장음표시 사용
401쪽
391 De Τheologicis Disciplinis
si Io a Theologis instituitur , num ipse presbyteri io Episeopum ordinatis propriam Ordiuir, atque sacra me imi rationem habeat . Episcopatum ergo sacramentum non em tradiderunt antiquio.
rum permulti , Hugo victoriniis , Magister, S. Thomas, S. Bonais ventura , R alii plerique laudati ab Estio in dist. 24. 3. 28. ct a Morino
s. p. Exercit. 7. num. 6. Eteni in asseruerunt hoc nomen ordinis accipi
posse duplici sensu, ampliori uno, quo intelligitur spiritualis potestas , non jurisdictionis tantum, sed etiam sacrarum quarumdam actionum , v. g. consciendi chrisma, inungendi frontes bast iratorum , sacrosquo Eeelusiae ministros initiandi, quo sensu Episcopatum esse ordirim res est apertissima: S significatione alia peculiari S pressiori , juxta quam Or io est sacramentum propter Eucharistiam consecrandam Se offerendum a CD isto institutum , & hujus officii gratia pote ita te in &characterem mineri ens ς atque in hac acceptione, quoniam potestat a
consecrandi & offerendi immaculatam divinamque hostiam amplior, aut sublimior nulla alia consertur , Episcopatum titulo, & honoreis Ordinis nequaquam frui. Fuerunt deinde quam plurimi, qui etsi assit marunt Episcopali Ordiuatisve non imprimi nciWum, S a presbyteratus signaculo distinctum characterem ἰ docuerunt tamen in ordinatione ipsa characterem presbyteratus intendi magis, perfici, atque almunia alia ampliari, eo fierme pacto , quo character presbyteri per postremam manuum impositionem extendi ad potestatem solvendi &retinendi peccata , propugnant aliqui Theologorum , ex eorum numero , qui in presbyteratu perfici dua y Ordinationes existimante. H Jus aut cm generis sacramentum esse Ordiuem Episcopatus putant Pa-Judanus, Vasquea, Gamachaeus, ct alii apud Morinum cit. Exercitarium. ro. δ r. necnon Fridericus Gaeardi, Argentinas, Gibhon ,
vliique nostratium: qui propterea inquiunt Episcopatum esse quiden rdine in , ac sacramentum, sed ab Ordine iacerdotali non distingui . prout perficiens secernitur a perseetibili, sit in exemplo intensior qu. xlitas , aut scientiae habitus de una ad alteram ratiocinationem proacede'as . Viri denique sapientissimi tenent Episcopatum ct sacramen- uim esse, ' ab Ordine Presbyteratus omnino distinctum ς atque id propugnant Ioannes Major, Scotus, Caietanus, Petrus Soto, de quibus chato in loco Bellarminus , & Estius: itidem hi duo viri sumismi, ac Sylvius, Meratius, Isambertus, quorum Ioca innuit Mori innus eadem Exercit. num. 7. Adde KC. fere omnes apud Emman. Gonoeta l. lom. I. In Decret. P D qa O. necnon iuniores Theologos, Habertum do Ordine cap. 6. Durnelium qi 6. art. t. Iuenin differt. 9. cap.Σ itasse p. a. q. I. stet. a. cap. I. Le-DrOint lib. HI I. pag. I 9. Uan roy cap. a. q. 6. Piel te q. item 6. Sc. His adhaereo. immo arbitror sa. eillimum esse oppositas istas sententias concordare , si Theologicu velimus disserere , suus as contenti Onu. relinquero vi satoribus ph, losio.
402쪽
393 Liber Trigesimus sextus Cap. IX.
losophis: mentemque meam subiectis positionibus adaperiam . PROP. I. ordo Episcopatus est sacramentum, & quidem a Presbyteratu distinctus.
