장음표시 사용
221쪽
subiisset de quo itidem facto plura diximus primo capite . Tertib idem
probant ex Ancyrano Concilio , cuius canone I 6. interprete Gentiano Herveto statuitur, ut qui laeunt animalia rationis expertia commuis nionem assequantur postquam quindeeim ausis substrati aesuppilees fuerint: canone I . auditur , ut eodem scelere inquinati, aut qui lepra contaminati fuerint, orent luter biemaπtes, quod explicatum est paul-1O supra num. s. canone a l. decernitur, ut per decennium gradus poenitentiae mulieres illae pereurrant, qua faut fornieatae ct faetus in utero perimunt, ct 'tuum Necatoriis medicamentis faetendis dant ope ram : canone 22. ita de homicidis definitum est : De volatitariis eaedibas, supplieer quidem subseruastur . Quae utique crimina occultissima dicenda sunt, tum quia nec homines flagitiosissimi audent illa palam committere ς tum etiam quia si in vulgus sparsa fuissent, gladio in ea
animadversum foret ab Imperatoriarum legum cult idibus . Rursus peremptoria videntur Ambrosii verba lib. i. de Poenit. cap. 16. num. 9 I. quibus etiam cap. l. usi sumus ad demonstrandam adversius Dallaeum
necessitatem Consessionis Sacramentalis , idest : Si quis igitur occulta erimina babens, propter Christum tamen sudiose poesitentiam egerit, quomodo ista reeipit ,si et eommunio non refunditur Z Vuo veniam reus speret, petat eam laesmis . petat gemitibus , petat populi totius fletibus, ut Φηoscatur obseeret, ct eum feeundo D tertio fuerit dilata ejus eo minu-nio , eredat remissusse funiaeasse , flatur augeat . cte. quae utique Scde occultis criminibus , & de publica paenitentia evident me dicta sunt. Accedunt denique exempla tum Genebaldi Laudunensium Episcopi, de quo Hincmarus in Vita S. Remigii, cum Potam ii Braca rensis Antistitis, de quo Toletanum Concilium X. quorum primus a S. Remigio in mansiuncula in modum sepulcri constructa reclusus suit, alter a Patribus Toletanis perpetuae pce nitentia: addictus aerumnis , ob occultissima fornicationis crimina , ut praecitata dissert. 6. Natalis
Inter utramque sententiam media nostra est , quae ncile sese ab utriusque argumentis expediet. Dicimus enim' nos , si accipiatur Poenivrentia pro Sacramento, quo peccatores subjiciuntur Ecclesiae clavibus, S a Sacerdotibus reconciliantur, etiam peccata occulta obnO Aia fuisse poenitentiae; quae publiea dici potest, quatenus idem sacramentum in Ecclesia, prostratis, gementibus, ct a legitimis ministris ex divina institutione consertur . Si vero accipiatur paeuireutia , ut in Prasunt i accipitur , pro publica peccatorum punitione ς primum, asser non fuisse illis iniunctam , in quibus publicae poenitentiae actio potuis set occulti criminis inducere duspicionem, quod apertissimh innuunt argumenta Sirmondi, confirmat publicae poenitentiae finis , satisfactio
222쪽
sgilli arctissima. atque inviolabilis . Arbitror deinde permultos, nouimpios tantum , verum etiam spectatissimae vitae, sponte, non cano in
