quae cum mortali peccato consistere nequit i sed fides ut Irraecise pertinet ad intellectum, potest cum mortali peccato consistere : igitur putant fidem ut praecise pertinet ad intellectum, non esse justificantem. Iu-
de volunt fidem justificantem eam esse,
peccatorum: igitur nolunt fidem ad intelleetu in speetantem conserre adjustitiam . Denique, non aliter volunt fidem ad intellectum pertinentem con ferre ad justificationem, quam actus
spei , Se charitatis ; sed docent quod. etsi fidei justi fieanti adjuncti sint actus
spei, de charitatis; non tamen propriε justificant: sed sola fides : ergo a pari, volunt quod etsi fides justificans includat generaliter eam fidem,quatenus alintellectum pertinet, nempe quatenus sumitur pro assensione data rebus a Deo revelatis: ipsa tamen assensio non confert ad justificationem , quae doctrina directe militat in oracula Scripturae sa, crae , de sanctorum patrum k nobis su-era laudata: igitur illa haereticorum responso eos ab errore non vendicat.
Objiciunt prim , haereti ei illos Scripturae textus, qui uidentur significare justificationem sequi ad fidem , prout illa significat fiduciam , seu confidentiam ς se ad Rom.4. ideo ex fide, ut δε
cundum gratiam firma sit promissio omni femini, era. Respondeo Textum Apostoli non Intelligi de promissione justificationis saeta huic , de illi sigil Iatim , de in particulari, quam haeretici volunt includi in fiducia,quae secundum illos intelligitur nomine fidei: sed tantum loquitur Α-postolus de promissione vocationisGentium ad fidem, de adventus Christi Domini , ut patet ex praecedentibuSἰquippe ait promissum fuisse Abrahae , quod
esset futurus Pater omnium credentium , non solummodo in circumcisione , id est Iudaeorum, sed etiam in praeputio , id est Gentilium : vult autem S. Paulus promissionem hane fuisse firmam , de stabilem , ex ea fide dogmatica , quam habuit Abraham de omnipotentia Dei; non autem ex operibus le
303쪽
yIs Mosaicae; unde fit ut haec promissio sese etiam extendat ad Gentes, subjiln-git enim: Ideo ex fide, utfecundum gra
riam firma sit promim omni femini , id
est impleatur promisso non solum apud Judaeos , qui secundum carnem sunt filii Abrahae , sed etiam apud Gentiles , qui secundum fidem sunt filii Abrahae , igitur Apostolus ibi Ioquitur de fide quatenus pertinet ad iiat cllectum. Od,, insuper constat ex verbis sequenti- , , bus , ait enim consortatus est Abrari ham fide dans gloriam Deo; plenis, , , sim E sciens, quia quaecumque promisit Deus potens est, & facere : sed si ses per quam homo novit Deum posse stare promissis suis, pertinet ad intelleiae iam , scire enim est a stus solius intel-Ieetus: Igitur,&c. Oficiunt a. illud Idoan .s: Hae eri-BI tofis , qui creditis in Filium Dei,ut stantis, quia vitam habetis aeternam . Reoondeo praefatum textum nihil quidquam haereticis patrocinari, cum
Apostolus nihil ibi doceat nisi quod
quicumque, credunt si eut oportet, hahent vItam aeternam in spe , eandem habituri In re si non excidant a gratia ,
quam per fidem Illam sunt adepti. γνinde , etiamsi illud scirent, non esset consequens , quod fides illa justificans sita esset in illa confidentia i ua quisque eonfideret sibi remissa esse peccata :quippe etiamsi quis noverit, quod si
non excidat a gratia,quam fuit adeptus salvus erit, non est consequens, quodeertus sit ab eadem gratia nunquam excidere. Objiciunt Eos omnes textus, in quibus credentes jubentur esse bono animo , nec de sua salute trepidare. Sic Psalm.a6. Dominus iuuminatio mea , e fatur mea, quem timeso ; Dominis protector vitae meae,a quo trepidasσὶ R om.8mir accusabit adperfus eiectos Dei IDeus quijunseat , quis ση qui condemnet pRespondeo hos omnes textus intelli-
κἱ de spe firma in Deum quam quisque scietis habere debet In Dei bonitate , demisericordia, maxime vero justi: nempe quod quandiu illos protegit Deus non habeant quod timeant: at haec firma spes non adstruit illam salsam cons dentiam , quam praetexant haeretiei: quippe inde non 1equstur quod fidelis quisque certo sciat se esse in statu gratiae Ianctificantis, & peceata sua sibi esse remissa. Oficiunt quartis Illos omnes textus , in quibus jubemur orare Deum cum certa fiducia obtinendi ea , pro quibus rogamus : Sic Mattha I a. Omnia quae
