장음표시 사용
601쪽
quaest. r. virumque ornatissimum Melchio rem Canum lib. viri. de . Ibo eis Theolost. cap. s. senserunt Toletus, Ledesima , Maldonatus, Estius , Sylvius , atque ut recenseam nonnullos ex recentioribus I. B. Du Hamel. de Matrim. cap. 6. Florentius De Com. sedi. 7. Gaspar Iuen in dissert. 2. q. 3. Honoratus Tournely loco paullo supra citato . ex Nostratibus vero Leonardus Uanroy cap. ult. q. a. R Aurelius Pictis
te q. t 3. Aetate ergo nostra multo magis dici poest quod in i . par rem S. Thomae q. r. ajebat Dominicus Bannes , Cani sententiam mul- σω alios sequi absque ulla temeritate . Igitur sententia eorum , qui censent ministrum hujus sacramenti esse contrahente S ipsoS , proximis innitur argumentis. Principio, inquiunt, haec in decreto Eugenii leguntur e Causa e iens matr3monii regulariter es mutuus consensus per verba de prassenti expressus.
Haec autem verba sunt quae proferuntur a contrahentibus . Iidem er-co contrahentes sunt, qui verbis suis mutuum consensum exprimen. thus effciunt sacramentum . Neque enim hoc argumentum diluunt, ui respondent agi in eo decreto de matrimonio, ut contractu ,. quum
motius sit evidens pertractare Eugenium de sacramentis Ecclesiae , atinuue sub hac ratione proponere doctrinam matrimonii, paragraphum illum incipiens , Septimum eqsacramentam Matrimonii. Habetur pro pterea in Enchiridio Christianae institutionis edito nomine Concilia Coloniensis , incaute a quibusdam producto pro contraria sententia: Verbam itaque hujus saeromenti, quo accedente ad elementum sit fueramentum , id nimirum es, quo ambo , mas ct femina , eum pietatis re specta , quae in Deum est, sibi inuruo fidem eonjugalem dant, aeeipiunt- ue , nee quovis modo, sed in Dei nomine eonjunguntur, ct eostula
rur. II. Idem demonstrare nituntur auctoritate I ridentini Concilli , Quod sess. XXI v. cap. I. de Reformat. matrim. definit , clandestina main
arimonia libero eontrahentium eonsensu facta , rata ct vera esse matrι- Onia , quamdiu Ecclesia ea irrita non feeit. Reponentibus vero The 1 ostis , matrimonia illa declarari a Tridentino vera ct rata in ratione contractus , idque confirmantibus testimonio Palla vicini scribentis .lib. XXoI. cap. 9. num. I I. Nunquam declarasse cineilium ea fumi faeramenta , adeo ut graves quidam Theologi id negent, obstare vid tur cap. xuanto magis, de divortiis, in quo legitur: Etsi matrim nium lit verum quod inter infideles exipat, non est tamen ratum ἰ 3nter
fidelis autem verum quidem ratum existit; quia saeramentum fidei, ouis f mel admissum nuπquam amittitur, ratum e iteonjugιijacr
mentum . Ex quo loco apparet in Iure Ecclesiastico, ubi matrimonium edi verum , ct ratum simul dicitur, non de contractu tantum agi, ve eum e iam de sacramento. Accedit quod Tridentina Synodus eadem
sess. can. XI. aperte benedictionem nuptiarum inter eeremo uias enumerat . III. Adhaserunt olim huic sententia universi Theologi , uno excepto
602쪽
Liber Τrigesimus septimus Cap. X. s
eepto Guiles mo Parisiensi, cujus etiam , ut nuper diximus, sententiis
est ambigua et a majorum autem communi doctrina non est absque gravi rationum pondere recedendum. Scio Melchiorem Canum adniti, ut affse trahat Do florem Angelicum , multaque ex eius operihus colligere SyIvium ad commonstrandum plura ab illo in Sententias dici, quae maturius digesta limavit in Summa. Uerum S. Thomas nunquam retractavit quod seripserat in IV. dist. 26. z. q-2. art. I. Verba, qui Bus eo ensus exprimitur , sum forma hujus saeramentι, non autems enedictio facerdotis, quae es quoddam faeramentale . Idem enim repetit ad Annibal dum lib. r in