Dum auctoritate coactos paenitentiam pubi icam subiisset quod etiam Sirmondus pag. 492. demonstrat testimoniis Augustini apertissimis, in sermone 144. de Temp. 232. num. 8. ubi ait et inliqui ipsisibi pae,i-reotia loeum petierant, aliqui exeowmunieati a nobis in paenitentiae locum redactisunt, atque in Epistola ad Seleucianam , ct ho m. 27. nunc serm. 3 sa. num. 8. Idem confirmatur auctoritate canonum , qui etiam clericis publicam poenitentiam petentibus definiunt non eme negandam , ut constat ex canone 4. Concilii primi Arauxicani an . 4 ta ex canone 29. Arelatensis II. anno 4s . & ex canone I 2. Aurelian. I. an. s I. cum tamen Clerici , ut dicemus proximo num. XIV. non possent
ad publicam paenitentiam compelli , eo saltim tempore, quo Arelatensis Synodus coacta fuit. Evincitur idem apertissimo testimonio S Caesarii Arelatensis Episcopi, qui fertur obiisse anno s43. qui h milia i. ex editis a Baiurio inquit: Et ille quidem, qui paenitentiam publiee aecepit, poterat eam Iecretiar agere ς sed ereda considerans multitudinem ρeecatorum suorum vidit δε ασtra tam gravia peceata solum non posse su ere, ideo adjutorium totius populi evit expetere . Id denique confirmatur exemplis , tum Fabiolae , de qua supra num. s. tum Nam hae Gothorum Regis , ct S. Gaudentii Valeriensis Episcopi, de quibus Volum. 2. Concit. Hispaniae pag. 683. S pag. 7oo. ea namque , quae supra commemorata sunt de Genebaldo ac l)otamio, noria faciunt ad rem; quoniam unus in Epistoporum conventu crimen suum fassus erat, alter suhiit peculiarem paenitentiam, non canonicam &definitam , de qua nunc loquimur . Assirmo tandem ex praescriptione canonum , quibus certis peccatorum generibus certa poenitentia statuitur, non consequi eidem poenitentiae obnoxios fuisse omnes reos peccatorum illorum ἰ primum quia , si expediebat, publica paeniten tia consilio Antistitum commutari poterat, ac debebat in priνatam et deinde quia ex Epistola canonica Basilii ad Amphilochium uxores adulterae non erant poenitentiis publicis nisi admodum caute subjiciendae, ne illarum viri venirent in patrati adulterii suspicionem , aut ne Convictis praeberetur causa mortis, ut liquet canone 9. & canone I 4.
ruod utique assirmandum est de quolibet alio scelere, unde infamia,
Odecus , maximumque incommodum poterat provenire et ac tandem.
quia publici paenitentes , cum essent a communione separati , ex communieati censebantur, ut inquit S. Caesarius sermone praelaudato ἔideoque sicut excommunicatio ferri nequit, nisi ex certa ct inani festa precari causa, ut habetur cap. Mmo Oiscoporuπ , XI. q. I. ita pu-hlica paenitentia certis tantum S manifest v crimi libus infligenda erat; dicam verbo, paenitentia publica peccatis publicis imponebatur , Occultis Uero, caute i circ mspecte, S paeniteate non lavito , nec re-
223쪽
pugnante Nunquam vero ex publica poenitentia inferri poterat pa atratorum scelerum qualitas , quia peccatores di νersorum criminum rei in eodem gradu degebant, quia multi ultro ae sponte illorum numero addicebantur , & quia penes Episcopos erat paenitentiae tempus definiis re, protrahere, & coarctare: quare ut modo ex frequenti aliorum eonsessione, ex illorum affictationibus , ex paenitentiae operibus non inserimus anteactae vitae flagitia, sed pietatem honestatemque nraesentis ἔita ex fletibus , ex substrationibus , ex lugu hri habitu poenitentium nulla dedecoris nota , sed optima illorum existimatio, atque summa Ecclesiae utilitas derivabat.