cumque petieritis in oratione eredentes aeripietis. Marci ix. Dieo Bobis: omnia quaecumque orantes petitis , eredite quia
accipietis . Jacobi x. Si quis vestrum induet sapientia , ponulet ii Deo , er dab tur ei, postulet autem in fide nihil hae
Reooudeo, praefatos textus etiam hae reticorum dogma non astruere , tribus
enim modis intelligi potest hominem debere habere confidentiam se impetraturum esse ea , quae postulat. Primo, ut non dubitet Deum posse facere,quod ab ipso postulat: Seeundo, Deum velle concedere id , quod postulat homo , dummodo illius oratio fiat sicut oportet . Tertio denique , quod in particu lari certo impetraturus sit quod postulat. Fateor autem quod prima , & secunda species confidentiae comitari de
beat nostras orationes , non autem ter
tia , quia nulli conflare potest absque speciali revelatione , quod omnes ad rite orandum desideratas conditiones adhibuerit.
Objiciunt denique illud Hebreorum 1Ο. Habentes uelana in Ianguine Chri-ni , accedamus eum vero corde in plen rudine fidei. Et cap. xi. Fides defiuitur rerum oerandarum substantia : quibus fgnificari videtur, quod fides est expectatio certa promistae misericordiae Dei.
Respon ob in priori ter tR Apostolum
304쪽
non requisita ad primam iustificationem , sed de augmento gratiae , & justitiae: nam ad ejusmodi aD
sensum , ad quem eos hortatur , postu- Iat praemitti emendationem a peccatis, se depositionem pravae conscientiae: ,, ait stnim: Asiae i corda h conscientia ,, mala, Ec abluti corpus aqua munda, teneamus spei 4iostrae confessionem
, , Indeclinabilem : igitur textus ille haereticorum dogmati nulla;enus f
Adseundi m textum dico , Apost Ium illis verbis solum significare , qai odsides sit fundamentum eorum omnium , quae nobis speranda sunt. Hanc autem fidem pertinere ad intellectum ,
Ibidem indieat, dicit enim Pod Illa est
argumentum non apparentium: argumentum autem , & convictio pertinent ad intellectum , & caetera quae habet in isto capite id ipsum indicant: salsum est Isitur fidem ibi significare certam expectationem promissae misericordiae Dei
ad remissionem peccatorum. CONCLusIO SECUNDA .
Aoui fidei praerequisitur ad justi ais
tionem, non est notitia, sive perfe-Ηa , se imperfecta rerum propositarum; sed en astensus quem praebet intelIectus rebus Di propositis, o revelatis. Profatur prima par1; nempe qu6d fides eonferens ad justificationem non fit notitia perfecta,variis Scripturae textibus. Primo quidem ex illo Rom. 8.ubi ait Apostolus quod Abraham ered dii in flem contra nem: moduS enim hic Ioquendi significat obscurum , &Inevidentem fuisse actum fidei Abrahae, quo credidit Deo dicenti ipsum jam aetate prove stum forePatrem multarum Rentium : adeoque fides illa quae ad Abrahae justificationem contulit,non fuit persee a notitia, seu intelligentia.
Item ex illo a .ad Corinth. I. in easti vitatem redigentes omnem intemctum in
obsequium et , er in promptu habenter ouisti omnem inobedientiam eum imputa fuerit vestra oferientia. Si autem fides justificans Impetraret perlaetum notitiam, seu intelligentiam, non opus esset redigere intellectum In captivitatem , ut quis crederet rebus propositis: intelleistus namque res evidentes faci-IE, dc absque ulla captivitate deprehendit , & eis assentitur. Denique, ex illo Hebraeorum II .ubi fides dicitur argumentum non apparentium , id est , quae nec sensu percipiuntur , nec vi , ce essicacia rationum e gnoscuntur, qua particula Apostolus denotat formale objectum fidei esse testificationem quandam obscuram , s cundMm quam materiale objectum fidei non manifestatur. His adde quod nullus viatorum habuerit unquam evidentem intelligentiam , & peris stam notitiam mysteri rum fidei nostrae , maxime Trinitatis,&Incarnationis nisi forth aliquo speciali Dei privilegio haec evidens cognitio
eximiis viris fuerit concessa.
