장음표시 사용
201쪽
Isc, De Τheologicis Disciplinis
qua ea tantum satisfactio debet injungi , quam saetrdos putat infirmum verosi militer impleturum , ut inquit S. Antoninus p. 3. tit. I . cap. 2 o. In Poenitenti .ili Theodori Cantuariensis Episcopi cap. 48. pais riter legitur : Ab infirmis in periculo mortis ρositis, per presbteros pura inquirenda est confessio peeeatorum , nos tamen iliis imponenda quantitas paenitentia , sed innotescenda, ct eum amicorum orationibus, ct eleemudinorum studiis pondus paenitentia sublevandum, ore. Extat
quoque apud Gratianum , XXVI. quaest. 7. num. I. In Rituali item Romano : Meminerit porro sacerris, Uris ποπ esse injungendam gravem aut laboriosum taenitentiam ς sed iudieendam tantum illam , quam si
convaluerint, opportuno tempore pera aut . Interim juxta gravitatem morbi , aliqua oratione , aut levisatisfactione imposita, O aeeeptata , absolvantur prout optis fuerit. III. Tertia causa , ut S. Carolus monet, petitur ex conditione, ct qualitate personarum τ qua in re animadverto Ieviorem poenam esse imponendam , ubi minus est malitiae & deliberatae voluntatis, ex cap. Si quis infauiens, XX. q. I. Habendus itidem est aetatis senilis intuitus, juxta cap. Tempora, XXVI. q. 7. ne non eorum, qui immissa a Deo flagella patienter tolerant, quum Etiam temporales poenae a Deo inflictae , si aequo libentique animo serantur, habeant rationem aliquam satisfactionis , ut asseritur a Tridentino sese. XIV. cap. 9. &a Gregorio Magno Moral. IX. cap. 2 . nec
non cap. Si peceatam David, de Poenit. dist. i. num. 8a. Attendi quoque debent delinquentium scientia, sexus, ct aetas, ut singillatim explicat Alexander III. cap. Sicut dignum , in v. Decretalium tit. I a.
At quaenam opera pro satisfactione debent praeseribi ξ Assentiendum omnino D. Thomae q. xv. Supplementi art. I. uhi docet imponenda osse opera poenalia. Scripturae enim ac Patres. dum ad paenitentiam hortantur , memorant jejunia , squalorem vestiuin, fletus , elee mosynas, aliasque corporis animique amictationes. Ita Danielis I U.
4. Ioelis II. I a. Ionae rii. 7. 8. ac Cypriani, Anahrosii, Augustini, Gregorii, aliorumque Patrum testimonia partim hoc ipso, partim capite praecedenti producta . Idem docet Concilium Tridentinum , cujus hac sunt verba: Habeaut autem prae oeulis, ut fatisfactio, quam imponuης , που sit tantum ad novae vita eustodiam, G infirmitatis mediis camentum , sed etiam ad praeteritorum peeeauram vinditiam ct eas attonem. II. Inter haec opera principem tenent locum eleemoldina, D junium , ct oratio quibus Tridentina Synodus sess. X i v. canone I 3. ad dit alia pietatis opera . Omnia tamen ad tria illa reduci possunt, sci aicet ad jejunium amictationes quaelibet corporis , ad orationem Opera omnia spiritualia, & ad eleemosynam universa ossicia misericordiae . Ad haec autem tria genera operum, idest, amictionum corpori S, eXer
citationum spiritualium, & misericordiaruin, ideo satisfactiones singulae
202쪽
Libri Trigesimi quarti Pars altera Cap.XI. Is
gulae reducuntur, quoniam quidquid in nobis est, aut ad hona comporis , aut ad hona animi, aut ad bona fortunae pertinent; atque punientes in nobis peccata , necessum est, ut nobis sui, trahamus aliis quid rerum, quibus utimur, & delectamur. Patratur etiam quodliis hei crimen aut carnalium sensuum oblectamentis, aut pravitate &ambitione spiritus, aut fratrum despectu, rerumque exteriorum ab usui
Cum itaque satisfactio deheat esse simul vindicta peccati, & medicamentum infirmitatis, S contraria contrariis curentur ἰ carnis illeee-hris jejunia , contumaciae animi orationes, atque rerum exteriorum