XIII. Certum insuper est non omnia prorsus peccata lethalia publicis
.ii., '''ώου poenitentiis suisse multata . Tertullianus enim in libris de Poenitentiata, ςΘM vinio ue de Pudicitia tria dumtaxat crimina publich expianda commemorat, idololatriam scilicet, sornicationem , atque homicidium . Trium tamen horum peccatorum genere alia comprehenduntur , quae ad illa tanquam
species referri possunt: ut libellaticorum lapsus , de quo plura Cyprianus , ct maleficia atque divinationes, de quibus Illiberitana Synodus canone 6. ct Ancyrana canone a I. continentur sub idololatria , ct iuxta eos lem canones legibus poenitentiae subjiciuntur: salsum item testimonium , & occultorum criminum delatio Eltherino canone I. S
excussio latus ex Ancyrano et O. atque praeparatio veneficii, ex proXim canone a l. homicidii multis expiabantur: ac turpissimarum libidinum rei, iuxta canonem 62. S 63. Baslii, nec non juxta I . Ancyranum, inter moechos censebantur flagitiosi simi. Ceterum a poenitentia publice agenda Synodus Neocaesariens s an . 334. canone 4. eximit eos, qui tantum in corde suo crancupiscentia polluti sunt, Illiberitana can.44. Me retricem paganam ad fidem Christi con .ersam: Basilianus canon 34. usurarios, modo lucrum injustum distri huerint pauperibus. Haeretici etiam ad Ecclesiam catholicam re νertentes aut per solam impositionem ma , nuum , aut per unctionem Chrismatis recipiebantur , ut diximus libro xxx II. cap. 9. ct constat ex canone 8. Nicaenae Synodi, ex 7. Laodi-eeno, ex I. Basilii,atque ex decretis Stephani I. & aliorum Romanorum Pontificum ibidem productis. Testimoniis quoque sanctorum Patruniae vincitur plura peccata alia paenitentia, quam puhlica, suisse multata r nam Gregorius Nyssenus in Epistola canonica ad Letoium affirmat, avaritiam absque poenae medela fuisse a Patribus praetermissam , quam tamen Apostolus malorum omnium radicem esse pronuntiavit. S. P. Augustinus Epist. 64. ad Aurelium , nunc et a num. I. ait commessatio nes ct ebrietates, quae tunc temporis in honorem beatissimorum Martyrum celebrabantur . quamvis essent ficeditas flagitios, ct sacrilega . non tamen severiori disciplina suisse punitas: Se num. s. addit, ποπ of
pere , non duri cr , nou modo imperios tollenda esse , sed magis do
224쪽
Libri Trigesimi quarti pars altera Cap. XIII. ars
eendo quam jubendo, magis monendo quam minando, quoniam ita agendum videtur cum multitudine; severitas autem exercenda est in peccata paucorum . Atque ita se gessit prudentissimus ac sapientissimus Pater in ea consuetudine extirpanda , ut idem narrat Epistola alte. ra ad Alipium Episcopum Thagastensem i67. nunc 29. Denique Leo Nagnus Epistola ad Rusticum Narbonensem cap. I . scribit ad publicam poenitentiam cogendos esse qui aut idola adoraverint, aut homicidiis S sornicationibus fuerint contaminati, eos tamen posse fieri sacramen istorum Christi participes , qui eonviviosola Gentilium er eseis immolaotitiis usi jejuniis, O manus impositione fuerint purgati. At plura de
hac quaestione Morinus libro v. cap. 4. Natalis Alexander citata differt. I. saeculi 3. q. I. TOurnely quaest. νl II. art.3. Uitasse q.v. art.ῖ. si: eh. 2:XIV. Disscitis inter eruditos agitur controversia , num etiam Clerici primis Ecclesiae sarculis tenerentur subire publicam paenitentiam, M. qua septimo saeculo fuisse immunes constat ex canone 29. Concilii r v. Toletani anno 633. celebrati. Ergo Natalis Alexander, Morinus, uenin , Vitassus aliique censent tribus prioribus sarculis clericos omnes , etiam majoribus ordinibus initiatos, publicae poenitentiae fuisse addictos , quarto autem vertente seculo ab illo onere.majores , non minores clericos suisse levatos . Et quod de prioribus saeculis aiunt, nituntur probare monumentis Historicis ς nam constat in Epistolis Cyprianicis I9. sa. s9.64. S 68. recenseri poenitentiam Felicis, Trophi- mi, Victoris, Fortunatiani , ac Basilidis, qui omnes erant chara inctere sacrorum ordinum insigniti: addunt ex H. EccI. Eusebii lib. ν. cap. ult. paenitentiam Natalii, atque ex libro VI. cap. 43. alterius Episcopia schismate Novatianorum reversi. Idem probant eκ optato Milevitano , qui lib. I. num. I9. refert in dissidiis circa ordinationem Caeciliani Purpurium dixisse , Exeat hue quasi imponatur illi manus in Episeopatu, er quasetur illi caput de Paenitentia, alludens proculdubio ad poenitentiae publicae ritum . Proserunt & canonem I. Neocaesariensem , &i8. ac ν6. Eliberinum , quibus majoribus clericis homicidis , aut mo chis publica poenitentia praescribitur . Saeculo autem IV. a poenitentia publica exemptos fuisse majores clericos, nituntur Ostendere ex canone g. Basilii, ex ii. Concilii v. Carthaginensis , atque ex Epistolis Siricii ad Himerium Taraconensem , ct Leonis Magni ad Rusticum Nar honenissem Episcopum , qui aperte scribunt, nulli clericorum publicam paenitentiam iniungi. II. At aliis Theologis placet, nec tribus primis, nec subsequentibus saeculis clericos majores poenitentiae, de qua loquimur , suine subjectos, ad quorum Theologorum partes accedo . Priomum quia praecitato canono ii. concilii. ν. Carthaginensis celebrati an.