Probatur fecunda pars : nempe quod fides conserens ad justificationem non sit etiam notitia Imperis 'a ; sed simplex assensus rebus propositis.Probatur, anquam , i Ilis Scripturie S. textibus , In quibus fides distinguitur a qualicumque notitia , & intelligentia mysteriorum . Sic Isaiae 7. Sa non erediderisis, non intelUteris. Quibus verbis significatur assensum fidei prae requiri ad obtinendam notitiam credendorum. Sic pariter Ioan .cap. ao.Christus Dominus loquens de accessu ad justificationem, ad quam vita aeterna sequatur, pronunciat iIlos beatos , qui non viderunt , & crediderunt, id est,qui non propter Rliqua S rationes , & argumenta , quibus aliqua veritas manifestatur, sed ex obedientia prompta voluntatis praebent indubita. tum , de firmum assensum rebus is Deo revelatis, de ad credendum propositis. Sic tandem x. ad Corinth. et Si ha fuero omnem prophetiam , ita noverim n
fieria omnia, s si habuero omnem H
305쪽
De Dispositione ad Gratiam sanctim.
dem , ree. Quibus verbis Apostolus distinguit donum tam sapientiae , quam scientiae, per quod habemus intelligentena veritatem ab ipsa fide divina, per
quam credimus Ipsis veritatibus, non propter earum evidentiam, sed dumtaxat propter aut horitatem, & veritatem revelanti S. Probatur etiam authoritate iam' Tum Patrum, maxime vero S. Augustini
tractatu 27. in Joan. ubi docet intelligentiam mysteriorum esse praeviam fidei . Cui sebscribit S. Prol per Itb. . de Vita Contemplativa cap. 9. ubi eπp nens , & referens supra die a verba , , Isaiae ait, Datur intelligi, quod non ,, fides ex intellectu , sed ex lide intelis lectus eximat; nec qui intelligit creis dat, sed qui credit , Intelligat. Adstipulatur etiam ratio Theologica . nim θ namque experientia constat multos rusticos firmo , & Indubitato assensu credere mysteria fidei nostrae, quae tamen ne leviter quidem pen trant ; in ipsis autem negare beneficium justificationis propter defectum
Illius notitiae, est sapere contra communem conceptum sanctorum Patrum , maxime vero S. August. tractatu M. in Joann. tibi docet idiotas rapere coelum. Urede lib. contra Epistolam Fundamenti cap.q. ait: Tursam non intestirendi vivacitas ,I ed eredendi pluitar tuti
Deinde , In eo non tonsistit fidei actus , quo posito non ponitur fides, tiquo lablato illa non minlis existit: atqui posita notitia imperfecta mysteriorum, aliquando non ponitur fides : quia potest esse in infidelibus notitia quaedam ,& apprehensio mysteriorum fidei, e . autem sublath , non minus aliquando fides existit: plures namque sunt idiotae, ut mox diximus , qui nullatenus pene trant mysteria fidei, quae tamen firmi ter credunt Rhmittendo suum sensum. Hinc S. August. tract. in Joan. Syrdefrsider, nisi credere quod non rideri Et Se mone I .de Tempore : Considera qu)dvoceris fidelis, non rationalis. Et Ep. Io 1. Si propter eos Hua raristus natus eri , qui certa intelligentia possunt ista decernere , penefrustra in Gelasia Iasoramus. Denique , Si fides nihil aliud esset , quam ipsa mysteriorum penetratio, sequeretur quod eo major esset mysteri rum notitia quo praestantior ςst fides , sed falsum consequens ; nam Christus Dominus in Evangelio plurimorum fidem celebrat, qui nullam tamen Evangelii , nec contentorum in dio myst riorum notitiam fuerant adepti. Τalis fuit mulier Chanan ea cui Christus : O mulier malva est fides tua: talis est Centurio , de quo ait; Non inveni tantam sidem in IsraeI. Objiciunt haeretici. Illorum est habenda notitia,quorum est ratio reddenda ; sed fideles quique tenentur Pro
