장음표시 사용
471쪽
Tulfi est de proportione proprie ac stricta
tali .mensurante utrumque extremum Comparationis,&deducente eX cemim; non veis
ro de proportione late sumpta, imitante ea, quae proprie & stricte 'talis est 3 Atque ad cimicitiam viralibet mcit. Ex hoe namq; principio idc Philos. praedicto lib. 8. Cap. 12. lib. Io. cap. 8. admisit .am citiam non solii inter filios & parentes; sed etiam inter homines de Deum . Vnde in priori albi Ocap. folam negauit amicitiam aequalitatis de qua ibi agebat Ad 6. Licet nemo habeat certitudinerris fidei de amore amicabili Dei erga se, quae sola certitudo excluditur in allato testimonio a
habetur tamen lata de eo amore Certitudo,
quantam quisque habet de suo erga Deum a amore t andoquidem certificamur per fidem, quod Deus dii gentes se diligit, cuiuia modi certitudinem nulla habet amicitiata hominis ad hominem ; sed multo minorem . De proprio namque erga Deum amore perinfecto, potest unusquisque habere Certietudinem moralem. & semper habet sensum que dam experimentalem, qui sum cit ut is amor non sit omnino, & absolute latens Te spectu CXercentis ipsum , licui non est simpliciterct absolute latens, omnis amor uniuS eralterum; tametsi nullus alij praeter habe tem usque adeo notus esse possit Ad τ. Multitudo amicorum aduersa tueamicitiae Civili, Ad pure humanae . Quia bona in quorum communicatione fundatur,quo in plures diuiduntur, eo magis minuuntur erga singulos ; adeoque amor etiam ipse est minor, quoad bona volita amico .imo quoad intensionem quoque est: minor, dissipante vires voluntatis multiplici obiecto formali
Rmando seorsim ratione sui. 6t bona Dei,
472쪽
ruae principaliter respicit eius amor ergia
os, Se nostra Charitas erga ipsum, non mi nuuntur effusione sui in plures. Est enim Τhesaurus eorum bonorum indeficiens , de tufinitus simpliciter. Nec distribuuntur in asingulos reali prae existetium bonorum par titione , minuente cumulum per singulas partes distribu as ; sed communicatione boni essentialiter indiuisibilis, & indivisibiliter
mouentis ad amorem omnium accipietium νde nouo pro singulis prodiscuntur . Ruini-mb, quo pluribus communicantur , eo plus singulis accrescit coeteris paribus. Gaudent enim singuli de bonis reliquorum, utpote amicorum suorum de Dei, nec habens de Iquo simul doleant , cum nihil propterea amiserint . Cuiusmodi gaudium in bonis humanis similiter distributis in plures , non potest esse purum; Mia haec distributio coatingit cum aliqua singulorum iactura. Sunt enim bona finita, nec toties producuntur noua, quoties singulis aliquid accrescit; idest non toties adaequa te multiplicantur , Sc ne quidem adaequate , quoties multiplicantur tunici. Praeterea ipsa vulgaritas particula. xium bonorum, necnon & affectus, quo pluuxibus ea fiunt communia, officit aestimationi uti orumque; quod nequaquam euenit in bono essentialiter publico, de comuni, quod respicit Charitas. Ad 8. Charitas nullo ex capite' habet deis sectibilitaem repugnantem amicitiae. Primi enim ex parte hominis illam habentis, si se adultus, cui infunditur, praesupponit propositum absolutum & efficax nunquam recedendi ab unione amicabili cuin Deo, ut apparet ex quaest. 8. Si verc is, cui infunditur, non sit particeps rationis , adest idem propositum liabitu uiter, de virtualiter, ut ibi. dem
473쪽
dem indieatum est . Nec obest peccare posse praeditum Charitate , Se peccando illa
amittere ; quia non est de ratione amicitiae, ut nunquam re ipsa deficiat; sed solum veadsit amicis voluntas nunquam ab ea resi- Iiendi, retenta licet Dote state mutandi voia Iuntatem, uti mutat nomo antecedenter iussus, de habens Charitatem, cum peccat, de dissoluendi amicitiam, per eam voluntatem. Deinde neque ex sua natura est defectibilis Charitas, neque quoad hoc est eadem ratio de ipsa, quae est de fide, Se spe . Fides enim deficit in termino vitae succeden te illi. Iumine Gloriae; quia absoluto tempore Mnatu viatoris motivum formale adaequatum intellectus beati quatenus versatur. circ Deum, est solus Deus , clim pro statu viae