398. legitur: Confirmandum es, ut si quando presbieri , vel diaeoni in aliqua graviori costa taupisti fuerint, qua eor a miniperis πceesse H
cenitentia a subierint publi eam. Ec cauolli. eam a
225쪽
removere, non eis manas, tanquam paenitentibus, vel roqvdmmeliis Bus D eis, impo uatur. Quo utique canone non inducitur nova disiciis plina , sed eonfirmatur antiqua . Leo item Epist. 92. ad Rusticum , num. a. c. a. ita anno 4 I. scribebat: -lienum est a consuetudine Eeele plea , ut qui in presbferali honore , aut durasti eradu fuerint eous erati, ii pro erimine aliquo suo per manus impositio πem remedium a eipiant pleuitendi . Ωuod e dubio ex inpostolica traditione desie sdit. In hoe duplici canone , inserto XXVI. q. 6. non solum a publica poenitentia majores clerici declarantur immunes , verum etiam id asserit ue esse iuxta Ecclesiasticam consuetudinem , Sc Apostolicam traditionem . Quomodo ergo prilisutram canones illi prodirent, viguit opposita diis seiplina Deinde S. Basilius canone si . rationem proseri, cur antiqui canones clericos poenitentiae non subjicerent, quia nempe in iis , qui Iapsi sunt, unum suppilesum debet decerni, in clericis autem supplicium illud est a saeris miniseriis amoveri. Vide to m. a. pag. 774. Longe ante Basilium an. 3ος edidit quosdam canones S. Petrus Episcopus Alexandrinus , qui habentur in Bibliotheca Patrum , ct in ultimis colis Iectionibus Conciliorum , quorum canonum Io. statuitur, ut ClerisIDpsi ministeris su polientur , ct content set Diea eommunione . Rurissus optatus Milevit anu S libro a. contra Parmenianum num. 26.affirmas nulli maiorum clericorum post thurificationem fuisse ad sua usque tempora manus impositas , redarguens Donatistas , qui lapsis clericis ad Ecclesiam redeuntihus manum imponebant, quod pariter reprehendit S. P. Augustinus lib. i. de Baptismo cap. I. num. a. Parum vero urgent argumenta contraria, si aliqua praesupponamus : primo fuisse, ut nuper diximus cum Basilio, supplicium clericorum amoveri ab Ecclesiasticis ministeriis , atque inter plebem redactos donari tantum laica commuis Dione r deinde etiam clericos aliquos sponte paenitentiam publica tria subiisse, ut diximus supra num. I 2. ac tandem non omnem poenitentiam publicam fuisse poenitentiam canonicam , ut ibidem advertimus. III. Nil ergo in contrarium evincunt exempla superius producta . De Felice enim respondet Cyprianus ad Caldonium Ep. I9. neque illum , neque fideles alios pro Christi fide in exilium pulsos, subjiciendos esse
Poenitentiar, eo quod maeulam pristinam potiore lirtute deleverint; presis hytero autem si tamen erat presbyter θ poenitentiam eamdem cunia
Ialeis subeundam Cyprianus nequaquam asserit. Trophimus, de quo epist. set . ad Antonianum , sie admissus es, ut uisus eommunieerr Ui- toris in Epist. s9. ad Fidum , plenam poenitentiam legimus , poenitentiae ritum non legimus: a Fortunatiano Epist. 64. ad Epictetum hoe S. Martyr exigendum affirmat, ne post sacrilega idolorum sacrificia, audeatlisaeerdotium, quod prodidit, vindieare, quod est in plebis ordinem redigi: Basilidem itidem ac Martialem libellis idololatriae comma. latos . R. udiandorum sasinorum conscientia vinctos , prohibet Cy
226쪽
Libri Trigesimi quarti Pars altera Cap. XIII. 2 a r
prianus Epist. 68. Episcopatum gerere, di sacerdotium Dei a Inistra.