ab usui opera misericordiae debent opponi. III. Hinc apparet quam imperiti sint medici, qui perditissimo homini scortationi, ebrietetti, noxiitque aliis voluptatibus dedito praescribunt psalmos duntaxat, &Rssaria si haec etiam, & non minora injungunt non autem cibi abstinentiam, non jejuniorum inedias, non saccum ciliciumque , S alia, quihus reprimitur lacertosa cupiditas:ob quam ineptam,& incongruentem medendi artem, experimur quod Poetarum unus ait, de Ponto III. 7. Carandosiri quadam majora videmus
Vulnera, qua melius non tetigisse fuit. Aequum tandem est, ut pro peccatis publicis publica etiam poenitentia indicatur. Hoc enim praescribitur apud Gratianum cap. Cano-niea instituta, XI. q. I. capp. Eo veris, &Id tamen, de Poenit. dist. t. Item in V. Decrcta l. tit. 38. cap. Manifesta. Rursus in Concilio Trident inci sess. xx l v. de Resorm. cap. 8. & in Cathechismo Romano p. a. cap. s. num. ultimo. Ratio eruitur ex Augustino, qui cap. 6s. Enchiridii num. i . scribit satissa ciendum esse etiam Ecesesiae, nempe omenis dationis testimonio ad rectam vitam illos revocandos esse ,' quos peciscator exemplo suo ad malos mores provocavit, prout citato in loco in. quit Tridentinum . Multi quidem Theologi docent paenitentiam publicam non posse imponi ex vi tribunalis poenitentia, propterea quod ex institutione divina hoc tribunal debet este secretum: fatentur tamen
debere Consessarium publicani satis iactionem imponere, si id ad tollendum standalum, S ad fidelium aedificationem sit necessarium: quod, inquiunt, non est satisfactionem iniungere, sed declarare ad quid poenitens
propter manifesta crimina teneatur . Sed logus est, ct verborum conintentio ς in qua non opus est tempus terere. Interim ex hoc capite, & ex
quinto, ubi disserui de Consessariorum dotibus, apparet quam rectet Praemonstratensis Theologus in Principiis Theologiae Moralis S Speculativae tom. 3. pag. 3 9. ita ministrum hujus sacramenti alloquatur: Perieulosae plenam opus alea Tractas er incedis per ignes Suppositos eineri dolose: quod exscripsit ex Horatio Flacco lib. a. Odarum num. I. CA Diuitigocsby Gorale
203쪽
sed ex parte poenitentum Hrea satisfactionem debeat attendL
XVIII. DRo Coti sessariis igitur monita quaedam praemissa sunt: nune X alia ad poenitentes spectantia subiiciuntur. Principio induis
bitatum est, a poenitente injunctam satisfactionem acceptandam atque implendam essu ; quicquid in contrarium scripserint Navarrus, Medina , Armilla, aliique perpauci; quibus adnumerari solent etiam Scotus, ct Gabriel Biel. Id ervitur prim , , ex quo juxta Tridentinum Concilium sess. x ν. cap. g. dchent sacerdoti s satisfactionem imponere, quoniam ipsis elaves non adhiseudum duntaxat, sed Ο ad ligandum concesse sunt. Sicut ergo absolventes revera peccata dimittunt: ita liis gantes Vere praecepto satisfactionem implendi poenitentes devinciunt S illigant. Quare post Tridentinum Concilium non posse hoc negari absque nota temeritatis, Victoria, Suarer , Neessen, aliique plurimi asseruerunt. Ante Concilium tamen Tridentinum , iniunctam poeni-tcntiam impicndam declaraverat Lateranensis Synodus cap. omnis utriusque, ut demonstrat Sylvius in q. XVI l . Supplem. art. I. qmest. I. Probatur deinde auctoritate summorum Theologorum , qui floruerunt doctrina simul, S sanctitate : nam teneri poenitentes ad satisfactionem implendam , in quantum injungitur potestate elavium, docueωrunt S. Thomas, R S. Bonaventura in I v. disti i6. S. Antoninus p. 3.tit. Ig. cap. 18. ac S. Raymundus ibidem ab Antonino laudatus : de quihus legi potest Nat. Alex. lib. I. de Poenit. cap. s. art. 6. I. 8. Tertio demonstratur traditione Patrum , Rc auctoritate canonum , quibus praecipitur ut judicio Sacerdotum satisfactio imponatur; ac non satis facientibus denegetur communio , prout apparet ex praecedentibus dis putationibus . Tandem probatur Theologica ratione, petita tum ex