ferre rationem fidei,laru eorum quae cre
dunt omni poscenti; juxta Illud I. Petri 3. Parati semper ad satisfactiouem omnI poscenti vas rationem de ea quae iuo si est spe , trade. Igitur singuli veri fideles tenentur scire mysteria. Reoondeo Arimo praefato textu secundum editionem Vulgatam, de Graecam non fieri mentionem fidei, sed in tumori Christianae , de qua sola etiam disserit S. Petrus , ibi enim agit de patientia,quam Christiani habere debene in tolerandis tribulationibus , quae ipsis propter fidem Christianam Inferuntur . Prius enim dixerat : Si quid patimi- ,, ni propter justitiam , beati timorem
,, autem eorum ne timueritis, de nonis conturbemini, Dominum autem
se Christum salusti fieate in cordibus ve- ,, stris parati ad satisfactionem , Scc. Respondeo seundo : Fideles quidem
teneri ad notitiam mysteriorum , non tamen eode i modo: lassicit enim plerisque habere fimplicem notitiam praecipuorum fidei mysteriorum , quae explicite credere tenentur , ctim enim eκ Apostolo I. ad Corinth.cap. Ia.non om
306쪽
ries in EeeIesia sint Doctores, sintque r: aliarum divisiones, Ac aliis detur sermo sapientiae, aliis si rino scientiae, non omnesChristiani tenentur habere intel- Iigentia mysterior uin nostrae fidei: ita ut possint contradicentes arguere, hoc enim Apostolus ad Titum cap.7. dumtaxat postulat ab Episcopo. GHieiunt eundo: Possumus tantum id aliis intimare , & ore confiteri,quod novimus,quia oris confessio procedit ex notiti i confitentis: atqui Christianusquilibet tenetur confiteri Christum Dominum , A ejus promissiones : juxta illud ad Rom. io. Si confiteris in ore tuo Dominum nonrum Pessum Christum , θ' eorde tuo credideris quod Deus illum δε- festavir a mortuis, Disus eris ; corde enim ereditur ad Iunitiam , ore autem e se sit adfalutem . Ergo quilibet fidelis tenetur habere notitiam myste
Res ondeo , qu bd ut Christiani prosite tur fidem, susscit quod per generales quasdam rationes respondere possitit infidelibus interrogantibus, fidem c liristianam esse veram , Omniaque illius mysteria esse certissima ; tum quodsiit praenuntiata antequam existerent, maxime quae concernunt, & sequuntiar ad Christi Domini Incarnationem.Tum
quod a Christo Domino, de Apostolis
evulgata, innumeris confirmata fuere miraculis,& per varias persecutiones ad nos usque propagara : quae quidem e gnitio longe inferior est ea notitia , ε intelligentia veritatumEvangelii,quam
in ipsis hominibus justificandis haeretici
iustificationis , nempe vita aeterna,non datur nisi iis, qui cognoscunt veru a
Deum,&Jesum Christum et juxta illud
Joan. 7. Haec ect autem vita aeterna, ut cognoscant te fotavi Deum serum, o
quem misisti 'sim Chrisum. Sed haec
notitia non potest haberi sine penetratione mysteriorum Trinitatis, & Incarnationis : Igitur illa praerequirItur aAveram fidem justificantem . Neto minorem : id enim non In te nil ItS.Joannes, nec particu Ia illa,es oueant, supponit pro intelligentia , & penetratione divinae Trinittitis, & Incarnationis r sed pro cognitione, quae supponit assensum verae fidei: Itaut illa particu la , cognoscant, idem sonet, ac credant fide diuina: nam quod ibi exprimitChristus Dominus per verbum cognoscant; paulo post explicat per verbum credere: ,, Sic Patri loquens de suis Apostolis ,ri Et cognoverunt Vere,quia a te exivi, ,, de crediderunt quia me misisti. Co Me UsIO TERTIA.