re , non denegans illis laicam communionem. Natalem a Theodoto e
tiario deceptum sese sponte ad Zephyrini pedes abjecisse , ct omnium
commiseratione suisse ad communionem admissum , narrat cit. cap. vltimo Eusebius . De Episcopo Novatianae factionis ad Ecclesiam reverso scribit apud eumdem Historicum S. Cornelius in Epist. ad Fabium, pag.
a 4 3. Edit. Vales. Cui tanquam laico communicavimus , - . . Atax. . l)urpurius autem , de quo Optatus, Donati ita erat, ac Dona int istar iterum baptizabant, manusque imponebant adversius Catholicae Ecclesiae consuetudinem , ut constat ex dictis , nec non ex Synodo Romana Melchiadis , de qua idem Optatus lib. i. num 24. Canon Neocae sariens s tantum praecipit, ut presbyter fornicarius extrudatur , ct ad paenitentiam dedaeatur, idest, ab altari amoveatur, S poenitentiam agat, non autem solemnem illam , de qua disserimus . Denique i 8. Illiberitanus de reconciliatione canonica , ne dicamus approbasse haere in sim Novatianam , est explicandus , negat enim clericis lapsis in fornicationis crimen , conmunionem in fine, ideoque mandat ut a gradu dejecti cum laicis dumtaxat communicent: ct canon 6. loquitur de Diacono irregulariter , ct cum reatu capitalis criminis ordinato , manis dans ut abjiciatur a Ciero, abstineatque aliquo etiam tempore a comis munione . Neque enim omnes ad Ordinem laicorum redacti statim de Christi corpore participabant, quamquam eis neque intra fores Ecclesiae, neque pone a m honem esset consistendum . Ceterum clericis poeniis
tentiam agendam, S quidem Iuctuosam , reisque notissimi criminis publicam etiam , ad Iaicorum aedificationem, probabilius existimo, at non paenitentiam canonicam descriptis gradibus peragendam , sed degradatione, ergastulo, arctissima monasteriorum clausura, aliisque animad versoni hus ah Fpiscopo statuendis r non enim Ecclesiasticae militiae adscriptis fas est impune dolinquere, S Ecclesiae, quam moriabus dehonestarunt, decus, dignitatem, atque existimationem non
nem manus, intelligunt aut substrationem , aut reconcillationem Pu. sitione in pie.
hlicam paenitentium ἔ advertendum est in poenitentia publica non unam 'l impositionem manuum suisse , ut recte Sirmondus cap. 7. Se Albaspinaeus lib. a. observat. 3 I. scripsere . Imponebatur itaque lapsis manus, quando ab Episcopo ad poenitentiam agendam admittebantur: de qua manus impostione aperte loquitur canon i s. Concilii Agathensis productus supra num. 3. canon ia. Concilii Toletani x I. an. 6 s. & S. Leci in Epistola ad Rusticum superiori numero laudata . Altera manus immpositio, & quidem saepe iterata , ac repetita, ea est, de qua supra di- imus explicando tortium punitentiae gradum: R de qua canon ι I. Sy
227쪽
nodi tertiae Toletante an . s 89.ait,l 'aen ad manus ἰmpositis Hem ero. hro recurrere , ac 8 . Concilii I v. Carthaginensis an . 398. Omni tempore jejunii inanus poenitentibus a Sacerdote imponatur , nec non S. P. Avia gustinus serm. 144. de Temp. nunc EI 2. num. 8. Eribundant his paeniis