dist. a'. art. a. atque in iisdem locis , qua adducit Canus , si integra perlegantur . IV. A saera Congregatione oncilii e Iaratum est, non esse de substantia saeramenti Matrimo nu, ut Parochus loquatur et ac satis esse, si praesens sit, ct intelligaς id quod agitur . Vide Concilium cum declar. Congreg. pag. 242. Cer tum tamen est hususnodi declarationes nullius esse rohoris , nisi mu nitae sint subscriptione Cardinalis Praeseehi . ct Secretarii ejusdem. Congregationis, ex decreto ah ipsa met edisci g. Augusti an. I 62IImpressas etiam una cum Tridentino Concilio fuisse insertas indiei li-hrorum pro hibitorum decreto ipsus Congregat. 6. Iulii i6t I. Verumtamen confici sacramentum , etsi sacerdos νerha non proserat eonfir mari potest cum ex ipso Concilio , quod requirit Parochi, ac testium praesentiam , non ut sacerdos minister sit sacramenti, sed ut vitentu Incommoda, quae oriuntur ex Elandestinis coniustiis et tum ex innu meris Latinorum, Graecorumque Ritualibus libris, quos volumine a de Antiq. Rrtihus collegit Martentus, in quorum pleri'ue e Xtan utique preces secerdotum multae , sed spectant omnes ad benedicti nes anuIl, coronae , thalami, poculi, nec in iis apparet aIicujus D emamentalis forma vestigium : ideoque sint ritus, ct caeremoniae, qu non pertinent ad sacramenti substantiam . U. Si verba a sacerdote pro Iata haherent rationem formae, id canone aliquo, aut Ecclesiastic definitione constaret ἔ aut saltim statutam foret, ut nullatenus ipsa- verba vario contextu, & Varia significatione pronuntiarentur. Utrum que autem est falsum . Etenim quod verba a sacerdote prolata habeant rationem forma , nulli bi expresse legimus: immo haud obscure intertur ex cap. Licet praeter solitum, ct ex cap. ria fraternitor, De ponia*uorum ii formam sitam esse in νerhis eontrahentium , fgnificantibus consensium de praesenti, Eeo te aecipis in meam, cio accipis
2'nζVerna a Parochis pronuntiata, etiam in Latinis Ecclesiis; nam
liminicus Solo Volum. a. in iv.-ror. ait in quibusdam locis adhi- ,. - 2 rd0xς serm--m h-Πc esse , Ego vos sponso, saeramen-3um confirmo, malus istam, Puod Deus eonjunxi homo no sep ω . quae potius supponunt matrimonium jam factum, quam illud es
603쪽
ficiant. Huius generis est forma, quam Paroelio praescribit Rituale a Salisburgense pag. 264. Matrimonium in faeie Delesiae inter vos, me annuente , contractum Deus cousirmet, edi ego illud approbo, perficio, atque solemnido : In nomine Patris. 9e. Nec Tridentina Synodus universos Parochos ad unam eamdemque formulam pronuntiandam adstrinxit: sed inquit, Paroebus viro ct muliere interrogatis, ct eorum martio eonsensu intellecto , vel dieat, Ego Cor in matrimonium eo
iungo , in nomine Patris , or Filii, ct Spiritus sanctit vel aliis uta-rar verbis, iuxta receptum uniuscujusque provineta ritam. UI. Contrahentes ii sunt, qui sacramentalem forma in pronuntiant, ideoque
S ministri. Ea quippe forma saeramestalis dicenda est, quae esseόtum Ceramenti, scilicet. indissolubilem nexum, ct conjunctionem significat, & producit. Hunc vero essectum consensus contrahentium ver- his , aut signis eXpressus emcit & significat, & consequenter verba fameerdotis, Ego vos conjungo, ere. tametsi eamdem coniunctionem videantur exprimere, quia tamen coniuges proprio consensu coniunctos esse supponit, nil sonant aliud, quam, Ego approbo, eonfirmo, erbenedies conjugiam vestrum. Atque haec sunt prioris sententiae argu menta praecipua , ita a nobis confirmata, insertisque adnotationibus suffulta , ut facile a recentiorum oppugnationibus vindicentur. At hi Paroelium esse huius Sacramenti ministrum, nituntur