Demonstratur l. iisdem scriptura: Iocis, quibus cap. r. probatum universim est, ordinem esse sacramentum . Praecipue enim id evincere suduimus verbis Pauli ad Timoth. Epistola I. cap. IV. I 4. & e Pist. 2. cap. r. 6. unde constat Timotheum ordinatum fuisse per impositionem
manuum presisterii, ac tali ordinatione superna gratia exornatum. Quo argumento ad haereticos revincendos Theologi utuntur omnes ,
immo& Synodus Tridentina sess. 1 I. Atqui Apostolus loquitur de oris divatione Timothei in Episcopum, ut inquit Chrysostomus, cujus verba produximus eodem cap. I. ad 3. Opp. & cum Chry stomo Theophylactus, Oecumenius, Anselmus, S. Thomas, & interpretes alii notae non infimae. Itaque aut Episcopatus est ordo, aut, quod nefas est assirmare, ordo non est sacramentum . Vide Filium dis . a . ἔ. 28. 2 in utrumque Pauli locum . Hinc deducitur probatio altera ex Triisdcntino Concilio, cuius laudato cap. 3. haec sunt Verba: Cum Scriptura tesimonio, e spostilica traditisue, o Patrum uuauimi ecusensu
perspieuum sit, per sacram ordinatiouem, quae verbis, ct siquis exterioribus perficitur , gratiam eonferri, dubitare nemo debet ordiuemese vere proprie unum e septem fasU.e Eeeti Deramentis: isquite Nim O solus, Odmoneo te , ut refuscites gratiam Dei, quae est iure per impositionem maudium mearum. Nou euim dedit nobis spiritura timoris, sed elatatis , ct dilectionis, o sobrietatis . Eadem sacrosancta Synodus proximo capite docet saera Orsuatione Episcoporuis, δε- cerdotum, edi eeterorum ordinam constitui Gelesiastieam vexarebia quam divina ordinatione institutam desinit sexto ejusdem sessionis canone . Oecumenica ergo Synodus agnoscit in Episcopatu impositionem manuum, quae est sacrae ordinationis materia, divinam institutionem, Ordinationem sacram, supernam gratiam, spiritumque virtutis S dilectionis, atque Hierarchiae principatum. Quid vero necessarium ulterius est, ut Episcopi inauguratio ad dignitatem sacramenti evehatur Huic deinde sententiae plurimum consentanea videtur Patrum tradi. tio ; siquidem omnes inter Hierarchicos ordines tres singillatim con- numerant , Episcopatum nempe, Presbyteratum , Sc Diaconatum; quos dignitate, osscioque distinetos esse nemo unus Catholicorum in. scias ibit. Nullus autem persecta ratione in Hierarchia constituitur, nisi per sacramentum sacrae ordinatissis; quare electus, sed nondum consecratus Episcopus, non habet potestatem aliquam exercendi ea ,
quae sunt ordinis, ctiamsi confirmatione accepta valeat iurisdictione iue Xercere, prout constat ex cap. Transmissam, de Elect. & Electi potestate, atque nunquam Episcopus, sed tantummodo Uectas, in quibusvis Romanorum Pontificum Epistolis, aut in Canonum colle etioni-
403쪽
hus nominatur: quin imo cap. Tua Nuper, de iis, quae sunt a Praelatis Se. aperte Electus, Sc Episcopus distinguuntur. Cum igitur potestas Ecclesiasticae Hierarchiae conseratur I aera ordinatione , si ve , ut in Scorpia eo cap. 9. Ioquitur Tertullianus, Cum sacrameum , eum propagine nominis, cam traduce Spiritur Ducti et negari non potest, Episcopum ad supremurn , ae ab aliis distinctum Hierarchiae gradum per
aeramentum ordinationis adscendere L Rursus Patres ordinatiosem in Episcopum expresso nomine sacramenti condecorant, praesertis a Lco Magnus fer m. r. in die anniversario Assumptionis suae , Sc S. Gregorius lib. lv. in I. Regum cap. s. Postreinb demonstratur thesis ex eo quod in saera Episcopatus ordinatione nil prorsus desideretur, quod ad proprium sacramentum constituenduin requiratur. Ae principio Episcopi conse ratio haud secus, ac sacrae ordinatiouer aliae , χειροτονία Graecis, Latinis ordo, aut manus impositio dicitur; prout evidens est ex Occidentalis, Se orientalis Ecclesiae libris omnibus Euehologicis , EX IV. Canone magnae Nicaenae Synodi ex Codice canonum Ecclesiae Romanae edito a 4iesnellonum. 6. ex Antiochenis I7. I 8. I9. e X Prae