tentes r quando tuis imponitur manus, fit ordo longissimus. Tertia est manus impositio , qua explet O substrationis tempore poenitentes quam tum gradum subibant: quod absque absolutione Sacramentali, ct reis conciliatione factum non fuisse cxistimat citato in loco Gabriel Atha- spinaeus , Petavius etiam in animadU. ad Epiph. pag. 2s a. necnon Meris hesus dissert. IV. q. s. Apparet enim ex Epistolis Cypriani lo. ii. ac iet. poenitentibus , priusquam jus communicationis acciperent, manum ab Episcopo , & a Ciero fuisse impostam , ct digrodicntes a tertio ad quaristum gradum sortitos fuisse cum ceteris sidelibus communionem in omisnibus divinis humanisque rebus , oblatione tantum , ct Eucharistia exisceptis . Quarta dei num impositio manus fiebat exacta omnino poenitentia , Se gradibus singulis decuriis , tunc vero maiori reconciliatione accepta poenitentes etiam oblationi, & corpori Dominico participabant. Quare haec impositio manus appellatur absolute reeoneiliatis , quia per illam lapsis restituebatur jus omne ad oblationes, & ad sacrosancta myos eria. Hinc in canone 78. Concilii Carthaginensis iv. Iegitur: Poeni rentes, qui in infirmitate viatieum Eucharisiae acceperint, non se ere
dant absolutor Me manus impositione , si supravixerint: & in 3. Concilii
I. Arauxicani, reeedant de corpore poeuitentia aeeepta , plaeuit sine reeonciliatoria manus impositione eis eommunieari , quod morientis fomela eonsolationi. Ex quibus supra cap. rx. th. 9. inserebam duplicem esse
reconciliationem, sacramentalem unam, alteram vero canonicam Ssolemnem ς non enim morientibus data fuisset communio Eucharistica . absque absolutione sacramentali.
Solemnis reconciliatio poenitentium in Romana praesertim Ecclesia , atque in Ecclesiis aliis Occidentalibus , sere omnibus, fiebat olim
seria V. majoris hebdomadae, ut constat ex Epistola Innocentii I. ad Decentium cap. 7. ex canone 4 . Concilii II. Cabilonensis anno 8t 3. ex Capitulis Herardi Archiepiscopi Turonensis cap. 4. ex Homilia I v.Sanis
cti Eligit, ex ea none 3 s. Isiacit Episcopi Lingonensis , ex Auctore ser m. de Unctione Chrismatis inter opera Cypriani, ex iis , quae de Fabiola narrat Hieronymus ad Oceanum scribens , atque ex Scriptoribus omnibus , qui egerunt de Ritibus Ecclesiasticis . Haec reconciliatio a solo Episcopo , & necessitate aliqua urgente , a presbytero , cui Episcopus id muneris demandasset, peragi poterat iuxta cap. Presbter ineo alto, xxv I. q. 6. depromptum ex canone 3 l. Concilii III. Carthaginensis an . 39 . & cap. Si iubet, eadem quaest. v I. numero I.& cap. D capite a. o. n. 64. Hujus reconciliationis Ritus non tantum describitur in
228쪽
Libri Trigesimi quarti pars altera Cap. XIII. 223
antiquis & recentioribus Pontificalibus, verum etiam a Soromeno libro vi i. Eccles Hist. cap. I 6. qui narrat, quomodo Pontifex obviam poenitenti hus procedat usque ad Ecclesiae ostium , eos apprehensa unius manu introducat, certisque praemissis precibus reconciliet. Observo autem in Poenitentiali Theodori cap. I 4. olim in Ecclesia Romana hanc reconciliationem factam fuisse intra ab idem , partem scilicet sacrae aedis interiorem , in qua locatur altare, proprio fornice convcilutam et at in Romano Pontificali peragenda praescribitur prope faldistorium in meis dio Templi paratum . Reconciliati sordidis vestibus , barba , crinibus, que depositis , ornabantur cultioribus indumentis, exemplo Ioseph inquit Gulielmus Durandus lib. v r. Ration. cap. 73. quem ad imperium regis educentes de carcere totonderunt, or veste mutata obtulerunt ei . Gen. XL l. 4. At pIura de hac reconciliatione Sirmondus cap.9. pag. so g. Menardus not. 67 . in Sacrament. Gregorii, Martene lib. I. cap. 6. art. I. num. io. S vir praestantissimus Ioseph Catalanus comment . in I. p. Pontificalis Romani.