iudiciaria potestate Sacerdotis , tum ex ipsa satis sectionis natura : si enim Sacerdos judex est, ct iudici congruam satisfactionem injungenti aequum est obtemperare ; nulla causa potest eximere poenitentem a satisfactione adimplenda , dummodo legitime, & ad iuris regulas sit imposita. Cum insuper fatisfactio si sacramenti pars integralis; s quis eam implere negligat, ipsum sacramentum mutilat, ct afficit ignominia. Ex quo capite plurimi, quibus assentitur Uanroy tom. U. p. 2so. inferunt grave crimen esse , etiamsi satisfactio levis omittatur; quo niam etsi nullus Iegislator intendat in re levi gravem obligationem iniicere, quod in oppositam sententiam trahit quosdam alios nihilominus satisfactio , quae infe levis est, quatenus es pars sacramenti debet gravis admodum aestimari. objecta autem , quibus nonnulli cois nati sunt suadere, poenitentem non teneri ad satisfactionem implendam, propterea quod sacerdos sit judex duntaxat arbitrarius, &de μ sati
204쪽
Libri Trigesimi quarti Pars altera Cap.XII. Iss
satisfactione nullum extet divinum praeceptum; facile diIuuntur, dicendo esse quidem in arbitrio poenitentium hunc, vel alium Con&ssarium adire, at illum , quem adit, verum judicem esse, delegat ut ab Ecclesia , praeditumque legitima potestate solvendi, & ligandi; &ex hac etiam potestate consequi satisfactionis praeceptum e quod paullo
supra non una ratione demonstratum est. I I.
Communis praeterea opinio tradit, illum, cui a sacerdote Ievis aliqua iniungitur satisfactio , debere poenitentiam aliam sponte agere , praesertim si certo aut probabiliter ei constet, ad expianda peccata poenitentiam illam , quae sibi iniuncta est, non sussicere. Petitur hujus
ratio ex dictis cap. praecedenti num. I. ubi ostendimus dandam esse operam , ut quantum fieri potest, satisfactio respondeat criminum qualitati, quod Magister sent. in iv. dist. i 6. confirmat Evangelicis verbis Nati. II l. 8. Facite dignos fruΗus paenitentia, ct sacrorum canonum studiosi corroborant auctoritate Gregorii VII. ac Synodi Romanae, re- Iata capitulo Fa*as , de Poenit. dist. ν. num. 6. ebque collineat caput Consideret, distinctionis ejusdem primum . Addo verba Petri Damiani sermone a. de S. Andrea : Ne tibi blandiaris , si exaviter pereanti leo vlar paenitentia , vel a nesciente , vel a dissimulante ditiatur, eum
purgatoriis ignibus perficiendum sit quisquis his minus feceris , quia dignos paenitentia fruetus quaerit ciuissimus . Quidam rationem aliam
addunt ex D. Thoma quod l. ri t. q. II. art. I. ubi docet, peccatorem
duplieiter esse debitorem satisfactionis, uno modo ex injunctione Saeerindolis altero modo ex peccato eommisso ς unde Angelicus Doctor inseri praeter satisfactionem , cui alligantur virtute clavium, illam pinnitentibus persolvendam esse , quam postulat atrocitas culpae . Accedit, quod ignoramus quo studio, qua diligentia, qua animi affectione satisfactionem impositam impIeverimus. Atque hinc deducitur, maxima tolerantia perserenda esse sagella , quae nobis in hac vita infli guntur, impensδ bonis operibus insudandum , atque ut indulgentias lucremur magnopere ad laborandum & incumbendum ς quibus prae sertim adminiculis peccatorum poenae luuntur, aut compensantur .