δent eoneomitanter adjustificationem , sed revera Bunt dispositiones ,sicut ἐπ fides. Haec veritas patet ex Concilio Trid. sesLα cap.6. ubi inter dispo sitiones ad gratiam sanetificantem,non solum fidem, sed etiam recenset timorem : mo, inquit, utiliter concutiuntur ad considerandam Dei misericordiam se convertendo inoem eri untur, i . Proueatur ex Scriptura Iacra , in qua non Ium actibus 5 dei,sed etiam spei,& charitatis , ac timoris attribuitur justificatio . Sic Ecclesiastici 1.Timor Domini expulit Aeccatum . I. JOrin. 3. non drtitit, manet in morte. Actorum Paenitemini , ἐν consertimini tit deleantur peccata vestra, i . Quibus liquet falsum esse , quod obtrudunt haeretici , Seripturam solius fidei mentionem facere,quando sermo est de justificatione, de remissione peccatorum. Dires /rimJ: Seriptura saera solam fidem requIrit ad justificationem : ergo caeterae dispositiones superfluunt. Probatur ex illo Luc.8. Credo tantum, σ
dico , ibi non esse sermonem de justificatione,sed de suscitatione puellae mortuae; quod beneficium Christus parenti concessit, & fiduciae quam habebat in ip
307쪽
De Dispositione ad Gratiam sanctim. 297
ῆpsius bonitate, & clementia ad suscitandam puellam mortuam .
Dices fecundo ; .Ex Scriptura saera kdispositionibus justificationis excluduntur opera. Sic Rom.6. Furtificatigratis per gratiam iasius. Et infra . Arsitramur hominem juctificari persidem sine
operibus legis. Et cap. sequenti: Si Assirabam ex operibur justificatus en babet moriam ,sed non apud Deum . Et Epherioriam a. Gratir salvati estis per fidem , T nsn ex veribus, ne quir glorietur rergo ex ostolo opera timoris, spei ει d i lectionis , poenitentiae , &c.exclu duntur a dispositionibus requisitis aἀjustificationem , ad eamque sola fides
duplicia esse opera: Λlia quae praecedunt fidem,alia quae sequuntur: priora excludit Apostolus, non vero posteriora , cujuImodi sunt actus Dei, dilectionis,& poenitentiae,qui sundantur in fide. Hane verti esse mentem Apostoli eonstat, quia vult ostendere nec Judaeos ex nuda observatione legis Molaicae, nec Gentiles per bona opera
ante Christi fidem susceptari, de facto justitiam a Deo consequi potuisse ; sed ex fide in Christum, quae in initium salutis , & justificationis, quaeque non datur ex Operibus praecedentibus, sed est donum Dei: quapropter merito dicit Apostolus nos gratis justificari, quia fides, quae est primaria , de fundamentum ὸispofitionum ad justificationem , gratis datur. Dires tertiὸ : Aperte Scriptura testatur nos justificari per soIam fidem: ergo caeterae dispositiones ad justificationem
superfluunt. Probatur antecedens ex illo Actorum x s. In hoc omnis, qui creditjuctificatur. Et Rom. xx. Omnis stulcredit in iuum non eonfundetur . Et c.