prim demonstrare traditione Sanctorum Patrum, assirmantium coniugia sanctificari sacerdotum henedictione . Tertullianus enim in libro de Pudicitia damnat matrimonia apud Ecclesiam non celebrata,uti vidimus agenistes de Clandestinis conjugiis r & lib. a. ad uxorem cap. 9. Unde sufficiam inquit ad enarrandam felieitatem ejus matrimosii, quodGessa contain Bat, er eonfirmat oblatio , ct obsienatum Aveli renuntiant, Pater racobabeι ὶ Ambrosius Epist. o. nunc I9. num . . ait: Ipsum conjugium Sa-eerdotali benedictionesanisti ari oportet. S. P. Augustinus in Psalmum
I 49. num. s. comparans matrimonii vinculum compedibus, Tuler
roy , S. Pater per maπus intelligit potestatem. Innocentius I. epist. ad victricium , Synodus IV. Carthaginensis can. ra. & Siricius Epistola i. ad Himerium meminerunt ejusdem benedictionis. Neque haec tantum eeremouialis dici potest, cum ad significanda conjugia , & ad gratiam sacramento alligandam sit necessaria . II. Ritualia quam plurima Sacerdotem appellant hujus sacramenti miuiseram, ac praesertim Romanum . quod in Praefat. ait administrationem hujus Sacramenti ad Parochum pertinere : his accedit Concilium Coloniense an. Is 36.
p. 7. Cap. 4. & Cameracense an. is 6 . cap. l. quae non tantum docent
pari hos esse hujus sacramenti ministros, verum etiam assirmant , gratiam , & donum Spiritus sancti illorum preeatiose conferri . His
vero, quae post Sylvium proseruat recentiorest addit Vanroy cap.ss-
604쪽
Liber Τ rigesimus septimus Cap. X. 193
Concilii Petrieoviensis an . issi. in quo habetur: Magna itaque es firmitas e ineuia conjugalis, quam son designat modo , verum elisim effeti , Meedente verbo , visibilis quae fit per sacerdotem copulatio et confertur enim per illam donum perseverantiae peculiare , modo quis an mam habeat evacem , ct eo quo debet a secta ad Saeramentum hoc a .eedat: quamvis oppositam sententiam statuere videantur, quae ibiisdem leguntur; Simul uι ad elementum visibiti areelserint verba, quae praeeunte sacerdote profert uterque eonjunx , D Sacramentum . III. Sacerdotale Romanum , quod anno I 494 edidit Albertus Castellanus, Romanum item 'ituale, immo ct Tridentina Synodus prias ibunt
Parocho, ut ex Horata conjugum voluntate dicat: Ego vos conjungo .cte. Igitur cum Parochus non conjungat virum & mulierem in ratiouceontractus, ct alioquin hara verba sensum habeant expressum , necessum est, ut eos conjungat is ratione Sacramenti. Ad haec si ratio forma saeramentalis inest illis verbis. Fgo te baptizo , Ego te absolvo , cte. cur non constituent sermam sacramentalem haec vorba praecedentihus consimilia , Ego Vos conjugo , freὶ IV. Matrimonium in Evangelica Iege habet Sacramenti rationem e quum ergo ad sacerdotes praesertim pertineat divina dispensare mysteria, ipsis huius sacramenti ministe- .rium commissum est . V. Si contrahentes sacramentum recipiunt, quis
pacto effcere illud possunt Accedit quod ante Tridentinam Synodum per commercium carnale sponsalia transibant i a matrimonium depraesenti, ideoque concubitus supplebat vicem illorum verborum , eeipio te in meam: absurdum est autem maximum asserere quod carnalis commixtio sacramentum perficiat, ct convertat rem profanam in sacram . U. Tandem Alexander III. cap. Gω in Delem, De simonia , inquit: mrribile es quod pro sepultura , ct exequiis mor-ruorum , O benedictionibus subentium, . er aliis Sacramentis aliquis requiratur: quo in loco aperte Hiis Sacramentis adjungit Pontifex nuptiarum henedictionem. Probabilem admodum haec omnia reddunt sententiam postremam: at prior , antiquior, S communior hisce argumentis invictissime non oppugnatur. Ad Patres enim quod attinet, docent hi nuptias sanctificari Deerdotum preeibus , ct oblationibas , additque Ambr sus , Iacerdotan velamine. Ergo ne velamen , S oblatio pertinent ad sacramenti substantiam ρ Nequaquam. Itaque nil aliud ex Patrum testimoniis insertur, nisi nuptias in faciem Ecclesiae celebrandas esse, ut