Stultissimi autem ii censendi sunt, qui plene satisfacturos se esseajunt in vita altera, & in Purgatorii cruciatibus. Hi enim prim bpraeceptum hoc satisfactionis transgrediuntur, S aIio sese crimine innectunt, exspoliantque se multiplici utilitate satisfactionum hujus vitae, quae praeter vindictam S puestionem peccati, habent etiam rationem medicinae, meritum amplioris gratiae, imitationem passionis Christi, S certiorem salutis arrham , ut supra diximus cum Tridentino, & fusius demonstrat Estius in iv. dist is . I. Io. Deinde, quis nisi insipiens, cum posset a morbo liberari sectione venae , tem
Pus expectaret, quo nonnisi atrocissima combustione posset sanari r. Atque Diqitirco by Cooste
205쪽
Atque hoc exemplo non posse poeni*nici inculpate reservare si hi p nas in Purgatorio luendas , probat de satisfact. Regula XVi i t. doreta simus Alexander. Memoria denique repetenda sunt Uerba S. P. quia gustini Enarrat . in Psalmum xxxv l l . num. 3. haec de igne purgatorio scribentis : Dieitur enim , Ipse autem salvus erit, sic tamen qVasi per ignem: ct quia dieitur , Salvus erit, eontemnitur ille ignis. Ba pluia
κνὰ quumvis salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam qui quid potest homo pati in hae vita . I I I. Vertunt insuper in quaestionem Theologi , an quis satis tactionem implere possit peccato lethali obstrictus: & in hac quaestione omnes
fere recentiores subscribunt Estio , qui dist. Is . F. I 6. ait, non posse quidem satisfieri in actu , vel in assectu peccati mortalis , posse tamea satisfieri in reatu peccati, dummodo hujus abjiciatur affect is . Ita nimirum docent Iuwen in c. s. art. 3. Merbesius q. s0. Tournely q. Ut r. art. E. q. 6. L Dro in t q. v . cap. I. φ. I. aliique passim. Quod autem satisfactio fieri nequeat in actu , vel affectu peccati evidentissimum est, eo quod satisfactio sit actus poenitentiae necessario coniunctus odio vi tae praeteritae, emendationis proposito , ac studio placandi Deum: ac impossibile sit huiusmodi odium, propositum, studiumque in iis inveniri , qui actu Deum irritant S provocant , atque enutriunt UO Iuntatem ipsi Deo adversam ct refractariam . Neque dicas , posse aliquem cum voluntate peccandi elargiri eleemosynam , iejunare , aliaque opera a Sacerdote iniuncta complere; nunquam enim haec, si animus peccato adhaereat, habere possunt rationem satisfactionis, Deum placare, & compensare irrogatas illi injurias . Eos verb, qui peccatum detestantur, quamvis careant iustificationis gratia, posse satisfacere, & injunctam poenitentiam implere , demonstrant praelaudati Theologi , ex quo antiquis Ecclesiae temporibus poenitentia prae cesserit absolutionem ς ex quo scripturae ct Patres doceant satisfactionem pertinere etiam ad poenam aeternam , quae tamen simul cum culpae dimittitur: ex quo denique opus bonum cum auxiliante gratia ab impio patratum Deo placeat, ct saltim de eongruo divinam reconciliationem promereatur, atque ad justificationem disponat. At apud antiquiores Theologos communior fuit, ct sere uniWer salis sententia, neminem in peccato mortali existentem posse Deo satisfacere : id nempe docuerant S. Thomas , S. Bona Uentura , S. Antoninus , Hadrianus, Solo, Ledesina, ct alii plurimi, quos laudatae sequitur Suareχ disp. 36. sest. a. necnon Cardinalis de Lugo disputa a 4. seεt. item a. Toletus lib. I ii. cap. I. Barbosa in Collectaneis ad Concilium Tridentinum susI. xiv. cap. 8. num. 6. S Auctor Theologia Noralis Potrocorensis de Poenit. cap. 6. q. 4. Haec vero sententia sequentibus momentis innititur. Principio cum nulla inter nos ac Deum
206쪽
Libri Τrigesimi quarti pari altera Cap. XII. sto et
iustitiae ratio intercedat , nisi dependenter ab ejus acceptatione ς hae vero proprid Iocum non habeat in operibus, quae fiunt ab inimico Dei.