Credenti in eum , qui juctificat impium, reputatur Ader ejus ad justitiam fecundum propositumgratiae Dei: Igitur soIa fides consere ad justificationem. Nego consequentiam: Nam per fidem TonLIX. In Ioeis citatis , non InteIIIgitur fides nuda , scd cum caeteris actibus adjunctis , qui aliunde necessarii esse intelliguntur. Nam S. Jacobus cap. a. aperte docet quoniam ex operibus justificatur homo, & non ex fide tantum . Nec reponas cum haereticis , actus quidem IIIos conferre ad justificationem , sea dumtaxat virtute fidei. Nam contra epotius fides justificat in virtute chari tatis, juxta illud ad Galatas s. si Christo Pesu neque circumcisio aliquid valet, ne aee praeputium, sed sider, quae per dilectiouem operatur. Unde S. Augusti. lib. s.de Trinit.capite I 8. addit: Ipsani fidem non facit utilem nisi charItas sine charitate quippe fides potest quidem esse , sed non prodesse . Idcirco autem Lepius fit mentio fidei , quam aIiorum aetuum , quia ut observat Conci I. Triadent. T. cap.8. Frdes ect humanae δε- Iuris initium , fundamentum , ita radix
omnis DLIscationis, e qua impossibila est placere Oeo , re adsitiorum Uur confortium pervenire. Diees denique: Plurimi ex SS.Patribus absoluth pronuntiant, quod sola a fides justificat . Ita namque docent Origenes in cap. I. ad Rom. Hilarius Rin Matthaeum. Aug.in Psalmum 88.de Bernardus Epist. I. Igitur ita credendum est . Reoondeo sanctos Patres nomIne fidei non inteIligere fidem solitariam, dedistinctam heaeteris actibus Intelleetiis, de voluntatis , sed fidem charitate forismatam,de eaeteris actibus intellectus,de voluntatis illustrgiam , ut jam pluries diximus a
ta ex parte voluntaris ad junifieationem pConeilium Tridentinum sess. c.α
praeter fidem enumerat s. alias
308쪽
omnes fiunt per actus voluntatis; suntque Primo timor divinae justitiae; .n- ωθ, spes veniae ex divina misericoris
dia: Tertio, inchoata Dei dilectio tanquam omnis justitiae fontis : Suarto , odium , & detestatio peceati ; Nuintj denique , propositu ni suscipiendi ha ptismi, s justificandus nondum se ha-rtizatus , vel agendae poenitentiae , Besuscipiendae sacramentalis absolutio-mis , ac novae vitae instaurandae, si post baptismum in peccatum fuerit ιapIus . Verba Concilii sunt haec : Dum peccasores fὸ esse intelligenter, a divinae Iu- fritiae timore ρtis uti rer coneutiuntur ad considerandam Dei misericordiam se convertendo in oem eriguntur Menter
Deum stii propior Chrsunt propitium fore ; HIamque tanquam omnir justriae fontem dilarere incipiunt; ae propterea
moventur adversus peceata per odium
aliquod, c7 detestationem,hoe ectyer eam paruitentiam quam ante baptismum agi oportet: denique dum proponunt fu μpere baptismum, inchoare novam vitam, T servare divina mandata . . Quoniam autem non est praesentis instituti de his quinque virtutibus prorunde disputare , sed dumtaxat discutere ac resolvere an , & qualiter sint
dispositiones ad justificationem , hitic pauca de his quinque disposRionibus fgillatim proponemus ι
matiter timor diminae uΠitiae H dArastis ad jusseationem pConcilium Tridentinum verbis fise
pra scriptis duo de timore statuit. Alterum intelligamuβ nos esse peccatores ; auerum vero quod divinae justitiae timore utiliter peccatores concutiantur. Primum nullam dissicuItatem Infert, soli namque peccatores
divinam justitiam debent pertimescere, quia justi quamdiu tales remarient, non habent quo Deum vindicem peditimescant juxta illud Genesis 18. Num
te ut hane rem facias , ἐπ oecidar justum
eum impio, si atque , stur sicut impius ,
non es hoc tuum qui judicar omnem ter in
ram. Posterius autem controvertitur
inter Luthera nos , Se Catholicos: nam Lutherus, ut constat ex Bulla Leonis decimi damnantis ejus errores, docuistimorem quo quis Deum vindicem timet , esse peccatum , de Peceatores pejores facere : quam utique assertionem 'ut haereticam damnat Concilium Triiadent. se L6. Canone 8. his verbis : Si quis dixerit gehennae merum , per quem ad misericordiam Dei de peeeatis dolando confugimus, vel a peccato asestinemus, peccatum esse, aut peccatores pejorer facere , anathema sit. - Assertio itaque Catholica est , timorem illum Dei vindicis eme salutiferum, quod utique probatur variis Scripturaetextibus. Provem. I 4. Timor Domini fons vitae. Ecclesiastici r. Timor Domini expulit peceatnm, qui fine timores non justi abitur. Isajar 26. juxta
interpretationem D. Interpretum z Atimore tu concepimus, ἐν peperimus θμritum salutis. Hinc viri quique salutis
animarum gelantissimi,peccatores hortati sunt ad paenitentiam comminati ne poenarum . Sic Moises Deuteronomii 3 o. filios Israes ad paenitentiam Provocat aperiendo varias plagas,quibus Deus crimisum vindex eorum Pec cata debebat mulctare,ni res piscererix. Sic lib. a. Regum cap. I a. hortatur Na than Davidem ad poenitentiam com minatione ingentium calam Iintum .