citatis Tridentini verbis , ex Epist. Innoe. I. ad Uictricium , & Gelasii
ad Episcopos Lucaniae, atque ex mani mentis aliis plusquam mille. liquoque, qui ordiues numerant, aut septimo loco , aut octa Uo Episcopatum recensent, Patres Carthaginent m Concilii iv. Auctor opusculi de septem Ecelesiae Gradibus in sti pendice Op. Hieronymi, Rahanus Maurus in I. libro de Clericorum Institui. Simeon Thessalonicensis de sacris ordinat. cap. 6. aliique Latini, Graecique unanimiter zimmo quum in ordiuibus enumerandis scriptores diserepent,. nul Iu Somnino est, qui Episcopalem Ordiuem praetermittat. De nomine ergo nec minima oriri potest suspicio. Idem asserendum est de institutione divina: si quidem Apostolos fuisse Episcopos perspicuum est: illas vero quisnam tali dignitate exorna Uit, nisi sacramentorum Auictor, & Ecclesiae institutor uare a Satritu sancto Ep scopos constitui asseruit Apostolus Adt.xx. 28. Haberi ulterius in consecratione Episcopi sacram ceremoniam, ritumque selemniorem , . quam servetur in Ordinibus reliquis , res est cuique notissima . Reperitur rursus in eadem consecratione idonea ordinis , Sc sacramenti materies, idest, manuum consecrantis impositio . Consertur denique duplex ordinis 1acramentalis effectus, Gratia, scilicet, & character : & qualitum ad gratiam, hanc dari in Episcopi consecratione , colligitur ex praemon stratis verbis Apostoli in I. ad Timo t. t V. ct in a. i. 6. Quibus in locis
advertas , quae , collationem gratiae adscribi sensibili signo, idest, imposillani mauus, ideoque ex opera operato illam produci, & esse gratiam sacramentalem , quam in ipsis A posto licis testimoniis exprimi declarat quoque synodus Trident fria ς idque non dissitetur S. Thomas in easdem Epistolas, ut dicam infra . Etiam S. P. Augustinus lib. I. . de a
404쪽
Liber ΤrIste simus sextus Cap. IX. 3ss
Actis eum Felici Manicharo cap. 12. assirmat cum gradu Episcopali miram vinitam, insignem nempe gratiam , donari. Ad eamdem gratiam comprobandam duo ex Estio exscripta addit hii orica exempla recentior Theologus Tournelius; unum sancti viri, cui nomen Moyses , qui nunquam induci potuit, ut a Lueto e siauo Episeopo in Episcopumeonsecraretur , quod certur esset Spiritum fandium as illius invoeationem nunquam descensurum: alterum autem exemplum cuiusdam Nartyrii , qui ait ad Nectarium Episeopum, Utrumque, fueram lavacrum,e, munus Episeopale delictorum esse remediam 9 expiationem. Primum
lib. VII. cap. Io. & Nicephoro lib. x. cap. t 4. Ac primum Moysis exemplum A rem facie. uuoniam etsi sacramentalis gratia non pendet a probitate ministri; communἰo tamen cum Episcopo Arriano adipsam gratiam suisset impedimentum Sc obex. diea unomplum alterum , tam apud Sozomenum , quam apud Nicephorum aliter legitur, & pro facerdotio , ἱερωδων , sponte sua posuit Ponto Uucaeus mautis Episeopale a Uide Sozomenum pag. I 6. edit. Valesii. Episicopalis demum obara reia vis haud obscurum est nin mentum , quod valeant ordissioues ilia lorum F Moporum, qui ab Ecclesia separantur aut schinnate, aue haeresi; licut Augusti aus docet lib. 2. contra Epist. Parmeniarii cap. idialiisque in locis adversus Donatistas . Habent crg Episcopi vi conse-erationis suae potestatem aliquara indelebilem, quam neque ob haeresiserimen amittunt. Quid est autem potestas iudelebitis, nisi aut ebara .