Concurrant obiecta cerealata quam motivupartiale respectu fidei, quatenus est apprehensiva terminorum, ut dictum est supra; de nequit eadem virius e me indifferens ad mo. tiua diuersa; siue totalia, siue partialia.Simisiter spes versatur, circa futura a vi futura, cum Beatus eadem illa habeat sibi praesentia; Charitas autem fertur ad summum bonum secundum se, ideoque habet idem motivum
adaequatum, & sub eadem ratione , ac conditione, quantum est ex se. Mapropter Charitas eadem quoad habitum perseuerat in via, & in patria : Esto non similiter peria seuerent sides, de spes ; a quibus proindo illa dependet solitin quoad actus exequi biles pro statu viae. Deinde fides, Si spes sunt
virtutes ex sua natura intrinsece pugnaces ad contentione, respiciuntque suum motiuum, quatenus superativum dissicultatum:
Fides quidem eius quae Inest coniunctioni certitudinis, ac immobilis adhaesionis eum o si uritate obiectit Spes vero eius, quae
474쪽
ni frosecutione boni .aidui absentis, ac apparentis obscure . At Charitas eκ sua natura actaeret pacifice, & absque ulla dissi- aeuitate bonitati amicabiliter dilectae; estque proinde per accidens , est extra Tationem sui motivi prout ab ipsa respicitur , atque Raeausis extrinsecis proueniens, ve pugnare necesse se. Mirum igitur tion est fi ubi nulla erit pugnandi necessitas euacuentur fides re spes; Charitas vero ita perseueret, Vt nunqua excidat,iuxta Paulum I .ad Cor. 3.LPraeterea est conti a rationem verae dilectionis, qualem exhibet charitas erga Deus pendere ab absentia dilecti ; prosequitur enim absentem ita ut aegre ferat absentiam, atque animum disponat ad eum multo magis diligendum, certe non minus, Cum aderit praesens. Est enim dilectio appetitiuae mutui a pectus, & communicationis ammediatae, quantum fieri potest absque iacturata .dilecti. Habitus ergo Charitatis proseques Deum perfectissima dilectione, nequit desiae e re ex sua natura, ob immediatam Dei , ut est in se , apparentiam. Quod non miIitae in fide, & spe ut per se patet, aeum illa sit non apparentium, de haec futurorum . Ergo interitus Charitatis, solam potest per accidens prouenire ex voluntate peccaminosa habentis. Demum ex parte Dei, nec de potentia absoluta deficere potest Charitas , prout de facto existit. Existit nimirum de facto, cum dependentia a fide diuina promissionis , de amicitia nunquam rescindenda , si non steterit per hominem reclientem ab illa per
peccatum . Accedenum enim ad Deum opo
Micredere quia est, o quia rem rasar aB . Quod supra dictum est , accipiendum de remuneratione per beatitudinis aeternae
475쪽
εollationem. Sunt&Hiae praeterea plures re manifestae reuelationes de Deo nunquam hominem deserturo , nisi prius deseratur ab ipso, aeternumque futuro amico si non impediatur ab homine peccante ad tempussaut manente in peccato per totam aeterni tatem . Confertur igitur de facto Chamas a Deo, voluntate nunquam illam auferendi quantum est ex se ; eaque manifestata per certissimam, & infallibilem notitiam habenti eandem Charitatem . Igitur de facto habet Charitas ex parte Dei permanentiam,& in defeetibilitatem lassicientissimam ad rati
An vero de potetia absoluta pouit a Deo destrui habitus Charitatis, nullo interue iniente peccato hominis, possitque ex sua natura absolute conferri, voluntate ea sconseruandi tantum ad tempus , etiam 1 peccatum nullum interueniat ἔ quaestio est valde anceps. uti sunt pleraeque aliae dς Po. tentia Dei absoluta, cuius limites sunt imperuit , & incomplehensibiles intellecius humano, nec possunt designari iuste, ac definiri circa unamquamque rem nissi a comis prehensore naturae eius. Videtur autem
songe probabilius, nihil creatum, ac proinde neque habitum Charitalis esse, est eutia. 1iter indefectibile , & inan nihilabile a Deo, ratione praecise masnitudinis bonitatis ubi
conuenientis , & independenter a CODRe
xione intentionali cum voluntate Dei, de non destruendo , de qua dictum est quaest. aa. ad s. Est autem id probabilius, tum quia