secernantur a nefariis contuberniis , S solemnitate atque benedictiona sacrorum ministrorum firmiorem nexum , honestatemque Chri itianam acquirant. Enimvero Patres eadem ratione detestantur nuptias occulte a sacerdote henedictas, ut constat ex cap. δε alius, XXX. q. s. ac Turonense Concilium sub Nicolao V. cap. ra. aliique canones ea silem
nuptias clam a sacerdote benedictas prohibent sub poena excommuni
605쪽
194 De Thealogicis. Disciplinis.
cationis, quamquam eo in casu nota desit, sententia, recentῖorum . Puerus sacramenti minister ia Occultas autem conjunctiones Concilia .ct Patres damnarunt ad evitanda peccata, ct conjugia propinqua Radulterina: quare Martyr IgnatiuS scribens. ad Polycarpum ait nuptias in Domino celebrari, Si fiant Episcopi arbitrio , non ad eo n-
pseotiam expleudam . Secundum vero argumentum nil prohat et Parochus enim est minister matrimonii, qu niam est minister sacrorum, rituum, quibu& matrimonium juxta Ecclesiae consuetudinem celebra intur: ἰ nam revera ille nuptias benedicendo, ministerium. suum praebet S exhibe: sacramento .. At tertium ex dictis in quaero. & in quinto prioris sententiae momento satis superque resellitur . Proximum ver selvitur a S. Thoma in i ν. dist. 28. art. p. dicendo , Sacerdotem esse ministrum aliorum fueramentoruin, quoniam in iis actus suscipientium non sussiciunt ad inducendum essectu in sacramenti, . V. G. abGl tionem a peccatis : in matrimouis autem at ut nostristi ut ea/σι IUMeiens ad inducendum proximum essetium ἰ vinculum scilicet, & Iiga
eerdotis benedictio. Non. requiritur in matrimo uio quasi de egentia fi-- erismenti. Quintum pariter facillimae est solutionis nam ideo con rahentes possunt conficere sacramentum , quoniam mutuo consensu li gari possunt, & sociari in individuam vitae consuetudinem et quo CDΠ-- sensia, non quidem ut actus humanus est, sud ex di Vina institutione, ubi de suturo transit in praesentem , Sacramental is, gratia confertur . eidem proptereae consensui , non autem commercio carnali. attribuenda. Non desunt praeterea qui doceant, duplicem eonsensum distinguendum esse. unum , quo contrahentes ex aspectu naturati ,
avel ex libidine se invicem uniunt; alterum , quo fide imbuti , ct religiosa intentis no contractum ineunt, affirmantes hoc tantum consensuperfici sacramentum 2 quod colligi videtur ex praecitato Enchiridio, Coloniensi,. immo ex decreto Eugenii: in quo consulto apposita fuit particula , Regulariter . vide Theologiam Moralem ad usum Seminarii
Petrocorensis tom. l v. pag. 294. Ad ultimum respondet Gonga leZ in eaput, Cum in Leelsa, male ex in aliis deduci benedictionem nu-hentium. esse sacramentum quum secundae nuptiae sacramentum sint,. nec tamen juxta antiquos canones cum henedictione sint celebrandae,.
ut erudite idum Gonzalea demonstrat in cap. Capellanum, De secun dix nuptiis . Sed ad vitandas cavillationes scholasticas, fatemur nos Benedictionem. nuhentium esse. henedictionem saeramenti , quoniam nubentes henedicuntur, dum in faciem Ecclesiae mutuo contensii sacramentum efiiciunt: at negamus hujus sacramenti formam esse benedi sitionem sacerdotalem , . ct sacerdotem esse ejusdem sacramenti causam efficientem : quae tamen dictae sint in confirmationem antiquiori S , &communioris sententiae altera minime rePudiata ..