Sic S. Joannes Baptista Pharisaeos, MSadducopos venientes ad baptismum suum compellebat his verbis Proxeni erviperarum , uir demonsravit vobis
gere a ventura ira rite ergo fructurdirnor paenitentiae jam enim securis ad raditem posita e I ; omnis e=rs ars quae non facit Sum bonum , exfrindetur, re in ignem mittetur. Sic Christiis Dominus . Luc.eta. ala: Offendam visi
309쪽
De dispositione ad Gratiam sancti'. 299
em timeatis mete eum qui Muam occiderit hiaet potestatem mittere inge- .hennam Et cap. 13. Nisi paeniteutiam egeritis , omnes simuIρerisitis. Eamdem veritatem constanter docent S S. Patres, in primis vero S. CD prianus; qui lib. ad Quirinum cap. a. ait. timorem esse fundamentum, &firmamentum spei, & fidei . Cui carinteri Patres subscribunt;ut alias abundὶ
docuimus: maxime vero S. Augustialis, qui pluribi hunc timorem commendat; praecipue vero Epist. o. ubi ait: μα-m us timor in eor no um , peliit inde consuetudinem malarum operum, i fervas claritati lacum qua tanquam domi na veniense ut illa insideat a, edit.
Tra statu in Epistolam I.S. Joantris, ubi postquam docuit haec Apostoli verba :
uor non. eLI tu charitate, non esse Intelligenda de charitate inchoata , sed de ea. de qua statim locutus est Apo-s plus, Perfecta claritas foras mittit i morem , subjicit: Emo, incipiat timor, quia initium rapientiae timor Domini. Timor quasi Deum praeparat Maritati ἔeum autem coeperit charitas habitare,
peuitur timor, ρhi ei praeparavit Deum: quantum eiam tua crenis; tantum se
decrescit: ἐπ quantum tua sit interior ,
tantum timor pestitur foras'. major charitas , mimr timor; minor claritas,
major timor ; si auram x-us eΗ timor, non es gus intret Maritas, ut videmus per fetam introduci linum , quan o at
quid fuitur , feta prius ivtrat; sed nisi
exeat non succedit linum ; sic timor primo occupas mentem;non autem Mi rema
net timor , quia ideo ingravit, ut introduceret charitatem . Lib. de catechis Rudibus , cap. s. De usa et am veritate Dei , gua eo a mortatiuin Maiserrisas timore quatiuntuae, Maritat aedi
re facit quidquid boni facit, non timore amittendi sonum illud, sed patiendi H-
Iud malum; non timet ne perdat a Ie-xus pulcherrimi A Uined timet ne mittatur rugehennam e bonus est Ure timor. utilii M. Idem habent sanctus Prosper,
lib. de vocatione Gentium , cap. 27. MIsidorus de summo bono cap.8. Advertendum nihilominus hunc timorem non esse absolute necessarium
ad iustificationem; potest enim quis j stifieari sine timore illo servili, licet justifieari ne meat sine timore filiali , qui coincidit cum dilectione Dei: est tamen ait eam valde utilis ; nam homo agnoscendo se peccatorem , & Deum; istum Judicem implicite Deum metuit, vel formaliter : quo metu fit ut divinam misericordiam exoret, & Rr tiam qua vitam innovare, & ad meliorem frugem sese recipere possit. Dicer. Omnis dispositio ad justificationem debet esse moraliter bona: sedi or ille servilis non est talis : igitur timor ille non est utilis ad justificati
Distinoo minorem . TImor servilIs, qua servilis est, dumtaxat, seu quo ca-
Vetur peccatum tantum propter me
tum paenin ; Τta quod si non esset poena
infligenda, peccatum non caveretur , nec Deus ullo honore aut cultu haheretur , concedo: timor servilis, quh timor est simpIiciter, nego. Duo igitur fiant in timore , nempe timor, dc sermvilitas : timor quidem bonus est, servilitas vero potest esse mala; nam bonum est timere gehennam, quia gehennst malum ea , bonum autem est fugere malum; sed malum est illam timere cum ex clii ne amoris iustitiae. Hinc facile eo Iliantur sententiae S. Augustini de 4imore servili , quae videntur invicem pugnare; nam dicie interdum timorem servilem esse bonum , salubrem , utilem , initium con
310쪽
quando autem vIdetur eundem timo- missionem peccatorum obtinendam , rem damnare, ut clim ait Epist. 144. nisi firmiter speret se illam esse obten- Inaniter utat victorem ein peeeati, gui turum. Itaque quamvis objed iam spei paruae timore non peeeat . quia etsi non si latum, tamen in negotio iustifica-Ψmpletnrforis ne tium malae cupidita- tionis solum respicit veniam peccato tir: 'fa tametscupiditas intus es hostin. rum , & pratiam per merita Christi ad T quis raram Deo innoeens invenitur , agendum Pinnitentiam .