omnis bonitas pure creata, comparatione
Dei est quasi nihil ; ideoque facile eoutemptibilis, de vertibilis in nihilum, quantum est ex se; Tum quia multorum Opinio est. visionem quoque ipsam immediatam Dei. d. δ
476쪽
rua nihil est maius in rebus creatis, non uilla
a tam esse ad tempus: Tum quia haae est communis Theologorum non tam opinio. quam suppositio indubitata , . etiam dum loquuntur determinate de ipsa Charitate , ut coniicere licex inter alios , ex Suata in Wae disp. se et . a. Ut eumque res habeat , de octibilitas habitus Charitatis: secundum se de
Potentia absoluta , eiusdemq; conseribilitas . PCr voluntatem, non conseruandi nisi ad te. S, non obstat quo minus idem actus ex manatura. sit inductivus, ac consit tutiuus verae amicitiae inter Deum & hominem; quia certum esὲ esse indefectibilem, saltem ex natur rei, si nAn corrumpatur per peccatum; & similiter ex sua natura est elicitiva actuum maesupponentium essentialiter diuinam re uelationem, & fidem aeternae suae conserua tionis, quantum est ex parte Dei; habitus autem huiusmodi naturali exigentia praeditus,habet ex sua natura permaneutiam suseficientem ad rationem amicitiae habitualis. Dilectio enim habitualis, qua parte deficere. nisi miraculose, non potest, est utique per manens ex se , quantum ratio amicitiae po stulat, ex suo conceptu es entiali Licet enim Deus faeillime saeiat miracula; facit tamen raros idque est de conceptu euentus miru-oulosi. Unde retinetur, simul cum ea facilitate, magna certitudo eventuum conformiueXigentiae connaturali rerum . Superadditis autem habitat talis exigentiae actibus essentialiter praesupponentibus reuelationem; mPxoinde voluntatem diuinam de non destruendo eodem per totam aeternitatem, secluso peccato hominis , Φtide facto dictum est continetere : Tunc vero perfectissime, ac completissimε existit vera amicitia ex pae ae Dei ceg hominem.
477쪽
Vtrum Charitas sit maxima Virtutum p
e V positum est pessimum . Infidelitas autem est pessimia.
vitiorum s dc peccatorum ἔ nocetque magis peceatori,
quam odium Deli, quae est communis senotentia Theologorum eum D Thoma. Ergo Fides est melior, ac malo r virtus, qua Irias Charitas. a. Virtus &actus potentiae perfectioris, est perfectior quam virtus, ct actus Potentiae minus persectae elaea idem obiecta. Potentia autem intellectiva, ad quam pertinet fides, est perfectior quam voluntM. ad quam pertinet Charitas , ut dictum est in quaest. de beatitudine, & utraque Virtua vertatur circa obiectum reaIiter idem, vesuperius dictum est. Ergo fides est perfectior Charitate . 3. Ea est maior virtus, cuius potestas ea ad pIura. potestas autem fidei esti ad plura inquam potestas Charitatis. Maia omnia po invbiliasunt ινedemi, ut habetur Marc. 9. 23. cui usincidi nihil habetur de Charitate, 6e haberi aliquid maius nequaquam potest . Quia nihil maius omnibus esse potest; cum extra omnia nihil esse possit, vel maius,vel etiam minus . Aliis praeterea in Ioeis a seribuntur Fidei in saeris Literis, idque frequenter, maκima quae q. & maxime mir
bilia; nec similiti vilibi legii tur de charita-
478쪽
te.Ergo fides best maior virtus,qua Charitaς. R. Charitas procul dubio excedit reliquas omues virtutes persectione . Morales quidem virtutes excedit ἔ uuia persectio virtutum pensatur ex persectione obiecti motivi. Quo principio nullum repetit frequentius, aut fidentius D. Τhomas in T. a.di certissimum, Iieet negetur a nonnullis superius impugnatis Modernis , quatenus afferentibus , idem esse motivum formale, vel certe era possie Varis tutum naturalium, &supernaturauium. Est Rutem praestantius obiectum formale Ch Titatis, quae versetur circa Deum, & vltimii
finem, quam virtutum moralium, quae Ner fantur circa res ereatas, quatenuS sunt media ad illum finem . Easdem praeterea excedit a sortior i. quia excedit fidem & spem,