S quae ex D. Thoma a XIV. suppl. art. 4. meritum non habent, az Ualent tantum congruitate quadam ad dispositionem ad gratiam , ct ad consecutionem bonorum temporalium ἰ consequitur non posse iisdem
operibus ab impio patratis impleri satisfactionem . Deinde , quod insicramento poenitentiae poena aeterna commutetur in temporalem , evenit ex Dei reconciliatione S amicitia; in eadem ergo amicitia statui Rsrmari debet ejusdem poenae solutio , S aequitas satisfactionis . Praeterca docet Tridentina Synodus sess. xxv. cap. 8. satisfactiones nostras ex Christo vim habere, ab illo offerri Patri, S per illum a Patre acceptari , quatenus tu ipso Christo vivimus, meremur , ac satisfaciamus. Si ergo in Christo non vi Wamus , nec per eum mereamur , ex hibita a nobis satisfactio vi, atque meriti dignitate carebit. Catechismus item Romanus p. z. cap. s. num. 74. hanc rationem confir
mans, Duo, inquit, praeeipue is satisfactione requirantur; primum est, ut is qui satisfieit, jugius sit ae Dei amisus, cte. Tandem opera,
qnae fiunt in peccati reatu , quamvis sint bona supernaturalia, ct peracta auxilio gratiae actualis , Omnium tamen consensu non habent alio quod meritum de condigno , ad quod requiritur caritas habitualis . immo juxta Sua resium, aliosque nec habent meritum de congruo iaordine ad satisfactionem . Atqui satisfactio exigit dignitatem aliquam,Rqualitatem , ct compensationem , ut commonstrat ejusdem satisfactionis nomen, etymon , ac desinitio . Igitur illa opera in Peccato sct sine caritate habituali nequeunt esse satisfactoria .
Conciliari facile possunt hae duae sententiae , si praeceptum satiSsactionis ab ipsius merito distinguatur. Argumenta itaque prioris id unum evincunt , praeceptum sacerdotis imponentis satisfactionen posse etiam in statu peccati adimpleri, adeo, ut qui in culpa injun
dium opus eAequitur, non Incurrat reatum omissisnis ex satisfactions neglecta, nec teneatur confiteri quod poenitentiam impleverit in Pe Cato, quod fatentur quoque auctores alterius sententiae, ut D. Th mas cit. q. XIV. art. a. ad a. & Dominicus Soto in I v. dist. ι9. q. I. art. q. Argumenta autem sententiae oppositae hoc tantum probant,
Opera in peccato facta non habere meritum satisfactionis , S tantum de congruo ad justificationem disponere , ita , ut si quis poli reconciliationem lapsus injunctum opus perfietat, minime censendus sit immu-nJS a luenda poena temporali peccatis debita, cum idem opus sit meritie X pers ac mortuum ς quamquam reviviscat, S e flectum suum consequatur , quando iterum poenitens vi contritionis ct sacramenti redit in pristinum gratiae satum , ut dicam proximo capite quartoducimo. iv.