606쪽
Liber Τrigesimus septimus Cap. X. yss
Quidquid statuas de praecedenti quaestione, quum matrimosis
contrahendis Parochus , aut illius jussu saccrdos alius adesse debeat, quaeritur quinam proprias Paroebus sit nuptiarum celebrandarum. Mulisti quidem , Sancher, Ponesus, Leander , Sylvius , Salmanticenses , ae Noralis Theologiae Tractatores reliqui, nec non ICC. in caput, Cum iubibitio , De cland conjug. de hac re peculiariter agunt . sed nemo melius BENEDICTO XIV. qui ex authenticis S. Congregationis Concilii decretis illam explicuit Noti fieatione, quam edidit Bononiensis Ecclesiae Pastor uo. Septemb. I 34. Primum igitur celebrandae sunt nuptiae coram Parocho , non originis, sed domicilii, ex decreto edito jam ab ann. is 3. Domicilii autem nomine nequit intelligi rus,
aut locus alius , ad quean reereationis , vel peragenda rei caus aeceis datur , deer. I. Decembris I 6 . nec civitas, aut Iocus alius, ad quem vir & mulier veniant filo animo illla celebrandi matrimoniam , priori domicilio non relicto, decr. 22. Febr. I 6II. Sc I 3. Iulii I 2Ahene tamen si ad aliam civitatem, vel Iocum transeant ibident domiacilium permanens habituri, decr. 22. Febr. I 23. Praetera qui animo domicilium suum retinendi, proficistuntur ad loca, in quibus Tridentina Synodus nondum est promugiata, ut ibidem contrahant absque praesentia Parochi , nullum verum , Nec ratum Connubium.
ineunt; at secus , si in iisdem locis sedem figant, decr. Congregationis Concilii, & Constit. Urbani VIII. die 14. Augusti i6a . Qui insupereXtra patriam Commorantur studiorum causa, aut Rectoris, Judicis,
vel Medici osscia exercentes, famuli quoque, aliique quasi domicialium habentes . coram Parocho illius urbis, veI oppidi contrahere Valent, decr. Congreg. apud N icolaum Garctam De Benef. p. s. cap. 7.
Qui perpetuo carceri addicti sunt, Parochum in cuius paraecia siti
sunt carceres , qui vero ad custodiam tantum illic detinentur, domicilii sui Parochum debent arcesserc, decr. 26. Maji I o . Puellae , quae in Monialium septis educantur, initurae conjugium exire, domun que prci priam adire debent, decr. II. Ianuarii i634. S 8. Octobr. I a 3. quod si fieri nequeat, a Parocho . sub quo situm est Monasterium, nisi Paternum aut maternum domicilium habeant, secus a Paroebo domneliti sunt in matrimonium jungendae, decr. II. Ianuarii I o 2. At quae in hospitiis servantur orhatae parenti hus ac durelictae, non a Conses sario, sed a Lei Poroebo sunt in matrimonium copulandae , deer. 22. Aprilis i6s I. Aegyptii, quos Zivanos dicunt, aliique errones , in quorum numero non comprehenduntur peregrini, nec alii habentes alicubi domicilium, tenentur contrahere apud Parochum , in cujuS pa Tochia eo temporis consistunt, hac in re nullo Scriptorum dissentiente.