Her, aut characteris effectus Adde vulgarem, tritissimamque ratior em, quod Episcopatus semes rite collatus, nunquam nova consecratione iteratur. Omnia ergo ad sacramentum ordiuis necessaria in Episcopatu adinveniuntur , nomen , institutio , materia, forma, gratia , character . Iam vero si Episcopatus ordo de sacramentum si , prout existimamus, cum peculiari ritu, distincta consecratione, diversae. ceremonia, propriisque materia & forma perficiatur, conseratque ul- erius potestatem ordinandi, chrisma conficiendi , ct consignandi, quam vi ordinis non habet presbyter; certa illatione consequitur,
quod Episcopatus si sacramentum a presbyteratu disti actum: quod
erat propositionis pars altera.
PRop. II. Si velimus a tricis Scholasticis abstinere , ct quae certis. sma sunt, a fluxis dubiisque opinionibus separare; nullum prorsus erit in hac quaestione dissidium-Qui enim negant Episcopatum esse sacramentum , sat enim: tamen per ordinationera Episcopi gratiam cosiserri ataue ipse S. . domas lect. 3. in Epist. a. ad Timoth. explicans illa verba . Quae : in te perimpositionem maπuam mearum, inquit: quo se licet orat natus erat
405쪽
3sis De Theologicis Disciplinis
mentalem, quoniam non datur ad digne conficiendam Euchari illam , sed ad digne exercenda munia Episcopalia; quod prae ceteris explicare nititur Dominicus Soto dist. 2 . q. a. art. 3. Fatcntur praeterea in oris diuatione Episcopi aliquam potestatem spiritualem conferri, eamque nou tantum esse jurisiiliouis , sed etiam ordinis: ita enim expresse docet S. Thomas q. s. Supplem. art. s. ad p. sed quoniam , inquiunt, haec potestas non refertur specialiter ad sacramentum Eucharistiae, non est potestas ordinis, ut sacramentum est, sed quatenus ordo habet ampliorem significationem . Tertib satentur, quod etiamsi in Episto. pali consecratione non imprimatur distinctus ebaracter ς ampliatur tamen , & persectior redditur ebararier ordinis presbyteratus, S ad ea, quae Episcoporuin sunt, extenditur : quod Paludanus dist. 2 . q. 7.art. 4. explicat comparatione habitus scioricia, Unilippus Gainachaeus de sacris Ordinat oci p. s. Per novam aliquam relationem , veluti dum rex alicui divorsis ossicia committit, aut adauget pecuniae pretium , Vasqueag. p. disput. 2 o. cap. s. exemplo cbaracteris presbyteralis,
qui extenditur ad potestatem sol endi, Sc remittendi peccata; aliique
alia tradunt. Itaque hoc penes Omnes uertum est, in consecratione Episcopi ampliorem gratiam , potestatem aliquam spiritualem , ct perfectionem characteris conferri: hoc incertum , ct in controversia positum , an haec gratia , haec potestas , character iste , reali distinctione , atque , ut schola loquitur , entitative discrepent a gratia , a potesate, S a charactere presbyteratus. Atqui utrum ad constituendum sacramentum diversum haec entitiva effectuum distinctio necessaria sit ,
est quaestio nata inter Scholasticos illi physiologiae, quae cntitatum fecundissima parens est, assuetos ; S mea quidem sententia susscit, si
gratia, & character eonnotatioe tantum diversa sint, ut de gratia, ct de charactere sacramenti Confirmationis scripsi Vol. VI.I. pag. I l9.