iuxta illud Pauli a. ad Cor. 33 Maioν μι-ε rum est Ciaritas. Ratio vero, ob quam sexcedit fidem & spem, quae itidem versantur circa Deum, ut motivum suum sormaIe, est quia fides & spes respiciunt Deum,quain . tenus ex ipso nobis prouenit vel cog aitici veri, vel adeptio boni: C haritas vero quatenus est absolute in se & sibi bonus; atque adeo Charitas attingit magis Deum; siquidem est maius bonum magisque communi cabile sibi, quam possit esse respectu no, stri. Deinde prior ratio bonitatis , ac ama-hilitatis conuenit Deo ex parte obiecti inis dependenter a libera su a voluntate , ae Proinde,ut bono omnino incircumscripto, ac indefinito . Posterior vero rato boni tatis, ut potentis proximE terminare fidem ει spem, conuenit dependenter a libera sua Voluntates quatenus ipsum determinante, Re restringente ad certos quosdam effectus. α Vt concepto, de apparenti Praecise reIR-
479쪽
ΕMeaeia huius rationis est satis ex. se sconspicua &facilis comparatione spei, vioPote pertinentis ad eandem pistentiam, ad quam pertingi Charitas; ideoque nihil potentis habere, per quod videri,aut dubata . xi possi t an compenset, vel super c L excessiri assignatum ex parte C hamaris. Aa rese ctu lfidei ob contrariam considerationems eadem ratio est minus conspicua, & ae qua
dubitari magis possit. Agit autem de ista
comparatione D. Thomas mira cum subtiliatate, ac profundit te in praesenta q- aia a. s. ad ia&ex profesto q. a a. de vexit.. a. 111 Iacet non nemini videri positu utrobique obticu, eius excessus, quem ipse attribuit visi oui bea tisicae, supra fruitionem, S am rem. beatificum , ut aduertit Caietia in eumari .s m in tamen plene, te plane satisfe cerit difficultat L. Ponendum est initio cum eodem mThoma: Maiorem e ne perfectionem inte1 Iectus ,. seu animae quatenus intelligentiSν, quam voluntatis ,. seu animae quatenu& v Ientis, quia intellectus possidet res cognitaRper actus suos, easque ad se uallit inten tionaliter ploductis ipsarunx in se imaginibus, aet proinde donatis obiectis esse quodam spirituali manete intrinsece apud eundem intellectum. Vobitas e contra pota sidetur ex vi suoru in actuum a rebus volitis sortii aliter ratione ipsarum ; id est , ab illis obi e ctis, a quibus. solis totam nam perfectionem habent huiusmodi actus. pro pria voluntatis conditione, vix aliquid oc, currit frequentius in. scriptoribus se in sacris, seu prophanis, axque tu communi hominum a seu vulgarium, seu ph:losophantiivexistimatione, α consuetudine, . dum agitiis: de amoris vi, transformatione, domi
480쪽
minio, tyrannide Ae similibus.Nempe amor
est unitivus, Se conscii mativus amantis , dc rei amatae, idque praestare non potest trahendo, aut subijciendo rem amatam amamri, vel physice , cum sit quid omnino existrinsecum rei amatae; vel intentionaliter, cum non sit eiusdem imago, atque adeo
praestat trahendo amantem in amatum, eundemque subiiciendo eiusdem se ii arbitrio, seu innatae inclinationi. Patet autem praestabilius esse ex genere suo possidere , qua possideri. Ergo virtutes, Se actus intellectus sunt praestatiores ex genere suos quam virtutes,& actus voluntatis Atque hoc est clarissimum, quando res cognitae de volitae sunt in seriores quam substantia cognosces, de volens. Quia tunc obiecta habent nobiatiorem modum essendi in cognoscente, cum
recipiantur in ipso ad modum ipsius quam in se ipsis; ideoque plus perficitur intellectus habendo illa ad modum sui, quam voluntas attingendo eadem ut sunt in se ipsis,
suamque inclinationem commutando cum
natura de inclinatione i psorum. Qua de is
causa valde perficitur homo rerum corpo xalium, ac temporalium, nec non & pee- Cati, te totius eius maliti aes perfecta,ac maxima cognitione ; eorundemque amore ' spraesertim maximo, aut deterioratur , aut certe non valde perficitur voluntas, etiamsab hae comparatione excludatur amor peccati, cogniti vitalis. Idem dicitur quando substantia cognoscens, Zc volens est aequalis perfectionis eum obiecto'; quia coeteris paribus melius est possidere quam posside-τi. Quapropter magis perficitur homo CO-gnitione comprehensiva hominis immedia te ratione sui. quam eiusdem propter feta Praecise amore comprehensivo s seu adaequant g