Unum dicendum superest, poenitent Iam soIemnem nunquam se in solemnis pae. se iterandam . Ambrosus enim lib. 2. de Poenit. cap. lo. num. 9s. Sient unum baptisma inquit ita una paenitentia , qua tamen publice in . agitar ; S Sanctus P. Augustinus epist. s4. ad Macedonium , nune is R. num. 7. docet: Aeum humillimae paenitentiae semel in Ecelesia eone edi.
Hinc tamen non seu uitur eis , qui iterum peccabant, poenitentiae aditum fuisse praeclusum , neque privata poenitentia illos suisse unquam reconciliatos . Fisi enim poenitentia so Iemnis non itera hatur, ne medicina
fatabris fieret contemptibilis, ut ait thidem Augustinus : incredibile
tamen nobis videtur, miserrimos homines in eadem , aut in graviora scelera , post pcractam publicam poenitentiam prolapsos , ab omni spe veniar fuisse perpetuo dejectos . oppostum enim probant sere omnia argumenta, quibus prima parte hujus lihri cap. I. adversus Novatianos ostendimus , neminem prorsus esse . qui a poenitentia agenda de-heat prohiberi, neminem, qui poenitentiam agat, & obtinere non possit inisericordiam a Deo , y pacem per Sacerdotes. Audio quidem nonnullos ita ratiocinantes : Si lapsi per privatam poenitentiam note rant iterum reconciliari; qua ratione medicina aegrotis subministrata
non evadehat vilior ῆ contemptibilis ὶ Nonne ψilior facta esset, si privata pinnitentia publicam supplevisset Quo insuper p. Sto explicari
poterunt veteres canones , qui hus lapsis post poenitentiam acceptam nega ur etiam in sine communi Quo demum iure vera erit sententia Ambrosii in I's. i i 8. vers. s8. Reisitas venia incentivum ρrabet dolinquendi Z At dicimus duplici reconcidiatione supposita , haec, aliaque id genus momenta nul Izm habere dissicultatem. Perarduum quippe
erat Iapss in eadem . aut in alia scelera atrociora, in quorum remedium Disiti Corale
229쪽
dium imponebatur solemnis poenitentia , iterum assequi re eo neIIIat mnem illam plenissimam , per quam etiam communionem Eucharistiis cam obtinerent, atque ita nunquam contemni poterat saluberrima Runica paenitentiae publicae medicina. De illa solemni reconciliatione , &communione corporis Christi antiqui canones pertractabant: privatam Uero poenitentiam cum transactis , tum praeterlabentibus tacu Iis postulabat, ac postulat forma ct aequitas judicii, S semper fuit S est laboriosus quidam baptismus; semper denique a Sacramentorum administris danda est opera, ne scelerosi homines ob nimiam eorum facilitatem evadant deteriores.
Agitur de multiplici Poenitentiae essem, praesertim
vero de meritorum reviviscentia. ε . IJΟEnitentia , ct Consessionis Saeramentalis fructus permultos
Ic Theologi, Patresque recensent, duodecim S.Bernardinus Senensis serna. de Consess. to m. a. art. I. septem S. Thomas Archiepiscopus valentinus in concione Dominicae x v .Quadragesimae, quinque Scholasticorum Plurimi ἰ novem nos canonum auctoritate permoti . At quoniam ho rum fructuum eximius et , ut merita, quae per peccatum suerant deperindita, reviviscant: de hoe distincte tractari debet. Atque ut id facilius Praestemus, animadvertendum est, aliud esse opus honum mortuum, aliud, ut inquiunt Theologi, mori festum . Mortuum illud dicitur, quod sit ab impio gratia sanctificante exspoliato; quod tamen si fiat auxilio gratiae actualis. S auditorio Spiritus sancti, non quidem inhabitantis, sed prae venientis atque molestis, omnino mortuum non est ἰ quoniam per novae vitae propositum, S interiorem gratiae motionem incipit homo vivificari, ideoque credendo , sperando , timendo , diligendo ad iustificationem disponitur . verum hujusmodi opera non habent jus ad sempiternam gloriar