S ips. Si ergo ab hac quaestione philosophica potius, quam Theologica , abstinere velimus, ct certa incertis praeponere; absque ulla animi perplexitate dicendum erit ordinatione Episcopali gratiam Reharactere in conserri, ideoque Episcopatum sacramentum esse, Sapresbyteratu distinctum. At hi, qui nolunt Episcopatum esse ordinem ac sacramentum,
objiciunt: ordines ergo numerum septenarium excedunt. Respondeo in hoc argumento dirimendo parum sudandum esse et siquidem Episc patus ac presbyta ratus sub uno sacerdotii ordiue camprehenduntur, sive sacerdotium in duos ordines dispescitur, in unum , quo traditur potestas Eucharistiam offerendi, ct in excellentiorem alium , quo ulterius consertur auctoritas illos , qui Eucharistiam conficiunt & immolant, ordinandi & consecrandi. Haec responsio, quae traditur ab eruditissimo Sirinondo ad Sidonii Apollin. epist. it. lib. I v. ubi de
Gaudiano presbyteroi ac fratre Mamerti Viennensis Episcopi legitur
406쪽
Liber Τrigesimus status Cap. IX. 3s
ististes Dii in ordine feeundo, antiquiorum dictis coli aeret atra incmaxime. Auctor enim de Ecclas. Hierarchia cap e ait
ordinas aptatur caelebs is houore seandi Hinc Tridentina Sunodus sess. xvrit ρο- ει - -
nes , supre inum non presbyterorum appeia sed Me, biae 4 rist
presbyteri nomen , quo aetas potius, quam ordo signatur dando fuerit utrisque commune . Constat ne Ethbh, . . ' 'q*-'qqsbyteratum in sexto, & Epistopatum in septimo GMA, eam
S Graeca Pontificalia de Ordinandis Edissoni, sis, , - '. 'δ
tratantia . Quamobrem si quis responderet reWcra O ines esse odito ct illos qui septem numerant, agere tantum de ordinibus ad Euchariis
407쪽
3s3 De Τheologicis Disciplinis
In aliorum ordisum collatione ς & ex quo etiam tam E Uar, quam cius erator die praecedenti jejunent, quod sacramento Spiritum saniactum , ejusque peculiare signaculum conserenti congrue praemittitur. opp. 4. Si propter ampliorem dignitatem Episcopatus sit a presbyteratu sejungendus ἰ etiam Patriarchatus , & Archiepiscopatus O diues erunt. & sacramenta ab Episcopatu di versa . Resp. consecutio.