ρu It ri quod vetatur, sto =rahat Ater, an spes sit fimpliciter neeesi quod timetur ἰ ae per Boe in ima solan- saria ad justificationem ttate reus es , qui uult facere quod non M'mo : tum ex praefatis Scripturae Iiret fieri . sed ideo non facit irae, quia textibus, quibus constat homines spe impunὸ non potest fieri quod i e deside- salvari, & innetificari: Tum quia Con-rat; si posset sine poena patrari. 4od citium Trident. sessies. Canone 3. hane
brevius declarat libro a. ad Bonis. c.ς. veritatem insinuat definiendo non
Suarido timore parnae non amore justino posse hominem sine Spiritus sancti in- sit bonum , nondum sene sit sonum ; nee spiratione, credere , Iperare, diligere At in eo e quod fieri videtur in opere et aut paenitere sicut oportet ut ei 3ustifi- quando mauet homo non facere si poset cationis gratia conseratur: ubi paris impun . Missas facio similes alias sen- necessitatis Iudicat esse actum spei adtentias ; quibus S. Augustinus depri- justificationem ac actum fidei, & cha-mere videtur timorem servilem , non inatis , quos absoluth necessarios esse simpliciter quod servilis se , sed quan- nemo dubitat: Tum denique , qui , do accidit quod timor ille dumtaxat seir. 14.cap.4.contritionem quae quovis revocat a peccato propter solum ge- tempore ad impetrandam veniam pec-hennae metumetita quod peccatum noti catorum necessaria fuit, dicit includere ea veretur si talis gehennae metus non fiduciam divinae misericordiae , quae fi- adesset,etiamsi aliunde Deus illud pro- ducia certissime est actus spei. Hinc hibeat, quatenus suae majestatis divi- sanctus Ambrosius lib. I. de poenitentianae offensivum est. cap. I.Nemo potest agere poenitentiam nisi qui speraverit indulgentiam .
maliter per ueniae sit digpositio adju- . simationem uaenam dilectis Dei ad justificationem
Constat ex Scriptura sacra spem ad justificationem disponere r Sie Oncilium de di Iectione Dei ad ju-Psalin. 36. D uer eos a pereatorisus, o stificationem necessaria, tria do- salvabit eos, quia neraverunt in eo. cet : Primum est , quod justificandi, Proverbio. a8. Σαι sperat in Domino Deum diligere incipiunt. Secundum , famabitur . Hinc Christus Dominus quod illum incipiunt diligere tanquam peccatores saepius ad spem de fiduciam omnis justitiae fontem . Tertium deni- hortabatur,tanquam ad dispositIonem que, qutid propterea moVentur adver- necessctario praerequisitam ad gratiam : sus peccata per odium aliquod , & M-Sic Matth.9. Confide Hili, remittuntur testationem. Ubi Observandum est pri- peccιιω tua. Unde Apostolus Rom. mo per has voces di rere incipiunt, S. ait. Spefulvifacti fumus . Ratio est Concilium fgnificare dilectionem Dei quia cum justificatio non sit opus huis inchoatam , abstrahendo h dilectione manum, Deo est expectandum : ergo perlaeta, vel Imperfecta , quia extra non potest homo firmiter conari ad re- sacramentum dilemo inchoata imperfecta,