Sostremo si in parochia stionis celebretur matrimonium, huic illi
607쪽
ss s De Theologicis Diseiplinis
Parochus aderit; & si in parochia viri, Parochus huius praesens erit,
decr. Sac. Congr. anno Is 3. Hae vero sapientissimi Pontificis praecep tiones, firmatae tantae auctoritatis praesidio , Doctorum ceterorum placitis eruat omnimode praeserendae.
De Matrimonii unitate, eique og sita Rigomia.
F ολ μία Graece , Latine idem est, se malis sieario refugii: ae dim plex est, simultanea, quando simul unus vir plures uxores ducit τει successiva , quando altero con jugum vita functo transit superstes alalias nuptias . Quod viris pluribus nupserit simul eadem mulier nullo
Cerarum stripturarum exemplo comprobari potest, atque id repu' pnare iuri naturae, apud omnes certum edi exploratum es , inquit li-hro l. De matrimonio cap. Io. Bellarminus . Huic Ioannes Fristhmutis cpponit Thomam sanchea disp.8o. num. Is . Aegidium Conich disput. 26. dub. 2. Iaymannum lib. v. Theolog. Moralis tract. I. . & Adamum Tannerum tom. IV. q. 4. dub. 6. At neque hi negant esse contra ius naturae si plures uxores ab eodem ducantur, sed in eo tantum dissentiunt, alii omodo id legi naturali adversetur. Plurium autem uxorum cum uno viro conjugium non semel in sacris litteris commemoratur: Lameci enim Genesis Iv. duas uxores accepit, Adam , & sellam p cujus exemplum imitati sunt Gentiles impellente libidine . Abraham itidem duxit Saram, & Agar et tum Iacob in Mesopotamia sorores duas, Liam, S Raae chelem , aliique Patriarchae uxores plures habuerunt. Hos peccasso aeontra ius naturae assirmarunt Sadducaei, atque hac de causa Iacobum ah Angelo suisse percussum commenti sant, ut legitur in Talmud , Masseehet cap. lo. In eamdem sententiam abierunt cum Ioanne Calvino, Iunio, Tarnovio, Bega , ac Tremellio Novantes plurimi, repugnan tibus tamen Catholicis, necnon Glassio, Brentio, Cunaeo , S IM.thcranae sectae sere universis : atque huic dissidio occasionem praebuit,aria Iectio versus i8. capitis xvi II. Levitici, de qua postmodum. vera, atque inter Catholicos communior sententia est, polygam iam muliebrem primario coniugiorum fini, qui est prolis susteptio & educatio non adversari, ut si repugnet fini secundario , persectae nimirum societati, pacique domeiticae: ideoque ad propagationem hebraici populi absque laesione primarii juris naturae eum Patriarchis suisse dispensatum, ut cum pluribus uxoribus inirent conjugia. At Christus Dominus matrimonium ad priorem institutionem reduxit: & conse quenter in Iege Evangelica omnino polygamia condemnatur . Luthe-xus tamen Melaochthon, Lea ipsus, alii quo eiuslem sectae anno xsῖ9.