nem esse falsissimam : quoniam in variis Episcoporum gradibus distincta quidem jurisdictionis amplitudo, at non diversa potestas Ordinis
Opp. s. In consecratione Episcopi nec specialis gratia saeramentalis, nec distin θtus character consertur. Non ergo Episcopatus est sacramentum distinctum . Resp. Negari a nobis antecedens, propterea
Juod gratia, quae consertur impositione manuum, signoque sensib si .ebet esse effectus alicujus sacramenti, & potestas indeluc lis signa tulide ebaracteris'. ideoque Episcopatus ea gratia, S potestate insig litus, habet ordinis & sacramenti peculiarem propriamque rationsm . Opp. 6. Ιgnatius, Augustinus , aliique Patres a firma at sicerdotium esse praestantiorem gradum, ad quem possit inortalium aliquis elevari. Presbyterorum itaque , ac sacerdotum ordine nullus alius si blimior atque excellentior potest excogitari. Respondeo accipienda esse Patrum testimonia de sacerdotio, quatenus duos d Uersos ordines complectitur : alias nulla foret Episcopi supra presbyteros dignitas ac
praestantia, ae vera esset Aerii, aliorumque haereticorum, qui Episcopos ac presbyteros pares fecerunt, assertio, proximo capite undecimo resutanda. Opp. ult. Talis est natura sacrorum ordinam, ut unus sine alio inferiore collatus characterem imprimat, nec sit iterandus ς ut constat
de presbytero, aut diacono per saltum ordinatis, cap. Sollicitudo, dist. sa. & cap. Tuae littera , lib. v. Decret. tit. 29. Atqui aliud de Episcopatu dicendum est, cum ex cap. Ex litteris, eodem libro tit. 3 I. eonstet neminem posse promoveri in Episcopum non suscepto Presbyteratu . Atque hoc argumentum invictissimum putat Dominicus Soto . Respondet Eslius ideo non posse aliquem in Episcopum ordinari, nisi presbyteratu si initiatus, quoniam potestas Episcopi ad consecrandum, consianandum , & Ordines conserendos data, cum eximia sit, ae praestantissima, ex divina institutione solis sacerdotibus communiis catur. Vide quae ad consimile argu nae it tun scripsi tomo Mi I. pag. 82. Ceterum in Capitulo, G Iisteris, de Excessibus Pta 'a t. hoc unu uiali abetur, Ponti ale officium sine altaris minis ris που posse vidimpleri ,
propterea quod consectio ebri aris . & sacrae orditiatio vos inter Misissarum solemnia, aliaque Episcopalia munia sacris ministris adstantibus, ct inservientibus perficiuntur . CA-
408쪽
Liber Τrigesimus sextus Cap. X.
De G repiscoporum nomine, origis: , inciis , ac dignisne .
N Uncupatos Gorepiscopor, quasi του χώρου τis επισκοπις, Episcopo ruris , vel pagi, dictum est cap. 2. prop. a. Licet enim vocabuislum χωμι aliquando quemcunque locum ae sedem , aliquando etiam provinciam regionemque significet; ubi tamen de Chorepiscopis agitur, ad significandum vicum , oppidum , ct coloniam coarctandum est , cum in Conciliis , ac veterum scriptis iidem Chorepiscopi a Metropolitis , Exarchis , urbiumque Praesulibus distinguantur . Hinc inter Canones Nicaenos Arabicos num. v III. legitur, GOrepiseopus est Deo Episcopi super villas, ct monasteria , c Deerdotes vinarum, qua sub potes.ata ejus sunt; atque Chorepiscopi apud Hincmarum opui . xxx III. Di- sevi meant, apud alios Episcopi miliani nuncupantur. Non tamen preas byteri singuli Ecclesiis ruralibus praepositi Gorepiscoporum nomine