mercedem , ad quam requiritur vita spiritualis in haerens ac permanens, gratia nempe sanctificans, per quam nomo Constituitur palmes vi νus in Christo , filius Dei adoptivus , &' habensius ac meritum haereditatis. Opus autem morti atum illud est , quod ab homine Iusto patratum fuerat, ideoque habebat jus ad gloriam, meritumque retributionis; sed superveniente mortali aliquo scelere, homo qui sibi jus illud ac meritum comparaverat, ab eo excidit, nec potest ejusdem operis fructum assi qui . Quaeritur itaque, an restituta homini gratia justificationis , atque Dei amicitia rursus instaurata, re deat meritum illud deperditum : nam de operibus mortuis, quemad
modum tale meritum nunquam habuerunt, ita certissimum est, non ita es
230쪽
Libri Trigesimi quarti Pars altera Cap. XIV. Ias
ea reviviscere, ut illis debeatur aeternae vitae retributio . Hu us quaesionis occasione instituitur quaestio altera parum absimilis de redita peccatorum, scilicet, an peccata per poenitentiam extincta ac dimita deant per subsequentem culpam , quantum ad reatum meritumqu punitionis atque vindictae . In hoc ergo capite primum mihi cnumeranda sunt poenitentiae commoda & utilitates ἔ agendum deinceps de amissorum meritorum reparatione; ac tandem de regressu, & redita
. PRop. I. Novem salutaris Poenitentia fructus producit Demonstratur autem eosdem fructus enumerando e quorum primus est, remissio pereati, atque veniae impetratis . Poenitentia enim deleri peccata assirmat Isaias i. i8. S LV. . Egech. xv I I . a I. Act. II 38. definit Tridentinum sese. xiv. cap. r.& confirmatur iis, quae di-Nimus alibi de justificatione , de necessitate confessionis , ct de absolutionis essicacitate . Atque de hoe Poenitentiae effectu extant Capp. David quoque, &, Totam paenitentiam peeeatoris , de Poenit. dist. g.
num. 23. & 24. Secundus essectus est, quod paenitentia non solum liberat a poena aeterna , qua simul eum preeato dimittitur , verum etiam a poena temporali , quae plerumque dimissis culpis manet luenda . Id vero constat ex dictis cap. X. prop. r. Sa. necnon eXemplo Achab, Se
Nini vitarum ἰ quorum ille ieiunio ct sacco impetravit, ut eversio domus ejus differretar in pseros, ut inquit S. Hieronymus in Epistola ad Rusticum , hi verb scilicet Ninivitae poenitentiam agentes a patriae sub versione liberati sunt, ct eontersisne sua mercere indulgentiam, ut idem Hieronymus ait ad cap. 1 v. Danielis , ubi pertractat de Nabu- Chodonoser , S de Eetechia , in quibus pariter mutatis operibus divissseutentia mutata est . Huc etiam referri potest proloquium illud Ambrosianum lib. II. in Lucam num. 33. Novit Dominus mutare sentes tiam, si tu noveris emendare delitrum. Atque habentur omnia de Paenit capp. Novit, Si agamur , Ruamobrem , dist. t. & Aebab rex, Ninivita , dist. 3. Tertius poenitentiae fructus est , quoci per eam quis es citur de corpore Getesia, ut hahetur cap. Relesia Christi, de Poenitentia dist. I. num. o. Quod non ita intelligendum est . quasi . Omnis peccator sit extra Ecclesiain, id enim falsissimum est, ct haereticum et sed ita est accipiendum , ut qui sunt extra Ecclesiam, haeresi aut schismate separati, paenitentia peracta possunt iterum Ecclesiae corpori copulari δει qui erant in Ecclesia tanquam membra mortua, dum vivificantur Per gratiam Christi, ah ipso, qui Ecclesiae caput est, percipiunt spi- ritualium donorum influxus uberiores. Quartus frusus est, quod per ραπicentiam restituitur homo ad honorem is dignitatem deperditam . Ita scribit Gregorius Magnus in Epistola ad Secundinum lib. vi I. Ep.s
ubi assert exemplum Petri, ouem Deus pos ejus paenisextiam misericor-