608쪽
Liber Τrigesimus septimus Cap. XI. ys I
opprobriosa consultatione docuerunt, fas esse Philippo Landgravio Nassiae uxorem aliam ducere adhuc vivente priori. Vide Benignum Bossuet lib. v I. lariationum, S Iueninq. IV. cap. t. decimae dissertationis De sacrament Subscripserunt Luthero Hetaerus Ana baptista, Davia Georgius , & Bernardinus Ochinus. Polygam iam denique Deeessivam sve secundas nuptias damnarunt Montanistae , ad quos desecit quoque Τertullianus, necnon haeretici NoVatiani. Catholici omnes polygomiam istam approbant, ac splendide mentitur Κemnicius, dum in a. p. Examinis inquit, a nobis secUndas nuptias existimari fornicationes atque prostitutiones. Jan vero haeς omnia distinctis assertionibus e
PROP. I. Pol gamia visἰlis, idest, matrimonium plarium vir rum cum una uxore , inauditum ac turpissimum scelus . S omnino jur
Hanc thesim evidenter demonstrant quae in libro de Bono com iugali cap. XVI I. num. m. scribit S. P. Augustinus : ubi primum oste
dit quomodo non eadem ratione repugnet naturae si eidem viro plures
mulieres iungantur, ac si unam seminam ducant viri plares. Nam cum homo sit caput mulieris, ct haec illi subjiciatur, non pervertituc omnino naturae ordo, dum uni uxores multae subduntur. Non fleat sui viro C inquit S. Pater etiam plures habere Iisebat uxores, ita aut feminae plures viros. Oeeulta enim lege natara amant 1 gularitatem
qua priueipantur : subjecta vero non solum singula singulis, Adsi rationata rasis , vel socialis admittit, etiam plura sol nos sine decore sabinduntur . Neque enim se habet usus femur plures dominor, quema modum plures servi unum dominum. II. Idem ab Augustino confirmatur ex eo quod nulli bi legamus unam ex fidelibus seminis multis viris eodem tempore conjunctam : Duobus, ait, seu pluribus maritis v. vis uulum legimus servi sanctarum , plures autem feminas uni viro legimus, eum gemis ilitas Marsinebat, ct temporis ratio suadebat, neque enim eontra naturam nuptiarum est. Et quod de sanctis mulieribus inquit Doctor eximius; de ethnicis quoque , modb pellices, Scscorta non fuerint, diei debet: nemo quippe illico non perciperet turpitudinem sornicationis, si mulier duorum virorum uxor esset; et quumerito objurgaret quod Gelliae Martialis,Maeebum Gellia nos baber, nisi anam in Turpe es boe magis, xxor es duorum. III. Addit Augustinus rationem tertiam , quoniam matrimonii finis princeps est filiorum procreatio; idem autem scelus gigni nequita
pluribus viris: Plares femina c ita prosequitur ab uno viro faetari possent; una vero a pluribus non potes baee est priueipiorum vis secuι multae animae uni Deo recte subduntur, ideoque non est verus De ura imaram, nisi unus, aua vero anima per multos fasor Deos foruleari
609쪽
eari potest, ποπ feeundari. t V. Ex postremis verbis insertur ratio quosque Theologica : cum enim in matrimonio, etiam ut est ossicium naisturae , sit ratio quaedam sacramenti , quemadmodum ait Innocenistius III. cap. Gaudemus, De divortiis, si ea lem mulier nuberet pluisti hus viris , haberent hujusmodi nuptiae idololatriae symbolum ac mysterium, neque unitionem supreini numinis cum humano genere, sed animae sornicationem cum diis gentium significarent. PROP. II. Uxorum pluralitas finibus matrimonii secundariis repuis gnat, ac primaevae illius institutioni, & persectioni adversatur. Enimvero Deus unum masculum dumtaxat creavit, eique unam seminam ex latere ejus productam matrimonii vinculo conjunxit, Muttium , se alternum inter se ut miseerer amorem. inquit lib. i. in Genesim Marius Victor. De Lamecho. qui omnium primus accepit u Xores duas, scripsit Tertullianus de Exhortat. Castitatis cap. s. Duabus maritatus tres in unam earnem e feeu. Hieronymus item in Epist. 8 s. ad Salvinam , Unameostam disset in duas: &Nicolaus I. ad Consulta Bulgarorum ea p. si . indulterii flagitium it duabus uxoribus perperravit. Constat praeterea ex antiqui Testamenti historia ortum ex uXorum pluralitate habuisse dissidia , & fuisse turba. tam societatem, pacemque domesticam: in exemplo sint quae inter Saram ct Agar , atque inter Liam ct Rachelem contigerunt, jurgia , ct zelotypiae seminaria . Inter fratres quoque non eodem utero natos rarti custoditur amoris necessitudo , neque enim qualis inter Iosephum S Benjamin , talis hos inter aliosque fratres intercessit benevolentia. Idem ex profanis historiis, S ex fabulis poetarum insertur r enimvero Medea Glauces nuptias serre non potuit, ct Clytemnestra Agamemnonem interfecit , quoniam pati non poterat Cassandram consortem ejus, dem thalam l. Hinc Euripides pol gamiam expertus , utpote qui duas simul uxores habuerat, eum id decreto ab eAtheuiensibus facto ius esset , ut inquit xv. Noctium Atticarum cap. ao. Aulus Gellius, in An dromacha aiebat r. οὐδε πστ' as .pιδ in
Nunquam geminos Lectos Iaudabo mortalium, Neque binas matres habentes liberos, Rixam quidem domorum,
Tripesque σὸUar. Damnarunt denique postgamiam tanquam humanae societati contra.