honestabantur, quemadmodum S nunc non omnes Parmiarum Re-etores dicuntur Episcoporum Vicarii: idque constat ex aItera S. Atha nasii Apologia , ubi narratur Ischyram hominem nequissimum ac mendacissimum, qui tanquam rcum fracti calicis, dirutique altaris ipsum Athanasium in Synodo Tyria traduxerat, ab Eusebianis suisse Epiis scopatu insignitum , tametsi Mareotes ager, cujus loci praeerat Ecclesiae , subjiceretur Episcopo Alexandrino , ibique nunquam aurea Esti seopus , immo nec Chorepiscoparfuerit. Iam ergo a priscis saeculis erant Exarchi, aut Primates , seu Archiepiscopi, qui aliquot Ecclesiasticas provincias moderabantur; Metropolitani unicam provinciam regentes ς Episcopi, quorum plures in eadem provincia esse poterant; RChorepiscopi in pagis, ruribusque gerentes .vices Episcoporum .' quam quam posteriores Graeci Archiepiscopum post Metropolitam locent, ut inquit dissert. de Synodo V. cap. Io. Norisius ς iidemque Metropolitani , atque Archiepiscopi dicantur etiam Exarchi, non tamen absoluinte, sed Exarebi provineia , Exarebi dioeceseor, quemadmodum legitur in Sardicensi , & Chalcedonensi Conciliis . Hinc apparet errasse Honorium Augustodunensem Rabanum , Sc quotquot asseruerunt Chorepiscopos ita suisse appellatos , quod esse ut de Goro Deerdotum . Dunomine autem morest scopi haec tantum . . Ouidam Gorepse orum originem repetunt ab Apostolorum. aetate , ac talis ordinis suisti existimant Linum , Cletum , Clementem , aliosque Romani Pontificis Vicarios, priusquam ct ipsi ad Petri cathedram eveherentur , Episcopali chara fiere condecoratos . At vel non extiterunt Vicarii illi Romanorum Pontificum per tria priora saecula , fortassis obtruli ab Heasthenio & Papebrophio , ad componendam Ue
409쪽
qoo De Τheologicis Disciplinis
terum Catalogorum discrepantem chronologiam , ut ad annum 6 . num. ai. nititur ostendere Cl. Pagius ς vel si extitere, quod ego non diffiteor, ordinabantur oeconomiae causa, ne sorte , si Ecclesiae Pactor in exsilium aut in mortem raptus esset, grex Christi omni prorsus regimine distitueretur . Vertim cum isti vicem Pontificum extra urbem non gererent, Gorepiscopi dici nequeunt. Igitur Chorepiscopos ante quartum taculum , expresse saltim , ct hoc nomine designatos, nulli bi invenies: prima namque horum mentio hahetur in canone ia. Conisellii Aneyrani, atque in II. Concilii Neocaesariensis, quorum utrunisque celchra tum sertur circa tempora Arelatensis I. anno scilicet II 4. Cum tamen haec Concilia non Chorepiscopos instituendos praecipiant,
sed institutos supponantς dicendum est, iub finem saltim iaculi tertii
Chorepiscopos aliquos extitisse. Post Vendetinum, Salmasium , Basia agium, ceterosque Novato res presbyterum Episcopo coaequantes, nonnulli etiam doctores Catholici , inter quos Tournely q. 6. art. I. pag. 2I4. censent , si ad rem at tendatur , antiquiorem esse Chorepiscoporum institutionem et propterea quod Episcopi agrorum , pagorumque extiterint longe ante exitum tertii taculi. Etenim, inquiunt, Clemens in Epistola ad Corinthios ait Apostolos, Per urbes ct agros eoustituisse Episeopos. Paulus Samomosa tenus circa annum 264. ad populum decipiendum submisit assentatores suos , ut scribit Eusebius H. F. lib- v I r. cap. Io. Episeopos viaeivorum pagorum, θ' eivitatum. Idem Eusebius lib. v. cap. I 6. ait haeresim Montani consutatam fuisse a Zotiso Episcopo Gmanensi, Iuliano e amensi; etsi Comana , Cc Apameia fuerint pagi . Rursus id om Eusebius lib. Vi M. cap. 13. laudat Syl Manum, qui fuit Episcopus Leelesiarum vicinorum Gazae, non, ut male vertit Valesius, Episco. pus Gazae . Ac dcinum Epiphanius haeres. XXX. narrat patriarcham Iudaeorum Hellet morti proximum ad se vocasse Episeopum vietuum Π-leriadi, non Tiberiadis, sicuti male Petavius reddidit, ideoque Episcopum ruralem , seu