Ad haec inquiritur, num unus pro alio possit satisfactionem Im. o. VIIL Ce plere. Diqitiges by Corale
207쪽
ao a De Theologicis Disciplinis
plere . Qua in re ad omnem ambiguitatem tollendam tria distinguenda esse arbitror . Primum nemo propria auctoritate potest alteri committere, ut pro se in junctum satisfactionis opus exequatur: nam damnata cst ab Alexandro VII. haec prop. num. 4. Paenitens propria
auctoritate potest sibi substituere alium , qui Aeo ipsius poenitentiam adimpleat. Et quidem jure, meritoque et cum satisfactio non solum pro solutione dehiti sit imponenda, verum etiam ad vindicationem peccati , ct ad infirmitatis medicamentum , prout definit Synodus Tridentina . AIterum, quod hinc consequitur , est, satisfactionem ab altero exhibitam non esse ejusdem emcacitatis cum satisfactione ab ipso paenitente peracta ἔ quoniam nec illius infirmitati affert medicinam , nec illi imputatur ad meritum. Tertium est, quod juxta catholicam certissimamque doctrinam potest unus luere poenam alterius, atque ei etiam promereri de eoueruo gratiam , ut dixi libro xl x. Cap. 8. quod probatur ex communione Sanctorum, S ex Scripturarum auctoritate, maxime Mat. x. 4 l. Lucae Xν l. 9. atque eX Σ. ad Corinth. vr ii. 4. quihus S. P. Augustinus lib. xxi. de Civit. Dei cap. a. demonstrat quaedam esse peccata, quae Sanctorum amicorum Dei meritis impetrant indulgentiam. Vide Estium in iv. sent. dist. I s. l. 22. Naidonatum de satisfact. cap. s. ac Sylvium in O. X III. suppl. art. a. Ulterius quaeritur, an possit homo de uno peccato satisfacereta sine alio . At dirimitur omnis duhitatio , si accurate quaestionis sensum exponas. Vel enim sensus est, an qui habet pIura peccata lethalia , possit paenitentiam agere de uno , nullam de altero habens solicitudinem; vel sensus est de peccatis venialibus, vel denique de sola poena temporali peccatis debita, quod proprie videtur hoc in Ioco spectandum esse . Iuxta priorem sensum omnino subscribendum est sancto Thomae q. x i v. supplem. art. i. asserenti non possie uni peccato absque altero satisfieri, quia non potest tolli offensa nisi per i psurationem amicitiae, quam peccatum quodlibet laedit ac frangit. Hoc sensu pertractat quaestionem Gulielmus Estius cit. dist. Is . F. t 8. ubi eamdem D. I homae sententiam propugnat, eo quod nequit esse studium placandi Deum in iis, qui pergunt inimicitias e Xercere cum
ipso Deo. O impietas est dimidiam sperare veniam ab illo, qui justus
est, edi justitia . Quare qui Estium aliter acceperunt, Vidcntur eum legisse oscitanter & perfunctorie , nec Magistrum, Thomam , Bona-
Venturam, aliosque Veteres perlustrata. Istorum tamen ratiocinationes non tenent circa venialia peccata ; quoniam haec Dei amicitiam non infringunt, ct idcirco potest unum sino alio expiari. Item quantum ed pinnam temporalem attinet, quum diversis peccatis diversae poenae respondeant, non video mehercule,cur una, sine alia nequeat satisfactoriis operibus compensari, maxime quod Ecclesia in Indulgentiarum largitate
208쪽
Libri Trigesimi quarti Pars altera Cap. XII. 2ό3
gitate plenarias modo , modo autem limitatas concedens , demonstrat poenam temporalem aut injunctam, aut iniungendam per canones , aliis quando totam , aliquando ex parte tantum m o relaxari. Sublata igitur sensus perplexitate, etiam quaestio dissolvitur & complanatur . VI. Postremo quaerunt aliqui, an possit poenitens petere a Consessario commutationem satisfactionis sibi ab alio Consessario injunctae . Arbitror autem , esse pravi animi indicium permutationem hanc quaerere , quando impositum opus non excedit criminis gravitatem , nec vires poenitentis; est cnim tunc satisfactio aequissima, & ad regulam Trident in se Synodi imposita . Cavendum praeterea , ne in curandis ani. morum aegritudinis eveniat quod Verinus ajebat de morbis corporis , Impediunt eertam medicamina crebra salutem . Ceterum sere omnes docent posse Consessarium poenitentiam iniunctam ab altero commutare, dummodo etiam illi fiat eorumdem peccatorum
consessio; cum quilibet Consessarius polleat ligandi S solvendi potestate, nec alterius sit minister, sed Christi. Neque oppositum evincit proloquium illud, quod Soto & Sanchea objiciunt, Par in parem nomhabet jurisdictionem : quoniam Confessarius in tali permutatione non exercet jurisdictionem in alterum Consessarium habentem parem au ctoritatem , sed in poenitentem sibimet subjectum . Dixi autem, dum in modo illi fiat eorumdem pesteatorum confessio; quia licet Marchantius , Diana, Bonacina , S quidam alii negent ad commutandam poenitentiam necessarium csse iterum confiteri peccata, ct asserant satis esse si exponatur poenitentis infirmitas ct dissicultas: nihilominus apertissimum est, nullum judicii actum posse rite exercori incognita causa, praedictamque dissicultatem seu infirmitatem esse quidem causam im inmutandi priorem satisfactionem, at non regulam & mensuram impo nendi satisfactionem aliam , quae itidem debet esse in peccatorum castigationem Suindictam, atque in poenitentis remedium ac medici nam. Atque his explicatis, reliqua omnia ad hanc materiam spe elan tia perspicua sunt, nec egent alia disquisitione.