610쪽
Liber Τrigesimus septimus Cap. XI. ssy
riam leges quam plurimae . Cecrops enim Athenis unicam uni viro iunxit mul erem: cumque Socrates duXisset Xanthippen , & Mitto , id illi a Satyro Peripatetico, a Callistene, & a Demetrio Phalereo suit objectum .. Posterior est ergo lex ab A. Gellio commemorata. Romanorum legibus eum qui duas simul haberet u Xores comitabatur inisfamia , l. tam Valeriani , & Galieni, C. ad i. Iul. de Adult. & Conis stantinus Potnamiam sub poena capitali proscripsit, i. Uxor C. de repudiis. De Ualentiniano quidem ait Socrates lib. IV. H. Ec. cap. 3 l. sanxisse, ut euilibet duas simul uxores hahere fas esset. Verum cum ipse Se Uerae superinduXisset Iustinam, legem hanc tulit ad avertendum a seipta ejuGdem conjugii dedecus, si tulit tamen ; nam hujus legis nulla usquam fiementio, ne quidem apud qmmianum Marcellinum, qui res a Valentiniano gestas accurate descripsit. Vide Annotat. Valesii in Socratem pag. s8. PRO'. III. Antiqui Patres, qui uxores plures duxerunt immanes fuerunt a cuIpa
Ita Patres docuerunt: Tertullianus enim citato cap. s. de Castitia seribit: Sed di benedim , inquis, Patriarch e nou mo D ρ Izribus uxoribus, verum etiam coue bivis eo uiugia miseuerust. Ergo propterea
nobis quoque licebit innumerum Nubere Saue Erebit, si adbue t 3 futuri alleujus Derume uta fustersu ut, quos nuptiae tuae figurest, vel si etiam nune loeus est Meis illius, Crescite re multiplieamini: & infra , Uuiui ct ejusdem Dei utraqu- ρrouuutiatio ct d stiosi is est, qui tum qu Idem sementem geueris emisit indultis conjugiorum balatiis, donec
mus lus repleretur, donec novae dis psin .e materia princeret: uane verssab extremitatibus te oram compressit quod emisierat, revoeavit quod indulserat, non Me ratione proronationis in primordio , ct pallustio vis in ultimo. Chrysostomus Hom. Lν l. in cap. 20. Genesis n. 3. haec de Iacob e Audie τι eum acoepisse majorem uettu , postea miuo rem , ne turberis, Meque fecuudum statum qui sune est, opera quae tu Vc
ficta sunt iudicer ue e vim quia principia era ut, permissum fuit
eum duabus vel tribur uxoribus misceri, ut bum auum tenus propago retur. Ambrosius lib. de Abraham cap. IV. ejus polygam iam e Xcu sat primum , quia πονdam tuterietum adulterium viribatur, quo ita loco polygam iam appellat adulterium lata sinificatione, ut essicacius
absterreat catechumenos a pellicatu .. Deinde excusationem hanc pro furi, quod Abraham ancillae contubernium quaesierit, . non ardore aliquo vivae libidiuis, sed pudio, quaere udae posteritatis, ct propagas
Jὸholis. Tertiam quoque affert excusationem ex Knostolo, quonia
tua quae gessit OGrabam ut de aueius fuse eret fosolem , in figuram a faeta funt, ct jecundum allegoriam dicta, ut se ilieet significarentur duo Testamenta , ct duo populi, Iuditorum & Ghristianorum . Idem non uno in loco docet S. P. Augustinus , ac praesertim lib. xv i. de Ci-Vit. Dei cap. 2s. S lib. XXI i. contra Faustum cap. so. S 4 . Nullo