Chorepiscopum. Haec autem prorsus sutilia sunt, nec evineunt aliquid , nisi sorte etiam in pagis aliquando veros Episcopos constitisse; quod an a Catholicis , an ab haereticis, ut numerus sacrorum Antistitum excresceret, in consuetudinem inductum fuerit, dicam paullo infra . Enimvero in his, aliisque testimoniis, quae ex monumentis trium priorum saeculorum afferri possunt, Discopor audio . Gorepiscopos autem nequaquam . Deinde in praedictis quinque locis est peculiariter aliquid ad notandum: nam Clemens laudata Epistola ad Corinth. num. 42. ait de Apollolis: Praedi utes itaque per regioves ac uimes, primitiar eoru Mspiritu euin probassent, in Episeopor oe Garenos eorum, qui ereditari
410쪽
Liber Trigesimus sextus Cap. X. KQ I
Lbras. -πεύων. Ubi Clemens ait quidem electos in Episcopos viros, quos probatae virtutis noverant Apostoli, dum Christum per urbes , provinciasque annuntiarent, sed Episcopos pagis , vicisque praepositos fuisse minime assirmat. Neque enim υνα est solum pari, vicique no amen , sed re lanis, & cuiusque siet: neque reserendum est: voeabu Ium illud χωρὰe initio positum ad ε--πω, sed ad proximum partici- Pium κυρίαν-εe , praedicantes . Abutuntur autem hoc loeo, scut &ceteris , novi Aeriani, ut in eodesti ordine statuant Episcopos ac presbyteros ς imperite tamen , ut postea dicam. In vo . libro Eusebii cap. 3 o. probo lectionem illam , Episcopor vicinorum pagorum O eiviatatum : at hinc non consequitur alios urbium, alios Ucro dioeceseon agrorumque fuisse Episcopos. Tertium locum Tournelius parum ad rem facere satetur , quod Comana a Ptolomaeo , & Apamia a Stephano .de, Urbibus inter civitates connumerentur. Ego e contra legendum puto, tisum e stato Comanae, non, ex urbe Comaua ς est enim in Graeco. ἰ Κομή- κώ e, a Comana viso; unde non male Christophorsonus
vertit, Ex oleo, qui dieitur Comana r sed Eusebius nil aliud ibidei refert, nisi Zoticum ex agro viciniisque Comanae, & Iulianum ex Apamsa , duos viror probator, atque Discopos, venissis ad explorandum spiritum Maximillae et non autem ait aut Zoticum, aut Iulianum fuisse pagorum tantum Antistites . Ad quartum quod spectat, immerito reprehenditur verso Valesii, qui lib. viii. cap. ra. H. Eusebii vertit, Quorum priueeps erat Silvanus Gaza orius ut Episeopus; id enim in-
ac praeterea non repugnat unum eumdemque Gazae urbis , proximarumque Ecclesiarum suisse Episcopum, quod exprimit cap. 2 s. eiu Ddem libri viat. versio Christophorsoni, Silvanus Delesiarum Gazae Episcopor , de quo fura. Denique Episcopum , quem arcessit Eliel Iudaeus, ut sibi morti proximo conserret baptismum , fuit Episcopus Tiberiensis , non ruris , renrehenduntque immerito iuniores quidam versionem Petavianam. Epiphanius quippe Haer. xxx. quae est Ebionis, n. q.
iuxta interpretationem Petavit inquit, Moriens Euel oleisum Epiμο-pum Tiberiensem creest: ex a atque in Graeco postrema verba, Epia
sustum proximum eivitatis Tiberiensiam, -κσπω πλ-χ- τοῦς τιβε stram, non autem , proximum τη-, immo πλησι ωφος non lotum
est finitimur, ae propinquas, sed et itan aeeola. Et quidem cur Eliel non civitatis, sed pagi Antistitem arcessisset, cum in civitate commoraretur , eique mors immineret Quidam ergo nimium sunt creduli, dum novis Aerianis auscultant; hi namque presbyteros Omnes pagorum fuisse Episcopos ajunt, ut caiisae suae melius serviant, ac facilius discrimen Episcoporum a presbyteris oppugnente quamquam
etsi demus Episcopos olim in vicis ruribusque sed iste, parum, aut nihil praesidii aceederet illorum errori.