Hucidantur guriam pertinentia ad hisorum , ct ad ritur
XIX. on est huius libri scopus ea omnia, quae de publica paeniten ita doctissimi S eruditissimi viri litteris consignarunt, ac curata lucubratione distulere, aut pertractare dissertatione numeris omnibus absoluta. Id enim praestiterunt celeberrimi Auctores , quo rum laboribus quidquid in hac Epitome tradalni refero acceptum, Mo Cc a Linu s
209쪽
rinus, firmondus, Petavius, Petitus, Albaspina , Menardus, Harziene, aliique, quorum opera Sc loca singillatim commemorabo, ut qui amplioris eruditionis aecenditur cupiditate , sciat ubi hane abunde possit explere . Ex iisdem enim sontibus quaecunque promunt hausisse deprehendi Theologos omnes , qui genere isto dissertationum tractatus a se editos locupletarunt, inter quos aliorum diligentiam in hoc argumento superasse videntur Merbesius disert. iv. a quaestione l. ad 9. Iuenin q. 8. cap. 4. Totirnely quaestione item 8. Witasse q. v. art. 3. ut mittam eos , qui compendio materiam hanc attigerunt, Du-Hame- Iium , I .e-Droint, Ludovicum Haberi , Candinalem Uincentium Gotti . Ut igitur a nomine exordiar, Du-Cangius in Glossario tom. I. pag. 32 I.
Poenitentiam publicam illam, dicit, quae pro expiaudis erim iuibus 9 delitii 1 publicis impositur. Et quidem Iacobus Sirmondus in Historia Poenit .Publicae cap. a. & 3. Iacobus Petitus in Notis ad Poeniten. Theodori , aliique permulti propugnant, poenitentiam in conspectu populi agendam iis tantummodo fuisse injune tam , qui publici alicujus criminis convicti cssent. Sed quoniam viri alii aeque docti, praeeuntibus Ioanne Morino libro v. cap. 9. Gabriele Alba spinaeo in canonem Iz. Concilii I. Carthaginiensis, aliisque bene multis apud Carolum mimtasse pag. Is I. tenent, aliquando etiam peccata occulta publicae poenitentiae fuisse obnoxia, immo qui hoc negant, fatentur tamen paenitentes aliquos, aut sponte , aut suadente Consessario, sese palam
canonicis satisfactionibus subjecisse; idcirco definitione illa reiecta, dico publicae poenitentiae nomine eam designari, que agitur in eo pe- populi, edi in Ecclesia eonventu, pro qualicunque crimine agendast, quod minime spectat ad publicae paenitentiae naturam, sed ad causam potius iudiciique rationem. Poenitentes pariter ii dicebantur, qui canonicis poenis addicti percurrebant stadium poenitentiae paullo post describendum , ct qui proprie appellabantur aut absoluth Paenitentes, ut inquit Augustinus in Epist. 26s. ad Seleucianam num. 7.& strin. 392. num. 2. aut In paenitentiam missi, sive D paenitentiam positi, ut legitur in Conciliis antiquioribus . II. Dixi quid sit publica Poenitentia: nune agendum breviter de illius origine. Quoniam rationi consentaneum est, ut qui publice de-
, inquendo alios provocavit ad culpam , eosdem vitae emendatione revocet ad morum probitatem , ut diximus cap. X I. num. 6. certissime
tenendum est, publicam paenitentiam Apostolicis quoque, & proxime subsecutis temporibus Obtinuisse; quamquam principio non exti terint certi canones illam implendi, quos postea constituit Ecclesiastica disciplina. De publica enim poenitentia habemus in primo Christiani nominis saeculo exemplum Corinthii hominis intestuosi , cujus mentio est in Paulinis Epistolis et in aliero mulierum, quas Marcus
210쪽
Libri Τrigesimi quarti Pars altera Cap.XΙΙΙ. ao s
praestigiator vitiavit: in tertio eorum , quos commemorant Tertullianus & Cyprianus . Quae omnia manifesta simi ex disputationibus praecedentibus . Ante haeresim Verb Montani, qui coepit vexare Eccle iam imperante Antonino, ct circa annum V. Ae. Is . prudentia &consilio Presbrterorum , non certis praesicriptionibus canonum poeni tentias fuisse iniunctas, probat Morinus lib. iv. operis de Administi Poenit. cap. I. primum ex Constit. Apostol. Iib. I. cap. 16. S ex libro Hermae seu Pastoris lib. I. similit. 7. unde apparet nullum poenitentiae tempus praefixum fuisse iis , quoS Vehementer patratorum scelerum poenituisset: & etiam mulieres adulteras post criminis detestationem statim a viris suis suisse receptas, non autem, ut factum est postea , transacto plurimum annorum curriculo : cujus indulgentiae gratia Tertullianus ad Montanistas deficiens Hermetem mareborum Pallorem auis
lax est appellare . Hoc deinde Morinus demonstrat ex Eeelesiastica Historia, tunc facto illius praedonis , Quem Ioannes Apostolus Ievi poenitentia iniuncta reconciliavit Ecclesiae, tum Natalis , qui post gestum apud haereticos Episcopatum conspersius cinere, & ad pedes Zephyrini
Pontificis provoluriis commiserationem simul, & reconciliationem obistinuit , ut narrat lib. V. H. E. cap. ultimo Eusebius . Nec adversiis hane Morini sententiam quicquam efficit Vicesimus quartus canon inter
Apostolicos, quo canone juXta interpretationem Dionysii Existui Iaietissemetipsum abscindens σπnis tribur communione prisatur: si quidem. ut ostendimus libro XX. cap. I9. canones, qui Apostolici dicuntur, etsi perantiqui sunt, atque ex priorum seculorum statutis com nacti, non sunt tamen singuli aeque vetusti, neque habent omnes auctoritatem prorsus ineluctabilem . Exorta autem haeresi Montanistarum, qui ut seribit S. Hieronymus ep. 3 . ad Marcellam , ohstrahant ad omne pene delictam Helesiue fores, atque ut colligimus e libro Tertulliani de Pudicitia, increpabant Catholicos quod veniam darent idololatris , homicidis , & moechis, constat irrepsisse disciplinam paullo severiorem , adeo , ut in quibusdam Ecclesiis poenitentiae aditus fornicariis omnino praecluderetur, & lapsis ae sacrificatis in exitu tantum mortis daretur venia, immo aliquorum sententia prorsius denegaretur , coactis iis,
qui deliquerant, diu lamentabilibus fletibus Ecclesiae ianuam pulsare rquo tempore, praesertim Cypriani auate, quaenam ratio disciplinae viguerit, per Varias theses nono eapite distri hutas studui pro mea vixili indagare . Vivente autem Cypriano Novatus, homo adeo impius, ut parentem suum fame necatum sepultura privaverit, Sc percusso uxoris utero immaturum illius partum effuderit, ut Paesanus in a. ad Sempronianum Epistola , ct Cyprianus in q9. ad Cornelium enarrant, in 'frica primum discordite & schismatis excitavit incendia, lapsis poenitentiam denegando; ac deinde Romam ad e Vertendam Ecclesiam navigans , artes omnes, ingeniumque suum dicavit Novatiano, qui ad